Ngôi nhà yên tĩnh của bác sĩ Manette nằm ở một góc phố yên tĩnh cách Quảng trường Soho không xa. Vào một chiều Chủ nhật đẹp trời khi những cơn sóng thời gian đã cuốn phăng những ký ức về vụ án phản nghịch bốn tháng trước vào biển khơi quên lãng của công chúng hiếu kỳ, ông Jarvis Lorry tản bộ trên những con đường ngập nắng từ nhà mình ở Clerkenwell đến nhà bác sĩ Manette để ăn tối. Sau vài lần cứ quen tật chuyên chú cho công việc, ông Lorry lại đâm ra thân thiết với vị bác sĩ và góc phố yên tĩnh này trở thành một phần tươi sáng của đời ông.
Chiều Chủ nhật đẹp trời ấy, ông Lorry tản bộ tới Soho khá sớm vì ba lý do quen thuộc. Thứ nhất là vì vào những Chủ nhật đẹp trời, ông thường đi dạo cùng bác sĩ và Lucie trước bữa ăn; thứ hai là vì vào những Chủ nhật thời tiết xấu, ông đã quen đến chơi như người nhà, cùng chuyện vãn, đọc sách, ngắm cảnh ngoài cửa sổ, cho qua thời gian; thứ ba là vì ông tình cờ đang có chút chuyện khó cần giải quyết, và ông đã quá quen gia đình bác sĩ nên biết giờ này ở đó là lúc tốt nhất để suy nghĩ.
London không thể tìm được góc phố nào hay hơn góc phố của nhà bác sĩ Manette. Đó là một ngõ cụt và từ những cửa sổ mặt tiền ngôi nhà này có thể nhìn bao quát một phố nhỏ êm đềm rất hợp với lối sống ẩn dật. Thời đó còn ít nhà cửa ở phía bắc đường Oxford nên cây cao như rừng, hoa dại mọc đầy, táo gai nở rộ trên những bãi đất trống giờ đã không còn. Cho nên gió đồng nội tự do ùa vào khu Soho lồng lộng chứ không uể oải như kẻ ăn mày vô gia cư lạc vào xứ đạo*; cách đó không xa về phía nam những cây đào có giàn đỡ cứ đến mùa lại cho trái chín.
Nắng hè rọi chiếu vào góc phố này từ sáng sớm; nhưng khi đường sá nóng dần lên thì góc này vẫn trong bóng râm nhưng không rợp bóng tới mức chói mắt khi nhìn ra ngoài nắng. Đó là một chỗ mát mẻ, yên tĩnh mà vui vẻ, một chốn tuyệt vời cho những hồi vọng; đúng là một bến đậu tránh xa bão táp phố phường.
Trong một bến đậu như thế thì phải có một con tàu bình yên nương náu, và quả là có. Nhà bác sĩ Manette chiếm hai tầng lầu trong một dãy nhà lớn kiên cố, chung quanh vào ban ngày có nhiều cơ sở hành nghề nhưng hầu như không nghe tiếng động, còn ban đêm thì ngừng nghỉ hết. Cách một khoảng sân sau rì rào tiếng lá tiêu huyền là một ngôi nhà bên trong có tiệm làm đàn phong cầm cho nhà thờ, chạm đồ bạc, và cả dát vàng nữa; trên tường nhà này ngay trước cửa chính thay cho biển hiệu lại gắn biểu tượng một cánh tay mạ vàng to tướng cứ như một gã khổng lồ bí ẩn nào đó bên trong đã tự dát vàng toàn thân và thọc tay ra đường hăm he biến hết mọi người lai vãng thành những món quý kim luôn. Hiếm khi thấy mặt hay nghe tiếng của những người làm nghề này, cũng như của tay thuê trọ nghe đâu sống ở tầng trên, hay của gã mặt mày tăm tối làm nghề bọc ghế xe ngựa cứ quả quyết là mình có cửa tiệm ở tầng dưới. Lâu lâu mới gặp một người thợ lạc loài mặc áo khoác đi ngang qua sảnh, hay một khách lạ ló mặt tới, lâu lâu mới nghe tiếng lanh canh văng vẳng bên kia khoảng sân, hay tiếng dập thùm thụp của gã khổng lồ bằng vàng. Nhưng đó chỉ là những ngoại lệ để chứng minh cho quy luật rằng từ sáng Chủ nhật cho đến tối thứ Bảy, ngự trị chốn này là lũ chim trên những cây tiêu huyền sau nhà và những hồi vọng bình lặng của góc phố phía trước.
Đây là nơi bác sĩ Manette tiếp vài bệnh nhân tìm tới do uy tín của ông ngày xưa và nay lại được phục hồi nhờ những tin đồn rỉ tai lan truyền về chuyện ông bị giam cầm. Kiến thức chuyên môn cùng sự cẩn trọng và khả năng thực hiện những thí nghiệm khéo léo cũng mang thêm việc làm nên ông bác sĩ cũng trang trải được cuộc sống.
Những hiểu biết, suy nghĩ và nhận xét ấy xâm chiếm tâm trí ông Jarvis Lorry khi ông rung chuông gọi cửa ngôi nhà tĩnh lặng ở góc phố này vào một chiều Chủ nhật đẹp trời.
Bác sĩ Manette có nhà không? Sắp về nhà.
Tiểu thư Lucie có nhà không? Sắp về nhà.
Chị Pross có nhà không?
Chắc có, nhưng người hầu gái không thể nào biết ý chị Pross ra sao nên không phủ nhận mà cũng không thừa nhận.
- Vì đây cũng như nhà tôi nên tôi sẽ đi lên lầu, - ông Lorry nói.
Tuy ái nữ của ông bác sĩ không hề biết gì về đất nước sinh quán của mình, cô dường như bẩm sinh đã thừa hưởng từ quê cha khả năng biết thích ứng tối đa trong điều kiện tối thiểu - một trong những đặc tính hữu ích và hay nhất của người Pháp. Đồ đạc trong nhà dẫu đơn sơ nhưng được bù đắp bằng nhiều thứ trang trí nho nhỏ không có giá trị nhưng tao nhã và đẹp mắt nên rất thú vị. Cách bài trí mọi thứ trong các phòng, từ vật lớn nhất cho tới nhỏ nhất; cách phối hợp màu sắc, vẻ tương phản và đa dạng tinh tế nhờ biết tận dụng những món rẻ tiền, nhờ bàn tay khéo léo, con mắt tinh tường, và óc thẩm mỹ nên vừa thu hút cái nhìn vừa bộc lộ được con người đã sáng tạo ra khung cảnh này tới mức, khi ông Lorry nhìn quanh, tưởng chừng như cả cái bàn, cái ghế cũng đang thầm hỏi với cùng một biểu hiện đặc biệt giống những nếp nhăn trên vầng trán Lucie mà tới bây giờ ông đã quá quen thuộc: Ông có hài lòng không?
Nhà mỗi tầng có ba phòng, các cửa phòng đều mở rộng cho khí trời tràn vào thông thoáng, ông Lorry trong lúc đi từ phòng này sang phòng khác cứ thích thú để ý đến sự tương đồng giữa đồ đạc với chủ nhân hiển hiện chung quanh. Phòng đầu tiên là phòng đẹp nhất, trong đó là những thứ của Lucie như lồng chim, bình hoa, sách vở, bàn viết, bàn khâu vá và một hộp màu nước; phòng thứ hai là phòng tiếp bệnh nhân của ông bác sĩ, cũng kiêm luôn phòng ăn; phòng thứ ba là phòng ngủ của bác sĩ, những đốm nắng rọi vào phòng không ngừng lay động qua tàng cây tiêu huyền xào xạc ngoài sân, và đây, trong một góc là chiếc băng ghế thợ giày và khay đồ nghề không đụng tới, chẳng khác gì nó đang đặt trên tầng năm ngôi nhà ghê rợn cạnh tửu quán vùng ngoại ô Saint Antoine ở Paris.
Ánh mắt dừng lại ở băng ghế đó, ông Lorry nói một mình:
Chẳng hiểu ông ấy giữ cái này làm gì? Để nhớ cái thời đau khổ ấy sao?
Hiểu để làm gì? - Câu hỏi đột ngột khiến ông giật mình.
Đó là tiếng của chị Pross, người phụ nữ tóc đỏ ngang tàng, với cánh tay mạnh mẽ, mà ông đã gặp lần đầu tiên trong Khách sạn Royal George ở Dover, kể từ đó đã trở nên thân quen.
Tôi cứ tưởng... - Ông Lorry mở lời.
Xì! Tưởng với tượng! - Chị Pross thốt lên và ông Lorry bỏ lửng câu nói.
Ông khỏe không? - Chị ta nói tiếp, giọng gắt gỏng nhưng rõ ràng là không có ác ý gì với ông.
Cảm ơn, tôi khỏe lắm, - ông Lorry đáp, giọng nhún nhường, - còn chị khỏe không?
Chán mớ đời, - chị Pross đáp.
Thật sao?
À! Thật chứ sao! - Chị Pross nói. - Tôi đang bực cả mình về cô chủ cưng đây.
Thật sao?
Lạy Chúa nói gì khác đi chứ đừng có “thật sao” nữa được không, ông làm tôi tức muốn chết đây, - chị Pross tầm vóc thì cao chứ tính kiên nhẫn lại ngắn.
Ồ, vậy à? - Ông Lorry điều chỉnh lại.
“Vậy à,” cũng chẳng hay ho gì, - chị Pross đáp, - nhưng còn hơn không. Đúng vậy, tôi đang bực cả mình đây.
Cho phép tôi hỏi lý do?
Tôi không thích cả tá con người không hề xứng đáng với cô chủ cưng cứ tới đây nhòm ngó cô chủ, - chị Pross nói.
Cả tá tới nhòm ngó à?
Hàng trăm ấy chứ, - chị Pross đáp.
Giống như nhiều người khác thời trước lẫn sau này, chị ta có thói quen khi gặp ai nghi ngờ tuyên bố của mình là lập tức phóng đại nó lên.
- Khổ chưa! - Đó là lời nhận xét an toàn nhất mà ông Lorry có thể nghĩ ra.
Tôi đã sống với cô chủ... - chị Pross thao thao, - hay cô chủ từ lúc lên mười đã sống với tôi và trả tiền cho tôi sống; đúng là cô chủ lẽ ra không bao giờ nên trả tiền cho tôi, xin thề với ông đó, giá như tôi có thể tự nuôi thân hay nuôi cô chủ mà không cần tiền lương. Thật là khổ quá mà!
Không hiểu chính xác cái gì khổ quá, ông Lorry đành lắc đầu, dùng cái bộ phận cơ thể quan trọng đó như một thứ mặt nạ thần kỳ có thể bộc lộ mọi cảm xúc.
Cả đống đủ thứ người không xứng đáng một chút nào với cô chủ cưng cứ chường mặt tới, - chị Pross nói. - Từ khi ông gây ra chuyện...
Tôi gây ra chuyện ư, chị Pross?
Chứ ai nữa? Ai làm cho cha cô chủ hồi sinh?
Ồ! Nếu chuyện đó là tôi gây ra thì... - ông Lorry nói.
Thì nó chưa kết thúc đâu, ý ông vậy chứ gì? Tôi nói này, khi ông gây ra chuyện là đã đủ khổ rồi; không phải là tôi trách móc gì bác sĩ Manette, chỉ có điều là ông ấy không xứng đáng có cô con gái như vậy, chuyện này cũng không phải lỗi của ông ấy, vì trong hoàn cảnh này làm sao mà biết được ai có xứng đáng không. Nhưng thật là khổ gấp hai, gấp ba lần khi đoàn đoàn lớp lớp con người cứ kéo tới gặp bác sĩ; ờ, ông ấy thì tôi bỏ qua cũng được; chỉ để cốt để chiếm đoạt mất cô chủ tôi cưng.
Ông Lorry biết chị Pross này có tính rất đố kị, nhưng đến nay thì ông cũng hiểu rằng bên dưới cái vẻ bề ngoài kỳ cục này là một con người không hề vị kỷ - điều chỉ thấy ở phụ nữ - người chỉ vì lòng yêu thương và mến mộ sẽ sẵn lòng tự nguyện làm nô lệ cho tuổi thanh xuân mà mình đã mất, cho nhan sắc mà mình chưa từng có, cho những thành quả mà mình chẳng may không hề đạt được, cho những niềm hy vọng tươi sáng chẳng một lần rọi chiếu vào cuộc đời hẩm hiu của riêng mình. Ông đủ hiểu đời để biết không có gì hơn được sự hầu hạ trung thành phát xuất tự trái tim, tận tụy và không vướng chút vụ lợi nào, tới mức khiến ông phải nể trọng chị Pross và trong những thứ bậc tôn trọng thầm sắp xếp trong đầu - chúng ta ai cũng không ít thì nhiều làm điều đó - ông đền bù cho chị ta một vị trí gần với các vị thiên sứ, cao hơn hẳn nhiều quý bà, quý cô có gia thế vượt trội, có học hành và có tiền gửi ở Ngân hàng Tellson.
Trước giờ hay về sau cũng vậy, chỉ có một người duy nhất xứng đáng với cô chủ cưng thôi, - chị Pross nói. - Đó là thằng Solomon em trai tôi, giá như đời nó đã không phạm sai lầm.
Thêm chuyện này nữa: Ông Lorry đã tìm hiểu quá khứ của chị Pross và đã xác minh rằng thằng em Solomon kia là một tên vô lại nhẫn tâm đã tước đoạt hết tài sản của chị mình để làm vốn đầu cơ rồi bỏ mặc người chị sống nghèo khó suốt đời mà hắn không một chút ăn năn. Chính vì chị Pross một lòng tin tưởng Solomon (chỉ xem lỗi lầm nho nhỏ của hắn là chuyện vặt vãnh) nên ông Lorry coi trọng và luôn nghĩ tốt về chị ta.
Nhân tiện bây giờ chỉ có tôi với chị, và chúng ta đều là người của công việc, - ông nói khi họ đã quay lại phòng khách và ngồi chuyện trò thân thiện.
Tôi hỏi chị... ông bác sĩ, khi nói chuyện với Lucie, có bao giờ nhắc tới cái thời ông ấy làm giày không?
Không hề.
Ông ấy vẫn cứ giữ cái băng ghế với mấy đồ nghề đó bên cạnh à?
Ồ! - Chị Pross vừa lắc đầu vừa đáp. - Nhưng tôi không nói là ông ấy không thầm nhắc nhở chính mình đâu nhé.
Chị cho là ông ấy suy nghĩ nhiều về chuyện đó à?
Đúng đó, - chị Pross đáp.
Thế chị có tưởng tượng là... - Ông Lorry vừa mở miệng là chị Pross cắt ngang.
Lại tưởng với tượng! Tôi chẳng hề tưởng tượng bao giờ cả.
Tôi sai rồi; thế chị có giả sử rằng... à, chắc thỉnh thoảng chị cũng phải giả sử cái gì đó chứ?
Cũng thỉnh thoảng, - chị Pross nói.
Chị có giả sử rằng, - ông Lorry nói tiếp, mắt sáng lấp lánh niềm vui trong lúc ông nhìn chị ta với vẻ cảm kích, - rằng bác sĩ Manette có biết gì đó về nguyên nhân khiến mình bị áp bức như vậy, thậm chí biết tên kẻ áp bức mình, mà ông vẫn giữ kín bao nhiêu năm nay không?
Tôi không giả sử gì hết về chuyện này, nhưng cô chủ cưng cũng nói với tôi y hệt.
Tức là...?
Là cô chủ nghĩ rằng ổng biết.
Đừng có nổi giận khi tôi hỏi mấy chuyện này đấy nhé; vì tôi chỉ là một người làm việc vụng về, còn chị mới là con người của công việc.
Vụng về? - Chị Pross bình thản hỏi lại.
Không, không, không, - ông Lorry lại muốn xóa bỏ cái tính từ khiêm nhường ấy đi. - Chắc chắn là không. Thôi, quay lại công việc đi... Chị có lấy làm lạ rằng bác sĩ Manette chẳng hề nhắc đến chuyện đó không, trong khi rõ ràng là ông ấy không hề phạm tội gì cả, như chúng ta ai cũng biết chắc? Không nhất thiết bác sĩ phải nói với tôi dù ông ấy và tôi từ nhiều năm qua đã có quan hệ công việc và bây giờ đã thành bạn; ý tôi là nói với cô con gái đáng yêu mà bác sĩ rất thương và cô ấy cũng rất thương cha? Hãy tin tôi, chị Pross, tôi đề cập chuyện này với chị không phải vì tò mò mà vì hết lòng lo cho ông bác sĩ.
Chà! Điều tôi biết rõ nhất mà chẳng rõ bao nhiêu nghe ông, - chị Pross hạ giọng nói với như bào chữa, - đó là ông bác sĩ sợ toàn bộ chuyện này.
Sợ?
Lý do dễ hiểu mà, tôi nghĩ vậy. Đó là một điều nhắc nhở quá kinh khủng. Vả lại, ổng đã mất trí nhớ vì chuyện đó. Không biết làm sao mình mất trí, cũng không biết làm sao mình nhớ lại, có lẽ ông ấy đâu có dám chắc là sẽ không mất trí nữa. Chỉ chuyện đó không thôi đã đủ khó chịu lắm rồi, tôi nghĩ vậy đó.
Một nhận xét sâu sắc ngoài mong đợi của ông Lorry. Ông nói:
Đúng rồi, và sợ phải nghĩ tới chuyện cũ. Nhưng trong lòng tôi cứ thấy lo lo, chị Pross, không biết bác sĩ Manette lúc nào cũng giấu kín không nói ra thì có tốt cho ông ấy không. Thực tình, chính vì nỗi lo này mà tôi nhiều lúc thấy khó chịu nên bây giờ mới nói ra với chị.
Đành vậy thôi, chị Pross vừa nói vừa lắc đầu. - Đụng tới chuyện đó là ổng biến sắc muốn bệnh liền. Tốt nhất là để yên đi. Tóm lại là phải để yên, dù muốn dù không. Có lúc ngay giữa đêm khuya ông ấy thức dậy và chúng tôi nghe ở trên lầu ổng đi tới đi lui, đi tới đi lui trong phòng. Cô chủ cưng biết là tâm trí cha mình đang đi tới đi lui, đi tới đi lui trong nhà ngục hồi trước. Cô hấp tấp chạy lên, rồi hai cha con cùng nhau đi tới đi lui, đi tới đi lui cho tới khi ổng bình tâm lại. Nhưng ông ấy không nói một lời nào với con gái về cái lý do làm ổng bất an, và cô ấy thấy tốt nhất là không nên nhắc tới chuyện đó với ông. Hai người cứ im lặng đi tới đi lui với nhau, đi tới đi lui với nhau, cho tới khi tình yêu thương và bầu bạn của cô làm ông ta tĩnh trí lại.
Bất kể chị Pross phủ nhận trí tưởng tượng của mình, cái cảm nhận về nỗi khổ của kẻ bị giày vò khôn nguôi bởi một chuyện đau buồn đã bộc lộ trong cách chị ta lặp lại cụm từ “đi tới đi lui” và chứng tỏ chị ta đâu phải không biết tưởng tượng. trên đã nói góc phố này là chốn tuyệt vời cho những hồi vọng; chốn này đã bắt đầu vang động tiếng bước chân đang đến gần cứ như đang dội lại nhịp điệu lui tới mệt mỏi mà chị Pross vừa kể.
Họ về rồi! - Chị Pross vừa nói vừa đứng lên cắt ngang câu chuyện. - Bây giờ ta sẽ thấy cả trăm người kéo tới liền cho coi!
Góc phố này có đặc điểm âm học lạ lùng, cứ như một màng nhĩ khuếch đại mọi tiếng động tới mức ông Lorry đứng ở cánh cửa sổ mở rộng, nghe tiếng chân hai cha con mà tìm chẳng thấy đâu, tưởng chừng họ sẽ không bao giờ về tới. Những tiếng vọng không chỉ lắng dần như khi các bước chân đã đi xa mà lại được tiếp nối bằng tiếng vọng của những bước chân khác không bao giờ đến và khi tưởng đâu bước chân đã tới gần kề thì tiếng vọng lại tắt lịm mãi mãi. Nhưng cuối cùng hai cha con cũng đã xuất hiện còn chị Pross đã đứng sẵn ở cửa chính đón vào nhà.
Trông chị Pross bừng bừng, hung hăng, dữ dội vậy chứ thật dễ thương khi thấy cảnh chị ta tháo chiếc mũ bonnet cho Lucie khi cô chủ cưng đi lên lầu, rồi chị lấy mấy chiếc khăn tay phủi bụi trên mũ, xếp áo choàng của Lucie đặt qua một bên, chải mượt mái tóc lộng lẫy của cô chủ với vẻ hãnh diện hết sức cứ như đó là mái tóc của chính mình còn chị ta là người phụ nữ kiều diễm và kiêu hãnh nhất đời. Cũng dễ thương như vậy là cái cảnh Lucie ôm chầm lấy người bảo mẫu cảm ơn rồi phản đối việc chị ta đã quá mất công vì cô chủ cưng - Lucie chỉ dám phản đối theo kiểu bông đùa thôi nếu không chị Pross sẽ tổn thương và sẽ rút về buồng riêng mà khóc. Trông ông bác sĩ cũng vui thích khi nhìn cảnh tượng đó và bảo chị Pross nuông chiều Lucie quá mức với giọng nói cùng ánh mắt cũng chất chứa nuông chiều chẳng kém chị bảo mẫu kia, nếu được ắt ông còn nuông chiều hơn thế. Ông Lorry cũng vui thích nữa, gương mặt ông rạng rỡ hẳn lên dưới bộ tóc giả và ông thầm cảm ơn số phận độc thân của mình trong những năm cuối đời lại đưa đẩy mình tìm được một gia đình. Nhưng không thấy cả trăm người kéo tới nhòm ngó, ông
Lorry chờ trong vô vọng mà không thấy tiên đoán của chị Pross thành sự thật.
Tới giờ ăn mà cũng chẳng hề thấy đoàn đoàn lớp lớp nào kéo tới. Trong cách tổ chức của gia đình nhỏ này, việc bếp núc thuộc phần chị Pross đảm trách và chị ta một tay lo liệu hoàn hảo. Dù không cao luơng mỹ vị, những bữa ăn được chị nấu rất khéo và bày biện rất đẹp, toàn những món chế biến rất tinh tế, nửa kiểu Anh nửa kiểu Pháp, hết sức ngon lành. Rất thực tế chị Pross thể hiện tình thân thương qua tài bếp núc, chị lùng sục khắp Soho và các khu lân cận tìm kiếm những kiều dân Pháp nghèo khổ và với những đồng shilling và half-crown chị dụ dỗ họ truyền lại những bí mật nấu ăn. Từ những người con nam nữ xứ Gô-loa này, chị đã học được các mẹo nấu nướng tuyệt vời, tới mức hai cô giúp việc một già một trẻ trong nhà xem chị ta chẳng khác gì phù thủy, hay bà mẹ tiên đỡ đầu cho Cô bé Lọ Lem - người sai họ mang về con gà, con thỏ hay vài thứ rau củ ngoài vườn và biến chúng thành bất kỳ thứ gì tùy ý.
Những ngày Chủ nhật, chị Pross ngồi ăn chung với cha con ông bác sĩ, nhưng vào các ngày khác chị nhất định dùng bữa vào những lúc nào chẳng ai biết, hoặc ăn dưới nhà bếp, hoặc trong phòng riêng trên tầng hai - một căn phòng màu xanh mà chỉ có cô chủ cưng mới được vào. Còn hôm nay, chị Pross thích thú trổ hết tài nghệ để chiều chuộng cô chủ cưng yêu kiều nên bữa ăn cũng rất tuyệt.
Đó là một ngày oi bức nên sau bữa ăn Lucie đề nghị mọi người mang rượu vang ra dưới tàng cây tiêu huyền ngồi hóng mát. Vì mọi người đều quan tâm, chiều theo ý muốn cô, tất cả đi ra đấy và đích thân cô mang ly rượu cho riêng ông Lorry. Lucie lâu nay đã đảm nhiệm vai trò người cầm ly cho ông Lorry; khi mọi người ngồi trò chuyện dưới tàng cây, cô không lúc nào để cho ly của ông vơi cạn. Những vách tường nhà cửa chung quanh nhìn họ chuyện trò, tàng lá tiêu huyền trên đầu thầm thì với họ.
Dù vậy vẫn chẳng thấy đoàn đoàn lớp lớp nào. Có Darnay đến lúc họ ngồi hóng mát nhưng đó chỉ là một người duy nhất.
Bác sĩ Manette ân cần đón tiếp vị khách này, và Lucie cũng vậy. Nhưng chị Pross đột ngột co giật mặt mũi mình mẩy và lui vào nhà. Chị ta thường bị cái chứng này hành hạ và trong câu chuyện thân mật chị gọi đó là “lên cơn cà giựt”.
Bác sĩ đang độ sức khỏe dồi dào và diện mạo trẻ trung hẳn. Những lúc như thế trông ông giống Lucie lắm và hai cha con ngồi cạnh nhau, cô gái tựa vào vai cha, còn ông gác tay trên lưng ghế của con, nhìn hai gương mặt giống nhau này thật là thích. Nãy giờ ông nói thao thao đủ thứ chuyện với vẻ hoạt bát hiếm thấy.
Thưa bác sĩ Manette, - Darnay lên tiếng khi cùng ngồi dưới tàng cây, và anh phụ họa vào đề tài tình cờ đang được nhắc tới là những tòa nhà xưa của London, - bác sĩ đã đi xem hết Tháp London chưa ạ?
Lucie với tôi đã tới đó; nhưng chỉ lướt qua thôi. Chúng tôi chưa xem hết nhưng đủ để biết là tòa tháp đó đầy những điều thú vị, chỉ vậy thôi.
Cháu đây đã tới đó rồi, như bác sĩ đã biết, - Darnay vừa nói vừa mỉm cười, tuy mặt hơi đỏ lên thoáng chút bực tức khi nhớ chuyện cũ, - cháu đã ở lâu hơn dù không được đi hết mọi chỗ. Lúc ở đó cháu có nghe người ta kể một chuyện kỳ lạ.
Chuyện gì thế? - Lucie hỏi.
Khi sửa chữa lại mấy chỗ trong tháp, có một toán thợ tình cờ gặp một ngục thất xưa, xây từ nhiều năm rồi và bị bỏ quên. Mọi viên đá của bức tường bên trong đều phủ đầy những chữ viết của tù nhân khắc lên... ngày tháng, tên người, lời than oán, và lời cầu nguyện. Trên một viên đá chân tường ở một góc nhà ngục, có một tù nhân nào đó hình như đã bị hành quyết, đã khắc lên đó lời cuối cùng, chỉ là ba chữ cái. Mấy chữ này khắc vội vã bằng một bàn tay run rẩy và một dụng cụ cùn mòn. Ban đầu người ta đọc ra ba chữ ĐAC.; nhưng khi xem kĩ hơn thì chữ cuối cùng là chữ O. Không hề có sổ sách hay ghi chép nào có tên một người tù viết tắt như thế, và người ta cứ đoán mãi mà không biết được mấy chữ đó viết tắt tên ai. Cuối cùng, người ta cho rằng mấy chữ cái đó không phải là viết tắt mà một từ đầy đủ, ĐÀO. Người ta xem xét kĩ sàn ngục thất ngay dưới chữ khắc đó và trong lớp đất dưới một viên đá, hay viên gạch, hay miếng lát gì đó, là tàn tro của một tờ giấy trộn lẫn với tro của một chiếc hộp hay chiếc túi nhỏ bằng da. Không bao giờ đọc được những gì người tù đã viết trên tờ giấy nhưng đúng là người này đã viết ra và giấu không cho cai ngục biết.
- Cha ơi, - Lucie kêu lên, - cha bệnh rồi!
Bác sĩ vừa đột nhiên giật mình, một bàn tay đưa lên đầu. Vẻ mặt và thái độ của ông khiến mọi người kinh hãi.
Không đâu, con, không bệnh đâu. Có mấy giọt mưa lớn rơi xuống làm ta giật mình. Chúng ta nên vào nhà đi.
Ông trấn tĩnh lại gần như tức thì. Đúng là có mưa rơi nặng hạt và ông chìa ra cho xem lưng bàn tay có những giọt nước. Nhưng ông không nói lời nào về chuyện phát hiện mới nghe kể, và trong lúc mọi người đi vào nhà, con mắt nghề nghiệp của ông Lorry hoặc là nhận ra, hoặc tưởng là nhận ra, vẻ mặt của bác sĩ khi quay sang nhìn Darnay lóe lên chính cái biểu hiện khi Manette nhìn người tù phạm trong hành lang pháp đình mấy tháng trước.
Nhưng bác sĩ Manette trấn tĩnh lại nhanh tới mức ông Lorry đâm ra nghi ngờ con mắt nghề nghiệp của mình. Cánh tay của người khổng lồ vàng trên bức tường kia cũng không thể vững chãi hơn phong thái của bác sĩ khi ông dừng chân ngay dưới biểu tượng đó và nói với mọi người rằng ông vẫn còn dễ bị giật mình (và chắc sẽ vẫn thế), chính những giọt mưa đã khiến ông thảng thốt.
Tới lúc uống trà, chị Pross đang pha trà thì lại lên cơn cà giựt lần nữa, nhưng cũng chẳng thấy đoàn đoàn lớp lớp nào. Chỉ có Carton thơ thẩn ghé vào, và anh ta là người thứ hai.
Trời càng tối càng ngột ngạt đến độ mọi người ngồi chơi, mở toang cả cửa lớn lẫn cửa sổ mà vẫn nóng hầm hập. Khi tuần trà đã xong, tất cả chuyển đến một cửa sổ nhìn ra cảnh âm u chập choạng bên ngoài. Lucie ngồi cạnh cha; Darnay đứng bên cô; Carton tựa vào một cửa sổ. Những tấm màn dài và trắng gặp cơn gió giông quay cuồng tràn vào góc phố này lại bay thốc ngược lên, rập rờn như những hồn ma đập cánh.
Mưa vẫn rơi nặng hạt nhưng thưa thớt, - bác sĩ Manette nói. - Giông tố rồi sẽ đến.
Chắc chắc sẽ đến, - Carton nói.
Họ nói khe khẽ, giống như lúc người ta đang theo dõi và đợi chờ; giống như những người ngồi trong phòng tối luôn thì thào lúc theo dõi và đợi chờ ánh chớp lóe.
Phố xá vang tiếng người hấp tấp lao đi tìm chỗ trú trước khi giông bão ập tới; góc phố hồi vọng tuyệt vời này lại vang động âm ba những bước chân đến và đi nhưng không một người nào tới đây.
Biết bao con người, thế mà vẫn tĩnh mịch! - Darnay thốt lên sau khi mọi người lắng nghe những tiếng vọng một hồi lâu.
Lạ kỳ quá phải không, anh Darnay? - Lucie nói. - Có lúc em ngồi đây cả buổi tối cho tới khi em tưởng là... ồ, nhưng ngay cả một chút tưởng tượng ngớ ngẩn ấy cũng khiến em run sợ đêm nay, khi bốn bề tối tăm đến u ám...
Chúng ta hãy run sợ cùng nhau. Em tưởng tượng điều gì?
Có thể anh chẳng hình dung được đâu. Những ý tưởng bất chợt ấy chỉ gây xúc động với ai nghĩ ra thôi; chứ không truyền sang người khác được. Có lúc em ngồi đây một mình cả buổi tối, lắng nghe, cho đến khi em tưởng tượng những tiếng dội đó là tiếng vọng của mọi bàn chân rồi sẽ bước vào cuộc sống của chúng ta.
Nếu vậy thì cuộc đời ta sẽ có ngày đón nhận đoàn đoàn lớp lớp, - Sydney Carton góp tiếng theo kiểu buồn rầu quen thuộc của anh ta.
Những tiếng chân không dứt, và những âm ba hối hả đó càng lúc càng dồn dập. Góc phố vang dội tiếng chân bước; có lúc tưởng đâu ngay dưới những cửa sổ này; có lúc tưởng đâu ở ngay trong phòng; có tiếng chân đến; có tiếng chân đi; có tiếng bước xa dần; có tiếng bước dừng lại; tất cả văng vẳng ngoài phố xa và không một bóng người nào xuất hiện.
Bao tiếng chân đó đều nhắm đến tất cả chúng ta, hay là chia ra nhắm đến từng người, tiểu thư Manette?
Em không biết, anh Darnay; em đã nói đó chỉ là tưởng tượng ngớ ngẩn, nhưng anh hỏi thì em kể. Khi em buông thả theo tưởng tượng đó, em chỉ có một mình, nhưng rồi em tưởng như đó là tiếng chân của những người sẽ bước vào cuộc đời em, cuộc đời cha em.
Tôi sẽ đón họ vào đời tôi! - Carton nói. - Tôi sẽ không hề thắc mắc và ra điều kiện gì. Sẽ có đoàn đoàn lớp lớp kéo tới phía chúng ta, tiểu thư Manette, và tôi nhìn thấy họ... dưới ánh chớp này. - Anh nói thêm mấy lời cuối sau một tia chớp lòe soi rõ bóng anh đang uể oải tựa vào cửa sổ.
Và tôi nghe tiếng họ! - Carton nói lên sau một tràng sấm động. - Họ đến kìa, mau lẹ, hung hăng, và cuồng nộ!
Anh ta mô tả cơn cuồng phong bạo vũ ập tới và mưa cắt lời anh vì không thể nghe ai nói được gì nữa trong tiếng giông tố rung rền. Một trận bão nhớ đời với sấm sét nổ tung, nước tuôn như trút, trời gầm chớp lóe, và mưa xối xả, mãi cho đến khi vầng trăng ló dạng lúc nửa đêm.
Chiếc chuông lớn của giáo đường Saint Paul gõ một tiếng vào trời quang khi ông Lorry lên đường quay lại khu Clerkenwell, có Jerry chân mang giày ủng, tay cầm đèn lồng, hộ tống. Giữa Soho và Clerkenwell có những quãng đường vắng vẻ, ông Lorry vốn ngại bọn cướp nên luôn nhờ Jerry đến đón về nhà; mặc dù thường lệ thì ông đã phải ra về từ hai giờ trước rồi.
Chưa thấy đêm nào như đêm nay, Jerry! - Ông Lorry nói. - Đêm mưa gió kiểu này thì người chết đội mồ sống dậy hết.
Tôi cũng chưa thấy đêm nào như đêm nay, thưa ông... mà tôi cũng không mong thấy... thấy mưa gió thế này... - Jerry đáp.
Tạm biệt, cậu Carton, - con người của công việc chào chia tay. - Tạm biệt, cậu Darnay. Không biết có khi nào chúng ta lại gặp nhau trong một đêm như đêm nay không!
Có thể. Có thể, hãy xem đoàn đoàn lớp lớp con người đang gào thét, xộc tới, đổ xô vào họ.
