Chiều hôm sau, tôi đi bộ sang nhà Shimerda. Yulka cho tôi xem em bé và bảo rằng Ántonia đang gặt và dựng các bó lúa mì ở khu đất phía tây nam. Tôi đi băng qua những cánh đồng, và Tony đã nhìn thấy tôi từ đằng xa. Chị đứng yên bên những bó lúa, tựa vào chiếc cào cỏ, đăm đăm nhìn tôi tiến lại gần. Chúng tôi gặp nhau như những người trong bài ca cũ, trong lặng im, nếu không muốn nói là trong nước mắt. Bàn tay ấm áp của chị nắm chặt lấy tay tôi.
“Chị biết em sẽ đến mà, Jim. Chị nghe nói em ở nhà bà Steavens tối qua. Cả ngày nay chị cứ ngóng em mãi.”
Chị gầy hơn tất cả những lần tôi từng thấy, và vẻ ngoài đúng như lời bà Steavens nói, “làm việc đến kiệt sức”, nhưng trong nét trầm ngâm trên khuôn mặt chị lại ánh lên một sức mạnh mới mẻ, và nước da chị vẫn giữ được vẻ hồng hào tràn đầy sức sống cùng nhiệt huyết thầm kín. Vẫn giữ được ư? Ồ, tôi chợt nhận ra rằng dù bao nhiêu chuyện đã xảy ra trong đời chị cũng như đời tôi, chị mới chỉ vừa tròn hai mươi tư tuổi.
Ántonia cắm chiếc cào xuống đất, và theo bản năng, chúng tôi cùng bước về phía dải đất chưa cày xới ở ngã tư đường, nơi thích hợp nhất để trò chuyện với nhau. Chúng tôi ngồi xuống bên ngoài hàng rào dây thép gai xiêu quẹo ngăn khoảng đất của ông Shimerda với phần còn lại của thế giới. Thảm cỏ đỏ cao vút ở đó chưa bao giờ bị cắt rụi. Nó lụi tàn vào mùa đông rồi lại vươn lên vào mùa xuân, cho đến khi trở nên rậm rạp như một khu vườn nhiệt đới. Tôi thấy mình giãi bày với chị mọi điều: lý do tôi quyết định học luật và vào làm tại văn phòng luật của một người họ hàng bên mẹ ở thành phố New York; về cái chết vì bệnh viêm phổi của Gaston Cleric vào mùa đông năm ngoái, và bước ngoặt mà sự kiện đó tạo ra trong cuộc đời tôi. Chị muốn biết về bạn bè tôi, cách tôi sống, và cả những hoài hoài hoài bão tha thiết nhất của tôi.
“Tất nhiên điều đó có nghĩa là em sẽ rời xa chúng chị mãi mãi,” chị thở dài nói. “Nhưng điều đó không có nghĩa là chị sẽ mất em. Em nhìn cha chị đây này; ông đã mất từng ấy năm rồi, vậy mà ông vẫn chân thực với chị hơn bất kỳ ai khác. Ông chưa bao giờ rời khỏi cuộc đời chị. Chị vẫn nói chuyện và hỏi ý kiến ông luôn. Càng lớn lên, chị càng hiểu cha hơn và thương cha nhiều hơn.”
Chị hỏi tôi liệu tôi đã dần thích những thành phố lớn chưa. “Chị mà ở thành phố thì lúc nào cũng sẽ khổ sở mất. Chị sẽ chết vì cô đơn mất thôi. Chị thích ở nơi mà chị biết rõ từng đống rơm, từng cái cây, nơi mà mọi tấc đất đều thân thuộc. Chị muốn sống và chết ở nơi này. Cha Kelly bảo ai sinh ra trên đời này cũng có một sứ mệnh, và chị biết mình phải làm gì. Chị sẽ chăm lo cho con gái nhỏ của chị có được một cơ hội tốt hơn những gì chị từng có. Chị sẽ chăm sóc cho con bé thật tốt, Jim ạ.”
Tôi bảo tôi biết chị nhất định sẽ làm được. “Chị Ántonia này, chị có biết không, từ ngày đi xa, tôi nghĩ về chị nhiều hơn bất kỳ ai khác ở cái mảnh đất này. Tôi từng ước có thể coi chị là người yêu, là vợ, là mẹ hay là chị gái mình—bất cứ điều gì mà một người phụ nữ có thể trở thành đối với một người đàn ông. Hình bóng của chị là một phần trong tâm trí tôi; chị ảnh hưởng đến những điều tôi yêu tôi ghét, đến mọi thị hiếu của tôi, hàng trăm lần mà chính tôi cũng không nhận ra. Chị thực sự là một phần trong tôi.”
Chị quay đôi mắt sáng ngời, ngập tràn niềm tin về phía tôi, giọt lệ từ từ đọng lại trên mi. “Sao lại có thể như thế được cơ chứ, khi em quen biết bao nhiêu người, và khi chị đã làm em thất vọng đến thế? Thật kỳ diệu phải không Jim, khi người ta có thể có ý nghĩa với nhau đến nhường ấy? Chị vui lắm vì chúng ta đã có nhau khi còn nhỏ. Chị chẳng thể chờ đến lúc con gái chị đủ lớn để kể cho nó nghe về tất cả những gì chúng mình từng làm ngày xưa. Em sẽ luôn nhớ đến chị mỗi khi nghĩ về ngày xưa chứ, phải không? Chị đoán ai cũng nghĩ về ngày xưa cả, ngay cả những người hạnh phúc nhất.”
Khi chúng tôi bước về nhà qua những cánh đồng, mặt trời lặn xuống, nằm tựa như một quả cầu vàng khổng lồ ở phía tây thấp thoáng. Trong khi nó treo lơ lửng ở đó, mặt trăng mọc lên ở phía đông, to như bánh xe bò, màu bạc nhạt ánh lên những vệt hồng, mỏng mong manh như một bong bóng hay một bóng ma trăng. Trong năm hay mười phút gì đó, hai quầng sáng đối diện nhau qua dải đất bằng phẳng, tựa vào hai bờ đối lập của thế giới. Trong thứ ánh sáng kỳ ảo ấy, từng cái cây nhỏ, từng bó lúa mì, từng thân hoa hướng dương và từng bụi hoa tuyết sơn đều như vươn cao và nhọn vút lên; ngay cả những cục đất và rãnh cày trên đồng dường như cũng sừng sững hiện rõ nét. Tôi cảm nhận được sức hút xưa cũ của đất mẹ, thứ phép thuật trang nghiêm tỏa ra từ những cánh đồng ấy lúc hoàng hôn buông xuống. Tôi ước gì mình có thể trở lại làm một cậu bé, và con đường của tôi có thể khép lại ngay tại nơi này.
Chúng tôi đến mép cánh đồng, nơi lối đi của hai người rẽ về hai ngả. Tôi nắm lấy hai bàn tay chị và ghì chặt vào ngực mình, một lần nữa cảm nhận được sự khỏe khoắn, ấm áp và nhân hậu của đôi bàn tay rám nắng ấy, và nhớ lại biết bao điều tốt đẹp chị đã làm cho tôi. Tôi giữ chặt lấy tay chị hồi lâu trên trái tim mình. Xung quanh chúng tôi, bóng tối ngày càng sẫm lại, tôi phải nhìn thật kỹ mới thấy rõ khuôn mặt chị—khuôn mặt mà tôi nguyện sẽ luôn mang theo bên mình; khuôn mặt gần gũi nhất, chân thật nhất, ẩn dưới tất cả những bóng dáng người phụ nữ khác, nằm ở nơi sâu thẳm nhất trong ký ức tôi.
“Tôi sẽ trở về,” tôi tha thiết nói xuyên qua màn đêm êm dịu đang xâm chiếm không gian.
“Có lẽ em sẽ về”—tôi cảm nhận được nụ cười của chị hơn là nhìn thấy. “Nhưng dù em không về, em vẫn ở đây, giống như cha chị vậy. Nên chị sẽ không cô đơn đâu.”
Khi một mình trở về trên con đường quen thuộc ấy, tôi ngỡ như có một cậu bé và một cô bé đang tung tăng chạy bên cạnh mình, như những cái bóng của chúng tôi ngày xưa, vừa đi vừa cười đùa và thì thầm với nhau giữa rặng cỏ.