Khi Douglas Durst lên kế hoạch xây dựng tại 4 Times Square, ông đã đối mặt với nhiều lo ngại từ cộng đồng về tòa nhà chọc trời 48 tầng mà ông đề xuất. Liệu nó có phải chỉ là một tòa nhà khổng lồ không có gì đặc biệt khác của New York? Liệu nó có hủy hoại không khí độc đáo của Quảng trường Thời đại?
Là một ông lớn bất động sản đầy quyền lực, Durst đã có thể bịt tai lại trước những quan ngại này. Nhưng ông không làm thế. Các kiến trúc sư được ông thuê, Fox và Fowle, nổi tiếng với các thiết kế sáng tạo, thân thiện với môi trường. Sau khi chú tâm lắng nghe các bên liên quan tại Quảng trường Thời đại, hai nhà thiết kế này đã tập hợp những tiêu chí thành công mang tính thách thức của riêng mình. Một tòa tháp mới phải tạo được sự hợp lực xoay quanh những yêu cầu văn hóa dường như mâu thuẫn lẫn nhau: nhu cầu của cộng đồng kinh doanh đối đầu với những kỳ vọng mang tính biểu tượng về tổ hợp giải trí của nước Mỹ. Để thành công, tòa nhà này phải đạt được những tiêu chí sau:
• Thể hiện được “một bản sắc tinh tế” để phù hợp với vùng thương mại Midtown Manhattan và Bryant Park.²¹
²¹. Kira L. Gould, Fox & Fowle Architects: Designing for the Built Realm (Victoria, Aust: images Publishing, 2005), 187.
• Phản chiếu ánh sáng rực rỡ và sự huyên náo của Quảng trường Thời đại với những rạp hát sôi động, biển báo màu sắc và đông đúc du khách.
• Thân thiện với môi trường, kết hợp với đạo đức trách nhiệm xã hội, trở nên “xanh” nhất có thể.
• Thu hút các nhà kinh doanh bán lẻ ở các tầng dưới đồng thời giữ được sự thân thiện với khách hàng của Quảng trường Thời đại mới.
Mỗi tiêu chí riêng của các bên liên quan, giống như câu chuyện “thầy bói xem voi” mà ai cũng biết, mỗi bên nhìn thấy một điểm dừng khác nhau trong tâm trí. Và mỗi điểm dừng này đều đáng giá. Vấn đề là việc tạo ra “con voi” này như thế nào là tùy thuộc vào các nhà thiết kế. Làm thế nào họ đáp ứng được tất cả những tiêu chí này? Một tòa nhà vừa sôi động lại vừa nghiêm trang?
Câu trả lời của các kiến trúc sư là một tòa nhà của sự hợp lực, là nghệ thuật cắt ghép những phong cách đa dạng thành một tác phẩm hòa hợp với nhau. Ở mặt đối diện với Quảng trường Thời đại rực rỡ, tòa nhà được xây dựng bằng bạch kim và kính uốn cong, cùng những màn hình video khổng lồ được lắp ở mặt tiền. Lối vào khu bán lẻ gợi nhớ đến phong cách Art Deco²² nổi tiếng của New York cách đây đã lâu. Ở phía đối diện khu thương mại Midtown, tòa nhà khảm gạch màu xám trông giống như ngân hàng. Toàn bộ tòa nhà là một Lựa chọn tối ưu thứ 3.
²². Art Deco là một trường phái nghệ thuật và trang trí mang tính chiết trung được bắt đầu tại thành phố Paris vào thập niên 1920 và phát triển ra toàn thế giới trong thập niên 1930. (ND)
Nhưng đặc điểm thú vị nhất của tòa nhà này lại là điểm không nhìn thấy được bằng mắt: đây là tòa nhà chọc trời “xanh” đầu tiên được xây dựng. Một phần năng lượng của bốn mươi tám tầng nhà được cung cấp từ pin nhiên liệu khổng lồ tạo ra điện mà không cần đến quá trình đốt cháy. Nhiệt từ pin tạo nước nóng cho tòa nhà. Các trục thông gió và ống dẫn được thiết kế đặc biệt để lọc không khí, làm cho 85% không khí sạch bụi thay vì mức trung bình 35% của một tòa văn phòng. Thiết bị làm lạnh bằng khí tự nhiên làm mát tòa nhà thay vì dùng máy điều hòa nhiệt độ tiêu hao điện năng, từ đó tiết kiệm 20% điện. Nguồn điện cũng được tạo ra thêm từ các tấm pin năng lượng mặt trời bao quanh mười chín tầng trên cùng.

Bốn bước để hợp lực: Để tìm ra một Lựa chọn tối ưu thứ 3 thay vì hoặc là bỏ bê Quảng trường Thời đại, hoặc biến nó thành một vùng thương mại khác, một ban đại diện công dân đã xác định các tiêu chí thành công của họ, tạo ra nguyên mẫu các phương thức mới, và đi đến một giải pháp hợp lực khiến tất cả mọi người vui vẻ.
Mặc dù mức tiêu thụ điện năng của 4 Times Square cao hơn kỳ vọng, nhưng vẫn ít hơn một phần ba so với mức trung bình của một tòa nhà văn phòng tại New York. Điều này càng đáng chú ý hơn bởi các bảng hiệu điện tử cần rất nhiều điện ở mặt tiền thực sự đã thắp sáng màn đêm.²³ Một trong những màn hình chói sáng nhất là NASDAQ²⁴ MarketSite, một màn hình video hình trụ cao bảy tầng bao quanh tạo thành một rìa sáng của góc tòa nhà ở Quảng trường Thời đại ngày nay.
²³. Adam Hinge và cộng sự, “Moving toward Transparency and Disclosure in the Energy Performance of Green Buildings”, 2006 ACEEE Summer Study on Energy Efficiency in Buildings, http://wwwsallanorgpdf-docsEnergy-Efficiency-HPB-SummerStudy06.pdf.
²⁴. NASDAQ là sàn giao dịch chứng khoán điện tử lớn nhất của Mỹ. NASDAQ MarketSite là màn hình điện tử lớn ngoài trời cập nhật thông tin tài chính 24/24 nhằm khẳng định sự hiện diện của tổ chức này (ND).
Sau nhiều thập kỷ đổi mới, giờ đây khu Quảng trường liên tục được xem là địa điểm thu hút du khách hàng đầu nước Mỹ. Kinh doanh bùng nổ, với 24 nghìn công việc mới và 400 triệu đô la doanh thu mới cho thành phố New York.²⁵ Từng là “khu tồi tệ nhất” tại New York với tỷ lệ tội phạm nghiêm trọng gia tăng; giờ đây nó trở thành một trong những khu tuyệt vời nhất. Số vụ phạm tội nghiêm trọng giảm từ 2.300 năm 1984 (hơn 6 vụ tấn công một ngày) xuống còn chưa đến 60 vụ vào năm 1995. Tội phạm chung giảm hơn 50% từ năm 2000 đến năm 2010.²
²⁵. Roberts, A Kind of Genius, 251.
² . “2010 Annual Report”, Times Square Alliance.
Sự hồi sinh của Quảng trường Thời đại thực sự là một câu chuyện về những con người có ý chí, kỷ luật và nhân cách cần thiết để thay đổi xã hội. Sứ mệnh cần hoàn thành là “biến thứ tồi tệ nhất thành thứ tốt nhất”, và họ đã làm điều đó. Họ vô cùng đa dạng, bao gồm những thương nhân siêu bảo thủ, các nhà hoạt động cộng đồng tự do, các nhà môi trường, đại diện ngân hàng, ông bầu nhà hát, đại diện các nhà hàng, các công chức hợp tác với doanh nghiệp tư nhân. Một số ủng hộ chính quyền, một số chống đối chính quyền. Dù vậy, đến cuối cùng, các nhà tư tưởng tự do - bảo thủ mệt mỏi vì tranh cãi lại gần như không có gì để cống hiến. Tinh thần hợp lực lây lan cho tất cả mọi người khi những quan điểm hết sức phong phú của họ cùng nhau đi đến một tầm nhìn mạnh mẽ.