Trong khuôn viên nhà khách, ở giữa là một con đường lát gạch được kẹp bởi hai bức tường bách, hai bên là những hàng nhà trệt gạch xanh.
Lâm Hồng đang bước đi trên con đường giữa hai bức tường bách. Những ánh mắt chỉ trỏ, những lời bàn tán xì xầm của đám đông bên đường lúc nãy lại hiện lên trước mắt, khuôn mặt béo mập đỏ bừng của Phó Hồng Hoa, ánh mắt lạnh lùng khinh miệt của Tiểu Lợi... Khuôn mặt cô bình lặng như mặt nước, nhưng trong lòng lại run lên từng hồi. Đây chính là cái giá phải trả khi làm "nhân vật tiêu điểm". Tại sao cô lại phải cuốn vào vòng xoáy chính trị này chứ? Chính trị không phải là thứ để một kẻ đầy thương tích như cô tham gia. Đối với chuyện con cháu "cán bộ cao cấp" buôn lậu và các nhà lãnh đạo huyện dung túng làm việc tư lợi, vốn dĩ cô không có hứng thú. Đây chính là xã hội. Thế nhưng, tại sao cô lại đột nhiên nổi lên lòng bất bình?
Đó là một đêm mưa tuyết mịt mờ.
Tiếng gõ cửa rụt rè.
"Ai đấy? Xin mời vào." Lâm Hồng đứng dậy từ trước chiếc bàn ở ký túc xá độc thân.
Cánh cửa từ từ được đẩy ra. Theo một luồng khí lạnh, một lão nông da ngăm đen, nhăn nheo đứng ở cửa.
"Vào đi bác." Lâm Hồng nhận ra ông, người đến là cha của học sinh Lý Thạch Đầu của cô.
Ông lão bước vào, mang theo đôi chân dính đầy bùn đất. Run rẩy móc từ trong ngực ra hai tờ giấy nhàu nát, trải lên bàn: "Cô Lâm, xin cô viết giùm tôi một lá đơn kiện đi."
"Bác ngồi xuống trước đã." Lâm Hồng khách sáo nói.
Con trai ông là Lý Thạch Đầu vì bị con trai Cục trưởng Cục lương thực huyện đánh đập hàng chục lần, tức không chịu nổi, đã dùng đá ném vỡ một ô cửa kính nhà cục trưởng, thế là bị giam giữ, ba tháng không thả, nghe nói bị giam bên trong đánh đến mức không đứng dậy nổi. "Cô Lâm, tôi chỉ có thể cầu xin cô thôi..." Ông lão run lập cập, bộ quần áo ướt sũng dán chặt vào người. Khi Lâm Hồng đưa cho ông một cốc nước ấm, ông hoảng hốt đẩy từ chối, tay run rẩy làm nước văng khắp sàn: "Cô Lâm, cô có thể viết giúp không?" Đây là một người cha phúc hậu, lương thiện, con trai ông là học sinh giỏi nhất lớp Lâm Hồng, cô rất quý cậu bé.
"Bác ngồi xuống đi, cháu giúp bác viết." Lâm Hồng nói.
Ông lão cầm lá đơn đã viết xong, nói cảm ơn rối rít rồi rời đi. Lúc ông lão nhét lá đơn vào ngực, động tác vô cùng cẩn trọng, cứ như vận mệnh của con trai đều nằm ở trên đó. Chắc là ông ấy không biết rằng, một lá đơn thế này thường chẳng giải quyết được vấn đề gì.
Là vì sự đồng cảm với kẻ yếu, hay vì lòng căm thù kẻ thế lực ức hiếp người khác, vừa về phòng là Lâm Hồng đã viết thư cho báo tỉnh, tố cáo việc Cố Vinh cùng những kẻ khác bao che cho con cái phạm tội buôn lậu. Con trai của tên cục trưởng cục lương thực kẻ đã bắt nạt học sinh của cô cũng là một bọn với con trai Cố Vinh...
Tiểu Châu đuổi theo từ phía sau. "Cố Tiểu Lợi này thật sự quá đáng lắm rồi, cậy mình là con cháu cán bộ cao cấp." Cậu ta tức giận nói.
"Thế thì có gì mà quá đáng?" Lâm Hồng mang theo một chút châm chọc nói, "Giỏi tận dụng đặc quyền của bản thân cũng là một loại thông minh."
"Thế này mà gọi là thông minh gì chứ."
Lâm Hồng cười mỉa mai đầy thiện ý, "Thế thì cậu không hiểu rồi."
"Cậy bố là Bí thư Tỉnh ủy, chú là Huyện trưởng..."
"Chuyện đã qua rồi còn nói làm gì nữa." Lâm Hồng cắt ngang lời Tiểu Châu, trên mặt vẫn là vẻ điềm đạm.
"Tớ thật không hiểu sao cậu lại có sự tu dưỡng lớn thế này, đàn ông cũng không có ai như cậu cả."
"Có lẽ là vì họ chịu uất ức vẫn còn quá ít chăng." Có ai như cô, ở độ tuổi hai mươi mà đã trải qua từng ấy sự dằn vặt và lăng nhục chưa? Không có "sự tu dưỡng" thì cô đã không sống nổi đến bây giờ. Cô không muốn hồi tưởng lại chuyện vừa rồi nữa. Sức chịu đựng phần lớn nằm ở khả năng "quên đi quá khứ" và "chuyển hướng chú ý". Nỗi đau sẽ nhân lên gấp bội khi cứ nhai lại nó.
"Sớm thế này mà đã thảo luận rồi sao?" Lâm Hồng hỏi.
"Vâng, mọi người hăng hái lắm." Tiểu Châu đáp.
Mới hơn sáu giờ sáng, trước những hàng nhà trệt hai bên đường trong đại viện nhà khách đều là từng nhóm người ngồi xổm và ngồi ghế. Họ đang tận dụng thời gian trước bữa sáng để họp tổ. Hai vị lão hòa thượng mặc áo cà sa vàng đi ngược chiều dọc theo bức tường bách tới, họ liếc mắt nhìn Lâm Hồng một cái, rồi rủ mi cúi mắt bước qua.
"Sao lại có cả hòa thượng thế này?" Lâm Hồng hỏi.
"Đang thảo luận chuyện mở khu du lịch Phật Sơn, Kim Quang Tự, Bí thư Lý đã mời họ đến đấy." Tiểu Châu đáp.
Vòng tròn người ở đây trông toàn là nông dân và cán bộ nông thôn, đang thảo luận về việc đóng cửa rừng gây trồng bảo vệ rừng, mỗi người một miệng bàn tán. Một cán bộ nông thôn mặt dài gập cuốn sổ tay lại, đứng dậy từ làn khói thuốc. "Được, vậy chúng ta bổ sung thêm kiến nghị này vào nhé. Đây là kiến nghị thứ ba mươi tư của tổ mình. Mọi người đều đồng ý chứ?" Anh ta xòe hai tay đảo mắt nhìn quanh đám đông hỏi. "Đồng ý!" Mọi người hào hứng đồng tình đáp lớn. "Tôi xin có ý kiến bổ sung," một ông lão đi giày vải xanh tinh tươm, thắt khăn trắng gõ gõ tẩu thuốc lào nói, "lên núi hái thuốc Nam thì phải chuẩn chứ?" "Thế vừa nãy chẳng phải đã nói rồi sao." Mọi người nhao nhao nói. Ông lão cười híp mắt: "Thế thì tôi không ý kiến nữa." Mọi người cười ồ lên.
Vòng tròn bên này còn sôi nổi hơn nữa, tiếng vỗ tay vang lên liên tục. Giữa đám đông đứng một thương gia người Hong Kong lùn béo, mặt mày hồng hào, liên tục xua tay ra hiệu mọi người đừng vỗ tay nữa: "Lần này tôi về quê thăm họ hàng, được mời đến tham gia hội nghị này, lắng nghe thảo luận mấy ngày nay của các vị... Ba mươi vạn tệ này, tôi xin quyên góp vô điều kiện cho quê hương để làm đường giao thông, xem như chút lòng thành. Xin mọi người đừng vỗ tay, hỗ trợ xây dựng quê hương, ai cũng có trách nhiệm..." Bài phát biểu của ông ta vẫn bị tiếng vỗ tay cắt ngang.
"Người này là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đông Tinh Hong Kong, quê gốc ở Mèo Nhi Lĩnh, huyện Cổ Lăng chúng ta. Ông ấy đề xuất huyện làm một con đường để khai thác tài nguyên hoang dã Tây Sơn và phát triển du lịch, Bí thư Lý liền mời cả ông ấy đến dự họp." Tiểu Châu vừa đi vừa giới thiệu với Lâm Hồng.
"Đại hội này mở náo nhiệt thật đấy." Lâm Hồng tiện miệng nói.
Khi họ đi ngang qua những vòng tròn người ở hai bên, văng vẳng nghe được đủ thứ bàn tán của mọi người: bắc cầu, đóng cửa rừng, chế độ trách nhiệm, kế hoạch hóa gia đình, lò gạch, khai thác mỏ than Bắc Sơn, làm đường, trường học, nồi hơi, phân bón, tạo giống, nuôi thỏ, nuôi ong, thầu chuyên nghiệp, bán lợn khó khăn, lạc bán không chạy, vấn đề cục lương thực, tu sửa Phật Sơn Kim Quang Tự, nhà nào có oan uổng, cán bộ nào ức hiếp người, thư tín khiếu nại của quần chúng, mời Bí thư Lý đến phân xử, ai là quan liêu trong huyện... Quả thực là đủ mọi thể loại, không gì là không có.
Xem ra Bí thư Huyện ủy mới đến quả thực đã tạo nên một làn sóng mạnh mẽ. Trong chớp mắt, một ý nghĩ xẹt qua trong đầu Lâm Hồng: Nếu Bí thư Huyện ủy mới thực sự có thể lật đổ một đám quan liêu như Cố Vinh, thì cũng rất tốt. Cô hơi nhíu mày một chút. Không phải cô vốn chẳng có chút nhiệt tình nào với chính trị hay sao, sao lại có sự bốc đồng thế này nhỉ? Cô nhanh chóng tự kiểm điểm lại bản thân, trong lòng dâng lên một chút tự chế giễu nhạt nhẽo.
Xem ra, khi liên quan đến lợi ích thiết thực, chẳng ai có thể hoàn toàn thờ ơ với chính trị.
Một vòng tròn người lớn ở đây đang quây quần ngồi trên bãi đất trống trước dãy nhà trệt tranh luận gay gắt. Tiểu Châu và Lâm Hồng đứng lại, đây là tổ mà Lâm Hồng phải đến. Hiệu trưởng cũ của trường trung học Trần Thôn, một bà cụ tóc bạc trắng như bạc đang yên lặng ngồi ngay ngắn giữa đám đông.
Đây là một tổ trung tâm của đại hội, tổ rất lớn, có một hai trăm người. Những người đưa ra ý kiến và kiến nghị đối với công tác toàn cục của Huyện ủy Cổ Lăng đều được tập trung ở đây, trong đó có hơn một nửa là cán bộ của Huyện ủy, Huyện phủ và cấp cơ sở. Vấn đề mà tổ này tranh luận rõ ràng rất gay gắt, người đang phát biểu là Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học kỹ thuật huyện Trang Văn Y, anh ta đứng đó vừa hăng hái vung tay vừa nói: "Ba ngày họp vừa rồi của chúng ta có sôi nổi không? Sôi nổi. Mọi người góp ý kiến cho Huyện ủy có chân thành không? Chân thành. Có nhiệt tình không? Nhiệt tình. Đến nửa đêm mà đèn vẫn sáng trưng, Tết Nguyên Tiêu cũng không náo nhiệt bằng thế này; chẳng phải năm sáu giờ đã lại ngồi quây quần bàn bạc rồi đấy sao. Kiến nghị có nhiều không? Hiện tại đã có hơn bốn nghìn cái rồi. Ý kiến có nhiều không? Gấp đôi số kiến nghị, tám nghìn mấy trăm cái. Ngay cả những vấn đề như trạm tiếp nhận thư tín khiếu nại của quần chúng huyện ngày nào không mở cửa đúng giờ cũng không bị bỏ sót." Anh ta dừng lại một chút, chỉnh lại chiếc kính bị mồ hôi làm trượt khỏi sống mũi, tiếp tục nói: "Bây giờ, mâu thuẫn lớn nhỏ đều đã bị phơi bày rồi, mấu chốt là xem thái độ của các Ủy viên Thường vụ Huyện ủy thế nào. Là thay đổi hay không thay đổi, là hành động hay không hành động..."
"Cậu cũng là Ủy viên Huyện ủy cơ mà." Có người cười cắt ngang lời anh ta. Đó là tổ trưởng của tổ này, Ủy viên Thường vụ Huyện ủy Phùng Diệu Tổ, khuôn mặt tròn hơi phù nề, cổ dày mỡ, tóc thưa thớt, có hơi hói đầu.
Lâm Hồng đứng sau cây bách, trong lòng dâng lên một trận buồn nôn.
Tên Phùng Diệu Tổ này cô đương nhiên biết, chính là chồng của Phó Hồng Hoa đó.
"Tôi là Ủy viên Huyện ủy thì có tác dụng gì chứ?" Trang Văn Y sắc sảo chất vấn, "Mấu chốt nằm ở mấy vị phụ trách chính. Đừng hở một chút là nói ai cũng có trách nhiệm, thế thì chẳng phải toàn bộ người trong huyện đều có trách nhiệm cả sao? Việc gì cũng phải có trọng tâm, anh bảo bây giờ mấu chốt không nằm ở Thường vụ Huyện ủy hay sao?"
"À... nói chung là vậy đi nhỉ." Phùng Diệu Tổ mặt béo cười giả lả qua loa.
"Chưa cần nói đến chuyện khác," Trang Văn Y không hề buông tha, "Đại hội lần này, hầu như tổ nào cũng nhắc đến chuyện con cháu cán bộ buôn lậu và giáo viên trường Trần Thôn là Lâm Hồng bị chèn ép bức hại. Hai chuyện này thực ra là một, đều liên quan đến một số ít cán bộ lãnh đạo trong Thường vụ Huyện ủy chúng ta." Anh ta liếc nhìn Phùng Diệu Tổ, rồi giơ tay chỉ về phía mọi người, "Chúng ta ngồi họp ở đây mấy ngày nay, rốt cuộc có ích hay không, hãy nhìn xem việc này có giải quyết được hay không trước đã."
Vì Phùng Diệu Tổ có mặt, đám đông bỗng chốc có phần trầm lặng xuống.
Phùng Diệu Tổ cười khan mấy tiếng chẳng ra làm sao: "Về chuyện này tôi xin nói hai câu. Có người nói chuyện này có dính líu đến con trai tôi, tôi không phải đứng trên lập pháp này để nói chuyện. Con trai mà phạm pháp thật, tôi làm cha, tự khắc sẽ đưa nó ra tòa. Ý tôi là, thứ nhất, sự thật của chuyện này rốt cuộc thế nào?"
"Những gì quần chúng nói đều không phải sự thật à?" Trang Văn Y hỏi.
"Dư luận của quần chúng từ đâu mà ra? Suy cho cùng, chẳng phải do một số ít kẻ bịa đặt ra sao?" Phùng Diệu Tổ chậm chạp kéo dài giọng, "Quần chúng chẳng lẽ đều tận mắt nhìn thấy cả chắc? Pháp luật không dựa vào nghe đồn nhảm. Thế nào là thế ấy. Có vấn đề, thì đã có công an, viện kiểm sát, tòa án. Công an, viện kiểm sát, tòa án là dựa vào sự thật. Đây đâu phải là làm vận động quần chúng."
"Có người lại không cho công an, viện kiểm sát, tòa án nhìn vào sự thật đấy thôi." Trang Văn Y nói.
"Đó là anh nghĩ thế." Phùng Diệu Tổ lạnh lùng đáp lại một câu, rồi tiếp tục nói, "Thứ hai, có tội thì trị tội theo pháp luật, không có vấn đề thì minh oan, đây vốn dĩ là chuyện rất đơn giản, tại sao lại làm rùm beng thành dư luận lớn thế này trong toàn huyện? Hoàn toàn là do một số kẻ có dụng ý khác."
"Ý ông là gì hả?" Trang Văn Y chất vấn.
Trong đám đông cũng có những tiếng bất mãn.
"Tôi đương nhiên không nhất thiết là chỉ anh." Phùng Diệu Tổ hờ hững liếc Trang Văn Y.
"Thế thì cũng phải ám chỉ ai chứ?"
"Đúng là có ám chỉ." Phùng Diệu Tổ cười lạnh một tiếng, "Tỷ như nói, con mẻ Lâm Hồng ở trường trung học Trần Thôn ấy, các người biết nó có bối cảnh gì không?"
"Ông nói bối cảnh gì cơ?"
"Nó vốn có lối sống bại hoại, các người có biết không?"
"Không biết."
"Không biết, sao lại tùy tiện khẳng định một con người như thế?"
"Tôi khẳng định vấn đề mà cô ấy nêu ra!" Trang Văn Y nổi giận, "Tránh né vấn đề do người khác nêu ra mà lại đi công kích cá nhân đối với người ta, đây là thủ đoạn quen thuộc dùng để đả kích trả thù."
Phùng Diệu Tổ nhìn Trang Văn Y, nói tiếp: "Còn nữa, nó có mối thù hằn với Huyện trưởng Cố, các người có biết không? Cái bối cảnh trút giận tư thù này, chúng ta chẳng lẽ không nên xem xét sao?"
Mọi người ngẩn người nhìn nhau, đoán không ra hàm ý trong câu nói này.
Lâm Hồng đứng sau cây bách lạnh lùng nhìn chằm chằm, "Tiếc là tôi không mang theo kẹp giấy." Cô khinh bỉ nói.
"Làm gì thế, ghi chép à?" Tiểu Châu hỏi.
"Vẽ cho hắn ta một bức chân dung." Lâm Hồng nhìn Phùng Diệu Tổ trong đám đông nói.
"Kìa, Bí thư Lý đến rồi kìa." Tiểu Châu vội vàng nói.
Bóng dáng của một người thanh niên cao gầy từ lúc nào đã đứng giữa vòng người. "Đồng chí Diệu Tổ, anh đang nói gì thế?" Bí thư Huyện ủy mới đến bắt đầu lên tiếng, giọng nói đó khiến Lâm Hồng cảm thấy có chút quen tai.
"Tôi?... Tôi đang nói phải tôn trọng sự thật, nói năng phải có trách nhiệm."
"Anh đã tôn trọng sự thật chưa?" Giọng của Bí thư Huyện ủy vô cùng điềm tĩnh, ẩn chứa sự uy nghiêm.
"Những gì tôi nói đương nhiên là sự thật."
"Anh tận mắt nhìn thấy à?"
"Không."
"Xem từ tài liệu trong hồ sơ à?"
"Không, không phải..."
"Thế sự thật của anh từ đâu mà có?"
"Tôi... dù sao thì cô ta phản đối Huyện trưởng Cố là có bối cảnh."
"Nhiều người từng nêu ý kiến như vậy đều có bối cảnh cả à?" Bí thư Huyện ủy giơ tay chỉ về phía đám đông.
"Tôi không nói mọi người."
Vị Bí thư Huyện ủy trẻ tuổi khẽ gật đầu: "Anh cứ tùy tiện bôi nhọ danh tiếng của một nữ giáo viên như thế, thì có bối cảnh gì không?"
"Tôi là cầu thị thực tế."
"Thế à?" Nghe thấy Bí thư Huyện ủy trẻ tuổi khẽ cười lạnh một tiếng, "Lại đơn thuần thế cơ à?"
"Tôi có thể có bối cảnh gì được chứ?" Thấy Phùng Diệu Tổ đang lau mồ hôi dầu trên khuôn mặt béo mập.
Vị Bí thư Huyện ủy trẻ tuổi giơ tay chỉ về phía đám đông: "Tôi ngược lại có thể nói cho anh biết, thực ra ai cũng có bối cảnh cả, anh tin không?"
"Tôi..."
"Tôi là Bí thư Huyện ủy đây cũng có bối cảnh."
"Tôi không nói thế."
"Là tôi nói đấy. Trên thế giới này có hành động chính trị của ai mà không có bối cảnh chứ? Có bối cảnh là chuyện bình thường." Bí thư Huyện ủy dừng lại một chút, vẫn dán mắt nhìn Phùng Diệu Tổ, "Anh có bối cảnh, cũng là chuyện tất nhiên thôi, cần gì phải che giấu chứ."
Phùng Diệu Tổ liên tục lau mồ hôi trên mặt: "Nếu những gì Lâm Hồng tố cáo là sự thật, sao cô ta lại trốn không dám đến dự họp?"
"Sao anh biết cô ta không dám đến dự họp?" Bí thư Huyện ủy hỏi ngược lại.
Lâm Hồng không khỏi cảm thấy xúc động. Người quen chịu đựng sự lăng nhục, đối với cảm giác ấm áp vốn không hề tê dại.
"Lâm Hồng." Hiệu trưởng cũ trường trung học Trần Thôn quay đầu nhìn thấy Lâm Hồng đang đứng sau bức tường bách, liền đứng lên.
Lâm Hồng khẽ nhắm mắt lại, bình tĩnh bước vòng qua bức tường bách đi về phía đám đông. Ánh mắt mọi người đổ dồn về phía cô. Cô nhìn thẳng vào Phùng Diệu Tổ bước đến trước đám đông: "Anh có còn muốn nói thêm nhiều sự thật nữa không?"
"Tôi..." Phùng Diệu Tổ không hiểu sao lại lộ ra vẻ căng thẳng bồn chồn.
"Lâm Hồng, em về rồi à?" Hiệu trưởng nắm lấy tay Lâm Hồng hỏi.
"Vâng. Em muốn chứng minh bản thân vẫn dám chịu trách nhiệm với sự thật."
"Lâm Hồng, đây là đồng chí Bí thư Lý mới đến, cậu ấy rất quan tâm đến em." Hiệu trưởng giới thiệu.
Lâm Hồng quay đầu lại, ánh mắt chạm phải ánh nhìn của Lý Hướng Nam.
"Là anh ư?..." Giọng Lâm Hồng nhỏ đến mức gần như không thể nghe thấy.
"Là tôi." Lý Hướng Nam thâm trầm nhìn cô chằm chằm và nói.