Lựa Chọn Tối Ưu Thứ 3

Lượt đọc: 984 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sức Mạnh Đột Phá Của Hợp Lực

❊ ❊ ❊

Dự án nghiên cứu mở rộng nhất được tiến hành với đối tượng là các doanh nghiệp thành công đã chỉ ra năng lượng sáng tạo đột phá là chìa khóa tạo ra công thức thành công cho các doanh nghiệp bền vững. Dự án Evergreen có sự tham gia của các học giả đến từ Harvard, Columbia, MIT, Dartmouth, trường Wharton và nhiều trường đại học khác trong suốt mười năm. Nhiệm vụ của họ: tìm ra điểm tạo ra sự khác biệt của những công ty lớn và bền vững so với các công ty hạng xoàng.

Không có gì đáng ngạc nhiên khi họ tìm ra rằng các công ty liên tục đổi mới sáng tạo và họ không hề cảm thấy ngại ngùng khi nói về điều đó: “Họ tập trung tầm nhìn vào những cơ hội lớn, một ý tưởng sản phẩm bao gồm nhiều tính năng mới hay bước đột phá về công nghệ có tiềm năng thay đổi cả nền công nghiệp… Đối với hầu hết các công ty không hài lòng với mức tăng trưởng và lợi nhuận có ít hơn hai chữ số, cải thiện ở mức độ trung bình là không đủ. Họ tập trung nhiều hơn vào các đột phá bom tấn, vào ý tưởng sẽ giúp đẩy lùi các đối thủ của họ nằm dưới gót chân của họ”.²³

²³. William F. Joyce, Nitin Nohria, và Bruce Roberson, What Really Works (New York: HarperCollins, 2003), 219-20.

Ý tưởng hoàn toàn mới hay các bước đột phá như vậy đến từ đâu? Các chuyên gia trong lĩnh vực sáng tạo và đột phá sẽ nói với bạn rằng chúng đến từ hợp lực. Một người bạn tốt của tôi, Giáo sư Clayton Christensen, có lẽ là một trong những người có tư duy đi đầu thế giới về lĩnh vực này, nói rằng ý tưởng bom tấn thường mang tính đổ vỡ.²⁴ Chúng thường xuất hiện “ở các bờ vực” – nơi các quan điểm khác nhau tác động lẫn nhau và có những sự kết nối kỳ lạ. Nó không đến từ một kiểu suy nghĩ chung, sự đồng nhất quan điểm thường xuất hiện ở hầu hết các văn phòng doanh nghiệp hiện nay.

²⁴. Trong cuốn sách của ông, mang tên Thế lưỡng nan của nhà cải tiến (Cambridge: Harvard Business Press, 1997) và Giải pháp cho đổi mới và sáng tạo (Cambridge: Harvard Business Press, 2003).

Đây chính là nghịch lý. Chúng ta biết rằng các công ty lớn có thể mang tính đột phá cao, nhưng chúng ta cũng biết rằng những đột phá cao đến từ sự đổ vỡ kỳ lạ không định trước trên thị trường. Thế thì, làm thế nào để những công ty thành công này, theo định nghĩa cũng chính là một phần quán tính của thế giới doanh nghiệp, làm chủ được các đột phá tuyệt vời?

Bằng cách tìm kiếm nó! Họ hiểu cách hợp lực vận hành và họ chủ động tận dụng nó. Rất nhiều doanh nghiệp không ngừng nuôi dưỡng các Lựa chọn tối ưu thứ 3. Ngược lại, những công ty hạng xoàng thường không tin tưởng các tư duy mới. Họ ghét sự đổ vỡ. Họ sống trong thế giới hai chiều nơi “chúng ta chống lại họ”. Họ đổ lỗi cho các yếu tố bên ngoài khi họ phát triển yếu kém và họ xem những công nghệ mang tính đột phá như những mối đe dọa. Chuyên gia sáng tạo Edward de Bono miêu tả tâm lý kỳ lạ này: “Những tổ chức gặp vấn đề nghiêm trọng và đặc biệt cần tới những ý tưởng mới lại là những tổ chức cuối cùng chịu đi tìm kiếm các ý tưởng. Những tổ chức này đã tự thuyết phục chính mình rằng các suy nghĩ của họ không có gì sai lầm, chỉ là “thế giới xung quanh” đang làm khó họ - vì thế không cần phải tìm kiếm một cách nghĩ tốt hơn… Đã từng có một tổ chức rất nổi tiếng nói với tôi rằng họ đang gặp rắc rối nghiêm trọng đến mức họ không còn thời gian để sáng tạo! Có thể chính kiểu thái độ đó đã khiến họ rơi vào rắc rối đến như vậy!”²⁵.

²⁵. Edward de Bono, “Creativity Only for the Successful?”, 12/11/2001. http://wwwedwdebonocommsg09ihtm.

Trong lúc đó, những người tư duy theo lựa chọn tối ưu thứ 3 lại thích sự rối loạn (disruption). Họ chào đón sự đa dạng, sự khác biệt và những cái nhìn mới lạ, phong phú khác đến từ bên ngoài và cùng lúc đó vẫn duy trì thành công hiện tại của doanh nghiệp. Họ phát triển khả năng “phân thân”² để giúp họ phát triển ở cả hiện tại và tương lai.

² . Split personality.

Văn hóa của tổ chức theo Lựa chọn tối ưu thứ 3 rất khác so với văn hóa của các công ty không sáng tạo. Các nhà khoa học chỉ ra rằng chính những khả năng nổi bật trong đàn kiến giúp chúng sống sót cả trong những điều kiện bất lợi nhất ví dụ như dưới các nền bê tông hay trong các vết nứt ở vỉa hè. “Sự nổi bật” mà họ đang nói đến chính là đặc tính khôn khéo của từng con kiến trong đàn tìm đến và cùng nhau giải quyết vấn đề về sự sinh tồn. Tôi thích so sánh văn hóa Lựa chọn tối ưu thứ 3 với một rặng san hô. Nếu bạn đi lặn biển Caribe hay ngoài khơi nước Úc, bạn sẽ thấy những cấu trúc lộng lẫy với cá, dương xỉ, động vật thân mềm và các loài thực vật biển cực kỳ đa dạng và đa sắc màu. Bề mặt của rặng Đại San hô (Great Reef) trông rất sống động, lung lay như khu vườn trong gió, trong khi những phần sâu hơn của nó đang dần biến thành đá vôi. Các nhà sinh học nói với chúng ta rằng những loài san hô mới xuất hiện trong những khu vực rìa, nơi tồn tại sự đa dạng sinh học lớn hơn, nơi có nhiều sự tương tác hơn với cách được họ gọi là “trung tâm của sự đa dạng sinh học cao”²⁷. Điều tương tự cũng đúng với các tổ chức, doanh nghiệp. Những tổ chức đánh giá cao sự khác biệt, và luôn tìm kiếm những điểm nóng giữa các luồng suy nghĩ đa dạng khác nhau sẽ sống sót trong khi những doanh nghiệp duy trì kiểu tư duy phòng vệ sẽ bị hóa vôi và tàn lụi. Địa điểm tốt nhất để tìm ra hợp lực chính là ở “các vùng rìa”, nơi những người với các thế mạnh và quan điểm khác nhau tập hợp.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.