(Biết thấu việc đời và đời người)
686. - Trong họa, phúc thường mọc sẵn ; trong phúc, họa thường nấp sẵn. Lão-Tử
687. - Người ta đều biết sống là vui, chưa biết sống là khổ ; đều biết già là mệt, chưa biết già là nhàn ; đều biết chết là xấu, chưa biết chết là được yên. Liệt-tử
688. - Người sinh ở đời, nếu trong lòng không tự-đắc [1] thì đi đến đâu mà chả khổ ; nếu trong lòng thản-nhiên [2] thì đi đến đâu mà chả sướng. Mã-Tồn
689. - Chớ đem vọng-tưởng [3] mà hại chân tâm [4] ; chớ đem khách khí [5] làm hại nguyên-khí [6]. Hồ-An-Quốc
690. - Nhàn tản lắm chẳng phải là chân lạc [7]. Chu-Hi
691. - Bực đại-nhân cho cả thiên-hạ làm một thân : nếu nào ta, nào người, tách bạch quá đáng, thì tâm mình đã chênh-lệch rồi, còn bình thiên-hạ sao được ; cho nên muốn tu thân, trước phải chính-tâm [8]. Dương-phục-Sở
692. - Người ta lúc nhắm mắt đi thì để cho sâu bọ tha-hồ đục vào thây xác, thế mà lúc sống, không chịu nhường nhịn nhau một chút, là tại làm sao ? Cao-phan-Long
693. - Nhời nói, việc làm so sánh với cổ-nhân thì « đức » tiến [9] ; công-danh, phú-quí phó mặc cho thiên-mệnh [10], thì « tâm » nhàn [11] ; báo ứng [12] nghĩ đến con cháu, thì không làm xằng ; hưởng-thụ lo đến túng-thiếu, thì tiêu-dùng biết tiết-kiệm. Trần Cấp Sơn
694. - Người ta trong tâm trừ bỏ hết những sự lo nghĩ vơ-vẩn, thời thiên lý [13] hiển hiện, khoái hoạt vô cùng. Lý-tử Dung-cốc
695. - Ba vạn sáu nghìn ngày là mấy, nếu chẳng để cho thân, cho tâm yên lặng được một lúc, thì cũng đáng thương. Nhân sinh tất độc thư
696. - Người ta thường có chút việc chưa được hả lòng, cũng là cái hay ; nếu việc gì cũng đã hả lòng cả, thì thế nào cũng có cái dở to theo sau. Nhân sinh tất độc thư
697. - Cái vui tự nhiên mới thật là vui ; nghĩ cho kỹ, trong vũ-trụ [14] còn có việc gì nữa. Trần-Bạch-Sa
698. - Người ta nghĩ đến lúc chết đi, không còn có một vật gì nữa, thì mưu kia, kế nọ tự nhiên tiêu trừ. Cao-Phan-Long
❀ ❀ ❀
[1] Tự đắc : Vui vẻ, tự-nhiên, bằng lòng số phận.
[2] Thản nhiên : Khoan khoái tự-nhiên, không để sự vật bên ngoài làm lụy đến tấm thân.
[3] Vọng-tưởng : Nghĩ xang, nghĩ viển-vông, hão-huyền.
[4] Chân-tâm : Tính giời tự-nhiên, vốn lành vốn hay.
[5] Khách-khí : Hơi xằng, hơi hão, thường làm cho ta tức giận vô-ích.
[6] Nguyên-khí : Tính khí của giời phú cho người ta.
[7] Chân-lạc : Vui vẻ một cách chân-chính.
[8] Chính-tâm : Làm cho tâm (tư-tưởng) được bằng phẳng ngay ngắn không chênh lệch tí nào.
[9] Đức-tiến : Đức hạnh một ngày một hay lên.
[10] Thiên-mệnh : Mệnh giời đã định cho người ta.
[11] Tâm-nhàn : Tâm thần khoan-khoái không phiền não.
[12] Báo : Có cho tất có báo ; Ứng : Có cảm tất có ứng.
[13] Thiên lý : Lẽ phải tự nhiên.
[14] Vũ trụ : Khoảng trong giời đất bốn phương gọi là vũ (không gian) ; thì giờ đời cổ đã qua đời nay vừa lại gọi là trụ (thời gian).
