Tháng Bảy, Hồng Kông trở về với đại lục. Đầu tháng, Ngân hàng Trung ương Thái Lan từ bỏ chế độ tỷ giá hối đoái cố định neo đồng Baht vào đồng USD, chính thức tuyên bố đồng Baht thất thủ. Chỉ trong vòng ba năm ngày ngắn ngủi, đồng Baht đã sụt giảm nghiêm trọng; tiếp đó, Indonesia, Malaysia và các nước khác cũng không chịu nổi áp lực, mặc cho tỷ giá hối đoái lao dốc...
Trong chốc lát, "sơn vũ dục lai phong mãn lâu" (mưa gió sắp ập đến), cả khu vực Đông Nam Á đều chìm trong bóng đen của khủng hoảng tài chính. Ngay cả thị trường chứng khoán Hồng Kông, Singapore cũng rơi vào trạng thái dao động dữ dội sau khi sụt giảm mạnh. Hàng loạt quỹ đầu cơ giống như lũ cá sấu ngửi thấy mùi máu tanh, ào ạt kéo đến xâu xé, không ai đoán trước được tình hình kinh tế sẽ đi về đâu.
Các ngành ngoại thương lấy công nghiệp nhẹ làm chủ đạo ở khu vực ven biển, tốc độ tăng trưởng từ nửa đầu năm đã chậm lại rõ rệt; còn các cụm công nghiệp liên quan đến thương mại chuyển khẩu tại Hồng Kông, từ quý hai trở đi càng phải chịu áp lực sụt giảm nặng nề.
Thị trường chứng khoán trong nước cũng như Nhật Bản, Hàn Quốc đều dao động đi xuống theo, dường như không một khu vực nào có thể đứng ngoài cơn bão tài chính lần này.
Cuối tháng Bảy, Quốc vụ viện đã tiến hành điều tra sơ bộ về quy mô nợ nước ngoài của các tỉnh thành, tình hình vẫn còn ở mức lạc quan.
Gần hai mươi năm qua, cả nước thu hút hơn hai trăm tỷ USD vốn ngoại hối, chủ yếu tập trung vào các dự án đầu tư thực nghiệp dài hạn. Quy mô vốn có khả năng tháo chạy trong ngắn hạn do tình hình kinh tế xấu đi không lớn, ước tính khoảng ba trăm tỷ USD.
Năm 97, dự trữ ngoại hối quốc gia tuy không thể gọi là cực kỳ hùng hậu, nhưng đối phó với dòng vốn ngắn hạn tháo chạy thì vẫn dư sức.
Nhiệm vụ chính của các tỉnh thành lúc này quay trở về với nhịp độ đối phó với sự suy thoái của ngành ngoại thương công nghiệp nhẹ, ngăn chặn tỷ lệ tăng trưởng kinh tế sụt giảm mạnh.
Trong khoảng thời gian này, Thẩm Hoài một mặt phải theo sát tiến độ thử sản xuất của Nhà máy thép Tân Phố, mặt khác phải để mắt đến tiến trình đàm phán của Nhà máy lọc dầu Tân Phố, mặt khác nữa lại bị kéo đi khắp nơi tham gia các hội thảo kinh tế. Dường như ngoài thân phận quan chức, anh còn trở thành một chuyên gia kinh tế được công nhận.
Tốc độ trỗi dậy của ngành ngoại thương Đông Hoa những năm gần đây cũng rất mạnh mẽ. Tính cả Tử La Gia Phưởng, Hổ Thị Chế Y, trong phạm vi Tân khu Mai Khê, đã có sáu doanh nghiệp công nghiệp nhẹ có giá trị sản xuất ngoại thương vượt trăm triệu tệ.
Trong số các doanh nghiệp này, chịu ảnh hưởng của cơn bão tài chính lần này, có bên mạnh bên yếu.
Hổ Thị Chế Y chịu ảnh hưởng lớn, doanh thu xuất khẩu tháng Sáu đã sụt giảm rõ rệt, nhà máy bắt đầu cắt giảm công suất, nhưng vẫn chưa đến mức phải cắt giảm nhân công.
Tử La Gia Phưởng chịu ảnh hưởng nhẹ hơn, chỉ là tốc độ tăng trưởng có phần chậm lại. Còn tại khu sản xuất trong Công viên công nghiệp gia dụng quốc tế Tân Phố dự kiến sử dụng hai ngàn nhân công, mọi việc vẫn đang được xây dựng khẩn trương, không có dấu hiệu trì hoãn.
Nói toạc ra, đằng sau chuyện này cũng chẳng có bí mật gì lớn.
Hổ Thị Chế Y là doanh nghiệp vốn Hồng Kông, sản phẩm xuất khẩu đa phần thông qua chuyển khẩu Hồng Kông, thị trường tiêu thụ ngoài khu vực Âu Mỹ ra, còn một phần đáng kể được bán sang Nhật, Triều Tiên và khu vực Đông Nam Á.
Quy mô xuất nhập khẩu của khu vực Đông Nam Á đã suy giảm rõ rệt từ đầu năm, lúc này lại càng là trung tâm của cơn bão tài chính. Còn Hồng Kông với tư cách là trung tâm kinh tế của thương nhân Hoa, cảm nhận lại càng nhạy bén, áp lực trực tiếp truyền đến khu vực sản xuất.
Còn Tử La Gia Phưởng những năm nay, gần như đi cùng nhịp độ với Mai Cương, có mối liên hệ mật thiết trực tiếp với khu vực Tây Âu.
Mặc dù tổng số người Hoa ở các nước Tây Âu không thể so sánh với khu vực Đông Nam Á, nhưng thị trường bán buôn hàng công nghiệp nhẹ tại Tây Âu lại do người Hoa chiếm lĩnh thị phần cực lớn. Chỉ riêng tại khu vực Paris, Pháp, số thương nhân Hoa kinh doanh buôn bán sỉ các mặt hàng công nghiệp nhẹ này đã lên tới hơn ba ngàn người.
Những năm gần đây, khi phát triển ngành ngoại thương ở Mai Khê, Hà Phố và các nơi, Thẩm Hoài và Hùng Văn Bân đều chú trọng thúc đẩy giao thương trực tiếp với các khu vực phát triển như Âu Mỹ, Nhật Hàn, giảm bớt tỷ trọng của thương mại chuyển khẩu Hồng Kông.
Lúc đó cũng không phải vì cân nhắc vấn đề khủng hoảng kinh tế, mà chỉ nghĩ rằng giảm bớt một khâu chuyển khẩu không chỉ giúp chi phí giảm đáng kể mà còn nâng cao hiệu quả rõ rệt.
Thêm nữa là Hội Liên hiệp Thương nhân Hoa tại các nước Tây Âu, tầm ảnh hưởng của nhà họ Tôn và nhà họ Vũ rất lớn, bất kể là thúc đẩy doanh nghiệp trong nước "đi ra ngoài", hay chiêu mộ thương nhân Hoa từ các nước Tây Âu về nước đầu tư xây dựng nhà máy, đều dễ dàng thúc đẩy, dễ đạt thành tích.
Hiện nay khu vực Đông Nam Á kinh tế bất ổn gia tăng, quy mô ngoại thương của họ sang khu vực Âu Mỹ sụt giảm mạnh, ngược lại lại mang đến không gian tăng trưởng lớn hơn cho việc giao thương trực tiếp giữa doanh nghiệp ngoại thương trong nước với Âu Mỹ.
Khi kinh tế tăng trưởng cao, "bùn cát lẫn lộn", rất nhiều mâu thuẫn, khoảng cách đều bị che lấp. Bây giờ khủng hoảng kinh tế ập đến, bão tài chính cuồn cuộn tràn về, tác động cực lớn đến nền kinh tế thực, giống như thủy triều rút xuống, ai mặc quần lót, ai không mặc quần lót, là nhìn ra khác biệt ngay.
Kinh tế Âu Mỹ từ những năm 90 đến nay luôn ì ạch, việc chuyển dịch công nghiệp vẫn diễn ra chậm chạp nhưng biểu hiện cũng khá ổn định, không có biến động lớn.
Ngoại trừ thị trường chứng khoán tương đối nhạy cảm, chịu ảnh hưởng của bão tài chính Đông Nam Á mà có biên độ dao động không nhỏ, thì nền kinh tế thực ở khu vực Âu Mỹ gần như không chịu ảnh hưởng gì. Điều này giúp các doanh nghiệp trong nước có giao thương trực tiếp với Âu Mỹ tránh được tác động trực tiếp của cuộc khủng hoảng tài chính lần này.
Một điểm nữa là, khi nền kinh tế thực không thể tránh khỏi bị tác động, ưu thế về quản lý và kiểm soát chi phí của doanh nghiệp sẽ càng nổi bật.
Ngày 18 tháng Tám, tỉnh lại tiếp tục tổ chức hội thảo về tình hình tài chính trước cuộc khủng hoảng tài chính Đông Nam Á đang bất ổn, Thẩm Hoài được gọi gấp lên tỉnh dự họp.
Hội thảo tổ chức tại Nhà khách Tỉnh ủy do đích thân Tỉnh trưởng Triệu Thu Hoa chủ trì. Chính quyền tỉnh, Viện Nghiên cứu Kinh tế tỉnh, Ủy ban Kinh tế tỉnh, Ủy ban Kế hoạch tỉnh, Ủy ban Ngoại thương tỉnh, Ủy ban Công tác doanh nghiệp nhà nước, Đại học Hoài, Viện Kinh tế tỉnh và các đơn vị, doanh nghiệp đều có đại diện tham dự.
Thẩm Hoài cũng gặp mặt Lý Cốc, Phạm Văn Trí, Lương Vinh Tuấn, Diệp Tuyển Phong, Tôn Phù Kính tại hội nghị.
Dư Vi, Tạ Hải Thành, Chu Hành Văn và những người khác cũng được mời tham dự hội thảo với tư cách đại diện thương nhân nước ngoài — nhìn Chu Hành Văn, Tạ Hải Thành, trong lòng Thẩm Hoài nghĩ, họ tính là thương nhân nước ngoài kiểu gì vậy?
Lúc này, chuyện Hùng Văn Bân, Ngô Hải Phong điều khỏi Đông Hoa đã được xác định. Ngô Hải Phong đã đến Ủy ban Chính hiệp tỉnh báo cáo, trước mắt giữ chức Tổng thư ký, sang đầu năm sau mới bầu bổ sung chức Phó chủ tịch. Sau khi Ngô Hải Phong rời đi, chức Chủ nhiệm Nhân đại thành phố do Phó bí thư Thành ủy Ngu Thành Chấn kiêm nhiệm.
Lúc này Tổ tuần tra Tỉnh ủy cũng đã trở về tỉnh, nhưng kết luận vẫn chưa được đưa ra. Tuy nhiên, mọi người thấy dáng vẻ im lặng không hé răng của Thẩm Hoài tại hội thảo, đều nghiêng về khả năng Bí thư Tỉnh ủy Điền Gia Canh vẫn sẽ tiếp tục chèn ép Mai Cương.
Thẩm Hoài khoảng thời gian này cũng cố gắng giữ thái độ khiêm tốn hết mức, tỏ ra "cúp đuôi làm người". Không chỉ không phát biểu tại hội thảo, mà ngay khi hội thảo buổi chiều kết thúc, anh đã kẹp sổ ghi chép định bỏ đi, ngay cả tiệc chiêu đãi buổi tối cũng không có ý định tham gia.
"Thẩm Huyện trưởng, Thẩm Huyện trưởng..."
Thẩm Hoài đến bãi đỗ xe, định lên xe rời khỏi Nhà khách Tỉnh ủy thì nghe thấy Lương Vinh Tuấn đuổi theo phía sau gọi mình.
Thẩm Hoài dừng bước hỏi Lương Vinh Tuấn: "Tổng giám đốc Lương có việc gì gọi tôi?"
Lương Vinh Tuấn bước tới, nói: "Tỉnh trưởng Triệu mời cậu qua một chút..."
Thẩm Hoài cùng Lương Vinh Tuấn dọc theo con đường rợp bóng cây phía tây tòa nhà chính của nhà khách, đi về phía lầu Nhuận Hoa. Đến nhà khách VIP ở lầu Nhuận Hoa, thấy Lý Cốc, Phạm Văn Trí cùng một số quan chức Văn phòng Chính quyền tỉnh đang ngồi đàm đạo cùng Triệu Thu Hoa, Chu Hành Văn và Dư Vi cũng có mặt.
Thấy Triệu Thu Hoa ngước mắt nhìn qua, Thẩm Hoài thầm cười trong bụng. Lần trước ở Khách sạn Hoài Hải, trước mặt Kỷ Trừng Hải, Đàm Thạch Vỹ, anh đã đâm thủng giấc mộng muốn làm Bí thư Tỉnh ủy Ký Châu của ông ta, không biết trong lòng ông ta hận mình thế nào nữa, cũng không rõ ông ta gọi mình tới có việc gì.
"Tỉnh trưởng Triệu, ông tìm tôi có việc gì ạ?" Thẩm Hoài giả ngốc hỏi.
"Tỉnh ủy vừa đề ra mục tiêu năm nay dù tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh có chậm lại thì cũng phải đảm bảo đạt 10%. Công nghiệp thép là ngành trụ cột của toàn tỉnh, mà Mai Cương lại là đầu tàu của ngành thép toàn tỉnh, có một số việc tôi cần phải hỏi cậu cho rõ ngọn ngành..." Triệu Thu Hoa tươi cười nói.
"Tổng giám đốc Phạm đang ở đây, Mai Cương sao dám gánh vác trọng trách đầu tàu ạ." Thẩm Hoài khiêm tốn nói.
Lý Cốc ngồi một bên, thấy Phạm Văn Trí nghe Thẩm Hoài nói vậy thì hạ thấp ánh mắt, trong lòng cũng khẽ cười.
Sắc mặt Triệu Thu Hoa không đổi, nói tiếp: "Cũng không phải lúc khiêm tốn, sự phát triển của Mai Cương mấy năm nay, ai cũng thấy rõ. Đúng rồi, đầu năm Mai Cương đề xuất phải để Nhà máy thép Tân Phố đi vào vận hành sản xuất trước tháng Chín. Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa là đến thời hạn Mai Cương đề ra, phía Nhà máy thép Tân Phố có động tĩnh gì mà tỉnh hoàn toàn không hay biết vậy..."
Hiện nay tốc độ tăng trưởng toàn tỉnh phải đảm bảo đạt 10%, không phải cứ đưa ra khẩu hiệu là được. Mục tiêu này phải phân bổ, nơi nào thiếu hụt cần bù đắp, nơi nào có thể tăng cường để đóng góp lớn hơn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế, đều là công việc và trách nhiệm trọng tâm sắp tới của Chính quyền tỉnh, nếu không thì không có gì để báo cáo với Tỉnh ủy, đó là sự tắc trách trong công việc.
Làm việc cùng Điền Gia Canh trong mấy tháng cuối, Triệu Thu Hoa không muốn để lại bất cứ sơ hở nào cho Điền Gia Canh nắm thóp.
Quy mô kinh tế tỉnh Hoài Hải lúc này chưa lớn, Nhà máy thép Tân Phố dù đến tháng Chín mới đưa vào sản xuất toàn diện, thì cũng kéo tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh lên ít nhất hơn 1 điểm phần trăm. Cho nên Nhà máy thép Tân Phố có thể đưa vào vận hành đúng hạn hay không và Nhà máy lọc dầu Tân Phố có thể triển khai xây dựng toàn diện đúng hạn hay không, đều ảnh hưởng cực lớn đến mục tiêu đảm bảo tăng trưởng 10% của toàn tỉnh.
Phía Nhà máy thép Tân Phố không tổ chức lễ khánh thành gì cả, mà tiến độ công trình thời gian qua cũng giấu kín, không báo cáo gì với thành phố, với tỉnh — Mai Cương không chủ động phối hợp như vậy, thì công tác phân bổ mục tiêu đảm bảo 10% của Chính quyền tỉnh rất khó thực hiện.
Triệu Thu Hoa cực kỳ không thích con người Thẩm Hoài, nhưng công việc hiện tại phải làm, vẫn phải gọi cậu ta đến chất vấn, nếu không chính là sự không tận tâm của ông ta.
Nghe Triệu Thu Hoa hỏi vậy, Thẩm Hoài "ồ" một tiếng đáp: "Việc xây dựng công trình bên phía Nhà máy thép Tân Phố vẫn đang triển khai theo kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, xu hướng thị trường thép hiện tại không được lý tưởng lắm, có nên đưa vào vận hành toàn tuyến trong tháng Chín, tháng Mười hay không, nội bộ Mai Cương vẫn đang thảo luận..."
Triệu Thu Hoa muốn hỏi một câu trả lời chính xác, nhưng Thẩm Hoài không cảm thấy mình có nghĩa vụ phải nói cho Triệu Thu Hoa một câu trả lời rõ ràng.
Triệu Thu Hoa cũng không thể nói thái độ của Thẩm Hoài không thành khẩn, nhưng câu trả lời của Thẩm Hoài cũng chẳng khác gì không trả lời, chỉ đành ra hiệu cho anh ngồi xuống tham gia cuộc trò chuyện quy mô nhỏ này, để từ từ dò hỏi.
Trước mặt Triệu Thu Hoa, Thẩm Hoài cũng không lại gần Lý Cốc, dù thấy bên cạnh Lý Cốc còn ghế trống, nhưng vẫn quay người ngồi xuống giữa Dư Vi và Phạm Văn Trí, cười với Dư Vi: "Dự án xây dựng của Bảo Hòa Thuyền Bạc hình như gần đây có phần chậm lại, Tỉnh trưởng Triệu kéo cô tới đây, cũng là muốn các cô phải nỗ lực thêm đấy à?"
Lý Cốc ngồi đối diện nghe vậy thầm cười, nghĩ bụng Thẩm Hoài nhìn thì khiêm tốn, nhưng vừa bước tới đã toàn chọn chỗ đau của người khác mà đâm kim vào — nhìn gương mặt xinh đẹp không dấu vết thời gian của Dư Vi, sau khi nghe lời Thẩm Hoài, khóe miệng khẽ co giật, nghĩ thầm Dư Vi thật sự bị Thẩm Hoài hỏi trúng chỗ đau rồi.
