Xuân qua trong bận rộn, chớp mắt tháng ba đã sắp hết.

Sau Tết, Ngân hàng Nghiệp Tín bắt đầu chuẩn bị các công việc liên quan đến việc niêm yết trong nước, đồng thời chính thức thu hẹp quy mô cho vay tại Đông Hoa nhằm kiểm soát rủi ro tài chính, khiến cho nguồn vốn phát triển và xây dựng tại hai nơi Mai Khê, Tân Phố đột nhiên bị thắt chặt.

Các công trình trọng điểm như tuyến đường sắt Từ Đông nối dài về phía đông, đường Hải Phòng, Công nghiệp nặng Hằng Dương, căn cứ Lọc hóa dầu Chử Nam đều đã chuẩn bị đủ kinh phí từ trước và khởi công xây dựng đúng tiến độ. Tuy nhiên, các công trình như bến cảng container Tân Phố, giai đoạn một lấn biển,... vẫn bị ảnh hưởng ít nhiều, phải tạm hoãn xây dựng để cân nhắc các yếu tố như kiểm soát quy mô nợ.

Là ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nước ngoài tham gia đầu tiên trong nước, Ngân hàng Nghiệp Tín khi tập trung phát triển nghiệp vụ tài chính tại khu vực vịnh Hoài Hải trước sau chỉ bỏ ra tổng cộng chưa đầy năm trăm triệu tiền vốn. Từ năm 93 đến tháng 3 năm 97, các điểm giao dịch của Ngân hàng Nghiệp Tín tại tỉnh Hoài Hải đã phát triển lên hơn năm mươi cơ sở, tài sản ròng đạt một tỷ hai, tổng tiền gửi xã hội đạt mười hai tỷ, tổng dư nợ cho vay đạt mười tỷ.

Trong khi đó, Ngân hàng Xây dựng - một trong bốn ngân hàng thương mại quốc doanh lớn với lịch sử phát triển hơn bốn mươi năm, cùng kỳ tại tỉnh Hoài Hải cũng chỉ có quy mô cho vay khoảng mười tỷ mà thôi.

Thành tích của Ngân hàng Nghiệp Tín tại tỉnh Hoài Hải có một nửa là nhờ sự phát triển thần tốc của Đông Hoa. Việc Ngân hàng Nghiệp Tín đột ngột thu hẹp quy mô cho vay tại Đông Hoa, trong mắt những người không hiểu rõ nội tình, đương nhiên bị coi là khá "không tử tế".

Cuối tháng ba, Diêu Vinh Hoa đại diện cho Ngân hàng Nghiệp Tín đến Đông Hoa để tham dự hội nghị trù bị Ngân hàng Thương mại Thành phố. Một số quan chức của Ngân hàng Nhân dân thành phố đã công khai bàn tán về chuyện này, trong lời nói cũng lộ rõ ý trách móc.

Ngân hàng Nhân dân thành phố không trực tiếp tham gia vào các nghiệp vụ tài chính như huy động tiền gửi hay cho vay, nhưng lại gánh vác trách nhiệm giám sát, hướng dẫn và quản lý sự phát triển của ngành ngân hàng địa phương, có thể coi là cơ quan quản lý ngành ngân hàng tại địa phương.

Việc Ngân hàng Nghiệp Tín thu hẹp quy mô cho vay tại Đông Hoa sẽ hạn chế sự phát triển nhanh chóng của ngành ngân hàng thành phố Đông Hoa, thậm chí có khả năng chuyển số tiền gửi huy động được từ Đông Hoa sang những nơi khác để cho vay. Ngoài các ngân hàng thương mại cấp thành phố khác có quan hệ cạnh tranh trực tiếp với Ngân hàng Nghiệp Tín ra, Ngân hàng Nhân dân thành phố và chính quyền địa phương đều không muốn nhìn thấy cục diện này.

Sau hội nghị trù bị, đối mặt với sự chất vấn của một số quan chức Ngân hàng Nhân dân thành phố, Diêu Vinh Hoa đều chỉ mỉm cười ôn hòa, hàn huyên vài câu rồi rời khỏi hội trường cùng Thẩm Hoài, Hùng Văn Bân và Trần Binh.

"Ngân hàng Thành thương sắp sửa thành lập, các bên rót vào hai trăm triệu vốn, nhưng bản thân lại phải tiêu hóa và xử lý bốn trăm triệu khoản vay có vấn đề, lại còn phải bù đắp vào khoảng trống sau khi Nghiệp Tín thu hẹp, áp lực về vốn cực kỳ lớn," Thẩm Hoài vừa bước ra khỏi hội trường vừa nói với Diêu Vinh Hoa, "Nghiệp Tín hiện đang thu hẹp việc cho vay đối với các doanh nghiệp và dự án phát triển xây dựng địa phương tại Đông Hoa, liệu có thể phát hành hai trăm triệu trái phiếu cho Ngân hàng Thành thương không?"

"Cậu đấy, thật biết cách lách luật," Diêu Vinh Hoa lắc đầu cười, "Nhưng chuyện này, tôi có thể thử thúc đẩy xem sao, cũng không phải là không có khả năng."

"Đừng nói là thử chứ," Thẩm Hoài nói, "Nghiệp Tín nắm giữ 30% cổ phần của Ngân hàng Thành thương, ngoài hai ghế trong hội đồng quản trị ra, còn có đoàn quản lý hai mươi người do Tổng giám đốc Trương dẫn đầu vào tiếp quản và chỉnh đốn toàn diện nghiệp vụ. Ngân hàng Thành thương bây giờ gần như là giao cho Nghiệp Tín quản lý, nếu Ngân hàng Nghiệp Tín còn lo ngại rủi ro trái phiếu, thì tôi cũng không còn gì để nói nữa..."

Vốn điều lệ đăng ký của Ngân hàng Thành thương tạm định là ba trăm triệu. Ngoài việc hợp nhất chín mươi triệu tài sản ròng từ Hợp tác xã Tín dụng Thành phố cũ do Công ty Đầu tư Kinh doanh Đông Hoa đứng tên nắm giữ cổ phần, số vốn điều lệ còn lại đều đến từ Ngân hàng Nghiệp Tín, Công ty Đầu tư Chử Giang và công ty niêm yết Công nghiệp Mai Khê.

Trong quá trình tăng vốn tái cơ cấu, công ty niêm yết đã huy động được tổng cộng bảy trăm ba mươi triệu nguồn vốn khổng lồ từ Tập đoàn Mai Cương và các tổ chức chứng khoán địa phương Từ Thành.

Sau khi trả cái giá bốn trăm triệu để mượn vỏ niêm yết và đổi lấy bốn trăm triệu cổ phiếu pháp nhân của công ty, tiềm lực vốn trong ngắn hạn của Tập đoàn Mai Cương đã bị cạn kiệt, không còn khả năng mở rộng đầu tư thêm nữa.

Tuy nhiên, bảy trăm ba mươi triệu tiền mặt mà công ty niêm yết đang nắm giữ, mặc dù đã thỏa thuận chủ yếu dùng cho việc xây dựng căn cứ Lọc hóa dầu Chử Nam, nhưng lấy ra chín mươi triệu để tham gia góp vốn vào Ngân hàng Thành thương Đông Hoa cũng có thể coi là một khoản đầu tư cổ phần đường hoàng.

Khi mới xây dựng căn cứ Lọc hóa dầu Chử Nam, hoàn toàn không cần đến lượng vốn lớn như vậy. Thay vì để tiền nằm chết trong tài khoản ngân hàng hưởng chút lãi suất ít ỏi đó, chi bằng đem ra đầu tư.

Mà sau khi toàn bộ tài sản của nhà máy Mai Cương số 1, số 2 được rót vào công ty niêm yết, lợi nhuận liên tục tạo ra hàng tháng đều thuộc về công ty niêm yết.

Dự kiến trong thời gian xây dựng căn cứ Lọc hóa dầu Chử Nam, nhà máy Mai Cương số 1, số 2 có thể tạo ra ba đến bốn trăm triệu lợi nhuận ròng. Vì vậy, trong thời gian này, đem số tiền nhàn rỗi tương ứng đi tìm các kênh đầu tư hợp lý khác mới là thái độ tài chính tích cực và tiến bộ.

Mặc dù Tập đoàn Mai Cương, Chúng Tín, Hồng Cơ, Chử Giang... nắm giữ tổng cộng một tỷ hai trăm triệu cổ phiếu các loại của công ty niêm yết, nắm giữ quyền quyết định tuyệt đối, nhưng đối với các kế hoạch đầu tư liên quan, phía Mai Cương vẫn có bàn bạc với các tổ chức chứng khoán Từ Thành có tham gia cổ phần vào công ty niêm yết.

Công ty niêm yết muốn duy trì giá cổ phiếu hiện tại thì chỉ dựa vào lợi nhuận của nhà máy Mai Cương số 1, số 2 thôi là chưa đủ, mà kỳ vọng lợi nhuận của dự án Lọc hóa dầu Chử Nam cũng chưa thực sự rõ ràng. Ngành ngân hàng đang phát triển mạnh mẽ hiện nay là một kênh đầu tư cực kỳ quan trọng.

Mặc dù các ngân hàng thương mại quốc doanh đầy rẫy vấn đề nợ xấu, nhưng những ngân hàng thương mại quy mô trung bình như Nghiệp Tín lại có giá trị tài sản tăng rất nhanh, tỷ lệ tăng trưởng tài sản ròng hàng năm hầu như đều trên bốn mươi, năm mươi phần trăm.

Ngân hàng Thành thương Đông Hoa gần như áp dụng hoàn toàn đội ngũ quản lý trưởng thành của Ngân hàng Nghiệp Tín, lại cắm rễ tại Đông Hoa - nơi có kinh tế phát triển nhanh nhất tỉnh Hoài Hải, dựa vào hệ thống Mai Cương quan trọng nhất của Đông Hoa, triển vọng phát triển đương nhiên là đáng mong đợi.

Nếu không phải Ngân hàng Thành thương hạn chế nghiêm ngặt việc vốn dân doanh tham gia, và hạn ngạch đều đã bị các doanh nghiệp địa phương Đông Hoa dùng hết, thì các tổ chức chứng khoán Từ Thành đã muốn trực tiếp tham gia đầu tư vào Ngân hàng Thành thương Đông Hoa rồi. Bây giờ tham gia gián tiếp thông qua công ty niêm yết, cũng chỉ có thể coi là "có còn hơn không".

Ngoài ra, Công ty Đầu tư Chử Giang bỏ ra ba mươi triệu để tham gia góp vốn vào Ngân hàng Thành thương, nắm giữ 10% cổ phần, cũng chỉ có thể coi là "có còn hơn không".

Là đại diện cho vốn dân doanh địa phương Đông Hoa, Công ty Đầu tư Phát triển Chử Giang dưới sự dẫn dắt của Chử Nghi Lương, nhà họ Chu, Chu Lập, Dương Hải Bằng cũng phát triển rất nhanh. Nhưng vì phải tham gia vào việc phát triển xây dựng Tập đoàn Vận tải Tân Phố, tuyến đường sắt Từ Đông nối dài về phía đông, đô thị mới Lâm Cảng, tiềm lực vốn của Công ty Đầu tư Chử Giang cũng đã cạn kiệt.

Mặc dù tám mươi triệu cổ phiếu của công ty niêm yết mà Công ty Đầu tư Chử Giang trực tiếp nắm giữ có giá trị thị trường lên tới bốn trăm triệu, nhưng do Nghiệp Tín thu hẹp quy mô cho vay tại Đông Hoa, Công ty Đầu tư Chử Giang sở hữu tài sản cổ phần này cũng tạm thời không có cách nào thế chấp để huy động vốn.

Sau khi Ngân hàng Thành thương thành lập, ngoài gần một trăm triệu tài sản cố định, chỉ có hai trăm triệu tiền vốn có thể dùng để mở rộng. Đối với một ngân hàng thương mại mang tính chất địa phương mà nói, đây đã được coi là một điểm khởi đầu khá tốt.

Hiện nay, trong nước chỉ yêu cầu tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng thương mại địa phương đạt 5% là đủ, nghĩa là trên lý thuyết, Ngân hàng Thành thương Đông Hoa có thể gánh vác quy mô tổng tài sản lên tới sáu tỷ, tức là tạo ra một Ngân hàng Nghiệp Tín thứ hai tại Đông Hoa.

Muốn thực hiện được điều đó, Ngân hàng Thành thương cần phải mở rộng với tốc độ như Nghiệp Tín đã làm tại Đông Hoa trong hai năm qua, thì hai trăm triệu vốn là quá thiếu hụt. Vì vậy, Thẩm Hoài mới đề xuất hy vọng Ngân hàng Nghiệp Tín có thể cung cấp thêm hai trăm triệu trái phiếu dài hạn cho Ngân hàng Thành thương.

Quản lý rủi ro tài sản của ngân hàng, việc cho doanh nghiệp vay và việc cho các ngân hàng đồng nghiệp vay là những cấp độ rủi ro hoàn toàn khác nhau.

Ngân hàng Nghiệp Tín thu hẹp việc cho vay đối với các doanh nghiệp và dự án hạ tầng địa phương tại thành phố Đông Hoa, nhưng quả thực sẽ không hạn chế nghiêm ngặt việc cấp vốn trái phiếu cho Ngân hàng Thành thương thành phố Đông Hoa. Diêu Vinh Hoa đành phải thừa nhận rằng Thẩm Hoài và những người của anh ta thực sự suy nghĩ quá nhanh, trăm phương ngàn kế tìm cách tăng cung tiền cho Mai Khê và Tân Phố.

Tuy nhiên, Diêu Vinh Hoa cũng không thể trực tiếp chốt vấn đề này ngay tại chỗ.

Việc phát hành trái phiếu giữa các ngân hàng cần sự phê duyệt của ngân hàng mẹ. Thành công hay không còn phải xem thái độ từ phía ngân hàng mẹ, ông ta chỉ chịu trách nhiệm làm công tác vận động.

Tóm lại, Ngân hàng Thành thương hiện tại đã có hai trăm triệu vốn chống lưng, việc mở rộng triển khai cũng cần một quá trình, hai trăm triệu trái phiếu này có kéo dài một năm rưỡi năm mới giải quyết được cũng không thành vấn đề.

Lúc sắp đi, Diêu Vinh Hoa lại nói với Thẩm Hoài: "Ngân hàng Thành thương sắp sửa thành lập, còn về hướng vận hành trong tương lai, cá nhân tôi chủ trương cần phải hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kinh tế Đông Hoa hiện nay chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp lớn như Mai Cương, Tỉnh Cương, Bảo Hòa, Hoài Năng... để chống đỡ nên một khung sườn khá hoành tráng, có thể nói là một mô hình vô cùng thành công. Tuy nhiên, khung xương chắc khỏe thì cơ bắp cũng phải đầy đặn, nếu không có sự hỗ trợ của đủ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, sức sống kinh tế và tỷ lệ việc làm đầy đủ vẫn rất khó được nâng cao..."

Thẩm Hoài gật đầu. Ngành công nghiệp sản xuất thép của thành phố Đông Hoa chủ yếu dựa vào Mai Cương, Tỉnh Cương cùng với Fuji Steel, Công nghiệp nặng Hoài Liên và một vài doanh nghiệp khác chống đỡ, chiếm khoảng tám mươi phần trăm giá trị sản lượng. Nhưng trong lĩnh vực gia công tinh thép, chỉ riêng Khu công nghiệp thép Mai Khê, mấy năm nay đã tập hợp hơn một trăm doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Đây cũng là hiệu ứng tập trung của cải đang phát huy tác dụng, ngành nào lợi nhuận cao thì sẽ nhanh chóng thu hút lượng lớn vốn dân doanh tham gia, đây gần như là tình trạng phổ biến trong nước.

Tất nhiên, các ngành công nghiệp luyện thép cơ bản và sản xuất công nghiệp nặng có yêu cầu ngưỡng về vốn và kỹ thuật tương đối cao, nhưng các lĩnh vực gia công tinh và ứng dụng tương đối phân tán lại trở thành khu vực cốt lõi để vốn dân doanh tham gia hiện nay.

Sau khi dây chuyền luyện tinh thép không gỉ một trăm ngàn tấn của nhà máy Mai Cương số 3 đi vào hoạt động, Mai Khê đã nhanh chóng thu hút hơn mười doanh nghiệp sản xuất thép không gỉ gia nhập. Nhà máy thép Tân Phố tuy chưa hoàn thành và đi vào sản xuất, nhưng các doanh nghiệp vừa và nhỏ hỗ trợ và hạ nguồn trong Khu công nghiệp luyện kim Lâm Cảng cũng đã lên tới hơn ba mươi.

Chỉ là Đông Hoa và vốn dân doanh tham gia đầu tư vào ngành sản xuất thép tại Đông Hoa phần lớn đều rất yếu, một trăm doanh nghiệp trong Khu công nghiệp thép Mai Khê, trừ những doanh nghiệp lớn như Công nghiệp nặng Hoài Liên ra, tổng vốn đầu tư cộng lại cũng chưa đến một tỷ.

Một mặt, sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cực kỳ khát vốn; mặt khác, nguồn vốn vay ngân hàng trong nước lại bị các doanh nghiệp quốc doanh, các dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn chiếm dụng quá nhiều, khiến sự hỗ trợ dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ bị thiếu hụt nghiêm trọng, làm cho lãi suất vay dân doanh tại Đông Hoa trong mấy năm nay luôn duy trì ở mức cao từ hai mươi đến ba mươi phần trăm mỗi năm.

Bản thân Mai Cương lúc này đang nỗ lực mở rộng lên phía thượng nguồn, tuy nhiên, hỗ trợ cụm công nghiệp hạ nguồn cũng có thể bảo đảm an toàn cho thị trường hạ nguồn của Mai Cương hơn nữa. Công việc này trước đây có chút lơ là, bây giờ là lúc nên tăng cường rồi.

Hơn nữa, tuy quy mô đầu tư và nộp thuế của những doanh nghiệp vừa và nhỏ này cộng lại có khi không bằng một mình Mai Cương, nhưng số lượng việc làm tạo ra lại gấp năm, sáu lần Mai Cương.

Mặc dù chính quyền các nơi coi công việc thu hút đầu tư là cốt lõi, khiến một số phương tiện truyền thông trong và ngoài nước chỉ trích rằng không đủ coi trọng dân sinh, chỉ là các phương tiện truyền thông này hiếm khi ý thức được vấn đề cốt lõi của dân sinh nằm ở việc làm, mà điều này lại quay trở lại với phát triển kinh tế.

Nói đến việc làm, Thẩm Hoài cũng khá tự hào, cười với Hùng Văn Bân và những người khác: "Khu mới Mai Khê mấy năm nay đã tạo ra hơn một trăm ngàn việc làm, đây cũng có thể coi là giảm bớt áp lực tối đa cho việc cải cách doanh nghiệp quốc doanh rồi chứ nhỉ? Việc này đúng là để Cao Thiên Hà bọn họ nhặt được món hời..."

Hùng Văn Bân cười, tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp quốc doanh trong thành phố Đông Hoa hai năm nay cũng đã thay đổi không ít, cho dù có những gánh nặng cần phải kiên quyết vứt bỏ, thì số lượng công nhân mất việc làm hàng năm cũng chỉ khoảng ba, năm ngàn người. Với tốc độ phát triển của Khu mới Mai Khê bên này là đủ để tiêu hóa hết.

Mà nguồn thu ngân sách tăng trưởng nhanh chóng cũng có thể cung cấp sự bảo đảm cuộc sống tương ứng cho những công nhân mất việc làm nhất thời chưa tìm được việc.

Có thể nói, công việc cải cách doanh nghiệp quốc doanh ở Đông Hoa sẽ là nơi khó khăn thấp nhất trong mười ba địa thị của toàn tỉnh, vì thế cũng là nơi khởi động toàn diện sớm nhất.

Hiện tại, công việc phương diện này đã được phân công cho Cao Thiên Hà và Hàn Thọ Xuân phụ trách, cũng có thể coi là để họ hái được một quả ngọt.