Hội nghị hiện trường vừa kết thúc, Lý Hướng Nam cùng các ủy viên thường vụ huyện ủy lập tức xuống núi chạy thẳng tới Phượng Hoàng Lĩnh. Họ vừa đến trước ngôi nhà canh rừng ở lưng chừng núi thì dừng lại. Trước sân ngôi nhà canh rừng, đen nghịt người đứng kín cả sườn núi. Hàng trăm hàng ngàn nông dân tay cầm rìu, cưa, dây thừng, dắt theo la ngựa, từng nhóm từng nhóm đứng im lặng. Triệu Đại Khôi, con trai của cụ Mận, trợn trừng đôi mắt đỏ ngầu gầm lên: "Giao hung thủ ra đây, các người giao ra đây." Phía sau Triệu Đại Khôi là hơn trăm thanh niên công nhân mặc đồng phục vải bạt màu xanh mà anh ta dẫn đến.

Triệu Đại Khôi quay sang Cao Lương Kiệt đang đứng ở phía trước: "Cái loại bí thư như anh dùng để làm gì? Bảo chúng nó giao hung thủ ra, anh nghe thấy chưa?"

"Cụ thể là không có hung thủ." Cao Lương Kiệt giải thích.

"Anh đừng có mà bao che ở đây." Triệu Đại Khôi gầm lên, vung tay như một con mãnh thú, 'rắc' một tiếng đập gãy cột gỗ đóng tấm biển "Hướng dẫn bảo vệ rừng", tấm biển 'ầm' một tiếng rơi xuống đất, máu tươi từ cánh tay bị rách của Triệu Đại Khôi nhỏ giọt xuống.

"Đại Khôi, anh bình tĩnh trước đã. Trách nhiệm," Cao Lương Kiệt lạnh lùng đảo mắt nhìn đám đông, "cứ từ từ truy cứu. Trước tiên hãy để cụ yên tĩnh chữa trị, cấp cứu đã." Anh ta khuyên nhủ. Trong lòng anh ta luôn dành cho cụ Mận tình cảm như đối với cha mình, đối với Đại Khôi anh ta cũng có tình nghĩa anh em.

"Không được, oan có đầu, nợ có chủ." Triệu Đại Khôi quay sang phía những người nông dân, giậm chân, đôi mắt phun lửa bộc phát hét lớn: "Các người có còn con tính người không? Cha tôi cấy cho các người cả đời cây, canh giữ ngọn núi cả đời. Các người đều mù mắt đen lòng rồi cả rồi, các người cứ thế mà bắt nạt ông, hại ông. Các người là người hay là quỷ?"

Những người nông dân đều cúi gằm mặt đứng im lặng.

Thấy bí thư huyện ủy và các lãnh đạo huyện ủy đã đến, ánh mắt mọi người lập tức đổ dồn sang.

"Lý bí thư, ngài phải làm chủ cho cha tôi. Ngài nhất định phải trừng trị hung thủ." Triệu Đại Khôi quay sang Lý Hướng Nam lớn tiếng nói, nước mắt ào ạt trào ra.

"Chuyện gì thế này?" Lý Hướng Nam đảo mắt nhìn khắp sườn núi những người khiêng rìu vác cưa, nhìn Cao Lương Kiệt hỏi.

Trên mặt Cao Lương Kiệt khẽ co giật một cách khó nhận ra. Anh ta nhớ lại cuộc đối đầu giữa mình và bí thư huyện ủy tại đại hội góp ý kiến toàn huyện. Anh ta đơn giản báo cáo lại: "Người của mấy thôn muốn lên núi đổ xô vào chặt phá Phượng Hoàng Lĩnh, cụ Mận trông coi rừng ra sức ngăn cản mọi người. Mọi người không nghe, cứ kiên quyết xông lên, cụ già cúi đầu lao thẳng vào đám đông, mọi người né sang một bên, cụ già đâm vào tảng đá rồi ngất lịm đi."

"Cụ già đâu rồi?"

"Đang được cấp cứu trong nhà kìa. Bác sĩ nhà máy của Đại Khôi, bác sĩ trạm y tế đại đội đều đã đến."

Lý Hướng Nam quay đầu nhìn ngôi nhà nhỏ: "Có nguy hiểm không?"

"Rất nguy hiểm."

vào bệnh viện huyện?"

"Bây giờ đi ngay thì không được, không kịp nữa. Điều kiện bệnh viện nhà máy rất tốt, bác sĩ y tá đều đã đến rồi."

"Cụ già trông rừng bao nhiêu tuổi rồi?"

"Bảy mươi bảy, tám rồi."

Lý Hướng Nam nghiêm nghị nhìn Cao Lương Kiệt: "Một cụ già gần tám mươi tuổi chiến đấu đơn độc, ngăn cản việc chặt phá, anh cái loại bí thư đại đội này đã đi đâu?"

"Đại đội chúng tôi đã làm công tác rồi." Cao Lương Kiệt chỉ vào năm sáu cán bộ đại đội đứng bên cạnh, "Toàn bộ cán bộ đại đội đều đã xuất động, đi đến các thôn làm công tác, nhưng không ngăn cản nổi."

"Tại sao không ngăn cản nổi?"

Cao Lương Kiệt căng mặt im lặng một lát, nói: "Quyền lãnh đạo đại đội hiện nay, chẳng phải là hữu thực vô danh hay sao."

Lý Hướng Nam liếc nhìn Cao Lương Kiệt, anh cảm nhận được thứ cảm xúc đối kháng ngầm và sức mạnh tính cách lạnh lùng cứng rắn của đối phương. Anh nắm rất rõ về Cao Lương Kiệt. "Toàn huyện có bao nhiêu đại đội không hữu thực vô danh, sao chỉ có đại đội của anh lại hữu thực vô danh?" Lý Hướng Nam điềm tĩnh nói.

Cao Lương Kiệt thẳng lưng cao một thước tám, im lặng không nói. Anh ta chưa bao giờ khuất phục trước bất kỳ áp lực nào. Sự im lặng chính là sự phản kháng thầm kín nhất của anh ta.

"Lý bí thư, chuyện này không thể trách Lương Kiệt được, cậu ấy thực sự đã quản rồi." Các cán bộ đại đội người một câu tôi một câu nói.

"Lương Kiệt, Lý bí thư đang nói chuyện với cậu đấy, sao cậu lại không ho he gì?" Long Kim Sinh lên tiếng phê bình với vẻ bảo ban. Điều này cũng làm lộ ra sự bao che ngầm nào đó đối với Cao Lương Kiệt. Lý Hướng Nam đã cảm nhận được.

Cao Lương Kiệt không phải Phan Cẩu Thế. Bao năm qua anh ta chịu khó chịu khổ, chính trực liêm minh, trong mắt khá nhiều cán bộ huyện Cổ Lăng, anh ta là một cán bộ tốt hiếm hoi, từng được ca ngợi là bí thư đại đội "có trình độ chính trị nhất". Sự im lặng hiện tại của anh ta cũng hàm chứa ý thức tự giác và sự tự tin có lý chẳng sợ gì đối với sức ảnh hưởng và quyền lực của bản thân. Lý Hướng Nam nhíu mày đảo mắt nhìn các cán bộ đại đội, rồi lại rơi ánh mắt lên người Cao Lương Kiệt. Tại đại đội Phượng Hoàng Lĩnh do vị cán bộ "có trình độ chính trị nhất" này quản lý, hiện nay lại xuất hiện cục diện hỗn loạn lớn, phá hoại lớn là rừng cây bị đốn hạ sạch trơn.

"Lý bí thư, ngài đừng đôi co với cậu ta." Triệu Đại Khôi khua tay lớn tiếng la lối, "Cha tôi muốn tìm ngài để kiện, từ hôm qua đã bắt đầu đợi ngài đến rồi. Ông đi tìm đại đội, tìm công xã để kiện, bọn họ đều mặc kệ."

"Anh có nghe thấy không?" Lý Hướng Nam chỉ vào Triệu Đại Khôi nghiêm khắc phê bình.

"Chuyện quản được thì chúng tôi đều đã quản, có những việc hiện tại chúng tôi không quản nổi." Cao Lương Kiệt vô cảm nói.

Lại là quyền lực đại đội hữu thực vô danh phải không?" Lý Hướng Nam bắt đầu nổi giận, "Anh thấy quyền lực bây giờ nhỏ đi, quyền lực mất rồi phải không? Cần quyền lớn thế nào cơ?"

Cao Lương Kiệt im lặng. Đám đông cũng chìm trong sự tĩnh lặng.

"Bây giờ huyện ủy không hữu thực vô danh chứ?" Lý Hướng Nam hơi dịu giọng lại, "Bây giờ các ủy viên thường vụ huyện ủy đều có mặt ở đây, ủng hộ anh quản lý. Anh hãy giải quyết ngay tại chỗ sự kiện đốn phá này đi. Sau đó, chúng ta lại bàn chuyện khác." Lý Hướng Nam chỉ vào đám đông khắp sườn núi, "Việc này anh quản được chứ?"

"Được." Cao Lương Kiệt liếc nhìn Lý Hướng Nam, vẻ mặt lạnh lùng đáp.

Cao Lương Kiệt chầm chậm di chuyển vóc dáng vạm vỡ, tiến lên vài bước về phía những người nông dân đang tụm lại. Anh ta đứng lại. Toàn bộ đám đông lúc này đều cảm nhận được sự hiện diện to lớn của Cao Lương Kiệt. Ánh mắt anh ta u ám chậm rãi quét qua đám đông đen nghịt cả sườn núi. Từng lớp đầu người bị ánh mắt của anh ta cắt gục xuống, cúi rạp xuống. Trong khoảnh khắc, Cao Lương Kiệt lại trải nghiệm được thứ cảm giác uy quyền quen thuộc trước đây. Anh ta biết, những người nông dân lúc này đang bị mối đe dọa tính mạng của cụ Mận áp bức về mặt đạo đức, lại đối mặt với cái nhìn từ trên cao xuống của các nhà lãnh đạo huyện ủy, họ lúc này có đủ sự sợ hãi. Sự kính úy và phục tùng của họ đối với Cao Lương Kiệt anh ta vẫn chưa hoàn toàn phai nhạt, những gì đã phai nhạt, giờ phút này chắc chắn cũng đã khôi phục trở lại. Anh ta bây giờ muốn nghiêm khắc thu dọn cái chủ nghĩa vô chính phủ này. Anh ta và Lý Hướng Nam đứng sau lưng có mâu thuẫn, nhưng khi anh ta đối mặt với quần chúng nông dân vô chính phủ lúc này, anh ta cảm nhận được sự thôi thúc chính trị tập trung theo bản năng hơn của chính mình, anh ta muốn chứng minh trước mặt nông dân, đồng thời cũng trước mặt các ủy viên thường vụ rằng bản thân mình vẫn cứ là kẻ vô cùng mạnh mẽ.

Anh ta thoáng cái nhìn thấy một chàng trai lông mày rậm mắt hổ trong đám đông. Đó là Trương Tỏa Tử, thủ lĩnh đám thanh niên thôn Tiểu Trại. "Tỏa Tử, sao mày lại dẫn đầu đến chặt cây?" anh ta nghiêm khắc hỏi.

Tỏa Tử cúi rạp mắt dưới cái nhìn của Cao Lương Kiệt. Người ở đại đội Phượng Hoàng Lĩnh ai cũng biết đại ân đại đức của Cao Lương Kiệt đối với cậu ta. Mười năm trước lên núi thả mìn phá đá, một quả mìn câm phát nổ, Cao Lương Kiệt lao người chụp lên người Trương Tỏa Tử mười lăm tuổi, cứu mạng cậu ta một mạng. Còn bản thân Cao Lương Kiệt lại bị mìn thổi đứt cánh tay trái. Lần này Cao Lương Kiệt lại túm lấy Trương Tỏa Tử làm điểm đột phá.

"Có phải mày dẫn đầu không?" Cao Lương Kiệt lại hỏi.

Tỏa Tử vẫn cúi đầu im lặng.

"Sao không ho he gì? Không phải mày thì là ai? Mày nói ra xem nào." Cao Lương Kiệt nói với giọng ôn hòa nhưng không cho phép cãi lệnh. Không ai phục tùng anh ta, Tỏa Tử cũng không thể không phục tùng anh ta.

"Không." Giữa không gian tĩnh lặng, Tỏa Tử thấp giọng đáp.

Đám đông đen nghịt đều bất chợt chú ý tới.

Cao Lương Kiệt kinh ngạc ngoài dự đoán. Trong lòng chấn động một trận, ơn cứu mạng lúc này cũng bằng không rồi. Anh ta nghiêm khắc trừng mắt nhìn Tỏa Tử, đồng thời cảm thấy ống tay áo trống không bên tay trái của mình nặng nề và thẳng tắp rũ xuống đến thế. "Chặt cây thế này là phạm pháp, mày biết không?" anh ta hỏi.

Khoảng lặng ngắn ngủi, chỉ nghe thấy tiếng móng la móng ngựa giẫm vang trong đám đông.

"Cả ngọn núi cây cối ở Tiểu Trại chúng ta, chẳng phải do anh dẫn đầu tu sửa ruộng bậc thang mà chặt quang đấy ư? Thế không phạm pháp à?" Chàng trai ngước mắt lên, thấp giọng bướng bỉnh nói.

Cao Lương Kiệt nhất thời không nói nên lời.

"Cây chặt rồi, hoa màu cũng có mọc được đâu." Tỏa Tử lại bồi thêm một câu thấp giọng.

Trong đám đông xuất hiện sự xao động nhẹ. Lý Hướng Nam tĩnh quan sự phát triển của sự việc.

"Bây giờ không phải lúc bàn luận về kinh nghiệm bài học quá khứ, bây giờ là phải xử lý sự việc trước mắt." Cao Lương Kiệt nói với Tỏa Tử, "Mày có biết điều này vi phạm chính sách của nhà nước không?"

"Anh đừng có suốt ngày hỏi tôi." Tỏa Tử cúi gằm mắt nói.

"Bây giờ tôi chính là muốn hỏi mày. Một con người không thể không tổ chức không kỷ luật..."

"Tôi không muốn nói chuyện với anh nữa." Tỏa Tử đột ngột ngẩng đầu bộc phát lớn tiếng nói. Toàn trường chìm vào tĩnh lặng. Tỏa Tử dưới ánh mắt của Cao Lương Kiệt lại cúi đầu xuống, một lát sau, cậu ta lại ngẩng phắt mặt lên kích động nói: "Lúc thả mìn anh từng cứu mạng tôi, tôi biết. Chỉ vì thế mà cả đời này tôi phải phục tùng sự cai quản của anh phỏng? Anh quản nhiều năm thế này, quản chúng tôi ngày càng khổ cực, quản chưa đủ sao? Cha tôi mổ thịt một con cừu của nhà mình, trốn trên núi mổ, thế mà cũng bị anh phát hiện, mang ra bao nhiêu cái đại hội kiểm điểm. Anh quản đến mức chúng tôi còn dám thở không?" Tỏa Tử kích động đến mức hơi run rẩy, hầu như không nói tiếp được nữa, "Phá đá nổ mìn, anh cứu mạng tôi, thế nhưng nổ mìn để làm gì? Chẳng phải là để xây cái khẩu hiệu lớn kia kìa." Tỏa Tử giơ tay chỉ, từ giữa hai ngọn núi kẹp lấy nhau có thể nhìn thấy từ xa khẩu hiệu lớn trên sườn núi đối diện đã bị lũ quét trôi mất mấy chữ: "Tăng... cường sự lãnh đạo nhất nguyên." Cậu ta vung mạnh tay: "Cái sự nhất nguyên của anh, chúng tôi chịu đủ lắm rồi."

Đám đông khắp sườn núi im phăng phắc, Cao Lương Kiệt lạnh lùng nhìn Tỏa Tử. Tỏa Tử liếc nhìn anh ta, ánh mắt trượt theo ống tay áo trống bên tay trái của anh ta, rồi lại cúi rằm mắt xuống.

"Cứ cho là như vậy đi, mọi người không cần tôi quản nữa chứ gì?" Cao Lương Kiệt nhìn đám đông nói, "Không cần tôi quản, bắt đầu từ ngày hôm nay tôi có thể không quản nữa."

"Tỏa Tử, Lương Kiệt cứu mạng mày cũng cứu sai rồi à?" Cán bộ đại đội La Thanh Thanh Thủy lên tiếng. "Khu vực núi non chúng ta từ xưa đến nay vẫn nghèo," La Thanh Thủy hướng về phía đám đông nói, "Lương Kiệt những năm nay không cần công việc trên thành phố, cùng cay cùng đắng với chúng ta, tất cả chúng ta chẳng lẽ không nên thực sự cầu thị một chút hay sao? Không có Lương Kiệt, đại đội Phượng Hoàng Lĩnh chúng ta có bóng điện không? Có mương nước không? Hai năm y tế hợp tác xã của thôn chúng ta, lúc đầu nếu không có Lương Kiệt bỏ ra tiền trợ cấp xuất ngũ của chính mình, thì có thể dựng lên được không? Bây giờ, Lương Kiệt coi như là một kẻ tàn phế rồi, cuộc sống của cậu ấy chẳng phải còn khó khăn hơn tất cả chúng ta sao?"

"Đừng nói nữa, có gì mà nói." Sắc mặt Cao Lương Kiệt u ám xua tay, "Không cần tôi quản, cái chức bí thư đại đội này của tôi có thể từ chức."

"Nói chứ, cái đại đội thế này cũng cần phải có một kẻ cứng cỏi như Lương Kiệt quản lý sự việc, nếu không thì thể nào cũng loạn cào cào lên cho xem." Một ông cụ râu trắng trong đám đông chậm rãi nói, "Nhưng mà cách quản của cậu Lương Kiệt cũng không đúng lắm đâu. Hoặc là túm chặt trong lòng bàn tay một mình cậu, hoặc là buông lỏng ra, chia sạch đến tận gốc."

"Lương Kiệt, cậu nên quản thì cứ quản đi." Lại có một ông cụ thấp người rụt rè sợ sệt nói.

"Bác ơi, đó là ý kiến của một mình bác thôi," Cao Lương Kiệt nói, "Mọi người không phải ý kiến này."

"Mọi người cũng suy nghĩ thế cả đấy, đại đội Phượng Hoàng Lĩnh mà rời xa cậu thì ai quản nổi?" Ông cụ thấp người quay đầu hướng về phía đám đông, "Mọi người nói có phải không?"

"Phải." Trong đám đông có mấy người nói.

"Không phải." Lập tức lại có mấy người la lên.

"Không phải." Lại có nhiều người hơn nữa vung tay la hét.

"Không phải." Từng lớp người la lối.

Cao Lương Kiệt bình tĩnh đảo mắt nhìn quanh đám đông, quay đầu nói: "Lý bí thư, tôi xin từ chức với ban thường vụ huyện ủy."

"Lương Kiệt cậu..." La Thanh Thủy vừa giận vừa sốt ruột, anh ta hướng về phía mọi người la lớn: "Các người không cần Cao Lương Kiệt lãnh đạo nữa, thế các người bảo ai quản đây? Các người bầu ra một người xem nào, ai quản nổi Phượng Hoàng Lĩnh?"

Đám đông im lặng.

"Ai trong các người cảm thấy quản nổi thì tự mình đứng ra đi."

"Chính anh La Thanh Thủy quản được chứ gì." Trong đám đông có ai đó hét lên.

"Tôi không được, mấy anh em chúng tôi mà rời xa Lương Kiệt thì chẳng được đâu." La Thanh Thủy chỉ vào mấy cán bộ đại đội, lớn tiếng nói.

Lý Hướng Nam vẫy tay về phía đám đông, bước ra: "Anh đề nghị từ chức rồi chứ?"

Ai có thể lãnh đạo thì để người đó lãnh đạo thôi." Cao Lương Kiệt nói. Việc gì đến cực điểm thì sẽ phản kháng lại. Đến lúc anh ta thực sự muốn từ chức, những người nông dân sẽ hiểu rằng Cao Lương Kiệt là người không thể thiếu được. Ngoài anh ta ra, không một ai có thể quản nổi mấy chục ngọn núi này. Trong nỗi bi tráng, anh ta lại có thêm sự cứng rắn và bình tĩnh tựa như thép.

Lý Hướng Nam nhìn anh ta, điềm tĩnh nói: "Tôi cá nhân đồng ý để anh từ chức vụ bí thư đại đội, quyết tâm này của anh đưa ra là đúng."

Trên khuôn mặt vô cảm của Cao Lương Kiệt xẹt qua một tia co giật mờ nhạt có thể nhận ra.

Về trường đảng huyện ủy học tập hai năm. Quyết định cụ thể, lát nữa ban thường vụ huyện ủy và đảng ủy công xã nghiên cứu rồi sẽ quyết định sau." Lý Hướng Nam nhìn ống tay áo trống không bên tay trái của Cao Lương Kiệt, trong lòng dâng lên một thứ cảm xúc phức tạp, "Anh đã vất vả cực nhọc mười năm, làm lớn mười năm. Nhưng phản ứng của quần chúng vừa rồi anh cũng thấy rồi đấy, đó chính là sự đánh giá và kiểm nghiệm đối với công việc của anh. Đa số mọi người đã bỏ phiếu chống. Anh có bài học sâu sắc cần phải tổng kết. Đó là bài học cá nhân của anh, cũng là bài học lịch sử. Hy vọng anh có thể hoàn thành bản tổng kết này càng sớm càng tốt."

Cao Lương Kiệt hơi cúi rằm mắt xuống.

Lý Hướng Nam lại nhìn anh ta thêm một cái, quay người đối diện với những người nông dân đen nghịt: "Cao Lương Kiệt đã không thể thực hiện chức năng lãnh đạo, ngăn cản việc chặt phá bừa bãi, đảng ủy huyện và công xã có thể cân nhắc chấp thuận đơn từ chức của anh ta, miễn nhiệm chức vụ của anh ta." Ông dừng lại một nhịp, "Còn việc bổ nhiệm ai kế nhiệm, đây cũng sẽ không phải là vấn đề gì quá khó khăn." Ông dừng lại, chậm rãi đảo mắt nhìn khắp đám đông, "Các người cứ mỗi người một cái rìu lên núi chặt phá bừa bãi thế này, có phải là phạm pháp không? Các người có biết không, theo sách cổ ghi chép, huyện Cổ Lăng chúng ta vào trước đời Hán đời Đường, vẫn còn mười sáu chữ: 'Non xanh nước biếc, cây cối rậm rạp, gió hòa mưa thuận, dân sinh phú túc.' Ngôi tháp gỗ chín tầng nổi tiếng toàn quốc của huyện Cổ Lăng chúng ta, chính là dùng gỗ Hoàng Hoa Lương bên bờ sông Hoàng Long trong thung lũng ở đại đội Phượng Hoàng Lĩnh này để xây nên. Ngày trước, vùng này cây cối thành rừng, che trời khuất mặt. Bây giờ, còn một gốc cây Hoàng Hoa Lương nào không? ... Hơn một nghìn năm qua, các hoàng đế xây cung điện thì chặt, chư hầu hỗn chiến thì chặt rồi đốt, sau đó là đế quốc chủ nghĩa đến cũng chặt rồi đốt, tình trạng xói mòn đất đai ở huyện Cổ Lăng chúng ta ngày càng nghiêm trọng, đã trở thành một nơi nghèo đói mười năm chín hạn." Ông nâng cao giọng, "Bây giờ, chúng ta tự mình trồng được một ít cây, rồi lại vung rìu lên chặt, đây chẳng phải là phạm pháp ư?"

Đám đông tĩnh lặng.

Hôm nay, bí thư công xã Dương Mậu Sơn của các người vì ngăn cản việc chặt phá bừa bãi không hiệu quả, vừa rồi tại hội nghị hiện trường Ô Kê Lĩnh, đã bị huyện ủy quyết định cách chức. Hình thức kỷ luật đối với bí thư đại đội Cao Lương Kiệt cũng sẽ nhanh chóng được đưa ra." Lý Hướng Nam trầm giọng xuống, "Còn các người thì sao? Đã phạm pháp, có cần xử lý hay không?"

Đám đông im phăng phắc, ông nhíu mày đảo mắt nhìn đám đông.

Tình hình cụ thể, huyện ủy sẽ phái tổ công tác đến đây phối hợp với công xã, đại đội từng bước điều tra xử lý. Hôm nay tôi chỉ đại diện huyện ủy công bố mấy điểm. Thứ nhất, phàm là những kẻ tham gia đổ xô chặt phá trộm cắp cây cối của lâm trường quốc doanh, đều phải chủ động thành khẩn khai báo, nộp lại số gỗ đã chặt, chờ được xử lý khoan hồng. Tái phạm lần nữa, xử lý nghiêm theo quy định. Thứ hai, tình trạng đổ xô chặt phá do quyền sở hữu rừng không rõ ràng gây ra cũng bắt buộc phải lập tức chấm dứt từ ngày hôm nay. Rừng tập thể, sau này quản lý thế nào, phân chia thế nào, quyền, trách nhiệm, lợi ích, do quần chúng các thôn dưới sự lãnh đạo của công xã, đại đội thương lượng giải quyết. Nói chung không làm việc chia rừng đến hộ. Đề cao việc làm: bình nghị chiết cổ, kinh doanh thống nhất, thầu chuyên nghiệp, phân chia lợi nhuận. Thứ ba, bãi hoang sườn hoang, có thể làm hợp đồng thầu cá nhân, phát triển trồng cây. Hợp đồng thầu ba mươi năm hoặc năm mươi năm không thay đổi. Do huyện ủy, công xã đứng ra bảo lãnh. Thứ tư, từ ngày hôm nay, đóng cửa tất cả các chợ gỗ ngầm trong huyện Cổ Lăng. Chỉ có bốn điều này thôi. Mọi người có ý kiến gì không?"

"Không có." Có người hô lên.

"Không có thì chúng ta phải chấp hành." Lý Hướng Nam nói, "Sự kiện ngày hôm nay, tại sao Cao Lương Kiệt không xử lý nổi? Tại sao mọi người lại không phục? Bởi vì quyền sở hữu rừng này hỗn loạn, phương hướng quản lý rừng núi hỗn loạn, trước hết là do thái độ buông xuôi mặc kệ của cậu ta gây ra." Ông nhìn đám đông dừng lại một lát, "Hôm nay, các người chưa tạo thành sự thật chặt phá, mặt trận này không truy cứu trách nhiệm của các người. Thế nhưng, tại sao hôm nay các người lại tránh được việc phạm pháp, các người có nghĩ tới không?"

Đám đông im lặng.

Chính là cụ già canh rừng liều chết lao vào đâm sầm vào mới chặn được các người. Cụ già bây giờ đang nằm trong ngôi nhà nhỏ này. Các người đối mặt với cụ ấy, có tội hay không?"

"Tôi dẫn đầu, tôi có tội." Tỏa Tử nói trong đám đông.

"Thôn Đông Câu là tôi dẫn đầu."

"Tây Câu là tôi dẫn đầu."

"Cát Gia Lĩnh là tôi."

---❊ ❖ ❊---

Trong đám đông lại có mấy người lần lượt lớn tiếng thừa nhận.

Lúc này có người từ trong ngôi nhà nhỏ vội vã đi ra báo cáo nhỏ với các lãnh đạo huyện ủy và cán bộ đại đội: "Cụ Mận có lẽ rất nguy hiểm."

"Mọi người suy nghĩ cho kỹ vào, nên làm thế nào đây?" Lý Hướng Nam nhìn Trương Tỏa Tử và những người khác nói, rồi quay người vẫy tay với các cán bộ đại đội, "Chúng ta đi thăm cụ già canh rừng nào."

Mọi người sải bước đi nhanh về phía ngôi nhà canh rừng.

"Cụ già tên là gì?" Lý Hướng Nam hỏi.

"Cụ Mận." Mấy cán bộ đại đội đáp.

"Cụ Mận? Cụ ấy họ gì tên gì?"

Mấy cán bộ đại đội nhìn nhau: "Dường như họ Triệu. Mấy chục năm không gọi tên, không nhớ nổi nữa."

"Họ Triệu?"

"Đúng rồi, cụ ấy họ Triệu, tên là Triệu Tiểu Mận."

"Triệu Tiểu Mận?" Lý Hướng Nam chợt khựng bước chân lại.

"Đúng, đúng là tên Triệu Tiểu Mận, không sai đâu."

Lý Hướng Nam đảo mắt nhìn sang trái sang phải một cách nhanh chóng đánh giá mấy cán bộ đại đội.

"Sao thế, Lý bí thư?"

"Không sao cả," Lý Hướng Nam trừng mắt nhìn cán bộ đại đội vừa nói câu này một cái, "Tôi vẫn luôn tìm kiếm ông ấy." Ông hất tay ra hiệu một cái, rảo bước đi thẳng về phía ngôi nhà nhỏ.

Đêm đến, trên bàn ăn với những món rượu thịt thịnh soạn, Lý Hướng Nam và cha cùng cả nhà vừa ăn vừa trò chuyện.

Đây là lúc anh về Bắc Kinh thăm cha trước khi đi nhận chức ở huyện Cổ Lăng.

"Hướng Nam, những chuyện khác đều đã nói với con rồi, không nói nữa." Cha nhìn anh nói, "Đến Cổ Lăng, con giúp bố tìm một người."

"Ai ạ?"

"Ông ấy tên là Triệu Tiểu Mận. Hơn bốn mươi năm trước ở vùng núi non Phượng Hoàng Lĩnh, ông ấy đã cứu bố."

"Chính là lần bố bị thương nặng đó ạ?"

"Đúng vậy."

"Bố ơi, chưa từng nghe bố nhắc đến người này bao giờ ạ?"

"Con đến Cổ Lăng, bố mới lại nhớ ra. Lúc ở Bắc Kinh, từng gửi thư cho ông ấy, nhưng cũng chưa từng nhận được thư hồi âm của ông ấy. Thế nhưng bố vẫn luôn nhớ đến ông ấy."

"Ông ấy bao nhiêu tuổi rồi ạ?"

"Nếu ông ấy vẫn còn sống, thì cũng gần tám mươi rồi nhỉ? Nếu con tìm được ông ấy, hãy thay bố hỏi thăm sức khỏe. Ông ấy chắc chắn vẫn nhớ bố. Ông ấy trong cuộc sống có khó khăn gì, con hãy viết thư báo cho bố biết."

Trong ngôi nhà nhỏ vô cùng âm u, thắp một ngọn đèn bão. Cụ già nằm trên giường, miệng lẩm bẩm chửi thề những lời điên rồ. Bác sĩ y tá bận rộn dưới ánh đèn pin. Rất nhiều bóng người đang lay động trên bức tường tối đen. Ngoại trừ bác sĩ y tá mặc áo blouse trắng, vợ của Triệu Đại Khôi dẫn theo con trai Hải Hải cũng túc trực bên giường. Lại thêm mấy chục người này bước vào, trong phòng có vẻ hơi chật chội. Mọi người đều đứng nép sang một bên, giữ gìn sự yên lặng nghiêm trang.

"Thế nào rồi?" Lý Hướng Nam hỏi một người phụ nữ mặc áo blouse trắng, trông có vẻ là y tá.

Người phụ nữ đó chính là vợ của Cao Lương Kiệt làm việc ở trạm y tế đại đội, thím Thúc Phân, cô ấy đang nhỏ giọng nói với Cao Lương Kiệt vừa mới bước vào về tình hình của cụ già. Cô ấy ngước mắt nhìn Lý Hướng Nam, rồi lại quay sang nhìn một nam bác sĩ ở bên cạnh. Bác sĩ nhìn Lý Hướng Nam, nhíu mày lắc đầu. Lý Hướng Nam bước đến bên mép giường.

Cụ già ngửa mặt nằm đó, nhắm nghi mắt, miệng vẫn đứt quãng chửi bới: "Chúng mày đặt súng máy... chúng mày chặt cây... tao không sợ..." Đầu giường đặt một chiếc gối ôm lớn bằng mây, bên gối đặt một con dao phát củi.

Lý Hướng Nam chậm rãi cầm lấy con dao phát củi, đặt vào trong cái gối mây, chuẩn bị dời sang một bên.

"Đừng cầm đi, ông không cho cầm đâu." Hải Hải ngước đôi mắt đỏ hoe vì khóc, nói.

Lý Hướng Nam hai tay ôm lấy chiếc gối mây, khó hiểu nhìn mọi người.

"Đúng vậy, cụ Mận phải đặt ở đầu giường."

Lý Hướng Nam lại nhẹ nhàng đặt chiếc gối mây và con dao phát củi về chỗ cũ. Anh nhẹ nhàng xoa đầu Hải Hải, lặng lẽ đảo mắt đánh giá ngôi nhà canh rừng u ám. Anh nhìn thấy trên chiếc tủ bày một hàng hơn chục tấm giấy khen cũ mới khác nhau, ánh mắt chậm rãi lướt qua từng tấm một. "Cụ Mận lên núi trồng cây từ bao giờ thế?" anh hỏi mấy cán bộ đại đội đứng hai bên.

"Năm 1952." Thím Thúc Phân nói.

Lý Hướng Nam ngạc nhiên nhìn vị "y tá" này.

"Cô ấy là vợ của Lương Kiệt." Long Kim Sinh đứng bên cạnh giới thiệu.

Lý Hướng Nam hiểu ra, gật gật đầu: "Sao ông ấy lại một mình lên núi thế này?"

"Năm đó vợ ông ấy mất, chính phủ trợ cấp một trăm năm mươi đồng. Ông ấy mai táng vợ xong, gửi Đại Khôi ở nhà người thân, rồi một mình lên núi luôn."

Lý Hướng Nam nhìn Triệu Đại Khôi đang ngồi xổm ở đầu giường thay khăn nước lạnh cho trán cụ Mận, khẽ gật đầu.

Cụ Mận lại lầm bầm hai tiếng, ho khan, nhổ ra một bãi đờm. Cụ mở mắt ra, tỉnh lại.

"Cha, người thấy khá hơn chút nào chưa?" Triệu Đại Khôi vội vàng dùng khăn lau khóe miệng cho ông.

"Khá hơn rồi." Cụ Mận rõ ràng đáp lại. Sự kiệt quệ và cơn mê sảng đã trôi đi trên khuôn mặt cụ, vẻ mặt của cụ trở nên vô cùng điềm tĩnh. Ngọn đèn bão được chuyển đến đầu giường, ánh đèn vàng rực chiếu lên khuôn mặt cụ. Cụ nhìn những người vây quanh bên giường.

"Cha, đây chính là Lý bí thư huyện ủy, ngài đến thăm cha đây này." Triệu Đại Khôi nói.

"Lý bí thư." Cụ Mận run rẩy giơ tay lên.

"Cụ ơi." Lý Hướng Nam hai tay nắm lấy đôi tay của cụ già, an ủi mỉm cười, "Chúng cháu đang nói không biết cụ bắt đầu lên núi trồng cây từ khi nào cơ chứ."

"Năm 1952, mùng bảy tháng chín..." Cụ già chậm rãi nói.

"Mùng bảy tháng chín cụ lên núi ạ?"

"Mùng bảy tháng chín... chính phủ cứu trợ tôi... một trăm rưỡi."

Lý Hướng Nam trong lòng khẽ chấn động một trận. Cách nhau ba mươi năm, cụ già vẫn khắc ghi ngày tháng mà khoản tiền cứu trợ này phát cho mình.

"Điền Lão Ngũ, Trương Phát Hỷ, Lâm Đại Sơn..." Cụ già từng người từng người một chậm rãi đếm ra hơn chục cái tên.

"Cha, con ghi nhớ cả đây này, không quên đâu. Lúc mẹ con mất, bọn họ đều từng giúp đỡ một tay." Đại Khôi ngồi xổm bên cạnh nói.

"Cụ ơi, trí nhớ của cụ tốt thật đấy." Lý Hướng Nam nói.

"Lúc này, tôi tỉnh lại, chuyện gì cũng nhìn thấy hết... từng người từng người một nét mặt đều chân thực cả." Cụ già ngửa mặt nhìn lên phía trên, giống như xuyên qua mái nhà nhìn đến một nơi xa xôi nào đó trên bầu trời, lầm bầm. Ánh đèn bão khẽ nhảy múa, chiếu lên vương miện trọc lóc khắc đầy nếp nhăn của cụ, yên bình tĩnh mịch, "Con người đến lúc này... chuyện gì cũng có thể nhìn thấy được."

"Cụ ơi, cụ còn nhớ một người nữa không?" Lý Hướng Nam hỏi.

"Tôi cái gì cũng nhớ... chân thực lắm... Năm đó, trời tuyết, tôi đi ăn mày, ai từng cho tôi cái gì, tôi đều nhớ..."

"Cụ có nhớ Lý Hải Sơn không?"

"Lý Hải Sơn?"

"Ông ấy là cha cháu, hơn bốn mươi năm trước, ông ấy bị thương nặng, chính là ở vùng Phượng Hoàng Lĩnh này, cụ đã cứu ông ấy."

Cụ Mận ngơ ngác không biết gì lắc đầu.

"Cụ nghĩ lại xem, cụ nhất định nhớ mà. Cụ đã chăm sóc ông ấy hơn một tháng trời. Sau giải phóng ông ấy còn gửi thư cho cụ cơ mà."

Cụ già đẫn đờ nhìn về nơi xa xôi, rồi lại chậm rãi lắc đầu.

Lý Hướng Nam nhìn cụ già, trong lòng không kìm được trào lên một trận bi tráng. Người mà ông ấy từng cứu, ông ấy đã quên mất rồi.

Cha ơi, bát canh gà đưa cho cha hôm qua cha không húp một ngụm nào cả. Vừa hâm nóng lại cho cha rồi đây, cha húp một chút đi." Triệu Đại Khôi nhận lấy một bát canh từ tay vợ, ngồi xổm bưng đến trước mặt cha, nước mắt đầm đìa nói.

Cụ Mận dùng tay chậm rãi đẩy bát canh ra: "Cho Hải Hải ăn đi."

"Con muốn ông ăn cơ." Hải Hải nói ở đầu giường.

Cụ Mận xoa xoa bàn tay nhỏ bé của đứa cháu trai, chỉ lên tường bảo Triệu Đại Khôi: "Đi, lấy xuống đây." Trên tường treo một chiếc lồng chim đan bằng cành gai. Triệu Đại Khôi đứng dậy gỡ xuống. "Hải Hải, cái lồng này, cho con đấy... con bảo ông bắt cho con một con chim, ông không bắt... chim là sinh vật sống, không thể rời xa núi non được..." Cụ Mận vừa nói, hô hấp đột nhiên trở nên gấp gáp, cụ thở dốc, thở dốc, cuối cùng hô hấp yếu dần đi, đôi mắt nhắm lại.

"Ông ơi." Hải Hải khóc lóc gọi.

"Cha." Triệu Đại Khôi cũng gọi theo.

Các bác sĩ lại vây lại. Cụ Mận lại khẽ hé mắt, cụ ngẩn ngơ nhìn mọi người, nói: "Quỷ... sầu... giản... quỷ... sầu... giản..."

"Cụ ơi, cụ nói Quỷ Sầu Giản thế nào cơ?" Mọi người hỏi.

"Mau..."

"Cha, con biết cha nói gì rồi," Triệu Đại Khôi đứng dậy, nghẹn ngào nói, "Cha đợi nhé, con đi ngay đây."

"Con đi đi..."

Triệu Đại Khôi đeo gối mây lên lưng, quay người kéo cửa bước ra ngoài. Ngọn đèn bão có lẽ sắp hết dầu, ngọn lửa nhảy múa ở đầu giường cụ Mận, nhỏ dần đi, tối dần đi. Triệu Đại Khôi thở hồng hộc chạy về, hai tay bưng chiếc gối mây quỳ sụp xuống ngay đầu giường. "Cha, con lại nhặt về cho cha rồi đây." Trong gối mây chính là bộ quần áo rách rưới của cụ Mận. "Cha, con nhặt về cho cha từ Quỷ Sầu Giản rồi đây, sau này con tuyệt đối không vứt đi nữa đâu. Cha thích mặc đồ rách, cha cứ mặc đồ rách. Cha ơi, cha tỉnh lại đi." Triệu Đại Khôi nước mắt đầm đìa lớn tiếng nói.

Cụ Mận chậm rãi mở mắt ra lần nữa, cụ dường như muốn giơ tay lên, nhưng không giơ lên nổi. "Hòm... hòm... kìa..." Đôi môi cụ chậm rãi mấp máy.

"Cha, ý cha là trong hòm có đồ muốn lấy ra phải không ạ?" Triệu Đại Khôi hỏi.

Cụ già nhắm mắt lại rồi mở ra, ý là đã trả lời.

Triệu Đại Khôi đứng dậy, mở hòm ra, lục lọi đồ đạc bên trong: "Cha, có phải chiếc áo bông này không?"

Cụ Mận khẽ lắc đầu.

"Là chiếc quần này ạ?"

Cụ Mận lại khẽ lắc đầu.

Đồ đạc đã lục qua một lượt, cuối cùng lấy ra chính là chiếc hộp gỗ nhỏ: "Cha, có phải chiếc hộp này không?"

Cụ già dùng cử động nhắm mắt để trả lời. Triệu Đại Khôi ôm chiếc hộp tới.

"Mở... ra..." Cụ Mận dặn dò con trai bằng thanh âm hầu như không thể nghe thấy.

Chiếc hộp được mở ra, là một gói vải đỏ, gói vải đỏ mở ra, là vải dầu màu vàng, mấy lớp vải dầu được mở ra, mọi người đều ngẩn người: Toàn là tiền. Tiền tờ mười tệ một tập lớn, tờ năm tệ một tập lớn, tờ hai tệ, tờ một tệ, tiền hào, tiền xu...

"Cha, đây là số tiền cha tích cóp suốt ba mươi năm qua ư?" Triệu Đại Khôi ôm đống tiền, đôi tay run rẩy quỳ xuống bên mép giường cha.

"Đúng..."

"Cha không ăn không uống tích cóp nó để làm gì chứ?" Triệu Đại Khôi vừa khóc vừa lớn tiếng nói.

"Năm nghìn... ba trăm... ba mươi... ba hào..."

"Tổng cộng số tiền này của cha là năm nghìn ba trăm ba mươi đồng ba hào, có phải không ạ?" Người con trai đã hiểu lời của cha.

Người cha lại khẽ gật đầu.

"Cha, cha muốn nói gì thì nói đi." Triệu Đại Khôi nói.

"Xây... nhà..."

"Ý cha là muốn dùng số tiền này để xây nhà phải không ạ?"

Cụ già lại nhắm rồi mở mắt.

"Cha muốn xây ở đâu ạ?"

Cụ già ngước mắt nhìn ngôi nhà cỏ.

"Ý cha là muốn xây ở trên ngọn núi này, đúng không ạ?"

Cụ già nhắm rồi mở mắt.

"Xây cho cha mấy gian nhà ạ?"

Cụ già khẽ lắc đầu.

"Xây cho con ạ?"

Cụ già lại lắc đầu.

"Xây cho Hải Hải ạ?"

Cụ già mở to mắt dường như lại lắc đầu.

"Thế cha xây cho ai ạ?"

Đôi môi cụ mấp máy nhẹ, Triệu Đại Khôi áp sát tai vào nghe ngóng, nhưng vẫn không nghe thấy gì.

"Cha, cha muốn xây cho ai, cha nhìn người đó một cái đi ạ."

Cụ già mở mắt ngước nhìn lên, bất động.

Lý Hướng Nam cúi người xuống bên cạnh cụ già: "Cụ ơi, có phải cụ muốn xây vài gian nhà thật tốt ở trên ngọn núi này, để sau này người canh rừng ở, đúng không ạ?"

Cụ già khẽ nhắm mắt rồi lại nhắm mắt.

Lý Hướng Nam cảm thấy sống mũi cay cay, nước mắt ào ạt trào ra: "Cụ ơi, cụ cứ yên tâm, chúng cháu nhất định sẽ xây."

Đôi môi cụ già lại vô thanh vô tức mấp máy nhẹ.

Lần này Triệu Đại Khôi đã nghe hiểu: "Cha, ý cha nói là cái giỏ phải không ạ?... Giỏ thì làm sao?... Ý cha là bảo đem mấy cái giỏ cha đan bán nốt đi, gom tiền vào trong đó luôn, có phải không ạ?"

Cụ già lại khẽ nhắm mắt.

"Cha, cha còn muốn nói gì nữa?"

Đôi môi cụ già cử động nhẹ, cụ đang vô thanh vô tức nói những lời mà chỉ một mình cụ hiểu: "Cừu... đừng để nó đi... cừu... đừng... để nó... đi..."

"Cha, ý cha nói là cừu phải không ạ?... Cừu thì làm sao?... Cừu gì cơ ạ?" Triệu Đại Khôi nghẹn ngào hỏi.

Cụ già mở to mắt, vẫn vô thanh vô tức nói, đôi môi cụ mấp máy ngày càng nhỏ yếu. Cừu, những con cừu hoang dã ở Phượng Hoàng Lĩnh của cụ, đừng để chúng đi. Từng con chim con thú ở Phượng Hoàng Lĩnh, đừng để chúng bị dọa chạy mất. Cụ đang nói, nhưng không ai có thể nghe hiểu, không ai biết được bí mật này của cụ. Đôi môi cụ mấp máy đã hoàn toàn dừng lại, thế nhưng đôi mắt cụ vẫn mở to, không chịu nhắm nhục mắt. Đôi mắt cụ vẫn đang nói về cái bí mật kia của cụ. Ngọn đèn bão trên đầu cụ, vừa rồi từng chiếu sáng hồi ức cả một đời của cụ, lúc này run rẩy, từ từ mờ dần đi, rồi tắt lịm. Tắt rồi, lại chợt nhún lên một cái, sáng lên, cuối cùng rốt cuộc cũng tắt hẳn, bốc lên một sợi khói thừa, cuối cùng ngay cả một sợi khói thừa cũng biến mất. Thứ mà nó để lại chính là khoảng trời nhỏ bé mà nó từng chiếu sáng.

"Cha." Triệu Đại Khôi lao vào người cụ già lớn tiếng khóc òa lên.

"Ông ơi." Hải Hải cũng lao vào người cụ già khóc lớn.

"Cha." Con dâu bưng cái hũ muối dưa sứ trắng hoa xanh đựng gà hầm quỳ sụp xuống bên mép giường, khóc nghẹn ngào không thành tiếng, "Cha còn chưa húp được một ngụm canh nào cả."

Lý Hướng Nam và những người có mặt đều cúi đầu mặc niệm.

Người run rẩy đẩy cửa bước vào là mẹ của Cao Lương Kiệt. Bà cụ toàn thân run rẩy, dùng chiếc gậy chống chỉ vào Cao Lương Kiệt: "Quả là cái nghiệp chướng chúng mày gây ra mà." Cao Lương Kiệt còng lưng đứng bên chiếc chậu rửa mặt, dùng răng cắn lấy chiếc khăn mặt, dùng duy nhất một cánh tay dùng sức vắt lấy. Ống tay áo trống không bên tay trái thẳng tắp rũ xuống. "Mày mau đi quỳ xuống trước mặt cụ Mận đi." Bà mẹ dùng gậy chống mạnh mẽ chọc vào người anh ta. Người già mắt mờ, tay lại run rẩy, gậy chống chọc vào phía sau tai Cao Lương Kiệt, máu tươi từng giọt rỉ ra.

"Để em vắt cho." Thúc Phân tiến lên chìa tay ra.

Cao Lương Kiệt nén nỗi bi thương, lắc đầu. Anh ta dùng răng cắn chặt khăn mặt, từng chút một vắt khô. Anh ta bước đến đầu giường cụ Mận, quỳ hai đầu gối xuống, dùng khăn lau từng chút một lớp bọt trắng bên khóe miệng cụ già, lau trán và gương mặt cho cụ. Hơn ba mươi năm trước vào một ngày gió tuyết, chính là lồng ngực ấm áp của vị cụ già nhân hậu này, đã sưởi ấm cho một sinh mệnh nhỏ bé đáng lẽ đã mất đi quyền sinh tồn. Cao Lương Kiệt cúi gằm đầu thật thấp, những giọt nước mắt lớn từ từ rơi xuống, rơi xuống mảnh đất mà cụ già từng bước qua. Mẹ của Cao Lương Kiệt cũng ở bên mép giường ngã nhào ngã ngửa kể lể khóc lớn lên.

Trong phòng lại có thêm mười mấy người nông dân ùa vào, từng người từng người một đều quỳ rạp trước mặt cụ già khóc lớn. Ở đây có người từng được cụ Mận cứu sống bằng thuốc nam, có người đi chặt củi ngất xỉu ở khe núi được cụ Mận cõng suốt hai mươi dặm đưa về nhà, có đủ mọi kiểu người từng được cụ già cứu giúp. Giờ đây, sau khi cụ Mận rời khỏi cõi đời này, họ đều vô cùng đau xót hối hận tưởng nhớ đến cụ ông cả đời sống nhân hậu này. Có người nông dân quỳ ở đó đấm ngực khóc rống lên: "Ông vì con cháu đời sau của chúng tôi mà chết đấy chứ. Cụ Mận ơi, chúng tôi có lỗi với ông mà."

Thế nhưng, cụ già vẫn yên lặng nằm đó, cái gì cũng không nghe thấy nữa rồi.

Lý Hướng Nam cùng các ủy viên thường vụ lặng lẽ bước ra khỏi ngôi nhà cỏ nhỏ.

Đám đông đen nghịt đứng vây quanh ngôi nhà cỏ nhỏ trong sự tĩnh lặng, bầu không khí trang nghiêm, hối hận và đau thương vô tận bao trùm lấy không gian. Mấy người bị trói giật cánh khuỷu đứng ở vị trí trước nhất của đám đông, trong đó có Trương Tỏa Tử.

"Xử lý chúng tôi đi." Trương Tỏa Tử nói.

Lý Hướng Nam lạnh lùng nhìn bọn họ, rồi quay đầu liếc nhìn mấy cán bộ đại đội cùng bước ra khỏi ngôi nhà nhỏ: "Đại đội các anh tự suy xét xem nên xử lý thế nào đi."

Ông dẫn dắt các ủy viên thường vụ huyện ủy bước đi. Họ trong sự im lặng bước qua trước mặt hàng ngàn nông dân. Trong sự im lặng đi qua Quỷ Sầu Giản. Trong sự im lặng đi qua thung lũng hình chữ V bị gai góc tầm ma chặn kín mít. Phượng Hoàng Lĩnh xanh mướt một màu hiện ra trước mắt một cách yên bình và tươi mới. Lý Hướng Nam và các ủy viên thường vụ đều dừng chân lại. Đối mặt với khu rừng xanh rờn trang nghiêm và tràn đầy sức sống, họ đến một câu cũng nói không nên lời. Một thứ thánh thiện vô cùng to lớn bao trùm lấy họ, cảm hóa họ. Rừng thông già khắp núi tỏa ra hương thơm dịu mát ẩm ướt. Chim chóc ríu rít kêu vang, toàn bộ khu rừng càng tỏ ra yên tĩnh hơn. Phượng Hoàng Lĩnh này gắn liền với sinh mệnh của cụ Mận. Giờ đây, cụ Mận không oán không hận, không cần bất kỳ ai tưởng nhớ mà rời khỏi thế giới này, thế nhưng cụ lại để lại Phượng Hoàng Lĩnh xanh tươi này.

Đây chính là sự tiếp nối sinh mệnh của cụ.

Lý Hướng Nam chậm rãi quay đầu lại, nhìn thấy cô gái có đôi mắt cực kỳ đen ấy. Cô ấy vẫn luôn đi theo họ. Anh u ám nhìn cô ấy, cô ấy cũng lặng lẽ nhìn anh.

"Cô là phóng viên phải không?"

"Tôi là người của Tân Hoa Xã, tôi tên là Hoàng Bình Bình."

Lý Hướng Nam với ánh mắt u buồn nhìn Phượng Hoàng Lĩnh trước mắt.

"Cụ già này từng cứu cha anh à?" Hoàng Bình Bình hỏi.

"Nhưng ông ấy đã quên rồi." Lý Hướng Nam không quay đầu lại, ánh mắt thẫn thờ.

"Anh đánh giá thế nào về ông ấy?" Hoàng Bình Bình dừng lại một lát, rồi lại hỏi.

Lý Hướng Nam đứng lặng u ám như một bức tượng đá.

"Anh có đánh giá gì về cụ Mận? Cụ ấy hẳn là người cao cả nhất, phải không?"

Lý Hướng Nam đột ngột quay đầu lại, nổi giận: "Chúng ta không có quyền đánh giá ông ấy. Ông ấy chính là linh hồn của mảnh đất cổ xưa và nghèo đói này."

Hoàng Bình Bình thẫn thờ nhìn anh, nhìn vị bí thư huyện ủy đang kích động ấy.

Lý Hướng Nam quay đầu đăm đăm nhìn khu rừng núi. Anh từ xa nhìn thấy một đốm đỏ rực rỡ xuất hiện trên sườn núi xanh mướt, nhảy nhót, nhanh chóng tiến lại gần, đó là một cô gái đang chạy tới.

Anh nhận ra rồi, là Tiểu Lợi.