My Ántonia

Lượt đọc: 436 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 3

❊ ❊ ❊

Sáng Chủ nhật, Otto Fuchs đưa chúng tôi sang làm quen với những người hàng xóm mới gốc Bohemia. Chúng tôi mang cho họ một ít lương thực, bởi nơi họ mới đến định cư là một vùng đất hoang sơ chưa có vườn tược, chuồng gà, mà đất khai phá cũng chẳng được bao nhiêu. Fuchs vác từ dưới hầm lên một bao khoai tây cùng một tảng thịt lợn muối, còn bà nội thì xếp vài ổ bánh mì mới nướng hôm thứ Bảy, một hũ bơ và mấy ổ bánh kếp bí đỏ vào lớp rơm lót trên thùng xe. Chúng tôi leo lên băng ghế trước rồi xóc nảy lên đường, băng qua cái ao nhỏ và men theo con đường dốc dẫn lên cánh đồng ngô rộng lớn.

Tôi hăm hở muốn xem có gì phía sau cánh đồng ngô ấy; nhưng hiện ra trước mắt chẳng có gì ngoài những thảm cỏ đỏ giống hệt bên nhà chúng tôi, dù ngồi trên băng ghế xe cao vút có thể phóng tầm mắt ra rất xa. Con đường uốn lượn tựa một sinh thể hoang dã, né tránh những khe sâu và chỉ băng qua ở những chỗ rộng và nông. Dọc theo suốt chiều dài con đường, dù uốn khúc hay chạy thẳng, hoa hướng dương mọc tràn ngập; có những cây to như cây gỗ nhỏ, lá to nhám và nhiều cành mang hàng chục bông hoa rực rỡ. Chúng dệt thành một dải ruy băng màu vàng kim trải dài khắp thảo nguyên. Thỉnh thoảng, một trong hai con ngựa lại nhô đầu ngoạm đứt một khóm hoa đầy nhành, vừa đi vừa nhai ngấu nghiến, những bông hoa gật gù theo từng nhịp cắn cho đến khi bị nuốt chửng vào mồm.

Trên đường đi, bà nội kể cho tôi nghe rằng gia đình người Bohemia này đã mua lại trang trại của một người đồng hương tên là Peter Krajiek, và phải trả cái giá đắt hơn nhiều so với giá trị thực. Họ đã thỏa thuận với ông ta từ trước khi rời quê hương, thông qua một người em họ của ông ta—vốn cũng là bà con với bà Shimerda. Nhà Shimerda là gia đình Bohemia đầu tiên chuyển đến vùng này của hạt. Krajiek là người phiên dịch duy nhất của họ, nên ông ta muốn nói sao thì họ nghe vậy. Họ chẳng biết đủ tiếng Anh để xin lời khuyên hay thậm chí là bày tỏ những nhu cầu cấp thiết nhất. Fuchs bảo người con trai lớn đã phổng phao và đủ sức làm nông; nhưng ông bố thì đã già yếu lại chẳng biết chút gì về việc đồng ruộng. Ông vốn làm nghề thợ dệt, từng là một người thợ lành nghề chuyên dệt thảm bọc ghế và thảm treo tường. Ông có mang theo một cây đàn vĩ cầm, tuy ở quê nhà từng kiếm được tiền nhờ nó nhưng sang đây thì chẳng mấy khi dùng đến.

“Nếu họ là người tử tế thì tôi thật chẳng đành lòng nhìn họ phải trải qua mùa đông trong cái hang của tên Krajiek,” bà nội nói. “Nó chẳng khác nào cái hang chồn, chẳng ra một cái nhà hầm đàng hoàng. Mà tôi nghe nói hắn còn ép họ mua cái bếp lò cũ rích với giá hai mươi đô la, trong khi cái bếp đó chưa đáng giá mười đô.”

“Vâng, thưa bà,” Otto lên tiếng; “hắn còn bán cho họ đôi bò cùng hai con ngựa già bọc da ôm xương với giá của một đội ngựa kéo khỏe mạnh. Nếu tôi nghĩ việc đó có ích thì tôi đã xen vào chuyện mấy con ngựa rồi—ông lão cũng biết chút tiếng Đức mà. Nhưng người Bohemia vốn có tính nghi ngờ tự nhiên với người Áo.”

Bà nội tỏ vẻ tò mò. “Ơ, sao lại thế hở Otto?”

Fuchs nhíu mày nhăn mũi. “Dạ, thưa bà, đó là chuyện chính trị. Giải thích ra thì dài dòng lắm ạ.”

Địa hình ngày càng trở nên gập ghềnh; tôi được biết chúng tôi đang tiến gần đến Suối Squaw, con suối cắt ngang nửa phía tây mảnh đất của nhà Shimerda và làm cho vùng đất đó ít có giá trị làm nông nghiệp. Chẳng mấy chốc, chúng tôi đã nhìn thấy những vách đất sét gồ ghề phủ cỏ đánh dấu những đoạn uốn lượn của dòng suối, cùng những ngọn cây bạch dương và cây tần lấp lánh dưới rãnh sâu. Một số cây bạch dương đã bắt đầu chuyển màu, những chiếc lá vàng cùng lớp vỏ trắng bóng khiến chúng trông như những cái cây bằng vàng và bạc trong truyện cổ tích.

Khi đến gần chỗ ở của nhà Shimerda, tôi vẫn chưa thấy gì ngoài những gò đồi đỏ gồ ghề và những khe rãnh với bờ dốc đứng cùng những chùm rễ cây dài thòng ra ngoài do đất bị sạt lở. Một lúc sau, tựa vào một bờ đất như thế, tôi thấy một gian lều dựng tạm, mái lợp bằng thứ cỏ màu rượu chát mọc khắp nơi. Ngay bên cạnh là một bộ khung cối xay gió xiêu quẹo, đã mất hẳn bánh xe. Chúng tôi đánh xe đến gần bộ khung trần trụi này để buộc ngựa, và lúc đó tôi mới nhìn thấy một cánh cửa và một cửa sổ chìm sâu trong bờ rãnh. Cánh cửa đang mở rộng, một người phụ nữ cùng cô con gái khoảng mười bốn tuổi chạy ra và nhìn chúng tôi đầy hy vọng. Một cô bé nhỏ nhắn lững thõng chạy theo sau. Người phụ nữ trùm chiếc khăn quàng thêu có tua rua bằng lụa giống hệt chiếc khăn bà đã quàng khi bước xuống tàu ở Black Hawk. Bà không còn trẻ nhưng chắc chắn cũng chưa già. Gương mặt bà nhanh nhẹn và sống động, với chiếc cằm nhọn và đôi mắt nhỏ tinh ranh. Bà bắt tay bà nội tôi một cách vội vã và đầy năng lượng.

“Rất mừng, rất mừng!” bà thốt lên. Ngay lập tức, bà chỉ tay về phía bờ đất nơi mình vừa chui ra và nói: “Nhà không tốt, nhà không tốt!”

Bà nội gật đầu an ủi. “Rồi dần dần bà sẽ thu xếp ở dễ chịu thôi, bà Shimerda; sẽ làm được căn nhà tốt mà.”

Bà nội tôi luôn nói chuyện với người nước ngoài bằng giọng rất to, như thể họ bị điếc vậy. Bà làm cho bà Shimerda hiểu được ý định tốt đẹp của chuyến viếng thăm, và người phụ nữ Bohemia đón lấy những ổ bánh mì, nâng lên hít hà, rồi ngắm nghía những chiếc bánh kếp với sự tò mò đầy hào hứng, vừa thốt lên: “Tốt lắm, cảm ơn nhiều!”—rồi lại siết chặt tay bà nội tôi lần nữa.

Cậu con trai lớn nhất, Ambrož—họ gọi là Ambrosch—từ trong hang đi ra và đứng bên cạnh mẹ. Cậu ta mười chín tuổi, tầm vóc thấp nhưng lưng rộng, đầu cắt ngắn phẳng lì và khuôn mặt rộng, dẹt. Đôi mắt màu hạt dẻ của cậu nhỏ và tinh ranh giống mắt mẹ, nhưng có phần xảo hoạt và nghi ngờ hơn; chúng sáng rực lên khi nhìn thấy đống thức ăn. Cả gia đình họ đã phải sống bằng bánh kếp ngô và mật mía suốt ba ngày nay.

Cô con gái nhỏ rất xinh xắn, nhưng Án-tonia—họ nhấn mạnh cái tên như thế khi gọi cô—rõ ràng còn đẹp hơn. Tôi nhớ lại những lời người soát vé đã nói về đôi mắt của cô. Đôi mắt ấy to, ấm áp và tràn ngập ánh sáng, giống như ánh nắng chiếu xuống những vũng nước màu nâu trong rừng. Nước da cô cũng ngăm đen, và hai bên má ửng lên một sắc hồng đậm đà, quyến rũ. Mái tóc màu nâu xoăn tít và mang vẻ hoang dại. Cô em gái nhỏ, tên gọi Yulka (Julka), thì nước da sáng hơn, vẻ mặt dịu dàng và ngoan ngoãn. Trong lúc tôi còn đang lúng túng đứng đối diện với hai cô gái thì Krajiek từ phía chuồng gia súc đi lên xem có chuyện gì. Đi cùng ông ta là một người con trai khác của nhà Shimerda. Ngay từ đằng xa người ta đã có thể thấy ở cậu con trai này có điều gì đó rất kỳ lạ. Khi đến gần chúng tôi, cậu ta bắt đầu phát ra những âm thanh kỳ quặc, và giơ hai tay lên cho chúng tôi xem các ngón tay có màng nối đến tận khớp đốt ngón đầu tiên, giống như chân vịt. Khi thấy tôi lùi lại, cậu ta bắt đầu vỗ cánh gáy lên đầy thích thú: “Hú, hú-hú, hú-hú!” như một chú gà trống. Mẹ cậu ta cau mày và nghiêm khắc mắng: “Marek!” rồi nói dồn dập với Krajiek bằng tiếng Bohemia.

“Bà ấy muốn tôi nói với bà là nó không hại ai đâu, bà Burden. Nó sinh ra đã thế rồi. Mấy đứa kia thì khôn lanh lắm. Ambrosch ấy, nó sẽ làm nông giỏi đấy.” Hắn vỗ vào lưng Ambrosch, và cậu con trai mỉm cười đầy hiểu ý.

Đúng lúc đó, người cha bước ra từ cái hố trên bờ đất. Ông không đội mũ, mái tóc màu xám tro đốm bạc dày dặn được chải hất ngược ra sau trán. Tóc ông dài đến mức xù ra sau tai, làm ông trông giống như những bức chân dung cổ mà tôi từng thấy ở Virginia. Ông cao và gầy, đôi vai gầy gò hơi còng xuống. Ông nhìn chúng tôi đầy thấu hiểu, rồi nắm lấy tay bà nội và cúi đầu xuống. Tôi chú ý thấy bàn tay ông trắng trẻo và thon đẹp làm sao. Chúng trông thật bình thản và đầy vẻ khéo léo. Đôi mắt ông đượm buồn, sâu hun hút dưới khoảng trán. Khuôn mặt ông có góc cạnh góc cạnh rắn rỏi, nhưng lại có màu như tro tàn—như một thứ gì đó mà mọi sự ấm áp và ánh sáng đều đã lụi tàn. Mọi thứ ở người đàn ông lớn tuổi này đều nhất quán với phong thái trang nghiêm của ông. Ông ăn mặc rất tươm tất. Bên dưới áo khoác, ông mặc một chiếc gile len màu xám, và thay vì đeo cổ áo, ông quàng một chiếc khăn lụa màu xanh đồng thẫm, được bắt chéo cẩn thận và giữ lại bằng một chiếc ghim san hô đỏ. Trong khi Krajiek đang dịch lại lời ông Shimerda, Ántonia tiến lại gần tôi và đưa tay ra như nài nỉ. Chỉ một lúc sau, chúng tôi đã cùng nhau chạy lên bờ rãnh dốc đứng, Yulka lon ton chạy theo sau.

Khi lên đến khoảng đất bằng và nhìn thấy những ngọn cây dạt dào sắc vàng kim, tôi chỉ tay về phía đó, Ántonia cười tươi và siết chặt tay tôi như muốn nói cô mừng biết bao khi tôi đến. Chúng tôi lao về phía Suối Squaw và không dừng lại cho đến khi mặt đất đột ngột sụt xuống ngay trước mắt—dốc đứng đến mức chỉ cần bước thêm một bước nữa là đã lọt tọt xuống những ngọn cây phía dưới. Chúng tôi đứng thở hổn hển bên mép rãnh sâu, nhìn xuống những vòm cây và bụi rậm mọc bên dưới. Cơn gió mạnh đến mức tôi phải giữ chặt chiếc mũ của mình, còn váy của các cô gái thì tốc ngược về phía trước. Ántonia có vẻ rất thích thú; cô nắm tay em gái và thao thao bất tuyệt bằng thứ ngôn ngữ mà tôi cảm thấy người ta nói nhanh hơn tiếng của mình rất nhiều. Cô nhìn tôi, đôi mắt rực lên những điều cô chưa thể thốt thành lời.

“Tên? Tên gì?” cô hỏi và chạm vào vai tôi. Tôi nói tên mình, cô lặp lại theo tôi rồi bảo Yulka nói theo. Cô chỉ vào cây bạch dương màu vàng kim mà chúng tôi đang đứng ngay phía trên ngọn và hỏi lại: “Tên gì?”

Chúng tôi ngồi xuống, làm thành một cái tổ trong đám cỏ đỏ dài. Yulka cuộn tròn lại như một con thỏ con và chơi với một con châu chấu. Ántonia chỉ lên bầu trời rồi dùng ánh mắt hỏi tôi. Tôi dạy cô từ đó, nhưng cô chưa vừa ý mà chỉ vào mắt tôi. Tôi nói cho cô biết, và cô lặp lại từ đó, phát âm nghe như từ “băng”. Cô chỉ lên bầu trời, rồi lại chỉ vào mắt tôi, rồi lại chỉ ngược lên trời với những cử chỉ nhanh nảy và bộc phát đến mức làm tôi rối trí, chẳng hiểu cô muốn gì. Cô quỳ gối đứng dậy, chắp hai tay lại. Cô chỉ vào mắt mình rồi lắc đầu, sau đó lại chỉ vào mắt tôi và lên bầu trời, gật đầu lia lịa.

“Ồ,” tôi reo lên, “xanh; bầu trời xanh.”

Cô vỗ tay rồi rì rầm: “Trời xanh, mắt xanh,” như thể điều đó làm cô rất thích thú. Trong lúc chúng tôi rúc ở đó để tránh gió, cô đã học được cả chục từ mới. Cô rất nhanh trí và vô cùng háo hức. Chúng tôi lọt thỏm giữa lùm cỏ sâu đến mức chẳng nhìn thấy gì ngoài bầu trời xanh ngắt trên đầu và cây ngọn vàng trước mặt. Cảm giác dễ chịu đến kỳ lạ. Sau khi Ántonia đọc đi đọc lại những từ mới, cô muốn tặng tôi chiếc nhẫn bạc chạm khắc nhỏ mà cô đang đeo ở ngón tay giữa. Khi cô nài nỉ và khăng khăng muốn cho, tôi đã từ chối một cách khá nghiêm nghị. Tôi không muốn lấy chiếc nhẫn của cô, và tôi cảm thấy việc cô muốn tặng nó cho một cậu bé mà cô chưa từng gặp bao giờ có điều gì đó thật nông nổi và hoang phí. Chẳng trách Krajiek lại lấn lướt được gia đình này, nếu họ cứ cư xử như thế.

Trong lúc chúng tôi còn đang tranh cãi về chiếc nhẫn, tôi nghe thấy một giọng nói buồn thảm gọi: “Án-tonia, Án-tonia!” Cô giật mình nhảy chồm lên như một con thỏ rừng. “Tatinek, Tatinek!” cô reo lên, và chúng tôi chạy ra đón người cha già đang đi về phía chúng tôi. Ántonia đến bên ông trước, nắm lấy tay ông và hôn lên đó. Khi tôi chạy đến, ông chạm vào vai tôi và nhìn sâu vào mặt tôi trong vài giây với vẻ dò hỏi. Tôi cảm thấy hơi ngượng ngùng, vì tôi vốn quen với việc người lớn không mấy chú ý đến mình.

Chúng tôi cùng ông Shimerda quay trở lại căn nhà hầm, nơi bà nội đang chờ tôi. Trước khi tôi leo lên xe, ông lấy từ trong túi ra một cuốn sách, mở ra và cho tôi xem một trang có hai bảng chữ cái, một bằng tiếng Anh và một bằng tiếng Bohemia. Ông đặt cuốn sách đó vào tay bà nội tôi, nhìn bà đầy van lơn, và nói với một sự tha thiết mà tôi sẽ không bao giờ quên: “Dạ-ạ-y, dạ-ạ-y cho Án-tonia của tôi!”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.