Ngựa xe như nước, áo quần như nêm qua lại hàng ngày trước mắt Jeremiah Cruncher, y đang ngồi trên chiếc ghế đẩu ở hè phố Fleet với thằng ranh con gớm guốc cạnh bên. Không phải hai cha con đó thì ai mà ngồi được trên phố Fleet vào những giờ tất bật trong ngày mà không quáng mắt ù tai vì hai đoàn diễu hành lũ lượt kia, một đoàn cứ theo mặt trời hướng về tây, một đoàn cứ trốn mặt trời hướng về đông, cả hai cứ mãi đi về phía những đồng ruộng xa khuất bên kia ánh hoàng hôn đủ sắc tím đỏ hồng!
Ngậm cọng rơm trong miệng, Cruncher ngồi nhìn hai luồng chuyển động cứ như ông thần lái đò nhiều thế kỷ mãi giữ nhiệm vụ canh chừng dòng sông âm phủ - chỉ khác là y không hề mong dòng chảy này cạn kiệt. Nó mà khô cạn thì có gì đáng mong đợi đâu, bởi vì một phần nhỏ thu nhập của y là từ việc dắt các phụ nữ nhút nhát (hầu hết đều áo xống vướng víu và tuổi đã quá thì khá lâu) từ phía bờ Tellson vượt qua dòng xe cộ sang bờ bên kia. Mỗi lần cặp kè như vậy dẫu có ngắn ngủi tới đâu, Cruncher cũng kịp làm thân với các quý bà để tỏ lòng khao khát được hân hạnh nâng ly chúc sức khỏe. Và những món tiền nhỏ quý bà tặng cho khi y thực hiện mục đích nhân đức này lại là một nguồn tài chính bổ sung, và cũng vì thế mà y ngồi đó quan sát.
Đã có thời thi nhân thường ngồi trên ghế mơ màng trước cảnh người qua lại nơi công cộng. Cũng ngồi trên ghế ở nơi công cộng nhưng chẳng phải thi nhân, Cruncher lại nhìn quanh quất, càng ít mơ màng càng tốt.
Hóa ra y đang gặp phải lúc phố phường không đông đúc, vắng quý bà chậm chạp, và khi công việc không khấm khá thì trong lòng y lại đâm ra nghi ngờ bà vợ Cruncher ở nhà hẳn phải đang “ngồi phịch” trù ẻo gì đây; đúng lúc đó y trông thấy một đám đông khác thường đang đổ xuống phố Fleet đi về hướng tây. Rướn mắt nhìn theo, Cruncher nhận ra một đám ma đang đi tới, kéo theo một đoàn người la ó huyên náo.
Jerry, con, - Cruncher quay sang thằng con, - có đám ma.
Hoan hô, cha! - Jerry con la lên.
Ông con thốt ra lời hoan hỉ ấy với vẻ quan trọng bí hiểm. Ông cha lạikhó chịu vì điều đó nên chờ dịp không ai để ý bèn cho ông con một bạt tai.
Mày xỏ ná gì đó? Mày hoan hô cái gì? Mày chửi xéo cha mày đấy hả, thằng ôn con? Càng ngày tao càng chịu hết nổi mày rồi đó! - Cruncher nhìn chằm chằm thằng con. - Mày dám hoan hô hả? Tao mà nghe thế nữa nà mày ăn thêm bạt tai đó. Nghe chưa?
Con có làm gì sai đâu, - Jerry con vừa phản đối vừa xoa má.
Dẹp đi, - Cruncher nói, - Mày nàm gì sai cũng mặc, tao không cần biết.
Neo nên ghế kia ngồi mà nhìn người ta.
Ông con vâng lời và đoàn người kéo tới; đám đông hò hét, rú rít quanh một cỗ xe đòn u tối và cỗ xe đưa đám u tối, trên xe chỉ có mỗi một người, mặc những thứ áo xống u tối không thể thiếu cho vai trò trang trọng này. Nhưng gã đưa đám kia hoàn toàn không vui sướng với vai trò này khi đoàn người quanh xe càng lúc càng lộn xộn, chế nhạo gã, cau có với gã, và không ngừng chê bai la lối “Ê! Đồ gián điệp! Xì! Ê ê! Gián điệp!” cùng vô số lời ca tụng quá sức chói tai không thể thuật lại được.
Các đám ma lúc nào cũng có sức hấp dẫn lớn đối với Cruncher, y luôn căng mắt căng tai và trở nên hào hứng mỗi khi có đám ma đi ngang Tellson. Cho nên một đám ma có người đưa đông khác thường thế này khiến y mừng hết sức, và y hỏi ngay kẻ đầu tiên đi tới:
Gì vậy, anh bạn? Chuyện gì vậy?
Tôi có biết đâu, - người kia nói. - Gián điệp! Ê ê! Xì! Đồ gián điệp! Cruncher hỏi người khác:
Ai chết vậy?
Tôi đâu biết, - người này đáp như thế nhưng lại khum hai bàn tay đưa lên miệng làm loa và hét to hăng hái và sôi nổi đến lạ lùng, - Đồ gián điệp! Ê ê! Xì, xì! Giánnn... điệp!
Mãi một lúc sau Cruncher mới gặp được người hiểu biết đúng sự tình thì mới rõ đám ma này là đám của một gã Roger Cly nào đó.
Tên này nà gián điệp à? - Cruncher hỏi.
Tên gián điệp ở tòa Old Bailey, - người thạo chuyện cho biết.
Ê ê! Xì! Ê! Tên gián điệp tòa Old Baiiiii...ley!
A, đúng rồi! - Jerry kêu lên khi nhớ lại vụ xét xử mà y đã dự phần trước đây. - Tôi đã gặp tên này rồi. Nó chết rồi sao?
Chết ngắc, - người kia đáp, - chết thẳng cẳng ngay đơ. Lôi cổ chúng ra đây! Đồ gián điệp! Xé xác chúng đi! Đồ gián điệp! tưởng này quá dễ chấp nhận khi không ai nghĩ ra được gì, thế là đám đông hăm hở chộp lấy, vừa hô hào nhau lặp lại đề nghị lôi cổ xé xác, vừa bu chặt khiến hai cỗ xe hết đường nhúc nhích. Khi đám đông đã mở được cửa xe đưa đám, người mặc tang phục duy nhất cuống cuồng nhào ra và bị tóm lại một lúc; nhưng gã ta quá lanh lẹ và biết lợi dụng thời cơ nên chỉ một thoáng là đã chạy thoát vào một đường hẻm sau khi vứt bỏ hết áo khoác, mũ nón, băng tang dài thượt, mù-xoa trắng trên túi áo, và cả những giọt nước mắt tượng trưng.
Những món tang phục này bị đám đông khoái trá xé tan nát và vung vãi khắp nơi trong lúc những người buôn bán hấp tấp đóng cửa tiệm; bởi thời đó đám đông sẽ không chùn tay trước bất cứ chuyện gì và đáng sợ như một thứ quái vật bạo tàn. Đám đông đã cuồng tới mức mở cửa xe đòn tính lôi quan tài ra thì một bậc kỳ tài thông minh hơn cả đám nảy ra ý là cứ để nguyên đó, tất cả cùng đưa xe đòn tới đích cuối cùng để chào mừng đám ma. Ý kiến thực tế nào cũng đều cần thiết, cho nên mọi người hăng hái đón nhận đề nghị này, và cỗ xe đưa đám lập tức đầy nghẹt với tám người chui vào trong, cả tá đu bên ngoài; trong lúc cỗ xe đòn cũng gánh chừng ấy người leo lên nóc và một lũ khéo léo đeo bám chung quanh bằng mọi cách. Trong số những người tình nguyện đầu tiên chính là Jerry Cruncher, y đã khép nép giấu đầu tóc lởm chởm của mình vào góc xa nhất của cỗ xe đưa đám để người của Ngân hàng Tellson không nhìn thấy.
Các nhân viên chính thức của nhà đòn phản đối việc thay đổi nghi thức tang ma; nhưng dòng sông đang ở gần kề tới mức đáng ngại, và nhiều người trong đám đông đã lưu ý rằng việc dùng nước lạnh sẽ có hiệu quả làm tĩnh trí nhân viên nào cứng đầu, cho nên cánh nhà đòn chỉ phản đối yếu ớt và vắn tắt. Đám ma lại tiếp tục với nghi thức mới, một tay thợ quét ống khói lên điều khiển xe đòn - theo hướng dẫn của người đánh xe đích thực đang ngồi cheo leo bên cạnh giám sát kĩ việc này - còn tay bán hàng rong, cũng có cố vấn phụ tá, điều khiển chiếc xe đưa đám. Một tay làm xiếc với gấu, nhân vật đường phố được ưa chuộng thời đó, cũng bị huy động làm món trang trí bổ sung trước khi đoàn người ngựa xuống tới phố Strand; và con gấu đen thui ghẻ lở của gã ta lại là kẻ duy nhất đi theo đám rước có bộ mặt đưa tang đúng nghĩa.
Thế là vừa uống bia, hút thuốc, vừa hát rống và làm đủ thứ điệu bộ đau buồn giễu cợt, đám đông lộn xộn cứ thẳng tiến, mỗi lúc lại lôi kéo thêm người nhập bọn, và đi tới đâu là mọi hàng quán đều đóng chặt cửa. Đích đến là nhà thờ cũ Saint Pancras, xa tít ngoài vùng ruộng đồng. Đoàn người rồi cũng tới nơi, tất cả cùng đổ vào nghĩa địa; và cuối cùng cũng xong việc mai táng gã Roger Cly quá cố theo cách họ muốn và ai cũng hể hả.
Người chết đã chôn xong, đám đông bây giờ đang cần tìm trò giải trí mới cho riêng mình, một bậc kỳ tài thông minh khác (hay có lẽ cũng là người ban nãy) nghĩ ra trò vui buộc tội những kẻ tình cờ đi qua là gián điệp ở tòa Old Bailey và trút thù hận lên đầu họ. Hàng chục người vô can và cả đời chưa từng bén mảng tới tòa Old Bailey đã bị rượt đuổi, xô ngã và hành hung. Từ trò này chuyển sang món đập vỡ cửa sổ rồi tới cướp phá các quán rượu chỉ là một bước tiếp nối dễ dàng, và tự nhiên. Rốt cuộc, mấy giờ sau, khi nhiều căn nhà nghỉ hè đã bị giật sập, nhiều hàng rào đã bị phá toang để làm vũ khí cho những kẻ hiếu chiến hơn thì có tiếng đồn lan ra là vệ binh đang đến. Nghe tin này, đám đông dần dần giải tán và vệ binh cho dù có tới hay không bao giờ tới thì đây là diễn tiến bình thường của một lũ người cuồng loạn.
Cruncher không tham gia vào mấy trò giải trí sau đám ma mà ở lại trong nghĩa địa trò chuyện và an ủi đám nhân viên nhà đòn. Chỗ này lại khiến y thấy dễ chịu. Y kiếm được một tẩu thuốc ở quán rượu gần đó và vừa hút vừa quan sát hàng rào bao quanh, xem xét kĩ vị trí.
“Jerry,” Cruncher lại tự nói thầm với chính mình theo thói quen. “Ngày hôm ấy mày đã thấy thằng Cly đó rồi. Chính mắt mày đã thấy nó nà thằng còn trai trẻ và đàng hoàng.”
Hút xong tẩu thuốc và trầm ngâm thêm chút nữa rồi y cũng quay về để làm sao có mặt ở vị trí cũ trước giờ Tellson đóng cửa. Không rõ những suy ngẫm của y về cái chết đã tác động tới gan mật bên trong hay là sức khỏe nói chung gần đây có điều bất ổn, hay là y chỉ muốn tỏ chút ân cần với một người danh giá, đằng nào cũng vậy, trên đường về y tạt vào nhà ông bác sĩ - một nhà giải phẫu có tiếng tăm.
Jerry con đã vì bổn phận mà ngồi thế chỗ cho cha, nó báo lại suốt thời gian cha nó vắng mặt chẳng có công việc gì cả. Ngân hàng đóng cửa, mấy lão thư ký già khú đế đi ra, người gác đêm đã tới canh, Cruncher và thằng con đi về nhà dùng trà.
- Này, tôi nói cho bà biết! - Vừa bước vào là Cruncher nói ngay với vợ. - Nà người nàm ăn nương thiện, công việc của tôi tối nay mà hỏng nà do chắc chắn bà đã trù ẻo tôi, dù không thấy tận mắt bà nàm gì tôi cũng sẽ cho bà một trận như thường.
Vợ Cruncher chán nản lắc đầu.
À, bà dám nàm thế trước mặt tôi à! - Cruncher kêu lên, giọng vừa tức vừa lo.
Tôi có nói gì đâu.
Hừ, vậy thì đừng có nghĩ gì trong đầu. Bà mà không ngồi phịch cầu nguyện thì cũng trù tính gì đó. Không cách này thì cách khác, thế nào bà cũng trù ẻo tôi. Dẹp hết đi nghe.
Dạ vâng.
Dạ vâng, - Cruncher cứ lặp lại khi ngồi vào bàn dùng bữa trà. - Chà! Dạ vâng. Được đó. Cho phép bà nói “dạ vâng” đó.
Mấy lời càm ràm của Cruncher chẳng có ý nghĩa rõ ràng nào cả nhưng y vẫn cứ nói, giống như mọi người khác vẫn nói kiểu đó khi tỏ ý chung chung là mỉa mai không bằng lòng.
Bà cứ dạ vâng đi, - Cruncher cắn một miếng bánh mì bơ và nuốt ực thật nhanh cứ như đang húp tuột vào bụng một con hàu lớn vô hình vừa mới tách vỏ. - A! Thế cũng được. Tôi tin bà.
Tối nay ông có đi không? - Chị vợ tử tế hỏi khi anh chồng cắn thêm miếng nữa.
Có đó.
Cho con theo với, cha ơi? - Ông con nhanh nhảu đề nghị.
Không, không được. Tao phải đi... mẹ mày biết rồi đó,... đi câu.
Tao phải đi tới đó. Đi câu.
Cần câu của cha hơi bị gỉ sét, phải không cha?
Kệ nó.
Cha sẽ đem cá về nhà chứ, cha?
Tao mà không đem về thì ngày mai cho mày ăn đói, - ông cha vừa đáp vừa lắc đầu. - Hỏi thế đủ rồi; chừng nào mày còn chưa nên giường ngủ say thì tao còn chưa đi đâu.
Suốt thời gian còn lại của buổi tối, Cruncher chỉ làm mỗi việc canh chừng vợ hết sức cẩn mật, cứ chăm chăm bắt chị ta nói chuyện để khỏi phải trù tính, cầu khẩn điều gì xui xẻo cho y. Vì vậy Cruncher thúc giục thằng con cũng nói chuyện với mẹ nó, và làm khổ người đàn bà tội nghiệp kia bằng đủ thứ lý do càm ràm ca thán, chứ không cho chị ta yên ổn một phút nào mà suy nghĩ riêng tư. Người nào sùng đạo nhất có tin vào sự linh ứng của lời cầu nguyện chân thành cũng không thể nào bằng Cruncher tin rằng bà vợ chỉ toàn mong điều rủi cho chồng. Thật chẳng khác gì một kẻ tự xưng không tin ma quỷ lại sợ hết hồn vía khi nghe kể chuyện ma.
- Niệu hồn đó! - Cruncher nói. - Ngày mai đừng có mà giở trò! Cái thằng nàm ăn nương thiện này mà mang về được mấy khúc thịt thì hai người đừng có giở trò chê thịt không ăn, chỉ nuốt bánh mì suông đó. Cái thằng nàm ăn nương thiện này mà mang về được ít bia thì đừng có bày đặt uống nước nã không thôi đó. Nhập gia phải tùy tục. Không tùy tục thì gia chủ tống cổ khỏi nhà. Ta nà gia chủ đây, nghe chưa!
Rồi y lại bắt đầu cằn nhằn:
- Đồ ăn thức uống dâng tận miệng mà chê à! Tôi không hiểu vì sao mà bà nàm tôi kiếm miếng ăn thức uống khổ cực thế này, chỉ vì cái trò ngồi phịch cầu nguyện với ăn ở thất đức của bà. Hãy nhìn thằng con bà đi! Nó có phải con bà không hả? Nó gầy đét kia kìa. Bà tự xưng nà mẹ mà không biết bổn phận đầu tiên của người mẹ nà vỗ béo cho thằng con mình sao?
Câu nói đó gãi đúng chỗ ngứa của Jerry con, thế là cu cậu nài nỉ bà mẹ phải thực hiện bổn phận đầu tiên này, và bất kể mọi bổn phận khác bà có làm tròn hay không, điều quan trọng nhất là phải thể hiện tình mẫu tử thật cảm động và ngon lành theo cách cha nó đã bảo.
Buổi tối đã trôi qua cùng gia đình Cruncher như thế, cho đến khi Jerry con bị bắt phải đi ngủ và mẹ nó cũng phải tuân theo mệnh lệnh tương tự. Cruncher ngồi một mình hút mấy tẩu thuốc cho quên thời gian, chờ tới gần một giờ khuya mới lên đường. Tới giờ khuya khoắt âm u đó, y rời khỏi ghế, lấy trong túi ra một cái chìa khóa, mở tủ lôi ra một bao tải, một thanh xà beng cỡ lớn, dây thừng với dây xích và các thứ dụng cụ cần cho chuyến đi câu đặc biệt này. Khi đã giắt, quấn, đeo, móc hết các thứ đó quanh người một cách thành thạo, Cruncher còn ban cho chị vợ một lời càm ràm tạm biệt rồi dập tắt đèn, ra đi.
Cu cậu Jerry nãy giờ chỉ giả vờ thay đồ lên giường nằm liền ngồi dậy đi theo. Ẩn trong bóng tối, nó theo cha ra khỏi phòng, xuống cầu thang, ra sân, rồi ra đường. Việc quay lại nhà này đối với nó chẳng có gì khó vì nhà toàn người thuê trọ và cửa mở hé suốt đêm.
Được thúc đẩy bởi khát vọng đáng khen là học hỏi những bí mật tài nghệ làm nghề lương thiện của cha, Jerry con cứ nép sát các mặt tiền nhà, vách tường, ngưỡng cửa mà đi trong lúc hai con mắt kề sát nhau luôn dõi theo người cha đáng kính. Còn người cha đáng kính mới đi theo hướng bắc một đoạn ngắn thì gặp một ngư ông câu đêm khác và cả hai cùng dấn bước bên nhau.
Đi được nửa giờ thì họ qua khỏi khu vực thắp đèn đường nhấp nháy với đám tuần canh đã nhắm tịt mắt, rồi ra tới đoạn đường vắng. Ở đây họ đón thêm một người đi câu nữa - âm thầm đến độ, nếu thằng Jerry mà mê tín thì ắt nó đã tưởng vị ngư ông tiêu diêu ban nãy bất thình lình phân thân làm đôi rồi.
Ba người kia đi tiếp và thằng Jerry bám theo, tới khi ba ngư ông dừng dưới một bờ đất nằm chìa sát đường. Trên bờ đất là một tường gạch thấp có hàng rào song sắt. Trong bóng tối của bờ đất và tường rào, ba người bỏ đường cái rẽ vào một hẻm cụt ở một bên tường rào đó - có chỗ cao tới ba mét. Thu mình trong góc tối, nhìn vào ngõ rẽ, Jerry con thấy ngay bóng dáng người cha đáng kính hiện rõ trong ánh trăng mờ đục, đang thoăn thoắt leo lên cánh cổng sắt. Cha nó leo qua thật nhanh, rồi tới người đi câu thứ hai, rồi người thứ ba. Cả ba nhẹ nhàng nhảy xuống mặt đất bên trong cổng rồi nằm im một hồi - có lẽ đang nghe ngóng. Sau đó họ chống tay chống chân bò đi.
Bây giờ tới phiên Jerry con mò tới cổng; nó nín thở rón rén lần tới. Lại thu mình trong góc tối nhìn vào, nó nhận ra bóng ba người đi câu đang bò qua bãi cỏ rậm, chung quanh toàn bia mộ - họ đang ở trong một nghĩa địa rộng lớn - những mộ chí trắng toát như những bóng ma còn tháp nhà thờ vươn cao như bóng ma của một quái thú khổng lồ. Ba người kia bò một quãng ngắn rồi dừng lại đứng lên. Và họ bắt tay vào việc câu đêm.
Ban đầu họ câu bằng xẻng. Sau đó người cha đáng kính của cu cậu Jerry hình như đang điều chỉnh một dụng cụ gì đó giống một chiếc vít vặn nút chai vĩ đại. Dùng dụng cụ nào họ cũng đều làm cật lực cho đến khi chuông đồng hồ nhà thờ nện một tràng ghê gớm khiến Jerry con thất kinh bỏ chạy, tóc dựng đứng tua tủa y hệt cha nó.
Nhưng mong ước tìm hiểu ấp ủ bấy lâu nay không những đã ngăn không cho nó chạy luôn mà còn lôi kéo nó quay lại. Ba người kia vẫn đang kiên trì câu đêm khi Jerry con lén nhìn qua cổng lần nữa; nhưng lúc này hình như đã có cá đớp mồi. Từ dưới hố đào vẳng lên tiếng cọt kẹt, rền rì, ba bóng người bên trên đang oằn lưng như bị cái gì rất nặng trì kéo. Từng chút một, vật nặng ấy được lôi lên khỏi lớp đất bao quanh và trồi lên mặt. Jerry con đã biết thừa đó là cái gì, nhưng khi lần đầu tiên tận mắt nhìn thấy vật đó, và thấy người cha đáng kính sắp nạy bật nó ra thì cu cậu lại hoảng hồn bỏ chạy, lần này chạy một mạch không ngừng cả mấy cây số.
Lúc ấy nó vắt chân lên cổ mà chạy, chỉ ngừng lại mỗi khi lấy hơi, như thể đó là một cuộc chạy đua ma quái và mong muốn tột bậc là phải về tới đích. Thằng nhãi đinh ninh là cái quan tài vừa nhìn thấy đang chạy đuổi theo; và tưởng tượng vật kinh khủng đó dựng đứng một đầu đang nhảy chồm lên lưng nó, sắp đuổi kịp tới nơi và vồ cu cậu - có lẽ sẽ tóm lấy cánh tay nó - và nó phải chạy thoát thân. Chiếc quan tài ma thoắt ẩn thoắt hiện, có mặt khắp nơi, cho nên khi cả đêm đen sau lưng biến thành nỗi hãi hùng, thằng nhãi phải lao ra giữa đường để tránh các hẻm tối, sợ con ma đó từ trong đó sẽ nhảy xổ ra như một con diều trương phềnh cụt cánh cụt đuôi. Con ma cũng nấp ở các ngưỡng cửa, cạ hai bả vai gớm ghiếc vào các cánh cửa, rồi rướn vai rụt cổ như đang cười ầm. Con ma nấp trong bóng tối trên đường lộ, nằm ngửa ra rình ngáng chân nó. Và lúc nào cũng có một con ma nhảy chồm đằng sau đuổi bén gót khiến thằng nhãi khi chạy về tới cửa nhà mình rồi vẫn chưa kịp hoàn hồn. Cả lúc đó, con ma vẫn không buông tha mà theo thằng nhãi lên lầu, nện ầm ầm vào các bậc thang, cùng nhào lên giường với nó, và húc đầu vào ngực cu cậu xô nó chìm vào giấc ngủ mê mệt.
Trời vừa rạng sáng, chưa kịp hừng đông thì Jerry con nằm trong buồng đã tỉnh giấc ngủ nặng nề vì tiếng cha nó ở phòng ngoài. Cha nó đã gặp chuyện gì không như ý thì phải; ít nhất thì Jerry con cũng suy đoán được chừng đó khi thấy Cruncher nắm hai vành tai vợ nện đầu chị ta vào tấm ván đầu giường.
Tôi đã nói bà rồi mà, - Cruncher nói, - tôi nói nà tôi nàm. - Jerry, Jerry, Jerry! - Chị vợ van nài.
Nàm ăn có nợi thì bà không chịu, - Jerry nói, bà cứ trù ẻo cho tôi với bạn bè tôi xui xẻo. Tôi nói mà bà không nghe nời tôi, không coi trọng tôi nà vì cái đếch gì chứ?
Tôi chỉ cố làm người vợ tốt thôi mà, Jerry, - người đàn bà khốn khổ vừa khóc vừa cãi lại.
Nói nà nàm vợ tốt mà trù ẻo cho chồng nàm ăn xui xẻo hả? Nói nà coi trọng chồng mà phá đám công việc của chồng hả? Nói nà nghe nời chồng mà sao những chuyện quan trọng nại không nghe nời hả?
Lúc tôi nói thế ông đã làm cái công việc khủng khiếp này đâu, Jerry.
Nàm vợ người nàm ăn nương thiện nà may cho bà nắm rồi, - Cruncher bắt bẻ, - còn chồng nàm việc gì hay không nàm việc gì thì không phải chuyện tính toán trong đầu đàn bà các người. Nàm vợ mà biết coi trọng chồng, biết nghe nời chồng thì phải để chồng yên chí nàm ăn. Bà nghĩ bà ngoan đạo à? Nếu bà ngoan đạo thì tôi thà nấy vợ vô đạo còn hơn! Cái đầu bà có ý thức trách nhiệm không hơn gì cái cọc cắm dưới đáy sông Thames ngoài kia, phải nện vào đầu bà như nện cái cọc kia thì bà mới nghe thủng à.
Trận cãi vã diễn ra khe khẽ và kết thúc bằng cảnh người làm ăn lương thiện đá văng đôi ủng dính đất sét ra khỏi hai bàn chân rồi nằm dài xuống sàn. Sau một lúc rụt rè lén nhìn người cha nằm ngửa, hai bàn tay dính gỉ sét lót đầu thay gối, thằng con cũng nằm xuống ngủ tiếp.
Bữa ăn sáng hôm đó không có cá, và cũng chẳng có món gì khác. Cruncher chán nản và cáu kỉnh, tay cứ cầm cái nắp bình bằng thiếc như cầm phi đạn sẵn sàng phóng ra trừng trị vợ nếu thấy trên mặt chị ta có bất cứ dấu hiệu nào tỏ ra là đang thầm đọc kinh. Y đánh răng rửa mặt đúng giờ thường lệ, rồi cùng thằng con tiếp tục đi làm công việc vờ vĩnh của ban ngày.
Cắp chiếc ghế đẩu dưới nách đi bên cạnh cha trên phố Fleet đông người rợp nắng, Jerry con sáng nay khác hẳn thằng Jerry con đêm qua bị quan tài ma đuổi chạy một mình về nhà trong bóng tối. Nỗi sợ của cu cậu đã tan biến theo đêm và ngày mới đã trả lại nó vẻ láu cá quen thuộc - và không ít người đang chen vai trên phố Fleet và kinh thành London vào sáng đẹp trời đó cũng có cảm giác tương tự như thằng nhỏ này.
Cha, - Jerry con nói trên đường đi, cẩn thận đi cách cha một sải tay và cho chiếc ghế đẩu chắn giữa, - trộm xác là nghề gì vậy cha?
Cruncher dừng lại một lúc trên vỉa hè rồi mới trả lời:
Nàm sao tao biết được chứ?
Con nghĩ cái gì cha cũng biết hết mà, cha, - thằng nhỏ thật thà nói.
Hừ! Được! - Cruncher lại đi tiếp, vừa nói vừa nhấc mũ ra cho đầu tóc tua tủa tự do, - đó nà một nghề nàm ăn buôn bán.
Bán hàng gì, cha? - Jerry con nhanh nhảu hỏi.
Đó nà những món hàng... - Cruncher ngẫm nghĩ một lúc mới trả lời, -
...thuộc noại hàng có tính khoa học*.
Xác người chết, phải không cha? - Thằng nhãi vui vẻ hỏi tiếp.
Tao nghĩ cũng đại noại như thế, - Cruncher đáp.
Ôi, cha ơi, con muốn lớn lên sẽ làm nghề trộm xác như cha!
Cruncher thấy vui trong lòng, nhưng vẫn lắc đầu tỏ vẻ đạo đức và hồ nghi.
Còn tùy xem mày nành nghề tới đâu đã. Phải rèn nuyện cho nành nghề, và không bao giờ được nói cho ai biết những gì không cần nói, còn bây giờ thì không thể nói trước mày có nàm nghề đó được không.
Nghe thế khoái chí, Jerry con liền chạy trước cha mấy bước, đặt chiếc ghế đẩu trong bóng râm của cổng thành Temple Bar, Cruncher đi sau nghĩ thầm trong lòng: “Jerry, người nàm ăn nương thiện như mày thì biết đâu thằng nhỏ này sẽ đem tới may mắn, bù nại cho mẹ nó!”
