My Ántonia

Lượt đọc: 438 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9

❊ ❊ ❊

Ở Black Hawk lúc bấy giờ có một tình cảnh xã hội khá kỳ lạ. Hầu như mọi thanh niên trong thị trấn đều xiêu lòng trước vẻ cuốn hút của những cô gái nông thôn khỏe khoắn, rạng rỡ lên thị trấn làm thuê—mà mục đích của hầu hết họ là giúp cha trả nợ, hoặc chắt chiu cho các em nhỏ ở nhà được đến trường.

Những thiếu nữ ấy đã lớn lên trong giai đoạn khai phá gian khó và đắng cay nhất, bản thân họ chẳng mấy khi được học hành đến nơi đến chốn. Nhưng các em trai em gái của họ—những đứa trẻ nhờ sự hy sinh ấy mà được hưởng mọi "lợi thế"—khiến tôi sau này gặp lại chẳng bao giờ thấy thú vị hay có học thức bằng các chị. Các cô gái lớn ấy từng tham gia vỡ những thảm cỏ dại đầu tiên, tích lũy được bao điều từ cuộc sống, từ cái nghèo, cũng như từ mẹ và bà họ; giống như Ántonia, tất cả họ đều sớm thức tỉnh và trở nên tinh tế nhờ việc rời bỏ quê hương cũ để sang một vùng đất mới khi tuổi đời còn rất trẻ. Tôi vẫn nhớ hàng chục cô gái quê như thế từng đi làm thuê ở Black Hawk suốt mấy năm tôi sống tại đây, và trong ký ức của tôi, mỗi người họ đều mang một nét thu hút rất riêng, không lẫn vào đâu được. Về thể chất, họ như thuộc về một chủng tộc hoàn toàn khác; những năm tháng lao động ngoài trời trao cho họ một sức vóc dẻo dai mà sau khi vượt qua nỗi rụt rè ban đầu lúc mới lên thị trấn, đã phát triển thành dáng điệu tự tin, phóng khoắn, khiến họ trở nên nổi bật giữa những người phụ nữ ở Black Hawk.

Đó là thời kỳ trước khi môn thể thao học đường ra đời. Những nữ sinh phải đi bộ hơn nửa dặm đến trường thời ấy thường được người ta thương hại. Cả thị trấn chẳng có lấy một sân quần vợt; người ta cho rằng rèn luyện thể lực là điều thiếu trang nhã đối với con gái các gia đình khá giả. Mấy cô nữ sinh trung học tuy có người vui tươi, xinh xắn, nhưng mùa đông thì rúm ró trong nhà vì sợ lạnh, mùa hè lại không bước ra đường vì sợ nóng. Khi khiêu vũ cùng họ, cơ thể họ bên trong lớp áo váy hầu như chẳng hề chuyển động; cơ bắp của họ dường như chỉ ước tha thiết một điều—đừng bị quấy rối. Tôi nhớ về các cô gái ấy chỉ như những khuôn mặt nơi phòng học, khi thì hồng hào tươi tắn, lúc lại thẫn thờ ủ âu, bị chiếc nắp bàn học cao ngất nhòe vết mực cắt ngang dưới vai như những thiên thần cherub—chiếc bàn mà người ta dựng ra hẳn là để khiến lưng chúng tôi gù xuống và ngực lép kẹp đi.

Con gái của các thương nhân Black Hawk luôn tự tin đến mức chẳng bao giờ nghi ngờ rằng mình là giới "thượng lưu trang nhã", còn các cô gái quê đi "làm thuê" thì không. Thực ra, các gia đình nông dân gốc Mỹ trong quận chúng tôi cũng chật vật chẳng kém gì những người hàng xóm nhập cư từ các quốc gia khác. Tất cả họ đến Nebraska với vốn vếng ít ỏi và chẳng chút kiến thức về thổ nhưỡng của vùng đất họ phải khai phá. Ai nấy đều phải thế chấp đất đai để vay tiền. Nhưng dù nghèo túng đến đâu, một người gốc Pennsylvania hay Virginia cũng quyết không để con gái mình đi làm người gầy việc bếp. Trừ phi làm cô giáo dạy trường làng, các cô con gái của họ đành ngồi nhà chịu cảnh túng thiếu. Các cô gái Bohemia và Scandinavia lại không thể xin làm giáo viên vì chẳng có cơ hội học tiếng Anh. Với quyết tâm giúp gia đình trả sạch nợ nần cho trang trại, họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đi làm thuê. Có người sau khi lên thị trấn vẫn giữ nếp sinh hoạt nghiêm cẩn, đứng đắn như thời còn phơi lưng cày cấy và chăn thả gia súc trên trang trại của cha. Nhưng cũng có những người, như ba cô Mary người Bohemia, lại muốn sống gấp để bù đắp cho những năm tháng thanh xuân đã mất. Dù vậy, ai trong số họ cũng hoàn thành mục tiêu mình đã đề ra, đều đặn gửi về nhà những đồng tiền đẫm mồ hôi nước mắt. Những cô gái tôi quen biết luôn dốc sức giúp gia đình trả tiền mua máy cày, máy gặt, lợn nái giống hay bò thịt để vỗ béo.

Sự gắn kết gia đình bền chặt ấy dẫn đến một kết quả là những người nông dân nhập cư trong quận chúng tôi lại là những người đầu tiên vươn lên giàu có. Sau khi cha mẹ trả xong nợ nần, các cô con gái lại gả cho con trai nhà hàng xóm—thường là người cùng quốc tịch—và những thiếu nữ từng làm việc trong bếp ăn ở Black Hawk giờ đây đang làm chủ những trang trại rộng lớn với gia đình êm ấm; con cái họ có cuộc sống đầy đủ hơn hẳn con cái của những người phụ nữ thị trấn mà họ từng hầu hạ.

Tôi thấy thái độ của cư dân thị trấn đối với các cô gái này thật nông nổ và thiển hiển. Nếu tôi kể với bạn cùng lớp rằng ông nội của Lena Lingard là một mục sư rất được kính trọng ở Na Uy, chúng chỉ nhìn tôi ngơ ngác. Điều đó thì có gì quan trọng chứ? Trong mắt họ, mọi người ngoại quốc đều là lũ dốt nát không biết nói tiếng Anh. Ở Black Hawk chẳng có lấy một người đàn ông nào sở hữu trí tuệ hay sự học thức, chưa nói đến phong thái lịch lãm riêng biệt như cha của Ántonia. Vậy mà người ta chẳng thấy có sự khác biệt nào giữa cô và ba cô Mary; với họ, tất cả đều là người Bohemia, đều là "mấy đứa con gái làm thuê".

Tôi luôn tin rằng mình sẽ sống đủ lâu để chứng kiến các cô gái quê của tôi giành lại vị thế vốn có, và thực tế đúng là như vậy. Ngày nay, niềm hy vọng lớn nhất của một thương nhân chật vật ở Black Hawk là bán được nhu yếu phẩm, máy móc nông nghiệp và xe hơi cho những trang trại trù phú—nơi lứa con gái Bohemia và Scandinavia khỏe khoắn ngày nào giờ đã trở thành những bà chủ uy quyền.

Các chàng trai Black Hawk chỉ mơ ước cưới được con gái trong thị trấn, rồi sống trong một căn nhà mới tinh với những chiếc ghế phòng khách đẹp nhất nhưng cấm được ngồi lên, và những bộ đồ sứ vẽ tay không bao giờ được đưa ra sử dụng. Tuy nhiên, đôi khi một anh chàng trẻ tuổi vẫn ngước mắt khỏi cuốn sổ kế toán, hoặc nhìn qua ô cửa sắt ở ngân hàng của cha mình để dõi theo Lena Lingard khi cô bước qua cửa sổ với dáng đi chậm rãi, nhún nhảy uyển chuyển; hay nhìn Tiny Soderball thoăn thoắt bước qua trong chiếc váy ngắn và đôi tất kẻ sọc.

Giới cầm quyền xã hội coi các cô gái quê là một mối đe dọa. Vẻ đẹp rực rỡ của họ tỏa sáng quá táo bạo trên nền cảnh khuôn thước hẹp hòi. Nhưng các bà mẹ đang lo âu lẽ ra chẳng cần phải hốt hoảng như thế. Họ đã đánh giá quá cao bản lĩnh của con trai mình. Sự tôn sùng tính nếp nhà ở các thanh niên Black Hawk còn lớn hơn bất kỳ khao khát nào khác.

Một thanh niên có địa vị ở chỗ chúng tôi chẳng khác nào một hoàng tử; đứa trẻ quét dọn văn phòng hay lái xe giao hàng cho anh ta có thể đùa giỡn với các cô gái quê vui tính, nhưng chính anh ta lại phải ngồi suốt cả buổi tối trong một phòng khách bọc nhung—nơi câu chuyện ngập ngừng, tẻ ngắt đến mức người cha thường phải bước vào và vụng về tìm cách khuấy động không khí. Trên đường về nhà sau cuộc ghé thăm chán ngắt đó, anh ta có thể bắt gặp Tony và Lena đang sóng đôi trên vỉa hè thì thầm với nhau, hoặc ba cô Mary người Bohemia trong những chiếc áo khoác nhung dài và mũ trùm, bước đi với phong thái trang trọng càng làm cho quá khứ đầy sóng gió của họ thêm phần ly kỳ. Nếu anh ta ghé khách sạn gặp một người chào hàng để bàn việc, ở đó sẽ có Tiny đang nheo vai nũng nịu với anh như một chú mèo con. Nếu anh ta vào tiệm giặt để lấy cổ áo sơ mi, bốn cô gái Đan Mạch sẽ ngước lên mỉm cười từ bàn là, để lộ chiếc cổ trắng ngần và đôi gò má hồng rực.

Ba cô Mary là nhân vật chính trong một chuỗi những câu chuyện thị phi scandal mà mấy ông già rất thích kể lại khi ngồi quanh quầy thuốc lá trong hiệu thuốc. Mary Dusak từng làm quản gia cho một anh chàng độc thân chủ trang trại đến từ Boston, và sau vài năm làm việc ở đó, cô buộc phải tạm thời ở ẩn một thời gian. Sau này, cô trở lại thị trấn để thế chỗ cho cô bạn Mary Svoboda—người cũng vướng vào tình cảnh rắc rối tương tự. Người ta coi ba cô Mary nguy hiểm chẳng khác nào thuốc nổ mạnh khi nhận vào làm bếp, nhưng họ lại nấu ăn giỏi và quán xuyến việc nhà cừ đến mức chẳng bao giờ phải vất vả tìm việc.

Rạp gánh hát của nhà Vanni đã kéo các chàng trai thị trấn và những cô gái quê lại gần nhau trên một khoảng sân trung lập. Sylvester Lovett, thu ngân tại ngân hàng của cha mình, tối thứ Bảy nào cũng tìm đường đến rạp. Anh nhảy tất cả các điệu nhảy mà Lena Lingard dành cho mình, thậm chí còn táo bạo đến mức đưa cô về nhà. Nếu các chị gái hoặc bạn bè của họ vô tình nằm trong số khán giả vào "những đêm đông khách", Sylvester sẽ đứng nép lại trong bóng râm dưới hàng cây bạch dương, vừa hút thuốc vừa nhìn Lena với vẻ mặt đầy ưu tư. Mấy lần tôi vô tình bắt gặp anh ta ở đó trong đêm tối và cảm thấy khá thương hại cho anh. Anh ta làm tôi nhớ đến Ole Benson, người từng ngồi bên bờ mương nhìn Lena chăn thả đàn bò. Sau này vào mùa hè, khi Lena về quê thăm mẹ một tuần, tôi nghe Ántonia kể lại rằng chàng trai Lovett đã lái xe ngựa ngàn dặm ra tận đó để gặp cô và đưa cô đi hóng mát. Trong sự ngây thơ của mình, tôi đã hy vọng Sylvester sẽ cưới Lena, để từ đó nâng cao vị thế của tất cả các cô gái quê trong thị trấn.

Sylvester cứ đeo đuổi Lena cho đến khi anh ta bắt đầu phạm sai lầm trong công việc; anh phải ở lại ngân hàng đến tận tối mịt để cân đối sổ sách. Anh ta mê cô đến phát cuồng và ai ai cũng biết chuyện đó. Để thoát khỏi tình cảnh rắc rối này, anh ta đã bỏ trốn cùng một bà góa hơn mình sáu tuổi, người sở hữu nửa khu đất trang trại. Liều thuốc này dường như đã phát huy tác dụng. Anh ta không bao giờ nhìn Lena thêm một lần nào nữa, cũng chẳng hề ngước mắt lên khi trịnh trọng ngả mũ chào mỗi khi vô tình gặp cô trên vỉa hè.

Thì ra bản chất của họ là như thế, tôi tự nhủ, mấy anh chàng thư ký và kế toán tay trắng cổ cao này! Tôi thường nhìn chằm chằm trẻ Lovett từ xa và chỉ ước có cách nào đó để thể hiện sự khinh bỉ của mình đối với anh ta.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.