My Ántonia

Lượt đọc: 438 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1

❊ ❊ ❊

Hai năm sau khi rời Lincoln, tôi hoàn thành chương trình đại học tại Harvard. Trước khi vào Khoa Luật, tôi về nhà nghỉ hè. Ngay đêm tôi mới về, bà Harling cùng Frances và Sally đã sang thăm. Mọi thứ dường như vẫn vẹn nguyên như xưa. Ông bà tôi trông chẳng già đi là bao. Frances Harling giờ đã lập gia đình, hai vợ chồng chị thay mặt gia đình quán xuyến các công việc kinh doanh ở Black Hawk. Khi mọi người quây quần trong phòng khách của bà, tôi tưởng chừng như mình chưa từng rời xa nơi này. Tuy nhiên, suốt cả buổi tối, có một chủ đề mà tất cả chúng tôi đều né tránh.

Khi tôi tiễn Frances về sau khi đã chia tay bà Harling ở cổng nhà chị, chị nhẹ nhàng lên tiếng: "Chắc em cũng biết chuyện về Ántonia tội nghiệp rồi nhỉ?"

Ántonia tội nghiệp! Giờ đây ai ai cũng sẽ gọi cô ấy như thế, tôi chua chát nghĩ thầm. Tôi đáp rằng bà đã viết thư kể cho tôi nghe chuyện Ántonia bỏ đi để kết hôn với Larry Donovan tại nơi hắn làm việc; rồi hắn đã ruồng bỏ cô, và giờ cô đã có một đứa con. Đó là tất cả những gì tôi biết.

“Hắn ta chưa bao giờ cưới cô ấy cả,” Frances nói. “Từ khi cô ấy trở về, chị cũng chưa gặp lại. Cô ấy sống ở nhà, ngoài trang trại, và hầu như chẳng bao giờ lên thị trấn. Có một lần cô ấy bế đứa bé vào khoe với mẹ chị. Chị e là cô ấy đã cam chịu trở thành kẻ làm tì làm đợ cho Ambrosch suốt đời mất rồi.”

Tôi cố gạt Ántonia ra khỏi tâm trí. Tôi thất vọng cay đắng về cô. Tôi không thể tha thứ cho cô vì đã trở thành một kẻ đáng thương hại, trong khi Lena Lingard—người mà trước đây ai cũng tiên đoán sẽ gặp tai tiếng—giờ lại là thợ may hàng đầu ở Lincoln, được mọi người ở Black Hawk vô cùng coi trọng. Lena có thể trao trọn trái tim khi cô muốn, nhưng cô luôn giữ được cái đầu lạnh trong kinh doanh và đã gặt hái được thành công trên đời.

Dạo đó, người ta đang có mốt bao dung khi nhắc đến Lena và nghiêm khắc đối với Tiny Soderball, cô gái đã lặng lẽ đi về phía Tây tìm kiếm vận may vào năm ngoái. Một cậu trai ở Black Hawk vừa từ Seattle trở về mang theo tin tức rằng Tiny không hề lên vùng bờ biển theo kiểu phiêu lưu may rủi như cô vẫn để mọi người tưởng, mà đi với những kế hoạch rất rõ ràng. Một trong những nhà đầu tư lưu động từng dừng chân tại khách sạn của bà Gardener có sở hữu vài bất động sản bỏ trống dọc bờ biển ở Seattle, và ông ta đã ngỏ ý giúp Tiny mở lối kinh doanh trong một gian nhà trống của mình. Bây giờ cô đang quản lý một nhà trọ dành cho thủy thủ. Mọi người đều bảo, thế là xong đời Tiny rồi. Dù cho lúc đầu cô có mở một nơi đàng hoàng thì cũng chẳng giữ nổi; mấy nhà trọ thủy thủ thì đâu lại vào đấy cả thôi.

Khi ngẫm lại, tôi mới nhận ra mình chưa bao giờ hiểu rõ Tiny như những cô gái khác. Tôi nhớ lại hình ảnh cô thoăn thoắt nhón chân trên đôi giày cao gót bước qua lại trong phòng ăn, bê chiếc khay lớn đầy ắp đĩa đồ ăn, liếc nhìn đầy tinh nghịch những gã thương gia lịch lãm, và liếc vẻ khinh khỉnh những kẻ tềnh tàng—những kẻ sợ cô đến mức chẳng xót gan dám đòi thêm đĩa bánh nướng thứ hai. Giờ đây tôi chợt nghĩ, có lẽ đám thủy thủ kia rồi cũng sẽ phải e sợ Tiny. Thật phấn khích làm sao nếu lúc ngồi bàn tán về cô trên hiên nhà Frances Harling, chúng tôi có thể biết trước tương lai thực sự của cô sẽ ra sao! Trong số tất cả những cậu bé cô bé cùng nhau trưởng thành ở Black Hawk, Tiny Soderball lại là người sống một cuộc đời phiêu lưu nhất và đạt được thành công vật chất vững chắc nhất.

Và đây là những gì thực sự đã xảy ra với Tiny: Trong lúc cô đang kinh doanh nhà trọ ở Seattle thì vàng được phát hiện ở Alaska. Những người thợ đào vàng và thủy thủ trở về từ phương Bắc với những câu chuyện kỳ diệu cùng những túi vàng nặng trịch. Tiny đã tận mắt nhìn thấy và tự tay cân thử. Lòng can đảm táo bạo mà chưa ai từng nghi ngờ ở cô nay đã bừng tỉnh. Cô bán lại cơ sở kinh doanh rồi khởi hành đến thành phố Circle, đi cùng một người thợ mộc và vợ ông ta—những người mà cô đã thuyết phục đi cùng. Họ đến Skaguay trong một trận bão tuyết, di chuyển bằng xe chó kéo qua đèo Chilkoot, và chèo thuyền đáy bằng vượt sông Yukon. Họ cập bến thành phố Circle đúng vào cái ngày mà mấy người da đỏ Siwash kéo vào khu định cư mang theo tin tức rằng người ta vừa tìm thấy một mỏ vàng trữ lượng lớn ở phía thượng nguồn, trên một con rạch tên là Klondike. Hai ngày sau, Tiny cùng bạn bè và hầu như toàn bộ người dân ở Circle City đã lên chuyến tàu chạy bằng hơi nước cuối cùng ngược dòng Yukon trước khi sông đóng băng vào mùa đông để tiến về các cánh đồng vàng Klondike. Chuyến tàu chở đầy người đó đã đặt nền móng sáng lập nên thành phố Dawson. Chỉ trong vài tuần, nơi trại dừng chân đã có đến một nghìn năm trăm người đàn ông không nhà cửa. Tiny cùng vợ người thợ mộc bắt đầu nấu nướng phục vụ họ trong một túp lều. Những người thợ đào vàng chia cho cô một mảnh đất, còn người thợ mộc dựng cho cô một khách sạn bằng gỗ tròn. Ở đó, có ngày cô phục vụ thức ăn cho một trăm năm mươi người. Những thợ đào vàng đeo giày đi trên tuyết lội từ các mỏ sa khoáng cách đó hai mươi dặm về chỉ để mua của cô những ổ bánh mì tươi và trả bằng vàng.

Mùa đông năm đó, Tiny đã cưu mang trong khách sạn của mình một người đàn ông Thụy Điển bị cưa mất hai chân vì chết cống trong một đêm bão tuyết khi cố tìm đường về túp lều của mình. Anh chàng tội nghiệp cho rằng đó là may mắn lớn khi được một người phụ nữ chăm sóc, lại còn là người nói cùng ngôn ngữ với mình. Khi được thông báo rằng phải cắt bỏ bàn chân, anh ta nói hy vọng mình sẽ không lành bệnh; một người lao động sống trong cái thế giới nghiệt ngã này mà không có chân thì làm được gì cơ chứ? Anh ta quả thực đã chết sau cuộc phẫu thuật, nhưng trước đó đã kịp làm thủ tục sang tên cho Tiny Soderball mỏ vàng của mình trên rạch Hunker. Tiny bán lại khách sạn, dùng một nửa số tiền đầu tư vào các lô đất xây dựng ở Dawson, và dùng phần còn lại để khai thác mỏ vàng vừa được thừa hưởng. Cô đi sâu vào vùng hoang dã và sống ngay tại đó. Cô thu mua lại mỏ từ những người thợ đào vàng chán nản, rồi giao dịch hoặc bán lại để hưởng hoa hồng.

Gần mười năm ở Klondike, Tiny trở về với một khối tài sản kế xù và đến sống tại San Francisco. Tôi gặp lại cô ở thành phố Salt Lake vào năm 1908. Cô đã trở thành một người phụ nữ gầy gò, nét mặt góc cạnh sắc sảo, ăn mặc rất diện nhưng phong thái lại vô cùng kín kẽ. Kỳ lạ thay, cô làm tôi nhớ đến bà Gardener, người mà cô từng làm việc cho ở Black Hawk ngày nào. Cô kể cho tôi nghe về một vài phiêu lưu mạo hiểm đến thót tim mà cô từng trải qua ở vùng đất vàng, nhưng sự hào hứng của những kỷ niệm đó đã hoàn toàn biến mất. Cô thẳng thắn chia sẻ rằng giờ đây chẳng có gì làm cô hứng thú ngoại trừ việc kiếm tiền. Hai con người duy nhất mà cô nhắc đến với ít nhiều tình cảm là Johnson—người đàn ông Thụy Điển đã để lại mỏ vàng cho cô—và Lena Lingard. Cô đã thuyết phục Lena đến San Francisco để mở cơ sở kinh doanh ở đó.

“Lincoln chưa bao giờ là nơi dành cho cô ấy cả,” Tiny nhận xét. “Ở một thị trấn nhỏ cỡ đó thì Lena lúc nào cũng sẽ bị người ta đàm tiếu thôi. Frisco mới là mảnh đất thích hợp cho cô ấy. Khách hàng của cô ấy toàn giới thượng lưu. Ôi, cô ấy vẫn thế, chẳng thay đổi tẹo nào! Tuy có hơi vô tư nhưng đầu óc thì rất thực tế. Cô ấy là người duy nhất tôi biết mà chẳng bao giờ chịu già đi. Có cô ấy ở đó thật là tuyệt cho tôi; một người biết tận hưởng những điều như thế. Cô ấy luôn để mắt đến tôi và không đời nào chịu để tôi ăn mặc tềnh tàng. Mỗi khi thấy tôi cần một bộ váy mới là cô ấy tự tay may rồi gửi về tận nhà—kèm theo một hóa đơn dài dằng dặc, tôi nói thật đấy!”

Tiny đi hơi khập khiễng. Mỏ vàng trên rạch Hunker đã đòi lại cái giá từ chủ nhân của nó. Tiny từng bị mắc kẹt trong một đợt thời tiết biến đổi đột ngột, giống như Johnson tội nghiệp. Cô đã mất ba ngón chân ở một trong hai bàn chân xinh xắn từng thoăn thoắt bước đi khắp Black Hawk trong đôi giày mũi nhọn và đôi tất sọc. Tiny nhắc đến thương tật này một cách rất thản nhiên—chẳng có vẻ gì là bận tâm hay nhạy cảm về nó. Cô hài lòng với thành công của mình nhưng không hề tự mãn. Cô giống như một người mà mọi khả năng biết hứng thú với cuộc đời đã bị mài mòn đến cạn kiệt.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.