(Chí tiết, khí khái)

532. – Kẻ học-giả có chí muốn biết những sự cao minh, mà còn xấu hổ mặc không được đẹp, ăn không được ngon, thì chưa đáng cùng nói chuyện cao minh được. Luận-ngữ

533. – Thấy lợi nghĩ đến nghĩa mà không lấy bậy, lâm nạn [1] làm hết sức mà không tiếc thân, một nhời giao ước, tuy lâu ngày mà vẫn nhớ mãi. Luận-ngữ

534. – Đáng chết thì chết : quyết không cẩu thả cầu sống, để cho « tâm » không được yên, thà chỉ nên thí thân đi, để cho « tâm » được yên và « đức » được trọn vẹn. Luận-ngữ

535. – Người đã biết nuôi « chí » thì không nghĩ đến « hình » (quí tinh thần hơn quí thân thể). Trang-tử

536. – Người nào có chí, làm việc hay nên. Hậu-Hán-thư

537. – Nghèo là cảnh thường của học trò ; chết là sự hết của đời người. Gia-ngữ

538. – Ai mà thân được nhàn rỗi thì chí thường hẹp-hòi. Gia-ngữ

539. –Đói xác be hơn no lè-tè bọ hung. Bão-phác-tử

540. – Người đi học chẳng lo không có tài, chỉ lo không có chí. Diêm-thiết-luận

541. – Người quân-tử, trọng được, khinh được, làm tội được, giết chết được, nhưng không thể bắt làm xằng được. Diêm-thiết-luận

542. – Người quân-tử không buồn tuổi sắp già, chỉ lo chí trễ-nải. Trung-luận

543. – Người đời đục cả, ta một mình trong ; người đời say cả, ta một mình tĩnh. Khuất-Bình

544. – Liêm sỉ là việc nhớn, tử sinh là việc nhỏ. Diệp-Mộng-Đắc

545. – Không gì nghèo bằng không có tài, không gì hèn bằng không có chí. Uông-Cách

546. – Học trò trong nước mà không có khí tiết, thì thế nước thoi-thóp như người sắp chết. Tiết-Huyên

547. – Người ta thứ nhất phải « có chí » [2], thứ nhì phải « có thức » [3] thứ ba phải « có thường » [4]. Tăng-quốc-Phiên

548. – Phải trái không rõ-ràng, tiết nghĩa không giảng xét, thiên-hạ sỡ dĩ loạn là tại thế. Hồ-Lâm-Dực

❀ ❀ ❀

[1] Lâm nạn : Gặp lúc biến-cố hoạn-nạn.

[2] Có chí : Để tâm mãi vào việc gì và cố làm cho được.

[3] Có thức : Hiểu biết tình người, việc đời.

[4] Có thường : Bao giờ cũng vậy, không biến đổi, không gián đoạn.