Cùng lúc năm mươi hai người đang đợi chờ kết thúc số phận, mụ Defarge tổ chức một cuộc họp đen tối đáng sợ với Nữ Thần Báo Oán và Jacques Ba của bồi thẩm đoàn Cách mạng. Mụ Defarge không hội ý với các người thừa hành này tại tửu quán mà trong túp lều của tên thợ cưa, trước kia là phu lục lộ. Tên thợ cưa không được tham gia cuộc họp mà đứng chờ ở cách xa một chút, như một tay sai hạ đẳng chỉ được nói khi cho phép, chỉ được có ý kiến khi cần tới.

Nhưng Defarge của chúng ta, - Jacques Ba nói, - rõ ràng là một người Cộng hòa tốt mà? Sao vậy?

Không ai tốt hơn ở nước Pháp này, - giọng the thé phản đối liến thoắng của Nữ Thần Báo Oán.

Yên nào, Nữ Thần Báo Oán, - mụ Defarge khẽ chau mày đặt tay lên môi người phò tá - nghe tôi nói đây. Chồng tôi, Công dân Defarge, là người Cộng hòa tốt và là người can trường; ông ấy xứng đáng được nước Cộng hòa coi trọng và tin cậy. Nhưng chồng tôi cũng có nhược điểm, ông ấy mềm yếu tới mức mủi lòng vì lão bác sĩ kia.

Thật đáng thương hại, - Jacques Ba vừa nói ồm ồm vừa lắc đầu vẻ nghi ngờ, những ngón tay tàn bạo chờn vờn trên cái miệng đói khát. - Thế thì không hẳn là Công dân tốt; thật đáng tiếc.

Mấy người thấy đó, - mụ vợ Defarge nói, - tôi là tôi chẳng bận tâm đến lão bác sĩ này. Lão có mất đầu hay không thì với tôi cũng chẳng sao. Nhưng gia đình Evrémonde thì phải bị tuyệt diệt, vợ con hắn phải đi theo chồng theo cha.

Vợ hắn có cái đầu hợp với máy chém, - Jacques Ba ồm oàm. - Tôi từng thấy những thủ cấp đàn bà mắt xanh tóc vàng, và cái nào cũng hấp dẫn khi thằng Samson giơ lên.

Kẻ khát máu này nói như một người sành ăn. Mụ Defarge cúi mặt suy nghĩ một lúc.

Đứa nhỏ cũng vậy, - Jacques Ba nói, thích thú nghiền ngẫm từng lời, - cũng tóc vàng mắt xanh. Ta hiếm khi thấy trẻ con lên máy chém. Hay phải biết!

Nói tóm lại, - mụ Defarge đã qua lúc trầm ngâm, - trong chuyện này tôi không tin chồng tôi. Từ đêm qua, không những tôi thấy mình không dám thổ lộ chi tiết kế hoạch này với ông ấy; mà tôi còn thấy nếu mình chần chờ thì có nguy cơ ông ấy sẽ báo động cho chúng trốn thoát.

Nhất định không, - Jacques Ba kêu lên, - không ai được trốn thoát. Hiện thời ta chỉ mới có một nửa số lượng cần chém. Lẽ ra mỗi ngày phải chém được một trăm hai mươi cái đầu.

Nói tóm lại, - mụ Defarge tiếp tục, - chồng tôi không có lý do như tôi để tuyệt diệt cả gia đình này, và tôi không có lý do như anh ấy để thương tình lão bác sĩ. Cho nên tôi phải tự mình hành động. Tới đây, Công dân lùn kia.

Tên thợ cưa cầm chiếc mũ đỏ trên tay đi tới, kính cẩn và khúm núm trước mụ Defarge vì sợ chết.

Công dân lùn, - giọng mụ Defarge lạnh lùng, - về chuyện ả vợ Evrémonde ra hiệu với các tù nhân; ông có sẵn sàng làm chứng ngay hôm nay không?

Dạ, dạ, sao lại không! - Tên thợ cưa thốt lên. - Hàng ngày, bất kể nắng mưa, từ hai đến bốn giờ chiều, lúc nào cũng ra hiệu, lúc thì có đứa nhỏ theo, lúc thì một mình. Tôi biết chắc chắn. Chính mắt tôi thấy mà.

Gã vừa nói vừa vung tay diễn tả đủ thứ, cứ như đang bắt chước những dấu hiệu ngẫu nhiên các kiểu mà thực tế gã không hề thấy.

Mưu đồ rõ ràng, - Jacques Ba nói. - Không sai vào đâu được!

Bồi thẩm đoàn có chắc chắn vậy không? - Mụ Defarge quay sang hỏi người này, miệng cười hung hiểm.

Hãy tin cậy bồi thẩm đoàn yêu nước, nữ Công dân. Tôi bảo đảm thay cho các Công dân bồi thẩm.

Bây giờ để xem, - mụ Defarge lại ngẫm nghĩ. - Thêm chuyện nữa! Tôi có thể vì chồng tôi mà tha cho lão bác sĩ không? Tôi không bận tâm tới lão. Tha cho lão được không?

Lão cũng được tính là một cái đầu, - Jacques Ba nói nhỏ. - Hiện thời ta còn thiếu số thủ cấp; bỏ thì uổng lắm, tôi nghĩ vậy.

Lão cũng từng ra dấu hiệu cùng với con gái lão khi tôi gặp ả, - mụ Defarge lý luận. - Tôi không thể buộc tội người này mà không buộc tội người kia; và tôi không được im lặng phó thác hết chuyện này cho anh kia, ông Công dân lùn. Bởi vì tôi cũng là một nhân chứng chính đáng.

Nữ Thần Báo Oán và Jacques Ba lớn tiếng tranh nhau khen mụ vợ Defarge là nhân chứng tuyệt vời và đáng ngưỡng mộ nhất. Không chịu thua, tên Công dân lùn cũng gọi chị ta là nhân chứng thần thánh.

Lão phải chấp nhận may rủi, - mụ Defarge nói. - Không, tôi không thể tha lão! Các người có việc lúc ba giờ; các người sẽ đi xem tử hình đám người hôm nay... Còn ông?

Câu hỏi này dành cho tên thợ cưa, kẻ hấp tấp trả lời khẳng định và nhân cơ hội này nói thêm rằng gã là người Cộng hòa nhiệt tình nhất, và thực tế sẽ là người Cộng hòa đau khổ nhất nếu như có điều gì ngăn cản không cho gã hưởng cái thú chiều chiều hút tẩu thuốc ngắm trò vui của lưỡi dao cạo quốc gia. Gã nói điều này sôi nổi tới mức có thể nghi ngờ là từng ngày từng giờ chính gã cũng lo sợ cho sự an toàn bản thân gã; và qua ánh mắt đen tối của mụ Defarge đang nhìn gã đầy khinh bỉ thì có lẽ mụ ta cũng đang nghi ngờ điều này. Mụ nói:

Tôi cũng có việc bận ở đó. Sau khi xong xuôi, lúc tám giờ tối nay đến gặp tôi, ở Saint Antoine, và chúng ta sẽ đi tố giác những người này ở Ủy ban khu vực nhà tôi.

Tên thợ cưa nói gã sẽ tự hào và hãnh diện nếu được tháp tùng nữ Công dân Defarge. Nữ Công dân trừng mắt nhìn và gã luống cuống tránh ánh mắt đó như con chó sợ sệt, rút về đứng giữa đống củi của mình, che giấu sự bối rối sau cán lưỡi cưa.

Mụ Defarge ra hiệu cho tên bồi thẩm viên và Nữ Thần Báo Oán đi ra gần cửa hơn và nói rõ thêm với hai người về ý định của chị ta:

Vợ hắn lúc này sẽ ở nhà, chờ tới lúc chồng chết. Nó sẽ than khóc, đau buồn. Nó sẽ ở trong tâm trạng vi phạm luật lệ của nước Cộng hòa. Nó sẽ bộc lộ hoàn toàn cảm tình với kẻ thù quốc gia. Tôi sẽ đi tới chỗ nó.

Bà thật đáng nể; bà thật đáng nể! - Jacques Ba kêu lên sung sướng.

Ôi thật đáng yêu! - Nữ Thần Báo Oán vừa thốt lên vừa ôm chầm lấy mụ vợ Defarge.

Chị mang theo đồ đan của tôi, - mụ Defarge trao các thứ vào tay người phò tá, - và để sẵn đó cho tôi ở chỗ ngồi thường lệ. Giữ ghế cho tôi như cũ. Chị tới đó đi, đi ngay, vì hôm nay sẽ đông người xem hơn mọi khi. sẵn sàng tuân lệnh thủ lĩnh, - Nữ Thần Báo Oán sốt sắng nói rồi hôn má mụ Defarge. - Chị sẽ không đến muộn chứ?

Tôi sẽ có mặt trước khi bắt đầu.

Và trước khi xe chở tử tội đến. Chắc chắn tới sớm nhé, chị yêu, - Nữ Thần Báo Oán gọi với theo, vì người kia đã bước ra đường - trước khi xe chở tử tội đến!

Chỉ khẽ phất tay tỏ ý đã nghe và chắc chắn sẽ đến đúng giờ, mụ Defarge bước trên bùn sình và vòng qua góc tường nhà tù. Nữ Thần Báo Oán và tên bồi thẩm nhìn theo, thán phục vóc dáng thanh tú và tinh thần kiên cường của người đàn bà đang đi xa dần.

Thời ấy bàn tay nhào nặn đáng sợ của thế cuộc đã khiến nhiều phụ nữ biến chất gớm ghê, nhưng không ai đáng sợ bằng người đàn bà tàn bạo đang đi trên đường kia. Cá tính mạnh mẽ và gan lì, ý tứ sắc sảo và mau mắn, lòng dạ sắt đá mà cả nhan sắc cũng lồ lộ oán thù và quyết chí khiến ai nhìn thấy cũng thầm nhận ra ngay; rõ ràng là một con người được thời loạn tạo nên. Nhưng từ bé đã ấp ủ chất chứa đầy ý thức về sự bất công và lòng hận thù giai cấp thâm sâu, mụ ta được thời thế này biến thành con hổ dữ. Mụ ta không biết xót thương. Nếu như mụ từng có chút xót thương nào, thì cảm tình ấy cũng đã chết.

Chẳng có ý nghĩa gì với mụ ta khi một người vô tội phải chết vì tội lỗi của cha ông; mụ không thấy người này mà chỉ thấy tiền bối ác nhân. Chẳng có ý nghĩa gì với mụ ta khi vợ người này thành góa phụ và con gái người này thành trẻ mồ côi. Mụ ta chỉ biết trừng phạt thế chưa đủ, bởi vì họ là kẻ thù đương nhiên và là con mồi của mình, vì thế không có quyền sống. Có kêu gọi mụ ta cũng vô vọng bởi người đàn bà này đâu còn lòng thương xót, ngay cả thương xót bản thân. Nếu mụ ta có gục ngã giữa đường trong một trận chiến nào đó đã tham gia, mụ cũng chẳng tiếc thân; mà nếu chính mình có bị lên máy chém ngày mai thì mụ ta cũng chẳng có cảm xúc nào khác ngoài khao khát dữ dội muốn chặt đầu kẻ đã đưa mình tới đoạn đầu đài.

Đó là nỗi lòng mà mụ Defarge chất chứa dưới tấm áo choàng tả tơi. Tấm vải nhàu nhĩ, khoác xộc xệch lên người mà thành áo choàng cũng lạ, mái tóc đen huyền của mụ ta như óng ả thêm dưới chiếc mũ đỏ thô kệch. Giấu trong ngực áo là một khẩu súng lục đã nạp đạn. Giấu ở ngang hông là một thanh đoản kiếm đã mài sắc. Trang bị như thế, mụ Defarge lên đường với bước chân tự tin của người kiên quyết, với sự thoải mái uyển chuyển của người đàn bà từ nhỏ vốn quen đi chân trần trên bờ cát nâu.

Lúc này, khi cỗ xe trên đường rong ruổi đang chờ đợi hoàn tất hành trình, việc thoát thân của chị Pross và Jerry Cruncher đã trù tính kế hoạch xong; đó chính là vấn đề nan giải đã khiến ông Lorry đêm qua phải lo nghĩ. Chị Pross đi sau sẽ là cách tốt nhất để xe ngựa bớt tải nặng và giảm tối đa thời gian chờ xét giấy tờ và tra hỏi hành khách; bởi vì chuyện việc tẩu thoát này phụ thuộc vào việc rút ngắn từng giây trên mọi quãng đường. Cuối cùng, sau khi cân nhắc, ông đã đề nghị chị Pross và Jerry, là hai người có thể tự do ra khỏi kinh thành, sẽ lên đường vào lúc ba giờ bằng loại xe ngựa nào chạy nhanh nhất thời đó. Không vướng bận hành lý, họ sẽ nhanh chóng đuổi kịp cỗ xe tứ mã, vượt qua và chạy trước để thuê ngựa sẵn sàng; như vậy sẽ tiết kiệm được thời giờ quý giá trong đêm, lúc thường gặp trì hoãn đáng sợ nhất.

Thấy cách thu xếp này có hy vọng sẽ giúp ích cho tình hình cấp bách, chị Pross đã vui vẻ chấp nhận. Chị và Jerry đã nhìn thấy xe ông Lorry ra đi, đã biết Solomon đưa người nào đến, đã trải qua mười phút căng thẳng, khổ sở, và bây giờ đang thu xếp những việc cuối cùng để đi theo xe trước. Trong lúc đó, mụ Defarge đang đi qua các ngả đường, càng lúc càng tới gần ngôi nhà vắng vẻ chỉ còn hai gia nhân đang bàn bạc.

Giờ thì ông tính sao, ông Cruncher, - chị Pross nói, căng thẳng tới mức không biết đi đứng nói năng gì. - Ông nghĩ sao về chuyện mình nếu không khởi hành từ sân nhà này? Thêm một cỗ xe nữa từ đây đi ra có thể gây nghi ngờ.

Bà chị nói thế nà đúng, - Cruncher đáp. - Mà dù đúng hay sai tôi cũng nàm theo ý bà chị.

Tôi rối trí vì vừa sợ vừa mong cho những người thân quý của chúng ta nên không suy tính được gì, - chị Pross òa khóc. - Còn ông có thể suy tính gì không, ông Cruncher quý hóa ơi?

Về tương nai thì có cả đời mà suy tính, - Cruncher đáp, - tôi mong nà thế. Còn bây giờ thì cái đầu này tôi chắc nà không nghĩ ra được cái gì. Bà chị có vui nòng nghe hai nời hứa và cũng nà nời thề tôi muốn được ghi nhận ngay núc khủng hoảng này không?

Ôi, lạy Chúa! - Chị Pross kêu lên, vẫn còn nức nở, - ghi nhận ngay, nói ngay đi rồi còn bàn tính, làm ơn nói nhanh cho.

Thứ nhất, - Cruncher run rẩy toàn thân, nói với vẻ mặt nghiêm trang tái nhợt, - nếu mấy người tội nghiệp đó mà thoát khỏi chuyện này thì tôi sẽ không bao giờ nàm việc đó nữa, không bao giờ!

Chắc chắn rồi, ông Cruncher, ông sẽ không bao giờ làm nữa, dù đó là việc gì, và tôi xin ông không cần phải nói ra cụ thể cái việc gì đó.

Không đâu, bà chị, tôi sẽ không nói ra đâu. Thứ hai, nếu mấy người tội nghiệp đó thoát khỏi chuyện này thì tôi sẽ không bao giờ ngăn cản mụ Cruncher vợ tôi ngồi phịch cầu nguyện nữa, không bao giờ!

Dù chuyện nhà ông thế nào đi nữa, - chị Pross cố lau nước mắt, trấn tĩnh lại, - tôi cũng tin chắc là bà Cruncher có toàn quyền muốn làm gì thì làm... Ôi những người thân yêu tội nghiệp của tôi!

Tôi thậm chí còn dám nói... - Cruncher nói tiếp dài dòng hết sức đáng ngại cứ như đang rao giảng đạo, - ...và muốn bà chị ghi nhớ nời tôi rồi chính bà chị sẽ nói nại với mụ Cruncher... nà suy nghĩ của tôi về chuyện ngồi phịch đó đã thay đổi và tôi thật nòng mong nà ngay núc này mụ Cruncher ở nhà đang ngồi phịch.

Đúng đó, đúng đó! Tôi cũng mong thế, ông ơi, - chị Pross quẫn trí kêu lên, - và tôi mong bà ấy cầu gì được nấy.

Chúa sẽ trừng phạt... - Cruncher cứ nói, càng lúc càng thêm nghiêm trang, càng thêm chậm chạp, và càng tỏ ra muốn nói dây cà ra dây muống, - ...nếu như tôi nói hay nàm bất cứ điều gì gây hại cho những người thân thiết tội nghiệp này! Chúa sẽ trừng phạt nếu như chúng ta không ngồi phịch xuống, nếu tiện, để cầu cho họ thoát khỏi chốn nguy hiểm này! Chúa sẽ trừng phạt, bà chị! Tôi nói đó, trừng phạt! - Đó là lời kết luận của Cruncher sau khi nói vòng vo mà không tìm được câu nào hay hơn.

Còn mụ Defarge vẫn đang dấn bước trên đường, càng lúc càng gần.

Nếu chúng ta còn về được quê nhà, - chị Pross nói, - ông có thể tin tưởng là tôi sẽ nói với bà Cruncher hết những gì tôi ghi nhớ được và hiểu được những lời rất văn hoa của ông; chắc chắn là tôi sẽ làm chứng là ông hoàn toàn thành khẩn trong lúc đáng sợ này. Bây giờ, hãy cầu cho ta nghĩ ra cách gì đi! Ông Cruncher kính mến, ta hãy nghĩ cách đi!

Còn mụ Defarge vẫn đang dấn bước trên đường, càng lúc càng gần.

Nếu ông đi trước, - chị Pross nói, - rồi ngăn không cho xe ngựa tới đây mà đợi tôi ở đâu đó thì có tốt hơn không?

Cruncher nghĩ cách đó là tốt nhất.

- Ông chờ tôi ở đâu được đây? - Chị Pross hỏi.

Cruncher quá hoang mang nên chẳng nghĩ ra được địa điểm nào ngoài cổng thành Temple Bar. Than ôi! Temple Bar ở tận London cách đây hàng trăm dặm, còn mụ Defarge đang tới rất gần rồi.

Bên cổng giáo đường, - chị Pross nói. - Đón tôi ở đó, gần cổng giáo đường có hai ngọn tháp đó, thì có tiện cho ông không?

Tiện, bà chị, - Cruncher đáp.

Thế thì làm ơn đi ông, - chị Pross nói, - hãy đi ngay tới dịch trạm mà bảo họ thay đổi địa điểm đi.

Tôi no nắng khi bà chị ở nại đây một mình, - Cruncher do dự, rồi lắc đầu. - Nỡ có chuyện gì xảy ra thì sao.

Có trời mới biết, - chị Pross đáp, - nhưng đừng lo cho tôi. Cứ đón tôi ở giáo đường, lúc ba giờ, hay sớm hơn nếu được, tôi tin chắc đi từ đó thì sẽ tốt hơn là đi từ đây. Tôi tin chắc như thế. Đi đi! Chúa phù hộ ông, ông Cruncher! Đừng nghĩ tới tôi mà hãy nghĩ tới những tính mạng đang trông cậy vào hai chúng ta!

Những lời này cùng hai bàn tay chị Pross nắm chặt tay Cruncher khẩn thiết van nài đã thuyết phục được y. Gật đầu mấy cái khích lệ rồi Cruncher đi ngay lo thu xếp, để lại chị Pross một mình như chị đã đề nghị.

Chị Pross rất an lòng sau khi nghĩ ra biện pháp đề phòng đang được thi hành. Thêm một chuyện an lòng nữa là chị có thời gian cần thiết mà chỉnh đốn bề ngoài để không gây chú ý khi ra đường. Chị nhìn đồng hồ. Hai giờ hai mươi phút. Không được phí thời gian nữa, chị phải sẵn sàng ngay.

Trong cảm xúc hỗn độn này, chị Pross lại đâm sợ ở một mình trong căn hộ vắng và nhìn đâu cũng thấy những bộ mặt hư hư thực thực đang nhìn ra từ mọi khung cửa. Chị bèn lấy một chậu nước lạnh bắt đầu rửa cặp mắt đỏ hoe và sưng húp. Bị ám ảnh vì nỗi sợ bừng bừng, chị đâu dám để cho những giọt nước ròng ròng làm mờ mắt mình một phút nào; chị liên lục dừng tay nhìn quanh để xem có ai đang theo dõi mình không. Và trong một lúc ngừng tay như thế, chị giật bắn người kêu lên vì nhìn thấy một bóng người đứng trong phòng.

Chiếc chậu rơi xuống sàn vỡ tan, nước tràn tới tận chân mụ Defarge. Qua bao nhiêu ngả đường khắc nghiệt và vấy máu, hai bàn chân ấy đã đến nơi. Lạnh lùng nhìn chị Pross, mụ Defarge hỏi:

- Vợ của Evrémonde ở đâu?

Chị Pross sực nhớ ra các cửa phòng đều mở ngỏ và sẽ làm lộ chuyện tẩu thoát. Phản ứng đầu tiên của chị là đóng hết cửa lại. Cả bốn cánh cửa thông ra phòng này. Rồi chị đứng chắn trước cửa vào phòng riêng của Lucie.

Đôi mắt đen tối của mụ Defarge theo dõi hành động mau lẹ của chị Pross và ghim chặt vào chị khi bốn cánh cửa đã đóng kín. Chị Pross chẳng có chút nhan sắc nào, năm tháng đã không làm thuần đi tính ngang ngược hay làm dịu nét thô kệch trên diện mạo của chị; nhưng chị cũng là người phụ nữ ngoan cường theo cách khác, chị đảo mắt khắp người mụ Defarge dò xét từng chút.

Mặt mày của mi hệt như Sa-tăng cái, - chị Pross vừa nói vừa thở mạnh. Nhưng mi không thắng được ta đâu. Ta là phụ nữ Anh quốc.

Mụ Defarge nhìn chị Pross với vẻ khinh miệt, nhưng trong ánh mắt đó chị Pross vẫn nhận ra một điều: họ là hai kình địch. Mụ Defarge thấy đối phương là một phụ nữ cứng rắn, gan lì, giống như ông Lorry nhiều năm trước đã nhận ra khi lần đầu gặp gỡ người đàn bà có đôi tay mạnh mẽ đó. Mụ Defarge biết rõ chị Pross là người bạn tận tụy với gia đình này; và chị Pross cũng biết quá rõ mụ Defarge là kẻ thù hiểm ác của gia đình này.

Trên đường tới đó, - mụ Defarge khẽ phất tay làm một dấu hiệu về phía pháp trường, - ở đó đã có người giữ chỗ và giữ đồ đan len cho tôi, tôi ghé ngang thăm hỏi cô chủ. Tôi muốn gặp cô Lucie.

Ta biết mưu mô ác độc của mi rồi, - chị Pross nói, - mi đừng tưởng là ta sẽ không chống lại.

Kẻ nói tiếng Pháp, người nói tiếng Anh; chẳng ai hiểu ai; cả hai đều đề phòng, và qua nét mặt cùng cử chỉ của nhau cố đoán ý nghĩa những lời không hiểu được.

Lúc này mà cô Lucie tránh mặt tôi thì chẳng có ích gì đâu, - mụ Defarge nói. - Những người ái quốc chân chính sẽ hiểu ý nghĩa của sự tránh né đó. Để tôi gặp cô ta. Bảo cô ta là tôi muốn gặp. Có nghe không?

Mi tám lạng thì ta cũng nửa cân chớ bộ, - chị Pross đáp. - Con đàn bà ngoại quốc độc ác kia, ta không thua mi đâu.

Mụ Defarge không thể nào hiểu rõ cái ngôn ngữ đặc thù ấy, nhưng chị ta thừa hiểu rằng đối phương sẽ không nghe lời.

Đồ lợn ngu đần! - Mụ Defarge chau mày. - Tao không cần nghe mày nói. Tao cần gặp chủ mày. Hoặc bảo nó rằng tao cần gặp, hoặc là tránh khỏi cái cửa đó cho tao đi gặp nó! - Cánh tay phải tức tối vung lên để giải thích.

Chẳng đời nào ta muốn hiểu cái thứ ngôn ngữ tào lao của mi, - chị Pross nói. - Nhưng ta dám từ bỏ hết mọi thứ, trừ quần áo trên người, để biết là mi có nghi ngờ gì không.

Không ai rời mắt nhau một phút nào. Mụ Defarge đang đứng nguyên ở vị trí lúc đầu chị Pross nhìn thấy; nhưng bây giờ đã tiến tới một bước. Chị Pross nói:

Ta là dân Anh quốc đây, - chị Pross nói. - Ta chịu hết nổi rồi. Mạng ta chẳng đáng một xu, có mất cũng chẳng sá gì. Nhưng chừng nào ta còn giữ chân mi ở đây thì chừng đó cô chủ cưng của ta vẫn còn thêm hy vọng. Mi mà động tới ta thì ta cho mi trọc lóc không còn sợi tóc trên đầu!

Chị Pross vừa nói vừa lắc đầu, mắt trừng trừng, và thở mạnh giữa từng câu nói gấp gáp. Giọng chị đầy hăm dọa dù trong đời chưa từng đánh một ai.

Lòng can trường ấy khiến chị Pross xúc động không cầm được nước mắt khiến mụ Defarge hiểu lầm đó là dấu hiệu yếu đuối.

Ha ha, - mụ Defarge bật cười to, - đồ hèn hạ! Đồ vô dụng! Tao sẽ gọi lão bác sĩ. - Rồi chị ta lớn tiếng gọi, - Công dân bác sĩ ơi! Vợ của Evrémonde ơi! Con của Evrémonde ơi! Ai cũng được chứ đừng là con ngu khốn khổ kia, trả lời nữ Công dân Defarge đi!

Có lẽ vì sự im lặng sau đó, có lẽ vì nét mặt chị Pross ngầm tiết lộ, có lẽ vì một nghi ngại không liên quan hai điều kia, mụ Defarge chợt nghĩ thầm những người ấy đã bỏ đi. Chị ta liền mở nhanh ba cánh cửa phòng và nhìn vào trong.

Phòng nào cũng lộn xộn, cũng có dấu hiệu vội vã thu xếp hành trang, cũng có đủ thứ vung vãi dưới sàn. Vậy thì trong phòng sau lưng mày chẳng có ai hết! Để tao xem.

Không được! - Chị Pross hiểu rõ lời đòi hỏi ấy cũng giống như mụ Defarge hiểu rõ câu trả lời.

Nếu chúng nó không có trong phòng đó, chúng đã bỏ trốn, thì có thể đuổi theo bắt về, - mụ Defarge nói với chính mình.

Chừng nào mi còn chưa biết họ có trong phòng đó hay không thì mi còn chưa biết phải làm sao, - chị Pross cũng nói với chính mình. - Mà mi đâu có biết là ta sẽ không cho mi biết; mà mi có biết hay không thì ta cũng ngăn cản không cho mi ra khỏi đây.

Ngay từ nhỏ, tao đã lăn lộn ngoài đường phố, chẳng có gì ngăn được tao. Tao sẽ xé xác mày ra nếu mày không cho tao vào phòng đó.

Chỉ có ta với mi trên tòa nhà cao có khoảng sân vắng này, sẽ không ai nghe thấy gì. Ta mong sao có đủ sức mạnh để giữ mi lại đây; mỗi phút giữ mi lại đáng cả trăm ngàn guinea đối với cô chủ của ta.

Mụ Defarge xông tới cánh cửa. Chị Pross liền lập tức vung hai tay ra ôm lấy hông đối phương giữ chặt. Mụ Defarge có vùng vẫy, đấm đạp cũng vô ích; chị Pross bằng sự kiên định mãnh liệt của tình yêu thương vốn luôn mạnh mẽ hơn lòng thù hận vẫn ôm chặt cứng, thậm chí nhấc bổng địch thủ lên trong cuộc vật lộn. Hai bàn tay mụ Defarge tát và cào vào mặt chị Pross, nhưng chị hụp đầu xuống siết chặng ngang hông người kia nhất quyết không buông, như một kẻ sắp chết đuối bám cứng vào người cứu sống.

Ngay sau đó, hai tay mụ Defarge thôi đánh đập và hạ xuống sờ soạng quanh hông. Chị Pross nói với giọng như ngạt thở:

Nó ở dưới cánh tay ta đây, mi không rút ra được đâu. Ta mạnh hơn mi, tạ ơn Chúa. Ta sẽ giữ chặt mi cho đến khi một hay cả hai ngất xỉu hoặc chết!

Hai tay mụ Defarge đưa lên ngực. Chị Pross nhìn lên, nhìn thấy vật ấy, vung tay nện mạnh, ánh lóe, tiếng nổ, và chỉ còn chị đứng một mình - mắt mờ vì khói súng.

Tất cả chỉ trong chớp nhoáng. Sự tĩnh mịch khủng khiếp khi màn khói tan dần, bốc lên không trung như linh hồn của người đàn bà thịnh nộ vừa lìa khỏi xác thân đang nằm bất động dưới sàn.

Lúc đầu, chị Pross kinh hồn táng đởm và đứng né thật xa xác chết, rồi chạy xuống cầu thang kêu cứu một cách vô ích. Mừng sao, chị nhớ ra tầm quan trọng của kết cục này, kịp thời trấn tĩnh và chạy lên trở lại. Nén sợ hãi, chị vào trong nhà, thậm chí tới gần xác chết để lấy chiếc mũ bonnet cùng các trang phục cần thiết. Mang mặc thật nhanh, ào ra ngoài, đóng kín cửa nẻo, khóa chặt và mang chìa khóa theo. Sau đó chị ngồi một chút trên cầu thang để thở và khóc rồi đứng dậy gấp gáp ra đi.

Thật may là chiếc mũ bonnet của chị có mạng che mặt nếu không chị khó lòng đi ngoài đường mà không bị chặn lại tra hỏi. Cũng thật may là tướng mạo chị vốn khác người nên bề ngoài kỳ cục cũng không làm cho lộ liễu như những người đàn bà khác. Chị cần cả hai lợi thế đó, bởi vì trên mặt chị in rõ nhiều dấu ngón tay cào cấu, mái tóc chị bù xù, và trang phục tay run mặc vội lại xộc xệch nhăn nhúm hết sức.

Lúc băng qua cầu, chị thả chìa khóa nhà xuống sông. Đến giáo đường trước Cruncher vài phút và đứng chờ ở đó, chỉ nghĩ vẩn vơ. Nếu như chìa khóa vướng vào lưới đánh cá nào đó, nếu như người ta xác định được chìa khóa nhà ai, nếu như họ mở cửa nhà và tìm thấy xác chết, nếu như chị bị chặn lại ở cổng thành, tống vào tù, và bị buộc tội sát nhân! Trong lúc chị đang nghĩ ngợi hoang mang thì người hộ tống xuất hiện, đón chị lên xe, và đưa đi.

Ngoài đường có ồn ào gì không? - Chị Pross hỏi.

Ồn ào như thường, - Cruncher đáp; ngạc nhiên vì câu hỏi và bộ dạng của chị.

Tôi không nghe được tiếng ông, - chị Pross nói. - Ông nói gì thế?

Cruncher có lặp lại cũng vô ích; chị Pross không thể nghe được tiếng nào. Cruncher kinh ngạc nghĩ thầm, “Vậy thì mình sẽ gật đầu, nhất định bà ta sẽ thấy và hiểu”. Và đúng vậy.

- Ngoài đường lúc này có ồn ào gì không? - Chị Pross lại hỏi ngay sau đó.

Cruncher lại gật đầu.

Tôi không nghe được.

Chỉ sau một giờ đồng hồ mà bị điếc rồi sao? - Cruncher tự hỏi, trong lòng đầy lo lắng. - Bà ta gặp chuyện gì vậy nhỉ?

Tôi thấy giống như có sét đánh và sấm nổ, tiếng nổ ấy là tiếng cuối cùng trên đời này tôi nghe thấy.

Trông bà này thật nà kỳ lạ! - Cruncher càng lúc càng lo lắng. - Bà ta đã nàm chuyện gì đó để nấy can đảm chăng? Nghe kìa! Những cỗ xe đáng sợ đang chạy trên đường đó! Có nghe thấy không, bà chị?

Tôi không nghe được gì cả, - chị Pross nói khi nhìn thấy y đang mở miệng lép nhép với mình. - Ôi, ông quý hóa ơi, lúc đầu là một tiếng nổ lớn, rồi sau đó là im phăng phắc, im bặt, hình như cứ mãi thế, không thay đổi, hình như sẽ im lìm vĩnh viễn.

Nếu bà ấy mà không nghe được tiếng những cỗ xe đáng sợ kia đang đi gần tới pháp trường, - Cruncher liếc qua vai nhìn chị Pross, - thì mình nghĩ nà bà ấy sẽ không còn nghe được tiếng gì nữa trên đời này.

Và quả thực như vậy.