Đã ba năm bão táp hủy diệt trôi qua lớp lớp lửa bừng sóng dữ ấy - mặt đất cứng rung chuyển dưới bước tiến hối hả của một đại dương thịnh nộ không biết nguôi ngoai mà chỉ luôn dâng tràn, càng lúc càng hung tợn, trước nỗi kinh hoàng và sững sờ của người chứng kiến trên bờ. Đã thêm ba lần sinh nhật của bé Lucie được sợi tơ vàng dệt thêu vào tấm vải bình an của mái ấm.

Bao ngày qua, bao đêm qua những người trong gia đình ấy lắng nghe những tiếng vọng ở góc phố, tim như ngừng đập khi nghe tiếng bước chân đông đảo dập dồn. Bởi trong tâm trí họ, tiếng chân ấy là tiếng bước của một dân tộc, náo động dưới ngọn cờ đỏ và khi đất nước ấy tuyên bố lâm nguy, cái bùa mê kinh khủng dai dẳng bấy lâu đã biến tất cả thành một bầy thú dữ.

Giới đại quan, như một giai cấp, đã tự cách ly mình trước tình hình dân chúng không còn tôn trọng họ: không mấy ai muốn thấy mặt họ ở Pháp, tới mức số phận họ dễ gặp nguy cơ bị loại trừ khỏi đất nước ấy lẫn trần gian này. Giống như người nông dân trong cổ tích đã tốn bao công sức triệu hồi quỷ sứ nhưng khi thấy mặt lại khiếp vía bỏ chạy lập tức không dám hỏi kẻ thù ấy một câu; giới đại quan cũng vậy, sau khi trâng tráo đọc ngược kinh Lạy Cha suốt bao nhiêu năm*, và giở biết bao bùa phép quyền năng để chiêu dụ Sa-tăng, thì vừa thấy mặt Ma Vương lại kinh hồn chạy văng cả đôi chân quý tộc.

Nhóm tinh hoa sáng ngời của triều đình đã biến mất, nếu không họ sẽ thành tấm bia hứng cơn bão đạn của đội vệ binh quốc gia. Những tinh hoa ấy luôn chướng mắt xưa nay - họ từ lâu vốn kiêu ngạo như Lucifer*, xa hoa như vua Sardanapalus*, và mù quáng như con chuột chũi - nhưng giờ đây đã mất biến hoàn toàn. Triều đình, từ nhóm đặc quyền bên trong cho tới bọn thối nát, mưu đồ, băng hoại, và giả trá ở ngoài rìa, tất cả đều đi một lượt. Hoàng gia không còn; họ đã bị giam hãm trong cung điện và “đình chỉ”, theo những tin tức mới nhất lan truyền.

Đến tháng Tám năm 1792, giới đại thần lúc này đã tứ tán bốn phương.

Đương nhiên, tổng hành dinh và nơi đại hội của các quan lớn Pháp ở London chính là Ngân hàng Tellson. Những hồn ma được cho là hay lai vãng nơi thân xác chúng thường lui tới nhất khi còn sống, và giới đại thần trắng tay rỗng túi lại lai vãng ở nơi từng cất giữ tài sản của họ. Ngoài ra, đó chính là nơi tin tức từ Pháp đến nhanh nhất và đáng tin cậy nhất. Hơn nữa, Tellson là một hãng hào phóng, hết sức tử tế với những thân chủ cũ đã sa cơ thất thế. Lại còn những nhà quý tộc sớm thấy trước bão tố đang đến, và lo sợ cướp bóc hay tịch thu, đã phòng xa ủy thác tiền của cho Tellson, đây cũng là nơi các huynh đệ túng quẫn của họ tìm tới hỏi thăm. Phải nói thêm rằng bất kỳ ai mới từ Pháp sang đều đến Tellson báo tin và kể tình hình, đó gần như là điều tất yếu. Vì những lý do như thế, Tellson lúc ấy giống như một trung tâm giao dịch thông tin từ Pháp; chuyện này ai cũng biết và mọi người nườm nượp kéo đến dò hỏi tin tức đông tới mức Tellson nhiều lúc ghi vắn tắt đôi dòng những tin mới nhất và dán lên ô cửa sổ ngân hàng cho tất cả những ai đi ngang qua Temple Bar cùng đọc.

Vào một chiều mịt mờ sương, ông Lorry ngồi bên bàn giấy, còn Charles Darnay đứng tựa vào bàn, hạ giọng nói chuyện. Buồng sám hối này từng dành riêng cho những cuộc hội kiến với Ông Chủ bây giờ thành trung tâm thông tin và ngập tràn tin tức. Còn khoảng nửa tiếng nữa là tới giờ đóng cửa.

- Nhưng mặc dù sức trai tráng xưa nay cũng không ai bằng ông, - Charles

Darnay nói, hơi ngập ngừng, - cháu phải đề nghị với ông là...

Ta hiểu. Là ta quá già chứ gì? - Ông Lorry nói.

Thời tiết biến động, hành trình xa xôi, phương tiện du hành bất định, một đất nước hỗn loạn, một kinh thành thậm chí có thể không an toàn cho ông.

Charles ơi, - ông Lorry nói, giọng tự tin vui vẻ, - cậu đã nhắc đúng ngay những lý do khiến ta phải đi, chứ không phải khiến ta ở lại. Có gì mà không an toàn chứ; sẽ chẳng có ai muốn sinh sự với một lão già đã gần tám mươi trong khi có nhiều kẻ đáng để sinh sự hơn. Còn chuyện kinh thành hỗn loạn ư, nếu không có thành phố hỗn loạn nào thì làm gì có dịp hãng này phái người ở đây sang chi nhánh ở đó, một người quen thuộc nơi chốn và công việc cũ, lại được Tellson tin tưởng. Còn chuyện đường sá bất an, hành trình xa xôi, và thời tiết mùa đông ư, nếu ta không sẵn sàng chấp nhận một vài bất tiện vì lợi ích của Tellson, sau bao nhiêu năm nay, thì còn ai nữa?

Ước gì chính mình được đi, - Charles Darnay nói, có phần áy náy, như một người suy nghĩ thành lời.

Hay thật! Cậu mà lại muốn can ngăn mới lạ! - Ông Lorry thốt lên. - Cậu muốn chính mình đi? Và cậu lại là người Pháp? Ý kiến mới khôn ngoan làm sao!

Ông Lorry ơi, chính vì cháu là người Pháp nên mới thường hay có ý nghĩ đó trong đầu, nhưng cháu không hề có ý thốt ra ở đây. Cháu không thể ngăn mình có chút lòng cảm thông với những kẻ khốn khổ đó, và đã từ bỏ chút gì đó vì họ, - anh lại nói với vẻ tư lự như trước, - biết đâu họ sẽ nghe cháu, biết đâu cháu có khả năng thuyết phục họ kiềm chế phần nào. Chỉ mới đêm qua thôi, sau khi ông ra về, lúc cháu nói chuyện với Lucie...

Lúc cậu nói chuyện với Lucie, - ông Lorry lặp lại. - Đúng. Ta ngạc nhiên là cậu không thấy xấu hổ khi nhắc tới tên Lucie! Lại muốn đi sang Pháp vào ngay lúc này nữa chứ!

Nhưng cháu sẽ không đi, - Charles Darnay mỉm cười. - Chính vì những lý do mà ông nói đã khiến ông phải đi.

Và hiển nhiên là ta sẽ đi. Charles, sự thật là, - ông Lorry liếc mắt về phía Ông Chủ đằng xa, rồi hạ giọng xuống, - cháu không hình dung nỗi khó khăn trong các công việc giao dịch của hãng và nguy cơ liên quan đến các sổ sách giấy tờ ở bên đó được đâu. Chỉ có Chúa trên cao mới biết hậu quả thiệt hại nào sẽ đến với rất nhiều người nếu như một số giấy tờ đó bị tịch thu hay tiêu hủy; và chuyện có thể xảy ra bất cứ lúc nào, cháu biết đấy, vì ai dám nói là Paris sẽ không bị phóng hỏa hôm nay, hay bị cướp bóc ngày mai! Đấy, cho nên nếu có ai phải tức tốc sang bên đó chọn lựa cẩn trọng các giấy tờ ấy, chôn giấu đi hoặc cất giữ ở chỗ an toàn thì chỉ có mỗi mình ta là có khả năng làm được, và phải làm cấp kỳ. Chẳng lẽ chỉ vì chút xương khớp hơi tê cứng mà ta trì hoãn được sao khi Tellson biết rõ tình hình và bảo ta đi; hãng Tellson, đã sáu mươi năm ta ăn cơm của hãng! Ồ, so với nửa tá già cả lẩm cẩm ở đây thì ta vẫn còn trai tráng chán, thưa cậu ạ!

Cháu thật ngưỡng mộ chí khí trai tráng can trường của ông đấy, ông Lorry.

Chậc! Chỉ nói càn!... À, Charles này, - ông Lorry vừa nói vừa liếc về phía Ông Chủ lần nữa, - cậu phải nhớ rằng đưa được thứ gì ra khỏi Paris ngay lúc này, bất kể thứ gì, đều gần như là điều bất khả. Ngay hôm nay đây nhiều giấy tờ, nhiều thứ quý giá đã được mang tới hãng này; ta nói riêng thôi vì hé lộ bí mật này ngay cả với cậu cũng là không chuyên nghiệp rồi; những người mang chúng tới đây thật lạ lùng không tưởng tượng nổi, họ chỉ cần bước qua cổng thành Paris là mất đầu như chơi. Thời trước thì các bưu kiện của hãng qua lại bên Pháp dễ dàng như ở nước Anh quen làm ăn thương mại này; nhưng bây giờ tất cả đều bị cắt đứt.

Vậy tối nay ông đi thực sao?

Ta đi tối nay thực đó, vì tình hình đã quá cấp bách không thể chần chờ.

Vậy ông không đưa ai đi cùng à?

Họ đã đề nghị với ta nhiều người lắm, nhưng ta không muốn ai trong số đó cả. Ta định đưa Jerry theo. Jerry từ lâu nay vẫn là cận vệ của ta trong những đêm Chủ nhật và ta đã quen với ông ta rồi. Với mọi người, Jerry rõ ràng là một con chó dữ không hơn không kém, trong đầu chỉ chực lao vào bất kỳ ai động đến chủ nó.

Cháu phải nói lần nữa là cháu hết lòng ngưỡng mộ chí khí trai tráng can trường của ông đấy.

Ta cũng phải nói lần nữa, cậu chỉ nói càn, nói càn! Khi ta đã hoàn thành việc ủy thác nhỏ mọn này rồi, chắc ta sẽ chấp nhận đề nghị về hưu của Tellson và sống an nhàn. Lúc đó thừa thời gian để suy ngẫm về tuổi già.

Cuộc trò chuyện diễn ra ở bàn làm việc thường lệ của ông Lorry, chỉ cách đó trong vòng một mét là đám quý tộc Pháp chen chúc huênh hoang chuyện sẽ sớm trả thù đám thường dân vô lại. Đám quý tộc đang gặp vận rủi phải ra nước ngoài lánh nạn ấy vẫn quen thói như thế, cũng chẳng khác gì giới chính thống Anh, họ cứ nói về cuộc Cách mạng khủng khiếp này cứ như chuyện gặt bão mà không hề gieo gió bao giờ - cứ như họ chẳng hề làm gì cả, hay chẳng có sơ suất gì cả để dẫn đến chuyện này - cứ như họ đã không thấy rằng chuyện này tất yếu phải đến, từ nhiều năm trước, và đã không ghi chép rành rành những gì chứng kiến được. (Họ - những người đứng nhìn hàng triệu dân chúng khốn cùng ở Pháp, nhìn bao tài nguyên lẽ ra phải làm cho dân chúng thịnh vượng nhưng lại bị họ lạm dụng phí phạm.) Những ai tỉnh táo, hiểu biết sự thật khó lòng chịu đựng được những lời rỗng tuếch đó cùng với những mưu đồ ngông cuồng của đám quan lớn muốn phục hồi cái tình trạng mà tự nó đã hoàn toàn kiệt quệ, tự nó đã suy vi đến cùng trời cuối đất. Và chính những lời rỗng tuếch nghe đầy tai ấy, cũng như nỗi hoang mang lo lắng dồn máu lên đầu làm tâm tư Charles Darnay thêm âm ỉ khó chịu, bồn chồn không dứt.

Trong số những kẻ đang nói có Stryver, người của Tối cao Pháp viện, đang tiến xa trên đường quan lộ, và vì thế rất mạnh miệng về đề tài này. Anh ta đang bày mưu cho đám quý tộc Pháp tiêu diệt đám dân đen, quét sạch họ khỏi mặt đất này cho rảnh nợ; cùng đủ thứ kế hoạch đạt được những mục đích tương tự bằng những phương cách viển vông phi lý chẳng kém gì hái sao trên trời. Nghe Stryver nói Darnay hết sức bực mình, anh đang lưỡng lự không biết có nên bỏ đi cho khỏi chướng tai hay ở lại để góp đôi lời thì xảy ra một việc xác định luôn lựa chọn của anh.

Ông Chủ đi tới chỗ ông Lorry, đặt trước mặt ông một phong thư chưa mở và hỏi có biết gì về tung tích của người nhận có tên trên địa chỉ này không? Ông Chủ đặt lá thư gần chỗ Darnay đứng tới mức anh nhìn được lời nhắn gửi và chú ý ngay liền vì đó chính là tên anh. Địa chỉ ấy, dịch ra tiếng Anh, là: “Khẩn. Gửi ngài nguyên là Hầu tước St. Evrémonde, Pháp quốc. Nhờ chuyển qua Ngân hàng Tellson & Co., London, Anh quốc”.

Vào buổi sáng hôn lễ năm xưa, bác sĩ Manette đã khẩn thiết yêu cầu Charles Darnay rằng bí mật danh tánh này chỉ riêng hai người biết - trừ phi chính bác sĩ hủy bỏ giao ước. Không ai khác biết đó là tên anh; cả vợ của anh cũng không biết mảy may; ông Lorry lại càng không.

Không, - ông Lorry trả lời ông chủ, - tôi nghĩ là tôi đã hỏi hết mọi người hiện có ở đây, và không ai hay biết gì về tung tích quý ông này.

Những chiếc kim đồng hồ đang tiến sát về giờ đóng cửa ngân hàng, một đoàn vừa nói vừa lũ lượt đi ngang qua bàn ông Lorry. Ông đưa lá thư ra dò hỏi; rồi hết quan lớn này nhìn với vẻ dân lánh nạn uất ức và mưu mô, lại tới đại quan khác nhìn với vẻ dân lưu vong mưu mô và uất ức; rồi ông Này, ông Nọ, ông Kia, tất cả đều nói gì đó gièm pha, bằng tiếng Pháp hoặc tiếng Anh, về vị Hầu tước biệt tích ấy.

Tôi nghĩ đây là người cháu... nhưng dù sao cũng là kẻ thừa kế sa đọa... của ngài Hầu tước phong nhã đã bị ám sát, - một người nói. - Phải nói là mừng, tôi không quen biết tên này.

Một thằng hèn đã từ bỏ địa vị mấy năm rồi, - người khác nói, vị đại quan này đã trốn khỏi Paris, đầu gập giữa hai chân chui nhủi muốn chết ngạt trong đống rơm.

Bị tiêm nhiễm các học thuyết mới, - người thứ ba vừa nói vừa giương mục kinh nhìn dòng địa chỉ trong lúc đi ngang, - tự ý đối đầu với vị Hầu tước quá cố, từ bỏ gia sản hắn được thừa kế, và bỏ mặc hết cho đám côn đồ kia. Chúng nó bây giờ sẽ đền ơn đáp nghĩa đấy, tôi mong là thế, vì hắn xứng đáng.

Sao? - Tiếng Stryver hống hách om sòm. - Hắn ta làm thế thật à? Hắn là loại người ấy à? Ta hãy xem ô danh của hắn đi nào. Thằng khốn kiếp!

Không thể chịu đựng được nữa, Darnay vỗ nhẹ vào vai Stryver và nói:

Tôi biết người này.

Anh à, lạy Chúa? - Stryver nói. - Tôi lấy làm tiếc cho anh.

Lý do?

Lý do ư, Darnay? Anh đã nghe những chuyện hắn ta làm chưa? Đừng có hỏi lý do ở thời buổi này.

Nhưng tôi muốn hỏi lý do đó?

Vậy thì tôi nói lại lần nữa, anh Darnay, tôi lấy làm tiếc cho anh. Tôi lấy làm tiếc vì nghe anh nêu ra những câu hỏi lạ lùng như thế. Đây là một kẻ đã bị tiêm nhiễm những quy tắc quỷ quái độc hại và phạm thượng nhất xưa nay, đã từ bỏ tài sản cho cái đám cặn bã đê hèn nhất trần đời chỉ biết giết người hàng loạt, vậy mà anh còn hỏi tại sao tôi lấy làm tiếc vì một thầy giáo dạy con nít như anh lại quen biết cái hạng người đó? Được, tôi sẽ nói cho anh biết. Tôi lấy làm tiếc vì tôi tin rằng cái hạng vô lại đó cũng lây nhiễm tràn lan. Đó là lý do.

Nhớ đến bí mật, Darnay cố hết sức giữ bình tĩnh, anh nói:

Có lẽ anh không biết quý ông này.

Nhưng tôi biết cách dồn anh vào chân tường, anh Darnay, - Stryver giở giọng bắt nạt, - và tôi sẽ làm thế đó. Còn nếu kẻ ấy đúng là một quý ông thì tôi không biết hắn. Anh có thể nói với hắn điều đó, cùng với lời thăm hỏi của tôi. Anh cũng có thể bảo hắn là, chính tôi nói đó, sau khi đã từ bỏ tài sản của cải với địa vị cho đám đông đồ tể đó tôi không hiểu sao hắn không cầm đầu bọn chúng luôn đi. Nhưng không, thưa quý vị, - Stryver vừa nói vừa nhìn quanh và búng tay, - tôi hiểu biết ít nhiều bản chất con người, và tôi nói với quý vị rằng quý vị sẽ thấy một kẻ như cái tên này đời nào lại phó thác thân mình cho lòng thương hại của một lũ môn đồ quý báu như thế. Không, thưa quý vị, hắn ta sẽ luôn chạy vắt giò lên cổ ngay khi có biến, và trốn luôn.

Dứt lời và búng tay một cái cuối cùng, Stryver sấn sổ lao ra phố Fleet trong tiếng tán thưởng của cả đám đang bu quanh lắng nghe. Ở bàn giấy chỉ còn lại Lorry và Charles Darnay trong lúc mọi người ra khỏi ngân hàng.

Cháu đảm nhận bức thư này chứ? - Ông Lorry nói. - Cháu biết phải giao tới đâu chứ?

Cháu biết.

Vậy nhờ cháu giải thích hộ là bức thư đã được gửi đến địa chỉ này vì tưởng là chúng ta biết sẽ chuyển đến tay ai, và thư đã đến đây khá lâu rồi nhé?

Cháu sẽ nói như thế. Ông lên đường đi Paris từ đây luôn sao?

Từ đây, lúc tám giờ.

Cháu sẽ trở lại tiễn ông đi.

Rất bực bội với chính mình, với Stryver và những người khác, Darnay cố tìm tới chỗ yên tĩnh trong khu Temple Bar, mở thư ra đọc. Thư viết:

Ngục Abbaye, Paris

21 tháng Sáu 1792

KÍNH GỬI QUÝ NGÀI NGUYÊN LÀ HẦU TƯỚC

Sau một thời gian dài tính mạng nguy nan trong tay dân làng, tôi đã bị bắt giữ bằng vũ lực và nhục nhã bội phần, phải đi bộ một chặng đường dài đến Paris. Trên đường đi, tôi đã trải qua bao điều khốn khổ. Mà đã hết đâu; ngói nhà của tôi đã bị phá hủy - san thành bình địa.

Cái tội khiến tôi bị giam cầm, thưa quý ngài nguyên là Hầu tước, và vì nó mà tôi sẽ bị đưa ra xét xử và sẽ mất mạng (mà không được sự cứu giúp hào hiệp của ngài), chính là tội phản nghịch chống lại nhân dân vinh quang, họ bảo thế, qua việc tôi đã thay mặt một người lưu vong mà chống lại họ. Tôi đã phí công thuyết phục cho họ tin là tôi đã giúp họ chứ không phải chống lại họ, đúng theo mệnh lệnh của ngài. Tôi đã phí công thuyết phục cho họ tin là, trước khi tịch biên tài sản của người lưu vong, tôi đã đóng hết các khoản thuế mà họ đã không nộp; rằng tôi không hề thu địa tô; rằng tôi không hề truy đòi nợ. Họ vẫn một mực cho rằng tôi đã thay mặt cho một người lưu vong, và nhất định muốn biết người lưu vong đó đang ở đâu.

Ôi! Thưa quý ngài hết sức nhân từ nguyên là Hầu tước, người lưu vong đó đang ở đâu? Tôi khóc than trong giấc ngủ hỏi người ấy nơi nao? Tôi hỏi cao xanh người ấy có đến giải cứu tôi chăng? Không có trả lời. Ôi thưa quý ngài nguyên là Hầu tước, tôi gửi tiếng than khóc bơ vơ của tôi qua biển khơi, hy vọng biết đâu có thể vọng đến tai ngài thông qua ngân hàng Tilson* danh giá nổi tiếng ở Paris!

Xin hãy vì tình yêu Thượng Đế, lẽ công bằng, lòng độ lượng, và danh dự của dòng họ cao quý của ngài, tôi khẩn khoản xin ngài, quý ngài nguyên là Hầu tước, hãy cứu giúp và giải thoát cho tôi. Lỗi lầm của tôi chính là đã trung thành với ngài. Ôi thưa quý ngài nguyên là Hầu tước, tôi cầu mong ngài cũng không phụ lòng tôi.

Từ nhà tù kinh hoàng này, nơi từng giờ tôi càng lúc càng cận kề cái chết, tôi xin gửi đến ngài, quý ngài nguyên là Hầu tước, lòng trung thành bi thương và bất hạnh của tôi.

Đau khổ kính thư,

GABELLE

Bức thư khiến nỗi khó chịu âm ỉ trong tâm trí Darnay trỗi dậy mạnh mẽ. Một gia nhân già tử tế đang gặp nguy khốn chỉ vì cái tội là trung thành với chính anh và dòng họ anh, điều đó như đang trách móc gay gắt đến mức Darnay gần như muốn giấu mặt với người qua lại cho khỏi xấu hổ trong lúc anh lui tới trong khu Temple cân nhắc việc phải làm.

Anh biết rất rõ anh đã hành động thiếu sót trong nỗi kinh hoàng vì những sự việc đã đẩy tai tiếng và hành động xấu xa của dòng họ lâu đời này lên tới cực điểm, trong nỗi ngờ vực oán giận người chú, trong tâm trạng chán ghét anh dành cho những rường mối đang sụp đổ của cái xã hội mà lẽ ra anh phải chống đỡ. Anh biết rất rõ là vì yêu Lucie mà anh đã từ bỏ địa vị xã hội của mình một cách hấp tấp và thiếu chu đáo, mặc dù ý định này đã ấp ủ trong lòng từ lâu. Anh biết lẽ ra anh phải giải quyết đúng tuần tự và giám sát việc đó, anh có điều kiện để thực hiện như thế nhưng không hề làm theo.

Anh biết rất rõ, vì hạnh phúc bản thân nên đã lựa chọn Anh quốc là nhà, nhu cầu có công việc ổn định, những biến động rối ren ào ạt của thời cuộc nối tiếp nhau quá nhanh đến độ việc tuần trước chưa hoàn thành thì đã bị việc tuần này kết liễu, và việc tuần tới lại chực chờ nảy sinh mới lạ; tất cả những điều đó đã cuốn anh buông xuôi theo hoàn cảnh - không phải là Darnay không tự trách mình nhưng anh vẫn không sao kháng cự lại vòng cuốn liên tục và dồn dập đó. Đúng là anh vẫn chờ dịp để hành động nhưng thời cơ cứ xê dịch và trì hoãn cho đến lúc đã quá muộn, giờ đây giới quý tộc đang kéo nhau rời bỏ nước Pháp trên mọi nẻo đường, tài sản đang bị tịch thu và phá hủy, ngay cả danh tính cũng bị xóa bỏ; bản thân Darnay biết rất rõ điều đó cũng như bất kỳ chính quyền mới nào ở Pháp, những người rất có thể sẽ trừng phạt anh.

Nhưng anh      không hề áp      bức ai, anh không hề      giam cầm ai;      thậm chí anh không đòi      hưởng phần      tương xứng với địa vị      mà còn tự ý      từ bỏ hết danh phận, tự      tước bỏ hết      mọi đặc quyền để lao      vào đời, tìm      một chốn cho riêng mình, và tự mưu      sinh. Theo chỉ thị do chính tay anh      viết, ông

Gabelle đã quản lý cái gia sản suy kiệt gây liên lụy đó, miễn tô thuế cho dân, chia cho họ chút gì còn chia được - ít củi khô mùa đông mà bọn cho vay nặng lãi không thể chiếm, ít rau củ mùa hè mà lũ cá mập ấy không thể đoạt - và chắc chắn Gabelle đã nêu việc đó ra để cầu xin và chứng minh, vì sự an toàn của bản thân, cho nên bây giờ mới xảy ra việc này.

Như vậy cái quyết định liều lĩnh mà Charles Darnay đang cân nhắc càng thêm sức thuyết phục: anh muốn đi Paris.

Phải. Như nhà hàng hải trong tích xưa, sóng gió đã đẩy anh vào từ trường của Núi Đá Nam Châm, anh đang bị hút vào đó, và anh phải đi. Mọi ý nghĩ xuất hiện trong tâm trí đều lôi kéo anh, càng lúc càng nhanh, càng lúc càng chắc chắn, về hướng lực hút khủng khiếp ấy. Nỗi khó chịu âm ỉ lâu nay chính là việc đất nước bất hạnh của anh đang bị những phương tiện xấu thực hiện những mục đích xấu, là việc anh biết rõ hơn ai hết: chính anh lại không có mặt ở đó để cố ngăn chặn phần nào cuộc đổ máu này và lên tiếng đòi hỏi lòng khoan dung, nhân đạo. Nửa bị đè nén, nửa như trách móc, sự khó chịu ấy khiến Darnay chua chát so sánh mình với ông lão can trường đầy ý thức trách nhiệm ở ngân hàng; rồi liền sau đó cay đắng nghĩ đến những lời nhạo báng của đám quý tộc đã thóa mạ anh, những lời của Stryver, hết sức hằn học và xấc xược vì những hiềm khích xưa. Và sau cùng anh lại nghĩ đến bức thư của Gabelle: một tù nhân vô tội, đang cận kề cái chết, khẩn cầu lẽ công bằng, danh dự và uy tín của anh.

Lòng đã quyết. Anh phải đi Paris.

Phải. Núi Đá Nam Châm đang cuốn hút anh, và anh phải lao tới, cho đến khi giáp mặt đối đầu. Anh không hề thấy hiểm họa; anh không hề biết nguy cơ. Anh chỉ nghĩ đến việc phải làm cho xong những gì đã làm dang dở, cho rằng một khi về đến Pháp chỉ cần trình bày ý định ấy ra là sẽ được hoan hỉ chấp nhận. Rồi hiện lên trong tâm trí Darnay là viễn cảnh huy hoàng của những nghĩa cử, cái ảo vọng lạc quan thường thấy ở những người hảo tâm, thậm chí anh còn tưởng tượng thấy mình có uy lực dẫn dắt cuộc Cách mạng dữ dội đang hoành hành man rợ bạo tàn này.

Trong lúc tới lui với ý định đã quyết, anh dứt khoát sẽ không cho cả Lucie lẫn cha nàng biết việc này cho đến tận phút cuối. Anh phải tránh cho Lucie nỗi buồn chia ly; tránh cho cha nàng khỏi bồn chồn lo lắng - ông bác sĩ không hề muốn nhớ tới quê hương xưa đầy nguy hiểm kia cho nên khi ông biết thì chuyện đã rồi. Hoàn cảnh khó xử của anh cũng giống bác sĩ Manette biết bao, mặc dù anh không hề bàn bạc với ông vì cố tránh không muốn nhắc nhớ lại những mối liên quan cũ thời ở Pháp. Nhưng chính hoàn cảnh đó cũng đã có tác động đến quyết định của Darnay.

Anh cứ đi tới đi lui, bận rộn suy tư, cho đến lúc phải trở về Ngân hàng Tellson tiễn ông Lorry lên đường. Đến Paris là anh sẽ tìm gặp ngay người bạn cao niên này, nhưng hiện thời anh không được nói gì về ý định của mình.

Một cỗ xe ngựa của dịch trạm đã túc trực trước cửa ngân hàng, và Jerry đã tươm tất sẵn sàng.

Cháu đã giao bức thư ấy, - Charles Darnay nói với ông Lorry. - Cháu không muốn giao cho ông một phúc đáp bằng thư, nhưng chắc là ông có thể nhắn lại bằng lời?

Ta sẵn lòng thôi, - ông Lorry nói, - nếu không nguy hiểm.

Không hề. Mặc dù lời nhắn này gửi cho một tù nhân ở ngục Abbaye. Người ấy tên gì? - Ông Lorry hỏi, tay cầm cuốn sổ tay mở sẵn. Gabelle.

Gabelle. Còn lời nhắn cho người tù bất hạnh Gabelle này?

Chỉ cần nói “người ấy đã nhận thư và sẽ đến.”

Có thời gian cụ thể không?

Người ấy sẽ lên đường đêm mai.

Có người nào cụ thể không?

Không.

Anh giúp ông Lorry quấn mình vào một mớ áo khoác, áo choàng và cùng ông rời khỏi bầu không khí ấm áp của ngân hàng cũ kĩ, bước vào màn sương mù trời phố Fleet.

Cho ta gửi lời thăm Lucie và bé Lucie nhỏ, - ông Lorry nói lúc chia tay, hãy chăm sóc họ chu đáo cho đến khi ta trở về. - Charles Darnay lắc đầu và cười nghi ngại trong lúc cỗ xe lăn bánh.

Đêm ấy - ngày 14 tháng Tám - anh thức khuya, viết hai bức thư tha thiết; một bức gửi cho Lucie giải thích cái nghĩa vụ chính đáng khiến anh phải đi Paris và cuối cùng cho nàng biết những lý do mà anh tin chắc mình sẽ không gặp nguy hiểm nào cho bản thân ở đó; bức kia gửi cho bác sĩ Manette, phó thác Lucie cùng đứa con yêu của họ cho ông chăm sóc, rồi cũng nói những vấn đề trên với giọng quả quyết mạnh mẽ nhất. Với cả hai, anh đều viết là sẽ gửi thư ngay sau khi đến nơi để chứng minh anh vẫn an toàn.

Hôm sau là một ngày đau khổ, ngày sống giữa những người thân yêu nhưng lần đầu tiên trong tâm trí anh lại có điều giấu họ. Thật khó lòng giữ được vẻ vô tư trong khi họ không hề nghi ngờ anh lừa dối. Nhưng chỉ cần một ánh mắt trìu mến hướng về người vợ, đang hạnh phúc và bận rộn, cũng đủ khiến anh quyết tâm không thổ lộ chuyện gì sẽ đến (anh gần như đã định nói với nàng, vì đối với anh cảm giác làm việc gì mà không có sự trợ giúp âm thầm của vợ đúng là xa lạ quá), rồi ngày qua nhanh. Chiều đến anh ôm vợ cùng đứa con gái thương yêu, vờ như sẽ quay về nhà ngay (anh viện cớ có cuộc hẹn và đã bí mật chuẩn bị hành trang), thế là anh ra đi, chìm trong màn sương nặng nề, phố xá nặng nề, và cõi lòng còn nặng nề hơn.

Sức hút vô hình ấy đang lôi kéo anh lao nhanh về với nó, ngay lúc này, và bao nhiêu sóng cồn gió dựng một lòng đẩy xô anh tới. Darnay đã đưa hai bức thư cho một người liên lạc tin cẩn để giao lại nhà nửa tiếng sau nửa đêm, không được sớm hơn; anh lên ngựa đi tới Dover và bắt đầu hành trình. “Xin hãy vì tình yêu Thượng Đế, lẽ công bằng, lòng độ lượng, và danh dự của dòng họ cao quý của ngài!” Tiếng kêu than của người tù đáng thương ấy đã khiến cõi lòng sầu não của anh thêm cứng rắn và anh bỏ lại sau lưng tất cả những người thân yêu nhất đời, để lao vào Núi Đá Nam Châm.