Tất nhiên, bạn không nhất thiết phải là người đứng đầu một tập đoàn lớn để hiểu rằng sự ngạo mạn ngăn cản hợp lực như thế nào. Ai trong chúng ta đều có thể mắc lỗi. Hầu hết những mâu thuẫn liên quan đến hiệu suất diễn ra nơi công sở đều bắt nguồn từ những cấp độ khác nhau của sự ngạo mạn. Greg Neal, một trong những chuyên viên kinh doanh hàng đầu trong ngành công nghiệp dược phẩm toàn cầu và cũng là một nhà quan sát sắc sảo đã chia nhỏ mức độ “thái quá” của lòng tự tôn này thành ba nhân tố nhỏ, và ông ấy gọi đó là bộ ba “GET” (được minh họa trong bảng dưới đây). Đây là những bản năng tự nhiên của con người chúng ta và thường thì chúng chính là rào cản giữa ta và Lựa chọn tối ưu thứ 3. Chúng ta cảm thấy lo lắng khi thua một trận chiến. Chúng ta lo lắng về con của mình (“Liệu tôi có phải là một người thua cuộc?”). Chúng ta lo lắng về lãnh thổ của bản thân. (“Ai sẽ được hưởng danh tiếng?”). Neal nói: “Bộ ba GET này sẽ kiểm soát bạn khi bạn cố gắng hợp lực”. Hài hước ở chỗ, nếu chúng ta có thể cùng nhau hợp lực, chúng ta sẽ nhận được nhiều hơn, an tâm hơn và có nhiều sức ảnh hưởng hơn, tất cả chúng ta. Nhưng rất khó để chúng ta có thể nhìn xa hơn được bộ ba GET này.

Một trong những mâu thuẫn nơi công sở điển hình là mối thù đời đời kiếp kiếp giữa bộ phận bán hàng và bộ phận tiếp thị. Một vài người nói nó giống như “chuyện tự nhiên phải có và liên tục diễn ra”, hay là “một phần của trật tự tự nhiên”. Tờ Business Week đã quan sát và thấy rằng “nhân viên bộ phận tiếp thị thường đánh giá nhân viên bộ phận bán hàng là tham lam và tự cao tự đại. Và những người ở bộ phận bán hàng, chà, họ có chút lỗ mãng hơn, cho rằng những người bên tiếp thị đều ngu ngốc”³, dù cả hai bộ phận này đều có chung một sứ mệnh: tìm hiểu, tiếp cận và làm hài lòng khách hàng. Các công ty cố gắng tạo điều kiện để hai bộ phận này hợp lại với nhau thông qua những quy trình và hệ thống thông tin được chia sẻ chung. Cũng theo Business Week, “vấn đề thực sự nằm ở thái độ, tính cách và văn hóa”. Benson Shapiro, một giáo sư Kinh doanh tại Harvard đã tóm lược lại thế này: “Lực lượng tiền tuyến (bộ phận bán hàng) thường là những người độc lập, có tinh thần tự do và lý tưởng hóa tinh thần ‘phi công nơi tuyến đầu’. Bên tiếp thị có vẻ cổ điển, nhàm chán hơn, thường lý tưởng hóa ‘cách tiếp cận phức tạp’ và mang tính tập trung hơn”. Và, họ xem thường nhau.⁴
³. Christopher Kenton, “When Sales Meets Marketing”, Business Week, 19/2/2004,
http://wwwbusinessweekcomsmallbizcontentfeb2004/sb20040219_0464.htm.
⁴. Benson P. Shapiro, “Want a Happy Customer? Coordinate Sales and Marketing”, Harvard Business School Working Knowledge, 28/10/2002. http://hbswkhbseduitem/3154.html.
Đó là vấn đề Greg Neal phải đối mặt khi là chuyên viên của công ty dược phẩm lớn. “Chúng tôi có đội ngũ tiếp thị rất mạnh và lực lượng bán hàng làm việc rất tận tâm và hiệu quả. Nhưng có một khoảng cách lớn giữa họ - tất cả mọi thứ từ giao tiếp cơ bản cho đến sự tranh giành quyền sở hữu thương hiệu. Bên tiếp thị nghĩ rằng các nghiên cứu của họ giúp họ trở thành chuyên gia về vấn đề khách hàng, trong khi đó đội bán hàng mới là nhóm dành cả ngày lẫn đêm để tiếp xúc với khách hàng”. Khoảng cách này giữa hai bộ phận đã thực sự khiến công ty của ông bị mất thị phần.
Neal được phân công tìm cách để thu hẹp khoảng cách đó. Các nhà lãnh đạo công ty đã yêu cầu ông thành lập một phòng ban mới để “làm việc cùng nhau”. Ông đã thành lập được một đội thống nhất, đặt ra tầm nhìn và cảm thấy rất hào hứng. Không lâu sau đó, ông mới nhận ra khoảng cách thực sự lớn và phức tạp đến mức nào.“Chúng tôi vô cùng bế tắc. Đội tiếp thị sản phẩm Tim mạch không nói chuyện với đội phụ trách sản phẩm hỗ trợ Hô hấp, Thần kinh hay Loãng xương”. Ông cũng nhận ra mình không hề được chào đón. “Tôi đâm đầu vào bộ ba GET – một cách tràn đầy cảm xúc và mong muốn làm chủ được bộ phận. Tôi đã gõ cửa phòng họ, trình bày những trang thuyết trình đẹp mắt nhưng họ chỉ im lặng. Đó không phải là sự im lặng của thái độ trân trọng.”
Sau đó vài tháng với rất ít tiến triển, Neal đã dần nhận ra mình đã khởi đầu sai lầm. Những người ông làm việc cùng chưa có tinh thần sẵn sàng cho hợp lực. “Đáng lẽ điều gì nên xảy ra? Các chuyên viên bán hàng của chúng tôi đáng lẽ nên nói chuyện với những người trong đội tiếp thị. Họ lẽ ra nên cùng ra ngoài và nói chuyện về các khu vực, chia sẻ quan điểm về các vấn đề. ‘Vậy chúng ta có thể làm gì để thu nhỏ khoảng cách, để công việc trở nên dễ dàng hơn và giao tiếp hiệu quả hơn?’. Tiếp thu ý kiến của mọi người. Thay vì làm thế, họ lại đưa ra một giải pháp: chính là đội thống nhất của tôi.”
Nhưng vẫn chưa phải quá muộn để sửa sai. Ông ngừng thuyết trình và bắt đầu lắng nghe. “Chúng ta cần có được sự đồng thuận từ tất cả các bên, càng có nhiều sự tin tưởng, đồng thuận chúng ta càng có nhiều cơ hội và sự kiên nhẫn để cả nhóm hoạt động tốt hơn. Ý tưởng là cho họ quyền phát ngôn và xem điều gì phát sinh. Chúng tôi dành rất nhiều giờ để được họ tin tưởng và đồng thuận.” Ông đã dành ra chín tháng cho “cuộc thử nghiệm với lửa” này.
Một sản phẩm quan trọng chữa các bệnh liên quan đến hệ Hô hấp đã được tung ra thị trường. Công ty của Neal chưa từng kinh doanh trong phân khúc thị trường này và dự án này bắt buộc phải hoạt động hiệu quả. Sản phẩm được tung ra trên thị trường chất béo trước đó không mấy thành công bởi “khoảng cách lớn” giữa phòng bán hàng và phòng tiếp thị. Những kế hoạch tiếp thị có quy mô toàn quốc đã được triển khai không ổn định ở các khu vực bán hàng.“Chúng tôi có rất nhiều lần triển khai thành công, rất nhiều lần triển khai tạm ổn và cả rất nhiều lần kém hiệu quả” – đó là sự khó chịu không nhỏ của những người làm tiếp thị.
Khi chuẩn bị kế hoạch ra mắt sản phẩm mới, đội thống nhất của Neal đã cẩn thận lắng nghe từng khu vực bán hàng. “Họ có những góp ý. Họ có khả năng hợp lực. Chúng tôi đã cùng quyết định xem thành công sẽ trông như thế nào – cụ thể được gọi là cách đo lường hiệu quả hoạt động, cách chúng tôi tận dụng các tài nguyên, các số liệu về thị phần. Chúng tôi chuẩn bị tốt hơn trước đó, chúng tôi đoàn kết hơn và tôi tin rằng chúng tôi sẽ có một chiến dịch ra mắt thành công.”
Đó là chiến dịch ra mắt sản phẩm thành công nhất trong lịch sử hoạt động của công ty – chưa kể đến việc họ ra mắt sản phẩm trong một thị trường đầy lạ lẫm. Một mình chống lại vô số công ty với hàng chục năm kinh nghiệm thương trường, họ đã nắm được thị phần. “Chúng tôi vượt chỉ tiêu khoảng 30%. Sự chênh lệch giữa các khu vực giảm đi nhiều so với trước đó. Tỷ lệ đón nhận sản phẩm cao hơn hẳn các số liệu trước đó.” Ngày nay, bảng thành tích của công ty về các sản phẩm hệ Hô hấp đáng giá hàng trăm triệu đô la.
Greg Neal thành công bởi ông đã thoát khỏi bộ ba GET, thứ tư duy phòng vệ đã trói buộc và ngăn cản công ty phát triển. Ông đã tiếp cận các phòng ban khác nhau bằng thái độ tôn trọng, đồng cảm và với một câu hỏi lặp đi lặp lại: “Chúng ta có thể cùng nhau làm gì để công việc diễn ra trôi chảy hơn?”. Là một người suy nghĩ theo tư duy Lựa chọn tối ưu thứ 3, ông đã không mang theo bất cứ giải pháp nào có sẵn trong đầu vào quá trình tiếp cận vấn đề. Tất cả những gì ông làm là quyết tâm vượt qua bộ ba GET và tạo ra sự đồng tâm hiệp lực.⁵