Sáng sớm, trong màn mưa tầm tã, Tiểu Hồ đến văn phòng Huyện ủy. Tiếng giày đi mưa lụp bụp bước lên bậc tam cấp. Cởi chiếc mũ đi mưa ra, lộ rõ vẻ mặt lạnh lùng nghiêm nghị: "Tôi muốn tìm Bí thư Lý để nói chuyện."

Khang Lạc nói: "Mười rưỡi thảo luận chiến lược phát triển nông thôn, chẳng phải có cậu tham gia sao?"

"Tôi muốn nói chuyện riêng với anh ấy." Tiểu Hồ lạnh lùng đáp.

"Bí thư Lý hôm nay lịch trình kín mít cả ngày. Anh bạn à, thực sự không có thời gian đâu. Hay là, buổi tối cậu tìm gặp anh ấy?"

Tiểu Hồ nhìn Khang Lạc một cái, anh ta không tin.

"Tôi lừa cậu bao giờ chưa?" Khang Lạc vỗ vỗ vai cậu ta. Anh thừa biết, vì đã điều Tiểu Hồ ra khỏi văn phòng Huyện ủy, chắc chắn cậu ta đang rất căm hận mình.

Tiểu Hồ hoàn toàn không phản ứng trước sự vồn vã của anh ta: "Anh đừng có lấp lửng với tôi, tôi chỉ nói chuyện với anh ấy hai mươi phút thôi."

Khang Lạc đặt một tờ giấy trước mặt Tiểu Hồ, đó là lịch làm việc trong ngày của Bí thư Huyện ủy.

Tiểu Hồ nhìn Khang Lạc, cụp mắt xuống, ánh mắt lướt từ trên xuống dưới.

Lịch trình sắp xếp (Thứ Hai)

Buổi sáng

7:00 Trao đổi với Văn phòng Huyện ủy về việc nâng cao hiệu suất công việc

7:30 Triệu tập hội nghị bí thư các xí nghiệp công mỏ

8:30 Tọa đàm với các bí thư đảng ủy bảy công xã Tây Sơn

9:30 Trao đổi với phụ trách chính đảng ủy cục Điện lực về việc chỉnh đốn đảng

10:30 Thảo luận nghiên cứu chiến lược phát triển nông thôn

Buổi chiều

2:00 Đến viện an dưỡng

4:00 Đến nhà máy chế biến lương thực kiểm tra tình hình chế biến và đổi bán thức ăn chăn nuôi lợn tổng hợp

5:30 Xem xét tình hình trồng rau ở công xã Thành Quan, nếu có thời gian sẽ ghé trường trung học Thành Quan

Ở phần trống phía trên "lịch trình", có bút tích phê duyệt bằng bút chì mà Lý Hướng Nam vừa viết sáng nay:

Cứ như vậy. Mấy ngày nay trời mưa dầm, đường xá khó đi, nếu các bí thư công xã không thể đến đúng giờ, xin hãy đổi lịch với phần việc sắp xếp phía sau. Ngoài ra, hãy gọi điện thoại cho: 1, Công ty nhiên liệu than huyện; 2, Trạm quản lý hồ chứa Hoàng Trang; 3, Nhà máy phân bón huyện.

Đọc xong, Tiểu Hồ mím chặt môi trầm mặc một lát, soàn soạt kéo mũ đi mưa lên, quay người bỏ đi.

Hừ, khí thế cũng lớn phết nhỉ, định đến gây sự à? Nhìn theo bóng lưng cậu ta, Khang Lạc lắc đầu cười, rồi lại bận rộn đi sắp xếp đống công việc bề bộn ở văn phòng. Thế nhưng, tiếng giày đi mưa lụp bụp của Tiểu Hồ cứ vang vọng mãi bên tai anh. Rốt cuộc bọn họ định làm loạn đến mức nào đây? Anh biết rõ, mấy ngày trước Cố Vinh đã đến địa khu một chuyến, danh nghĩa là đi khám bệnh ở bệnh viện, nhưng thực tế chắc chắn là đi tìm Bí thư Trịnh. Trước đây, khi lão Trịnh còn ở Cổ Lăng, Cố Vinh và ông ta cũng từng có không ít mâu thuẫn lớn nhỏ. Theo kinh nghiệm của Khang Lạc, lãnh đạo cấp một và cấp hai hiếm khi nào mà không có mâu thuẫn; nay một người trên một người dưới, trở thành quan hệ lãnh đạo và bị lãnh đạo, điều quan trọng là họ đang chống lại Lý Hướng Nam. Mấy ngày nay, vị Bí thư Huyện ủy trẻ tuổi bắt đầu gặp rắc rối đủ bề, nếu không khéo, Cổ Lăng sắp sửa có một trận chiến khốc liệt rồi. Cây cao vượt rừng, gió ắt dập vùi; gò cao hơn bờ, dòng ắt cuồn cuộn cuốn. Cậu Lý Hướng Nam làm việc khác người như thế, sự khác người ấy chính là nguy hiểm và khó khăn lớn nhất của cậu. Thôi, chẳng có thời gian mà nghĩ ngợi nhiều nữa, bao nhiêu là việc lớn nhỏ trong ngoài văn phòng khiến anh chẳng thể bận tâm đến chuyện khác. Từ khi Lý Hướng Nam đến, cơ quan Huyện ủy vốn có nhịp độ chậm chạp đã trở nên bận rộn khẩn trương chẳng khác nào một sở chỉ huy tác chiến.

"Bí thư Lý có ở đây không?" Bí thư đảng ủy cục Điện lực Điển Cổ Thành xuất hiện ở cửa.

Lý Hướng Nam lập tức đứng phắt dậy từ trước bàn làm việc: "Đến đây, vào đi. Ngồi xuống đi."

"Tìm tôi có việc à?"

"Hôm nay chủ yếu muốn trao đổi cụ thể với anh về vấn đề cục Điện lực tiến hành làm điểm chỉnh đốn đảng." Lý Hướng Nam mỉm cười đưa thuốc lá, rồi mời anh ta vào căn phòng phía trong của phòng làm việc bí thư. Căn phòng phía trong vừa là phòng làm việc vừa là phòng ngủ của Lý Hướng Nam. Dựa vào bức tường phía bắc kê một chiếc giường đơn, đầu giường chất đầy sách báo, bức tường phía nam kê chiếc bàn viết. Hai người ngồi quay ngang đối diện nhau ngay cạnh bàn viết.

Cục Điện lực tất nhiên là phải làm điểm rồi. Điển Cổ Thành cất giọng ồ ồ ném ra một câu. Nói xong liền quay người, hai khuỷu tay chống lên đùi, cúi gằm mặt phì phèo rít thuốc.

"Lão Điển, anh rất có tâm trạng bất mãn với việc này đấy nhỉ."

"Tôi nào dám có tâm trạng bất mãn?" Câu nói kèm theo làn khói đặc quánh tuôn ra.

"Đây chính là tâm trạng bất mãn rồi." Lý Hướng Nam nhìn cây bút chì đang xoay tròn trong tay, nói.

"Thế thì có thể thông báo lại chứ."

Lý Hướng Nam trầm mặc một lát. Về những luồng gió độc tại cục Điện lực, Huyện ủy gần đây đã ra thông báo. "Nếu anh thiếu sự chuẩn bị về mặt tư tưởng đối với việc làm điểm chỉnh đốn đảng này, có thể nêu ra." Anh nghiêm nghị nói, "Ở một đơn vị mà bí thư đảng ủy không có quyết tâm, thì không thể tiến hành chỉnh đốn đảng phong hay phong trào nào được cả."

"Có thể phái tổ công tác xuống mà."

"Việc đó không cần thiết. Người phụ trách chính của đảng ủy có năng lực hay không, là yếu tố rất được coi trọng trong việc lựa chọn điểm lần này."

"Sao lại không cần thiết? Cục Điện lực có nhiều vấn đề nhất."

"Có bao nhiêu? Một vấn đề là chuyện diễn kịch ở thôn Vương, đã thông báo phê bình các anh rồi. Lại thêm chuyện cán bộ thích ăn uống chè chén, đứng đầu cũng lại là cục Điện lực thông báo. Đúng chứ?"

Điển Cổ Thành cúi gập người hút thuốc, trầm mặc không nói gì.

"Tại sao cả hai lần thông báo đều rơi vào đầu cục Điện lực? Phải chăng có người nói anh là người của lão Cố, nên Lý Hướng Nam mới ra tay xử lý từ anh trước?"

Thân mình Điển Cổ Thành khẽ động đậy, thu chân nhích về phía trước một chút, nhưng vẫn cúi đầu hút thuốc.

Khang Lạc đẩy cửa bước từ phòng ngoài vào: "Thông rồi đấy — điện thoại của công ty nhiên liệu than."

"Tốt." Lý Hướng Nam đứng dậy, bước ra phòng ngoài nhấc điện thoại lên: "Công ty nhiên liệu phải không? Có phải đại giám đốc anh đấy không? Tôi là Lý Hướng Nam. Tôi vẫn muốn hỏi lại chuyện đó, hai tấn than để giải quyết việc uống nước cho trường học thôn Lý, các anh đã phê duyệt chưa? Không thể cứ để lũ trẻ uống nước lạnh mãi được chứ. ... Phê duyệt rồi à. ... Bọn họ đã chở đi chưa? ... Vẫn chưa à? Các anh có thể giúp cho trót, tiện đường thì cho xe chở đến hộ họ được không? ... Có khó khăn gì à? Đã tính toán như vậy rồi ư? Vô cùng cảm ơn các anh nhé. Gì cơ? Tôi bận tâm chuyện này á? Ồ, quan tép riêu thì phải lo chuyện tép riêu chứ."

Lý Hướng Nam gác máy bước trở lại phòng trong, đi bách bộ trong phòng hai bước rồi dừng lại. "Chúng ta nói tiếp chuyện lúc nãy." Anh ngồi xuống, nói: "Sở dĩ chọn cục Điện lực làm điểm, là vì tôi nhìn thấy điểm này." Anh đặt cây bút chì lên mặt bàn, một tiếng kêu lanh lảnh khẽ phát ra trên tấm kính bàn viết: "Trong đại hội góp ý lần này, quần chúng đã đưa ra rất nhiều ý kiến về việc cán bộ đặc quyền đặc lợi, vi phạm pháp luật kỷ luật; thế nhưng, đối với vị bí thư kiêm cục trưởng đảng ủy của cục Điện lực — cơ quan béo bở nhất này, lại chẳng có nổi một ý kiến nào như vậy cả, lớn hay nhỏ đều không có. Điểm này rất đáng quý."

"Đó là họ không hiểu rõ đấy thôi."

"Năm 1979, khoa cơ bản của cục Điện lực trù tính xây cho anh một cái sân riêng biệt, anh đã mắng cho một trận. Quần chúng khônga thêu dệt chuyện đấy chứ?"

Trầm mặc không nói.

"Nhưng mặt khác, nói chung cục Điện lực, vấn đề đảng phong không đúng đắn khá nghiêm trọng. Tại sao vị thủ trưởng đứng đầu này chỉ quản bản thân mà không quản cấp dưới?" Lý Hướng Nam lại đứng dậy, đi bách bộ trong phòng hai bước, đứng đối diện với Điển Cổ Thành: "Bữa tiệc hôm đó không những anh không quản nổi, mà vì sợ làm căng với cấp dưới, chính anh chẳng phải cũng cuốn vào trong đó sao?" Lý Hướng Nam trầm ngâm một lát, nghiêm nghị nói: "Điều này vừa khéo chứng minh mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Bí thư đảng ủy tuy biết nguyên tắc ở đâu, nhưng chỉ có thể kỷ luật bản thân chứ không thể kỷ luật người khác, hễ quản người khác là bản thân có khả năng không giữ vững được lập chân, thế nên chỉ đành cười hề hề cho qua chuyện." Ánh mắt Lý Hướng Nam sắc bén nói tiếp: "Trong quá trình chấn chỉnh đảng phong của cục Điện lực, cũng phải chỉnh đốn lại sự yếu nhược của vị bí thư này. Nếu anh ta không thể cứng rắn lên được, thì người đứng đầu này nên bị bãi miễn. Không cần biết anh ta là người của ai, chỉ nhìn xem anh ta có làm việc vì bách tính hay không."

Điển Cổ Thành không thốt một lời, đánh xạch một tiếng châm thêm điếu thuốc.

"Tôi có làm một cuộc thăm dò ý kiến quần chúng." Lý Hướng Nam tiếp tục nói, "Bây giờ chín mươi lăm phần trăm mọi người đều coi đảng phong bất chính là vấn đề lớn. Chẳng lẽ chúng ta không nên coi trọng sao? Giao cho anh nhiệm vụ đi trước một bước dò dẫm kinh nghiệm này, sao anh lại cứ đoán già đoán non thế?"

Điển Cổ Thành nghiến kèn kẹt chiếc ghế ngồi thẳng người dậy, ấn tàn thuốc tắt ngấm vào chân bàn viết, cụp mắt cất giọng trầm ồ thốt một câu: "Tôi có thể tiếp nhận nhiệm vụ."

Lý Hướng Nam liếc anh ta một cái, vẻ mặt nghiêm nghị nói: "Không, anh về suy nghĩ lại cho kỹ đã, Huyện ủy cũng phải suy nghĩ lại." Nói đoạn kéo ngăn kéo, lấy từ trong ra mấy tờ bản thảo đưa cho Điển Cổ Thành: "Đây là bản kiểm điểm anh viết sau khi Huyện ủy thông báo phê bình cục Điện lực, anh cầm về đi."

Điển Cổ Thành kinh ngạc nhìn vị Bí thư Huyện ủy trẻ tuổi.

"Trả lại cho anh." Lý Hướng Nam nói, "Bản kiểm điểm thế này tôi không cần."

Điển Cổ Thành trầm mặc, bẻ gãy phựt điếu thuốc vừa rút ra. Khang Lạc đẩy cửa bước vào, nhìn thấy cảnh tượng này thì khựng lại.

"Những lời tôi muốn nói, đều viết hết trong bản kiểm điểm của anh rồi đấy." Lý Hướng Nam nói, "Đợi đến khi nào anh chỉnh đốn xong xuôi bầu không khí bất chính của cục Điện lực, lúc đó hãy kiểm điểm, kèm theo cả tổng kết kinh nghiệm nữa."

Điển Cổ Thành vớ lấy mấy tờ giấy nhét phắt vào túi, đứng phắt dậy: "Tôi đi đây, Bí thư Lý." Anh ta nói cụt ngủn một câu, cúi người cầm chiếc ô dựa ở góc tường, kéo cửa sải những bước nặng nề bước ra ngoài.

"Cậu ta bị làm sao thế?" Khang Lạc hỏi.

"Có sao đâu." Lý Hướng Nam đứng trước cửa sổ nói vẻ đăm chiêu.

"Hướng Nam, bầu không khí mấy ngày nay không bình thường đâu đấy." Khang Lạc nghênh ngang ngả người xuống ghế, vắt chéo chân chữ ngũ nói. Cứ hễ không có người ngoài, anh ta lại trở nên xuề xòa như thời còn là bạn học với Lý Hướng Nam.

"Không bình thường ở chỗ nào?" Lý Hướng Nam hỏi.

"Cố Vinh đã đến địa khu một chuyến, hắn ta..."

"Chuyện này tôi biết rồi, còn gì nữa không?"

"Có người đồn cậu nhiều nhất chỉ ở Cổ Lăng được một năm, tỉnh cho cậu về đây rèn luyện, qua một năm là đi. Đây là cách khiến cán bộ không dám đến gần cậu đấy. Cậu đừng có coi thường điểm này."

Lý Hướng Nam nhìn ngoài cửa sổ gật gật đầu.

"Lát nữa," Khang Lạc chỉ chỉ phòng ngoài, "Trong hội nghị sắp tới cũng sẽ xảy ra một trận xung đột đấy. Long Kim Sinh, Tiểu Hồ đều tham gia."

"Đã chuẩn bị tư tưởng trước, thì không sao cả." Lý Hướng Nam nói.

Hội nghị thảo luận chiến lược phát triển nông thôn vừa tiến hành đến cuối cùng, quả nhiên đã xảy ra xung đột.

Vốn dĩ hoàn toàn chỉ là sự bất đồng quan điểm.

"Tôi cho rằng," Trang Văn Y chỉnh lại gọng kính, đứng dậy từ chiếc bàn dài ghép từ hai chiếc bàn vuông, vừa chỉ trỏ tấm bản đồ địa hình huyện Cổ Lăng trên bức tường phía sau vừa nói với mọi người, "Cổ Lăng chúng ta giống như một hình ảnh thu nhỏ của Trung Quốc vậy. Phía tây là vùng núi; ở giữa là vùng đồi núi xen lẫn đồng bằng bán sơn địa; phía đông là đồng bằng. Nhìn chung, có thể chia toàn huyện thành ba phần đông, trung, tây. Về sự phát triển nông nghiệp của chúng ta, đối với vùng núi phía tây nên áp dụng chính sách nới lỏng, nông nghiệp gieo trồng nhiều thu hoạch ít, để nông dân tự giải quyết tốt vấn đề no bụng là được, đồng thời Đại lực phát triển nghề phụ gia đình và tập thể, đẩy mạnh đa dạng hóa kinh doanh. Đối với phía đông, đây là vùng đồng bằng, có mạng lưới thủy lợi tưới tiêu, những năm gần đây chúng ta nên dồn phần lớn vốn đầu tư vào đây, làm thâm canh, nâng cao tỷ lệ hàng hóa của lương thực và cây trồng kinh tế ở đây. Đối với miền trung, đây là vùng tiếp giáp giữa vùng núi phía tây và vùng đồng bằng phía đông, những năm gần đây chúng ta có thể áp dụng phương châm duy trì hiện trạng để có sự phát triển. Tiềm năng ở đây rất lớn, mấy năm sau, chúng ta nên chuyển phần lớn vốn đầu tư sang đây. Tóm lại xét từ góc độ địa lý, phương châm chiến lược nên là: Hiện tại tập trung phát triển phía đông, tương lai tập trung phát triển miền trung, dùng chính sách nới lỏng và đầu tư thích hợp để phát triển phía tây." Anh ta tháo kính ra, lau mồ hôi trên trán, rồi ngồi xuống.

"Tôi không đồng tình với phương châm này, không thực tế chút nào." Long Kim Sinh ngồi đối diện với anh ta vừa cụp mắt cuốn thuốc lá vừa nói.

"Đây là nghiên cứu chiến lược, chứ không phải ấn định hạn mức đầu tư." Mặt Trang Văn Y hơi đỏ lên.

"Thế thì cũng không thực tế." Long Kim Sinh vẫn thong thả cuốn điếu thuốc trên tay.

"Sao lại không thực tế? Một đằng là canh tác thâm canh trên diện tích canh tác hiện có, một đằng là khai thác tổng hợp tài nguyên đa dạng hóa kinh doanh, hai con đường này chính là hướng đi phát triển nông nghiệp."

"Tôi không hiểu thâm canh là gì. Tôi chỉ biết phải nói chuyện thực tế."

"Đến thâm canh mà còn không hiểu, thế thì còn nghiên cứu chiến lược phát triển nông nghiệp cái nỗi gì nữa?" Trang Văn Y nói.

"Chiến lược gì đi nữa thì cũng không thể ngồi ôm bản đồ mà nghiên cứu ra được." Long Kim Sinh bướng bỉnh nói. Ông ta làm nông nghiệp mấy chục năm nay, đã quen thuộc và thành thạo với một đống kinh nghiệm cũ kỹ rồi.

Sự chiếm hữu về kinh nghiệm và kiến thức cũng là một thứ tài sản, xâm phạm nó cũng giống như xâm phạm lợi ích kinh tế và địa vị quyền lực của một người, chắc chắn sẽ vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ.

"Lão Long, anh đừng mang tâm trạng cá nhân vào," Trang Văn Y cảm thấy câu nói lúc nãy của mình hơi quá đà, nên hết sức kiềm chế nói, "Nhà anh ở trên núi Tây Sơn, có lẽ về mặt tình cảm có sự chống đối với chiến lược này. Nhưng chúng ta muốn làm nông nghiệp hiện đại, thì không thể cứ mang cái tư duy tiểu nông được. Phải có tầm nhìn chiến lược xuất phát từ đại cục chứ."

"Cậu nói cái quái gì thế?" Long Kim Sinh bỗng chốc cảm thấy bị xúc phạm, "Các cậu hoàn toàn không hiểu thực tế."

"Các cậu là chỉ ai?" Trang Văn Y cũng hơi nổi nóng.

"Thôi nào, mọi người đừng quá kích động." Lý Hướng Nam ngồi ở một đầu chiếc bàn dài, giơ nhẹ cây bút chì trong tay cười nói, "Đều là vì muốn làm cho nông nghiệp tốt lên. Có sự phân liệt trong việc lý giải và nhìn nhận vấn đề là chuyện bình thường. Nhưng đừng lôi kéo quan hệ đồng chí vào đây. Tôi lại rất hy vọng các cậu có thể tiếp tục bàn luận sâu hơn về mặt quan điểm, tranh luận với nhau một phen."

Cả hai người đều không nói gì nữa.

"Tôi xin nói hai câu." Tiểu Hồ vẫn ngồi đối diện với Lý Hướng Nam ở đầu bên kia chiếc bàn dài lúc này mới phá vỡ sự trầm mặc. Cậu ta mím mím môi, ánh mắt rơi xuống chiếc bàn trước mặt, trầm mặc một cách vô cùng gượng gạo mất một lát, "Tại sao cứ hễ bàn về vấn đề là lại phải lôi cả quan hệ đồng chí vào? Tại sao Cổ Lăng lại xuất hiện sự bất thường này?"

Những lời lẽ bất thường cùng với giọng điệu bất thường, khiến bầu không khí bỗng chốc trở nên căng thẳng.

"Tiểu Hồ, những chuyện không liên quan đến nội dung cuộc họp hôm nay để tan họp rồi hãy nói." Khang Lạc lên tiếng can ngăn.

"Thảo luận chẳng phải sắp xong rồi sao, tôi nêu chút ý kiến thì không được à?"

"Thế thì cũng nên bàn ở ngoài cuộc họp vẫn hơn chứ."

"Nói ở cuộc họp, trước mặt mọi người, có gì mà không được chứ?"

"Cậu thế này thì có hơi giống đánh úp bất ngờ rồi đấy." Khang Lạc vẫn cười nói.

"Thế nào gọi là đánh úp bất ngờ, góp ý kiến mà cũng cần phải phát sóng trailer chương trình trước chắc?" Tiểu Hồ bỗng nổi giận, cậu ta quay sang hướng Lý Hướng Nam nói, "Bí thư, tôi có được nói hay không?" Cái khí thế ấy quả thực giống hệt như kiểu không cho nói là sẽ đứng dậy bỏ đi ngay.

"Cứ nói đi." Lý Hướng Nam từ từ xoay chiếc bút chì lục lăng trong tay, dịu dàng nhìn Tiểu Hồ: "Xem ra cậu đã chuẩn bị trước rồi nhỉ. Nhưng tốt nhất là hãy vứt bỏ cái sự chuẩn bị đó đi, cứ thoải mái nói ra, càng thẳng thắn càng tốt, đừng có bất kỳ sự cố chấp lo âu nào cả."

Vì nằm ngoài dự đoán, ánh mắt sau tròng kính của Tiểu Hồ khẽ lóe lên vẻ do dự, nhưng lập tức lại trở nên kiên quyết, "Tôi chỉ nêu bảy chữ tại sao." Cậu ta nói, hùng hồn tuôn ra từng chữ "tại sao": "Thứ nhất, tại sao lại phủ định sạch trơn công tác trước đây của huyện Cổ Lăng? Thứ hai, tại sao không tin tưởng cán bộ địa phương này? Thứ third, tại sao không tôn trọng cán bộ lão thành? Thứ tư, tại sao chân ướt chân ráo đến nơi là la lối om sò độc đoán chuyên quyền một mình quyết định tất cả? Thứ năm, tại sao lại bè phái kết bè kết cánh? Thứ sáu, tại sao không tôn trọng kinh nghiệm công tác thực tế của các đồng chí khác?" Mỗi khi nói xong một câu "tại sao", cậu ta đều cố ý dừng lại một nhịp để tăng thêm ngữ khí, "Cuối cùng, người làm lãnh đạo nên suy nghĩ một chút, tại sao bây giờ cán bộ lại có ý kiến lớn với anh như vậy? ... Được đạo thì nhiều người giúp, mất đạo thì ít người giúp. Những gì cần nói tôi đã nói xong rồi." Cậu ta gấp cuốn sổ tay lại, đứng phắt dậy, đẩy ghế bước thẳng ra ngoài.

"Này," Khang Lạc đứng dậy, giơ tay chỉ về phía cậu ta, mang theo chút ý đùa cợt phê bình nói, "Thái độ gì thế này hả?"

Thái độ của tôi không quá đáng chút nào cả. Tiểu Hồ tháo chiếc áo mưa trên tường xuống, soàn soạt kéo cửa rồi bỏ đi.

Văn phòng chìm vào sự im lặng ngượng ngùng. "Cái cậu này nổi cơn thịnh nộ gì thế không biết." Khang Lạc bất đắc dĩ nhún vai, lắc đầu ngồi xuống. Anh dùng thái độ xuề xòa này để giúp Lý Hướng Nam hóa giải bầu không khí ngượng ngùng.

"Mọi người thảo luận tiếp đi. Về phần Tiểu Hồ, để tôi tìm gặp riêng cậu ấy sau cuộc họp." Lý Hướng Nam nói.

Hội nghị thảo luận vừa kết thúc, người vừa tản đi, Trang Văn Y đã không kìm chế được nữa: "Thế này chẳng phải là họ đã nhảy lộn xộn lên rồi sao. Cậu càng nhượng bộ, bọn họ lại càng cố chấp." Trong văn phòng lúc này chỉ có Lý Hướng Nam, Khang Lạc và anh ta.

"Thế theo cậu thì phải làm sao?" Lý Hướng Nam nhón một điếu thuốc lá, đăm chiêu nhìn anh ta hỏi.

"Đừng có chỗ này nhúc nhích một chút, chỗ kia dừng lại một nhịp, phải thúc đẩy toàn diện. Đại cục không nhúc nhích, thì mọi cải cách cục bộ đều không thể lay chuyển được đâu."

"Nhưng dù là cải cách gì đi nữa thì cũng đều bắt đầu từ cục bộ mà ra cơ mà."

"Cậu thế nào cũng phải có quyết tâm đối với đại cục chứ."

"Quyết tâm thì đương nhiên là có."

"Tôi thấy chưa chắc." Vừa nói Trang Văn Y vừa chồm người dậy, với lấy bao diêm trước mặt Lý Hướng Nam qua bàn, đánh xạch một tiếng tự châm thuốc cho mình, "Hướng Nam, tôi nói lời khó nghe nhé, cậu cũng là người thiếu quyết tâm triệt để, một mặt tiến hành cải cách, mặt khác lại sợ đắc tội với đám người kia, cứ luôn e dè tâm trạng bảo thủ của một số cán bộ."

"Làm cải cách, rốt cuộc vẫn phải cân nhắc nhiều mặt tình hình, rốt cuộc vẫn phải ước lượng so sánh lực lượng."

"Bách tính đều ủng hộ cải cách cả, đó mới là lực lượng căn bản nhất. Cậu chỉ cần mạnh dạn cải cách, bách tính được hưởng lợi, sẽ kiên quyết ủng hộ cậu."

"Cậu cứ nói tiếp đi." Lý Hướng Nam nhíu mày nói.

"Tôi cảm thấy bây giờ muốn làm tốt cải cách, chủ yếu có mấy điểm thế này: Một là, kiên quyết dứt khoát, đừng có kéo dài lê thê; Hai là, dùng biện pháp kinh tế thay thế biện pháp hành chính, mạnh dạn tinh giản bộ máy, cắt giảm biên chế dư thừa, dùng chuyên môn hóa, tri thức hóa, trẻ hóa để đào thải một mẻ lớn quan lại tầm thường. Nhà máy cũng phải lập biên chế định biên, tinh giản công nhân, nâng cao năng suất lao động; Thứ ba, đẩy mạnh đầu tư trí tuệ, tôi đồng ý với điểm cậu chú trọng giáo dục, phải dám chịu chi tiền; Thứ tư, tăng cường pháp chế. Thêm một điểm nữa, mở cửa đối ngoại và đối nội, phải mở cho tới bến, mạnh dạn thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Còn về việc làm nông nghiệp, điểm mấu chốt là phải có quan điểm đại nông nghiệp, đại thực phẩm, nói gì khác chứ, chỉ tính riêng vùng biển Bột Hải có lẽ cũng phải có vài trăm triệu mẫu mặt nước nhỉ, giả sử một mẫu sản xuất được năm mươi cân cá, tính riêng mấy tỷ cân cá này thôi, thì đã quy đổi ra được bao nhiêu là lương thực rồi."

"Nói chuyện giả sử thì có ý nghĩa gì chứ? Sao lại vẽ ra viễn cảnh một mẫu mặt nước sản xuất ra năm mươi cân cá hả? Anh bạn à, đó là nói chơi cho vui thôi đấy à?" Khang Lạc không nhịn được xen vào.

"Những vấn đề cụ thể đó đều dễ giải quyết, điểm mấu chốt nằm ở chỗ có dám mạnh dạn cải cách hay không."

"Ngược lại mới đúng, chính vì có quá nhiều vấn đề cụ thể mới khó giải quyết." Trong mắt Lý Hướng Nam lộ ra vẻ mặt đã suy nghĩ thấu đáo, "Cậu nói nhà máy thực hiện định biên, nâng cao năng suất lao động, thế thì số công nhân dư thừa sẽ đi đâu? Áp lực việc làm phổ thông chính là thứ kìm hãm cậu thực hiện định biên đấy. Sự việc ở Trung Quốc chính là sự kiềm chế lẫn nhau như vậy. Cậu mà gây ra chuyện một triệu người thất nghiệp, đừng nói đến chuyện cải cách, đến cả cục diện chính trị cũng không giữ nổi đâu."

"Người dư thừa có thể đưa đi xuất khẩu lao động chứ gì, sang các nước Âu Á Phi nhận bao thầu công trình thi công, làm đường sắt, làm cơ sở hạ tầng, việc gì mà chẳng làm được."

"Việc đó cũng phải làm từng bước một, không đơn giản thế đâu."

"Chân lý từ trước đến nay vốn dĩ vẫn luôn đơn giản." Trang Văn Y chỉnh lại gọng kính tranh luận một cách cố chấp, "Hiện nay, rất nhiều vấn đề đều do con người làm cho nó phức tạp hóa lên mà thôi. Vừa muốn cải cách, lại vừa muốn lưu luyến một hệ thống cồng kềnh. Giống như cậu vậy, rõ ràng là chủ trương cải cách, nhưng hiện nay đang ở vị trí nắm quyền, việc đầu tiên lại phải cân nhắc đến địa vị của chính mình. Cứ đắn đo suy tính trước sau, tốn thời gian đôi co kỳ kèo với những người như Tiểu Hồ, Long Kim Sinh, để rồi bị trói buộc chân tay."

"Không," Lý Hướng Nam nghiêm nghị nói, "Tình hình quốc tình của Trung Quốc phức tạp hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, chúng ta phải cân nhắc từ nhiều mặt, cải cách đang phải đối mặt với áp lực."

"Có áp lực thì đương nhiên ai cũng thừa nhận rồi."

"Người thực sự biết rõ thì không nhiều lắm đâu. Rất nhiều người chỉ nhìn thấy một hai điểm nào đó. Có người nhìn thấy khó khăn nào đó về kinh tế, có người lại nhìn thấy sự cản trở nào đó về chính trị. Nhưng trên thực tế, cải cách của chúng ta đang phải đối mặt là một áp lực tổng thể."

Trang Văn Y nhìn Lý Hướng Nam, bàn tay đang phủi tàn thuốc khựng lại trên gạt tàn, anh ta chưa từng nghe qua khái niệm này bao giờ.

"Xét từ mặt kinh tế, áp lực chúng ta gặp phải đã rất lớn rồi." Lý Hướng Nam nói, "Vốn đầu tư thiếu hụt, tài nguyên căng thẳng, vấn đề việc làm, rất nhiều phương diện đều tạo áp lực cho chúng ta. Mà áp lực hoàn toàn không chỉ nằm ở mặt kinh tế. Đối với cải cách kinh tế, vì động chạm đến lợi ích, bao gồm cả lợi ích vật chất lẫn địa vị quyền lực, nên đã khơi mào cả mâu thuẫn về mặt chính trị. Chính sách kinh tế mới ở nông thôn chẳng phải từng gây ra sự chống đối mãnh liệt của một bộ phận người trong đảng hay sao? Hiện nay tuy đã dịu đi rất nhiều nhưng cũng không thể nói là đã xóa bỏ hoàn toàn, nó vẫn tiềm ẩn ở một mức độ nhất định, và luôn gắn liền với rất nhiều vấn đề chưa được giải quyết hiện nay ở nông thôn. Tâm trạng của lão Long chẳng phải cũng là như vậy sao? Hay đơn cử như việc cải cách thể chế hiện nay, dùng biện pháp kinh tế thay thế một số quản lý hành chính, làm việc theo quy luật kinh tế, tất cả những điều này đều tác động mạnh mẽ đến một lượng lớn cán bộ trên thực tế về mặt quyền lực và quản lý. Cậu vừa đưa ra một ý tưởng cải cách, thì những người như Trưởng ban tổ chức lão La chẳng phải có tâm trạng rất lớn hay sao? Còn về việc tinh giản bộ máy, chắc chắn sẽ phải cắt giảm cán bộ, điều này sẽ gây ra sự không thấu hiểu từ phía các cán bộ đó và người nhà của họ. Tôi vừa mới tinh giản văn phòng Huyện ủy xong, Tiểu Hồ chẳng phải đã làm loạn lên tơi bời hoa lá đó sao? Đủ loại áp lực còn rất nhiều, chúng kết hợp với một số sơ suất trong công tác của chúng ta, với thế lực thói quen truyền thống, với ảnh hưởng tư tưởng 'tả'... tất cả đều liên kết với nhau, bao gồm cả sự bất mãn xã hội do các vấn đề xã hội như đảng phong không chính đán, trị an xã hội, giáo dục thanh niên hiện nay gây ra trong xã hội, tất cả những điều đó hội tụ lại với nhau, thành một áp lực tổng thể. Đây chính là hiện trạng mà chúng ta đang phải đối mặt." Hai tay anh khua một cử động giống như đang bưng nâng một vật rất nặng trên tay, "Nếu chúng ta không nhìn thấy mức độ nghiêm trọng của áp lực tổng thể này, không xem xét tình hình từ góc độ chiến lược tổng thể về kinh tế xã hội, chính trị, tư tưởng, không có những chính sách tầm nhìn xa trông rộng, thì rất có thể sẽ chôn vùi cả cải cách."

"Cải cách không bi quan đến thế đâu, ít nhất là một huyện thì không phức tạp đến vậy."

"Chim sẻ tuy nhỏ nhưng ngũ tạng đầy đủ, một huyện và một quốc gia cũng giống nhau cả thôi." Lý Hướng Nam nói.

Trang Văn Y trầm mặc một lát, đứng dậy: "Cậu không thuyết phục được tôi đâu. Cậu quá thủ cựu, đây có lẽ là kết quả của việc cậu làm chính trị rồi." Anh ta có chút thất vọng tháo chiếc áo mưa treo trên tường xuống, "Lời tôi nói có lẽ quá ra vẻ học giả, cậu cũng nghe không lọt tai. Trung Quốc chúng ta chính là quá ít chất học giả, mà chất quan lại lại quá nặng." Nói xong anh ta kéo cửa chuẩn bị bước đi. "À, có một tình hình quên chưa nói." Anh ta đứng ở cửa nói, "Có kẻ thêu dệt tin đồn về cậu, nói rằng cậu và Lâm Hồng trước đây từng là bạn học."

"Đúng là bạn học." Lý Hướng Nam đáp.

Trang Văn Y liếc nhìn anh một cái: "Không chỉ nói là bạn học đâu, có mấy lời nghe khó nghe lắm." Anh ta muốn nói gì đó nhưng lại thôi, kéo cửa rồi bước đi.

Lý Hướng Nam cau mày, đối diện với màn sương mưa ngoài cửa sổ: "Tình hình Trang Văn Y vừa nhắc tới, cậu nghe thấy chưa?" Anh hỏi Khang Lạc.

"Nghe thấy rồi."

"Sao không bảo tôi?"

"Toàn là chuyện nhảm nhí vớ vẩn."

Lý Hướng Nam trầm mặc một lát, lại hỏi: "Còn động thái gì nữa không?"

Cố Vinh trước đây là lão bộ hạ của cha cậu phải không? Nghe nói bọn họ định viết thư báo cáo tình hình cho cha cậu đấy. Khang Lạc hỏi tiếp: "Hiện tại điều cậu lo lắng nhất là gì?" Anh ngồi dịch sang bên cạnh, với lấy bao thuốc của Lý Hướng Nam châm vào điếu thuốc của mình, "Quần chúng vẫn rất thấu hiểu cậu đấy chứ. Bách tính Tây Sơn bây giờ đều gọi cậu là Lý Thanh Thiên cả rồi."

Lý Hướng Nam nói: "Đây chính là điều khiến tôi lo lắng."

"Tại sao?" Khang Lạc ngạc nhiên hỏi.

"Càng như thế, một bộ phận cán bộ lại càng đối lập. Thanh Thiên là chức khó làm nhất."

Khang Lạc bỗng thẳng người dậy: "Tôi đã phân tích với cậu từ lâu rồi, cậu vừa nhậm chức là đã đùng đùng giải quyết vấn đề, được lòng dân nhưng lại mất lòng cán bộ, càng làm sẽ càng bị động hơn đấy. Chi bằng ngay từ đầu cậu cứ thong thả một chút, từ từ thu phục lòng cán bộ rồi hãy từng bước mở rộng cục diện."

"Tôi đã cân nhắc kỹ lưỡng rồi." Lý Hướng Nam nói, "Một cách làm, giống như cậu nói, trước tiên không lộ mũi nhọn, kéo lấy cán bộ, rồi xem cơ hội từng bước tiến hành. Làm vậy tuy có vững chắc, nhưng một là quá chậm, hai là có lẽ sẽ mãi chẳng thể mở ra được cục diện. Còn một cách nữa, chính là cách làm hiện tại này: Trước tiên triển khai công tác, giương cao ngọn cờ, chấn hưng cục diện, giành lấy lòng dân, chiếm ưu thế về mặt chính trị, rồi mới quay đầu lại làm công tác cán bộ, chuyển hóa ưu thế chính trị thành ưu thế về tổ chức."

"Nhưng anh bạn cậu làm việc quá mạnh tay, một số mối quan hệ cán bộ cậu không kịp chăm lo tới."

"Việc này có sự mâu thuẫn với việc chăm lo quan hệ cán bộ." Lý Hướng Nam gật đầu thừa nhận, "Nhưng có những lúc, buộc phải có trọng tâm, có sự quyết đoán. Mở đại hội góp ý kiến, liên tiếp xử lý vấn đề, làm vậy đúng là có hơi mạnh tay, cán bộ bị động chạm sẽ có tâm trạng, nhưng vì muốn phá vỡ cục diện trước, bắt buộc phải hạ quyết tâm làm như vậy một phen. Thật ra cậu không biết đâu, tôi vừa tiến hành làm về phía trước, vừa luôn cảm thấy áp lực từ phía sau. Nhưng tôi không dám phân tâm, chỉ đành cắn răng mở ra cục diện trước đã."

"Những người như Cố Vinh, Tiểu Hồ bây giờ có tâm trạng rất lớn đối với cậu đấy."

Lý Hướng Nam gật đầu: "Ngay cả lão Long chẳng phải cũng chê tôi không hiểu thực tế nông thôn đó sao? Nhưng mặt khác, cậu xem, một nhóm người như Trang Văn Y lại chê tôi bảo thủ, ngày càng bất mãn với tôi."

"Bây giờ cậu nên tranh thủ thời gian làm công tác tư tưởng với bọn họ đi."

"Làm sao để thống nhất đây? Cứ nhai đi nhai lại mãi à? Long Kim Sinh vẫn giữ quan điểm của Long Kim Sinh, Trang Văn Y vẫn giữ quan điểm của Trang Văn Y. Đây không phải là cách hay nhất."

"Cậu có định giở ra một chiêu bài nào ngoạn mục hơn không?"

"Có. Ngày mai cậu thông báo xuống dưới, vẫn theo kế hoạch cũ, ngày kia, toàn thể các Ủy viên Thường vụ huyện, cùng với phụ trách các bộ cục, toàn thể phòng nghiên cứu, văn phòng, cùng nhau đi xuống dưới cơ sở một chuyến."

"Ở đây có cẩm nang diệu kế gì của cậu phải không?" Khang Lạc đùa cợt hỏi.

"Đến ngày kia thì cậu sẽ biết." Lý Hướng Nam cũng cười mỉm.

Tiếng chuông điện thoại reo dồn dập. Khang Lạc nhấc máy, nghe hai câu rồi đưa cho Lý Hướng Nam, là Bí thư địa khu Trịnh gọi tới.

"Tôi là Hướng Nam đây." Lý Hướng Nam đón lấy điện thoại nói.

Từ trong ống nghe truyền đến giọng nói của Bí thư Trịnh: "Hướng Nam, dạo này tôi vẫn luôn rất muốn tìm cậu để nói chuyện đấy."

"Thế thì ngày mai tôi sang đó nhé."

"Đừng vội thế. Mấy ngày nay tôi đang họp Hội nghị Thường vụ địa khu, đợi mấy hôm nữa, cậu thu xếp thời gian sang đây một chuyến nhé. Công tác ở Cổ Lăng thế nào rồi, có gặp mâu thuẫn gì không?"

"Gặp phải một số mâu thuẫn, tôi..."

"Tình hình tôi cũng nắm được một chút. Mấy ngày trước lão Cố có đến đây một chuyến. Hướng Nam, các đồng chí trẻ tuổi nên chú ý làm sao để xử lý cho tốt quan hệ với các đồng chí lão thành nhé. Làm việc đừng có quá nôn nóng, hãy bàn bạc với mọi người mà làm. Lão Cố vẫn rất ủng hộ công tác của cậu đấy, có phải vậy không? Trước đây chúng tôi đều là lão bộ hạ của cha cậu, rất quan tâm đến cậu đấy. Bây giờ, Cổ Lăng hình thành cục diện này rồi, phải kiêu ngạo nóng nảy, nghiêm túc tổng kết kinh nghiệm bài học."

"Bí thư Trịnh, tình hình ở Cổ Lăng, tôi rất muốn trao đổi chi tiết với ngài..."

"Đến lúc đó chúng ta hãy nói chuyện cho đàng hoàng nhé. Bất kể tình hình nào đi chăng nữa, đều phải dựa vào hai điểm, một là tôn trọng thực tế, phải cầu thị thực tế; hai là tôn trọng đồng chí, phải đoàn kết cán bộ. ..."

Lý Hướng Nam gác điện thoại. Anh nhìn ra ngoài trời mưa tầm tã, trầm mặc một lát, nhấc chiếc áo mưa treo trên tường xuống, vừa mặc vào người vừa dặn dò Khang Lạc: "Trưa nay cậu tranh thủ thời gian đi thăm lão Cố một chuyến, báo cáo tình hình mấy ngày nay và sự sắp xếp ngày kia cho ông ấy biết, đồng thời xin ý kiến của ông ấy." Lý Hướng Nam nói đoạn đẩy chiếc xe Phượng Hoàng cũ dựa sát sau cửa.

"Được, tôi đi đây. Cậu đi đâu thế?"

"Trưa nay tôi tranh thủ thời gian đi thôn Trần một chuyến, đến viện an dưỡng xem sao. Ngoài ra đến trường trung học thôn Trần thăm Lâm Hồng." Hai ngày nay anh đã kể chuyện tình bạn trước đây giữa mình và Lâm Hồng cho Khang Lạc nghe rồi.

"Cũng nên đi thăm cô ấy rồi đấy." Khang Lạc nói.