Sau khi Phó Thủ tướng Từ Chí Hoa phê chuẩn, thủ tục phê duyệt dự án liên doanh Tân Phố Luyện Hóa vốn bị trì hoãn suốt tám tháng đã nhanh chóng khởi động. Cuối tháng tám, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước là đơn vị đầu tiên thông qua văn bản phê duyệt lập dự án, mười ngày sau lại thông qua phê duyệt báo cáo khả thi. Đến đây, Tân Phố Luyện Hóa xem như đã chính thức cầm được giấy phép.
Sở Quốc đầu tham gia liên doanh chủ yếu chỉ là cử đại diện vào Hội đồng quản trị của Tập đoàn Tân Phố Luyện Hóa, tham gia giám sát việc xây dựng và vận hành dự án, không có điều kiện rườm rà gì.
Điều kiện của Tổng công ty Dầu khí Hải dương thì phức tạp hơn nhiều. Ngoài việc cử người vào Hội đồng quản trị, họ còn thỏa thuận rằng sau khi Tân Phố Luyện Hóa hoàn thành, họ sẽ chịu trách nhiệm cung cấp ba triệu tấn dầu thô mỗi năm, tức là muốn độc quyền 60% nguồn cung nguyên liệu trong tương lai của Tân Phố Luyện Hóa.
Tuy Mai Cương nắm trong tay hạn ngạch nhập khẩu dầu thô nước ngoài sáu trăm ngàn tấn mỗi năm, nhưng chỉ đáp ứng được một phần mười nhu cầu dầu thô của hai nhà máy Chử Nam Luyện Hóa và Tân Phố Luyện Hóa. Mà thị trường cung ứng dầu thô chính trong nước thì chắc chắn sẽ bị ba tập đoàn dầu khí quốc gia là Trung Dầu, Trung Thạch Hóa và Trung Hải Du chia cắt. Việc Tân Phố Luyện Hóa trói buộc nguồn cung dầu thô chính với Tổng công ty Dầu khí Hải dương, nói là bất đắc dĩ cũng đúng, mà là một bước đi thực tế cũng không sai.
Tuy nhiên, từ năm 92, nhà nước đã cho phép doanh nghiệp tư nhân gia nhập thị trường dầu thành phẩm. Đến năm nay, các kho dầu, trạm xăng dầu mới mọc lên ở khu vực Hoa Đông, Hoa Nam hầu như đều do doanh nghiệp tư nhân đầu tư xây dựng.
Tập đoàn Hải Phong của nhà họ Tạ có quy mô kinh doanh khá lớn trên thị trường dầu thành phẩm Hoa Nam.
Ngược lại, ba tập đoàn dầu khí quốc gia gồm Tổng công ty Dầu khí, Tổng công ty Hóa dầu và Tổng công ty Dầu khí Hải dương trong những năm qua chủ yếu tập trung tinh lực và vốn vào khai thác và lọc hóa dầu, biểu hiện trên thị trường dầu thành phẩm khá bảo thủ, có thể nói là đang thoái lui từng bước.
Doanh nghiệp tư nhân những năm gần đây tiến quân mạnh mẽ trên thị trường dầu thành phẩm, thậm chí chiếm tới 80% thị phần, nhưng vốn của các doanh nghiệp dầu khí tư nhân lại mỏng manh, phân tán. Như tập đoàn Hải Phong, tài sản trong mảng kinh doanh dầu thành phẩm cũng chỉ chừng ba bốn trăm triệu. Hơn nữa, trong việc nhập khẩu dầu thô và dầu thành phẩm, họ còn bị thắt cổ họng.
Các doanh nghiệp dầu khí tư nhân cũng không đủ vốn và năng lực kỹ thuật để bước vào lĩnh vực lọc hóa dầu. Hợp tác với các doanh nghiệp lọc hóa dầu quốc doanh địa phương cũng chỉ là quan hệ mua bán, thiếu sự hợp tác sâu sắc.
Vì thế, ba tập đoàn dầu khí quốc gia cũng không có ý định vây quét các doanh nghiệp tư nhân trên thị trường dầu thành phẩm lúc này. Tuy nhiên, họ lại giữ thái độ vô cùng cảnh giác đối với khả năng Mai Cương gia nhập thị trường dầu thành phẩm trong tương lai – điểm này không phải là ý chí cá nhân của Tào Quang Minh, người chịu trách nhiệm chính trong việc đàm phán với Mai Cương, có thể thay đổi được.
Thực lực vốn của Mai Cương thì không cần phải bàn, mà sau khi Tân Phố Luyện Hóa và Chử Nam Luyện Hóa do họ kiểm soát được xây dựng xong, hàng năm còn có khả năng cung ứng bảy đến tám mươi phần trăm lượng nhiên liệu cho thị trường dầu thành phẩm của tỉnh Hoài Hải.
Nếu không hạn chế, Mai Cương hoàn toàn có thể gạt ba tập đoàn dầu khí quốc gia ra khỏi thị trường dầu thành phẩm tỉnh Hoài Hải.
Không rõ là ai đã nhắc nhở phía sau, trong văn bản phê duyệt của Phó Thủ tướng Từ Chí Hoa đã trực tiếp đề cập đến vấn đề xây dựng thị trường dầu thành phẩm tỉnh Hoài Hải.
Phó Thủ tướng Từ Chí Hoa đã phê chuẩn như vậy, Mai Cương cũng không có ý định đối đầu lúc này. Vì thế, trong các thỏa thuận bổ sung sau đó, Trung Hải Du đã trực tiếp độc quyền phân phối dầu thành phẩm do Tân Phố Luyện Hóa sản xuất trong tương lai.
Điều kiện có lợi cho Mai Cương là không cần phải gánh vác việc xây dựng kho dầu thành phẩm nữa.
Tài sản hình thành từ việc xây dựng kho dầu thành phẩm của Chử Nam Luyện Hóa và Tân Phố Luyện Hóa đều được chi nhánh do Trung Hải Du thành lập mua lại, Mai Cương có lẽ tiết kiệm được khoảng bốn trăm triệu tiền vốn xây dựng.
Từ điểm này cũng có thể thấy được định hướng chính sách của nhà nước trong phát triển công nghiệp, đặc biệt là các ngành huyết mạch kinh tế.
Dù là doanh nghiệp quốc doanh địa phương, Trung ương hiện tại cũng chỉ cho phép tham gia vào các khâu phát triển trong chuỗi công nghiệp năng lượng, chứ không ủng hộ việc thâm nhập toàn diện vào chuỗi công nghiệp năng lượng.
Tuy nhiên, khi Thẩm Hoài mới chuẩn bị cho Tân Phố Luyện Hóa, tầm nhìn của anh đã đặt vào thị trường nguyên liệu trung gian hóa chất.
Khi tổ chức thiết kế phương án sản xuất cho Tân Phố Luyện Hóa, bao gồm cả sự phát triển của cụm công nghiệp Tân Phố Luyện Hóa sau này, tất cả đều chủ yếu nghiêng về phía hóa dầu.
Vì thế, giữa việc hợp tác với Tổng công ty Dầu khí Hải dương và văn bản phê duyệt của Phó Thủ tướng Từ Chí Hoa không có xung đột gay gắt. Những nhượng bộ có thể làm được, Thẩm Hoài đều sảng khoái thực hiện.
Về mặt hợp tác công nghệ và nguồn nhân lực, Tổng công ty Dầu khí Hải dương cũng đã nhượng bộ nhất định. Ngoài việc cử người vào Hội đồng quản trị, họ không chỉ trực tiếp cài cắm người vào tầng lớp quản lý vận hành.
Việc hợp tác đào tạo nhân sự, giới thiệu nhân tài và công nghệ mà Tân Phố Luyện Hóa đang thực hiện với hai doanh nghiệp lọc hóa dầu địa phương có quan hệ hợp tác với Tổng công ty Dầu khí Hải dương, thậm chí là với các công ty dầu khí nước ngoài, thì do Tân Phố Luyện Hóa tự quyết định, không còn là điều kiện bắt buộc trong thỏa thuận liên doanh nữa. Điều này giúp duy trì tính độc lập cho Tân Phố Luyện Hóa.
Thẩm Hoài không tổ chức lễ ký kết, không làm lễ khởi công. Tào Quang Minh với tư cách là quan chức cấp chính ti, trước sau ba lần đến Đông Hoa, đều đi thẳng tới Hà Phố, không báo cho thành phố biết.
Tào Quang Minh nhìn thấy công trình cọc móng của các bể chứa trong khu kho dầu thành phẩm đều sắp hoàn thành, còn khu bến cảng hóa chất và dầu thành phẩm sử dụng kết cấu dầm bản dự ứng lực cọc cao ở phía ngoài khu kho hóa chất và dầu thành phẩm cũng đã sớm bước vào giai đoạn thi công thực tế, không nhịn được mà cười với Thẩm Hoài: "Trước đây chỉ nghe cậu gan lớn, đường đi hiểm hóc, tôi vẫn thiếu cảm nhận thực tế..."
Thẩm Hoài cười cười, nói: "Mặc dù bị người ta để mắt tới, nhưng rất nhiều việc chỉ cần bên phía anh đẩy nhanh một bước là có thể đi trước người khác một bước. Còn về rủi ro, lúc nào mà chẳng có rủi ro? Chỉ cần chuẩn bị cho tình huống xấu nhất là được. Còn xét về tình hình kinh tế, càng căng thẳng thì càng nên mạnh dạn hành động, bởi vì lúc này ngược lại càng dễ thấy đáy nằm ở đâu..."
Tào Quang Minh nhìn Thẩm Hoài trẻ hơn mình hơn một con giáp, lắc đầu cười, trong lòng nghĩ nếu kế hoạch niêm yết của Trung Hải Du có thể đẩy nhanh một bước, có lẽ thật sự đã vượt qua, cũng không đến nỗi kéo dài thành bộ dạng thế này. Nghĩ đi nghĩ lại, cũng là do có lòng tin nhưng hành động không đủ quyết đoán mà ra.
Nếu không có quá nhiều sự kiêng dè, việc niêm yết có thể thúc đẩy sớm ba năm tháng, có lẽ đã có được một tỷ đô la Mỹ tài trợ, không cần phải chịu đựng sự dày vò hiện tại.
Nơi Tào Quang Minh và Thẩm Hoài đứng là một ngọn đồi nhỏ tên là Trúc Mã Sơn nằm sát phía tây khu kho hóa chất và dầu thành phẩm.
Đỉnh núi không cao, chỉ chừng ba bốn mươi mét. Những năm qua do chặt phá bừa bãi, thảm thực vật trên đỉnh núi đã bị tàn phá gần hết, số cây được trồng bổ sung đều là cây non, nhìn thưa thớt không thành hình khối. Nhưng sự tồn tại của ngọn đồi này đã tạo thành một vành đai cách ly an toàn tự nhiên cho khu kho hóa chất và khu dân cư tái định cư phía tây.
Di dời vài hộ dân trên núi đi, quy hoạch tiếp theo là làm dải cây xanh, chỉ là bây giờ chỗ cần tiền thì nhiều, Trúc Mã Sơn tạm thời chỉ làm một số công việc phục hồi thảm thực vật.
Trúc Mã Sơn nhìn không cao, nhưng là một điểm cao nhìn ra bờ biển. Người đi lên đó có thể thu trọn vào tầm mắt khu nhà máy giai đoạn một của Thép Tân Phố nhô ra khỏi đường bờ biển ở cực nam, bến tàu sắt than, cùng bãi chứa than của thị trường giao dịch than đá ở phía bắc hơn và hai bến trung chuyển than quy mô hai vạn tấn đang trong quá trình xây dựng.
Mặc dù hoạt động của Thép Tân Phố không có tin tức gì phát ra ngoài, nhưng nhìn từ xa đều có thể thấy hai lò cao đang trong tình trạng vận hành, chỉ là không rõ sự khác biệt giữa chạy thử và sản xuất chính thức, Tào Quang Minh cũng sẽ không hỏi kỹ những việc không liên quan đến Tân Phố Luyện Hóa này.
Từ cơ sở trung chuyển kho bãi của thị trường giao dịch than, đi về phía bắc khoảng một cây số là Nhà máy điện Tân Phố và bến tàu vận chuyển than, hiện cũng đã chính thức vận hành, các tháp sắt cao áp đang truyền tải điện ra ngoài.
Ở phía đông bắc nhà máy điện có đảo Tây Sơn, cách bến tàu vận chuyển than của nhà máy điện có lẽ cũng không quá một cây số, vùng nước giữa đảo và bờ biển hẹp và sâu, là cảng vũng tàu tự nhiên. Nhà máy đóng tàu Hằng Dương từng xây dựng dọc theo bờ tây đảo Tây Sơn.
Xa hơn về phía bắc là khu bến cảng tổng hợp.
Khu bến cảng tổng hợp hiện tại mới chỉ xây xong một bến tàu đa năng kiêm cả vận tải Ro-Ro, nhưng giữa đảo Tây Sơn và bến tàu, khu kho hóa chất, vẫn để dành khoảng ba cây số đường bờ biển làm không gian phát triển.
Ga hàng hóa Tân Phố của tuyến đường sắt Từ Đông kéo dài và căn cứ hậu cần vận tải ô tô được xây ở phía tây khu bến cảng tổng hợp, đây cũng là điểm giao cắt giữa điểm cuối của tuyến đường sắt Từ Đông kéo dài với đại lộ Tân Phố tức đoạn Tân Phố của đường cao tốc Hải Phòng.
Còn có đường ray từ ga hàng hóa đi ra, nối với phía nam là nhà máy thép và cơ sở trung chuyển than, chắc hẳn là tuyến chuyên dụng vận chuyển than. Còn đường ray nối với khu kho dầu thành phẩm vẫn chưa bắt đầu trải, nhưng tương lai cũng không thể thiếu.
Còn ở phía đông khu kho hóa chất và dầu thành phẩm là đảo Tiểu Trần Thôn, khu nhà máy chính của Tân Phố Luyện Hóa. Bến cảng tổng hợp phục vụ nhân viên, xe công trình, thiết bị, và đường giao thông cảng ở phía bắc khu kho hóa chất đều đã xây dựng xong, còn hai bến dầu thô có tổng lưu lượng thông qua hàng năm trên tám trăm tấn cũng đang trong quá trình xây dựng.
Khoản đầu tư khổng lồ năm tỷ chắc chắn có thể xây dựng nơi đây thành căn cứ lọc hóa dầu có quy mô lớn nhất vịnh Hoài Hải, thậm chí xếp hạng cao trên cả nước.
Tuy nhiên, Tào Quang Minh nhìn ra Thẩm Hoài sẽ không dừng lại ở đó. Trong kế hoạch phát triển công nghiệp đã định của Tân Phố, đã bắt đầu làm quy hoạch dự án lấn biển ở phía bắc đảo Tiểu Trần Thôn. Đất mới lấp sẽ làm đất phát triển giai đoạn hai của Tân Phố Luyện Hóa. Còn ở phía bắc khu kho hóa chất và đường giao thông cảng là khu công nghiệp hóa dầu trong quy hoạch.
Nhà đầu tư xây nhà máy trong khu công nghiệp hóa dầu, tiếp nhận nguồn cung nguyên liệu hóa chất của Tân Phố Luyện Hóa sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí vận chuyển.
Sau khi quá trình xây dựng Tân Phố Luyện Hóa được triển khai toàn diện, Tào Quang Minh ước tính việc mời gọi đầu tư vào khu công nghiệp hóa dầu sẽ sớm hình thành quy mô. Mà huyện Hà Phố trong các khâu hỗ trợ như kho bãi hóa dầu, logistics, phòng cháy chữa cháy, cấp nước, cấp điện, xử lý nước thải... đều đã đi trước một bước.
Tào Quang Minh với tư cách là người chịu trách nhiệm chuẩn bị chính cho căn cứ công nghiệp lọc hóa dầu Mậu Danh của Trung Hải Du, sự hiểu biết về ngành lọc hóa dầu đương nhiên không thua kém bất cứ ai.
Chỉ là nhìn thấy những sự chuẩn bị và công việc hỗ trợ ở Tân Phố dành cho sự phát triển ngành hóa dầu, Tào Quang Minh cảm thấy hổ thẹn, trong lòng nghĩ những người ở tầng cao nhất của ngành, thường thường không thiếu tầm nhìn, năng lực chuyên môn cũng không có chênh lệch quá lớn, có lẽ cái thiếu chính là năng lực thực thi quyết đoán như thế này...
Tào Quang Minh nói với Thẩm Hoài: "Tổng công ty chuẩn bị xây nhà máy lọc hóa dầu ở Mậu Danh, cũng có quyết tâm với chính quyền địa phương để xây dựng Mậu Danh thành căn cứ công nghiệp hóa dầu sánh ngang với Trấn Hải. Trước đây, mọi người đều tự thấy các đầu tư và công việc thúc đẩy ở mọi mặt đều rất có thành tích. Lần hoãn kế hoạch niêm yết này là một đả kích với chúng tôi, nhưng nói thật, đến Tân Phố xem xong, Tân Phố còn đả kích chúng tôi mạnh hơn..."
Thẩm Hoài cười nói: "Tổng giám đốc Tào muốn làm chúng ta mất cảnh giác đây. Nhà máy lọc hóa dầu của Trung Hải Du ở Mậu Danh một khi khởi động, sự phát triển cụm công nghiệp hóa dầu ở Mậu Danh theo sau cũng sẽ khởi động lên, đến lúc đó tiềm năng phát triển của Mậu Danh sẽ lớn hơn Tân Phố ở đây gấp mấy lần..."
Tào Quang Minh biết Thẩm Hoài đang nói lời khách sáo. Nhà máy Mậu Danh không biết phải kéo dài đến bao giờ mới khởi động được, dù nhà máy Mậu Danh có khởi động xây dựng với quy mô mười triệu tấn thì Tân Phố Luyện Hóa cũng không thể vì thế mà dậm chân tại chỗ.
Nhìn lại xem, tuy từ nhà máy thép cực nam đến bến cảng hóa chất cực bắc có khoảng mười hai cây số đường bờ biển chất lượng cao, khung xương của cảng trung tâm đã được dựng lên. Mà ở phía bắc, phía nam khu cảng trung tâm Tân Phố, mỗi bên đều dự lưu hai ba mươi cây số không gian phát triển, thật sự khiến người ta rất mong đợi sự phát triển của cảng Tân Phố trong tương lai...
