Lý Hướng Nam dắt xe đi vừa được hai bước, ngẩng đầu lên liền sững sờ. Tiểu Lợi mặc một chiếc áo mưa màu hồng, dắt chiếc xe Phượng Hoàng dính đầy bùn đất đang đứng cạnh bức tường vây.
"Tiểu Lợi, là em sao?"
Tiểu Lợi không trả lời, nhìn sang Lâm Hồng vẫn đang đứng ở đằng xa phía sau Lý Hướng Nam.
Lý Hướng Nam cũng quay đầu nhìn lại, cười một cách mất tự nhiên. Lâm Hồng lại dùng ánh mắt vô cùng bình tĩnh, thấu tỏ mọi chuyện để lướt qua Lý Hướng Nam và Tiểu Lợi, sau đó xoay người đi ngược về trường học.
"Tiểu Lợi, sao em lại tìm được đến đây thế?" Lý Hướng Nam hỏi.
Tiểu Lợi nhìn Lý Hướng Nam: "Em đã đến viện an dưỡng, nhưng không thấy anh." Giọng nói của cô mang theo một vẻ oán trách đang phải kìm nén đến cực độ.
Lý Hướng Nam bỗng chấn động trong lòng, anh cười nói: "Anh đi viện an dưỡng ngay đây. Em đi cùng anh nhé?"
Tiểu Lợi đứng đó không nhúc nhích. Phải một lúc sau, cô mới dắt xe đi song song với Lý Hướng Nam: "Trước đây ở Bắc Kinh anh đã quen Lâm Hồng rồi à?" Cô hỏi.
"Anh và cô ấy là bạn học chung trường hồi trước." Lý Hướng Nam đáp.
Tiểu Lợi trầm mặc một lúc: "Ban đầu anh định dẫn cô ấy đi thanh niên trí thức về nông thôn phải không?"
"Em nghe ai nói vậy?" Lý Hướng Nam hơi ngạc nhiên.
"Hôm qua em gọi điện thoại đường dài để hỏi đấy."
"Hỏi ai?"
"Cái đó anh mặc kệ em." Tiểu Lợi cúi đầu trầm mặc.
Lý Hướng Nam nhìn cô, cũng trầm mặc theo. Tiếng bùn lầy dưới chân kêu ọp ẹp. Mọi chuyện diễn ra quá nhanh, cũng quá rõ ràng. Tiểu Lợi bày tỏ sự si mê đối với anh một cách không hề che giấu. Lý Hướng Nam vừa cảm thấy sự kiêu hãnh của đàn ông, lại vừa cảm thấy nguy hiểm. Đây là con gái út của Bí thư Tỉnh ủy, lại là một "chính trị gia" nhỏ tuổi khá mưu mô, nếu xử lý sự việc này dù chỉ có một chút sơ suất, sẽ dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị của chính mình.
Nếu anh yêu Tiểu Lợi, vấn đề có lẽ sẽ đơn giản; nếu không yêu, thì phải cẩn thận nắm bắt mối quan hệ, phát triển tình bạn. Nhưng thực ra, ngoài sự thích thú ra thì anh còn chưa kịp suy nghĩ bất cứ điều gì về Tiểu Lợi. Giờ đây, thái độ của Tiểu Lợi đối với Lâm Hồng lại làm rõ một vấn đề: Thái độ của chính anh đối với Lâm Hồng sẽ là gì? Đây là một vấn đề phức tạp, hiện tại anh không thể trả lời, thậm chí không dám đối mặt. Bây giờ anh cần dùng sự từng trải của một chính trị gia để xử lý mối quan hệ tình cảm này.
Anh hóm hỉnh trách yêu Tiểu Lợi: "Thủ đoạn dò la tin tức của em cũng ghê gớm thật đấy, lại đi thăm dò cả gốc tích của Bí thư huyện ủy cơ à."
"Bí thư huyện ủy thì không được tìm hiểu chắc?" Tiểu Lợi hờn dỗi nói, trên mặt lại ít nhiều lộ ra một nét nghịch ngợm, "Em muốn biết chuyện gì thì kiểu gì cũng dò la được."
"Thế chẳng hóa ra em là nữ tình báo KGB rồi sao." Lý Hướng Nam cười lớn, hoàn toàn là dáng vẻ của một Bí thư huyện ủy đang trêu đùa một người trẻ tuổi. Anh nhận ra cảm xúc của Tiểu Lợi rất dễ thay đổi.
"Lý tưởng hồi nhỏ của em là làm nữ điệp viên."
"Muốn làm nữ điệp viên cơ à?" Lý Hướng Nam hơi kinh ngạc, anh lại phóng đại sự kinh ngạc đó trong biểu cảm của mình.
"Đến nước ngoài để thám thính tình báo chứ."
"Đúng là tính cách con trai. Sao bây giờ lại không muốn làm nữ điệp viên nữa?" Lý Hướng Nam nói.
"Đó là vì em sớm đã không muốn nữa rồi. Em mà đã thực sự muốn đạt được mục đích gì, thì nhất định phải đạt cho bằng được."
"Bây giờ em muốn đạt được mục đích gì, làm một nhà văn lớn à?"
"Em không biết mình có sự kiên trì chịu khổ hay không."
"Thế chẳng phải mâu thuẫn với câu nói lúc nãy của em à?"
"Ý em là có những mục đích. Dù sao thì em muốn trả thù ai, nhất định phải trả thù cho đến cùng! Em muốn có được thứ gì, thì nhất định phải có được cho bằng được." Tiểu Lợi nói với vẻ hơi hung ác. Sự hung ác này hoàn toàn không giống với một người hoạt bát đáng yêu như cô.
"Nếu có người cản trở em có được nó thì sao?"
"Vậy thì em nhất định phải tìm cách trừ khử người đó."
Lý Hướng Nam chấn động trong lòng, một tính cách thật đáng sợ. Anh quyết định không bàn về chủ đề lạnh sống lưng này nữa: "Em có thấy con sông này không?" Anh chỉ vào dòng nước xiết trong mưa, "Hồi nhỏ anh toàn chơi đùa trong dòng nước này."
Tiểu Lợi lập tức vui vẻ hẳn lên: "Hồi nhỏ anh ở thôn Trần phải không? Em từng nghe chú em kể rồi. Hồi đó anh có biết bơi không?"
"Không biết, lúc nước cạn thì quẫy đạp lung tung ở trong đó thôi."
"Hôm nào chúng ta đi bơi đi." Tiểu Lợi hào hứng nói, "Cứ bơi dọc theo con sông này, bơi bốn mươi dặm là đến hồ Quan Thôn rồi."
"Đi ngay chắc không được đâu. Anh là Bí thư huyện ủy mà đi bơi cùng một cô gái, người dân Cổ Lăng chắc tưởng anh bị thần kinh mất."
"Vậy chúng ta đạp xe mang theo đồ ăn, đến Quan Thôn bơi. Không thì em kiếm chiếc xe jeep, em biết lái xe đấy." Tiểu Lợi phấn khích nói.
Viện an dưỡng đã đến. Tường vây bằng gạch, rất rộng, chiếm diện tích mấy chục mẫu. Bước qua cổng chính, đối diện là một hội trường nhỏ. Phía sau hội trường là những dãy nhà trệt sân nhỏ. Ngoài huyện Cổ Lăng, cán bộ nghỉ hưu của địa khu cũng có một số người sống ở đây. Lý Hướng Nam và Tiểu Lợi để xe dưới mái hiên phòng thường trực, hai người bước vào đại viện. Bên cạnh hội trường có hai gian nhà trệt là phòng giải trí, bên trong hắt ra ánh sáng vàng vờ từ vài ngọn đèn. Họ đẩy cửa bước vào. Trái mùa mưa gió, trong phòng có thắp đèn nhưng vẫn rất tối. Cạnh một chiếc bàn bóng bàn bày vài chiếc bàn vuông xếp gọn, hơn chục cán bộ nghỉ hưu đang ngồi thành mấy bàn uể oải đánh bài poker, khói thuốc lá lờ mờ bay ra từ từng bàn tay mệt mỏi. Có người vừa nhìn những quân bài trong tay vừa chậm rãi nhấp trà. Thấy Lý Hướng Nam bước vào, mọi người đều đứng dậy.
"Bí thư Lý đến đấy à?" Mọi người chào hỏi. Họ vô cùng chào đón tất cả các vị khách ghé thăm. Ở viện an dưỡng quá mức quạnh quẽ.
"Mọi người ngồi đi." Lý Hướng Nam vội vàng nói, "Tôi tiện đường ghé qua xem thế nào, xem mọi người có khó khăn và nhu cầu gì trong sinh hoạt không, để lo chút hậu cần cho mọi người."
"Nhu cầu gì á? Đoạn đường ở cổng lớn tốt nhất là nên sửa lại. Trời mưa quả thực không thể ra ngoài nổi." Có người nói.
"Lúc nãy tôi đã nghe quần chúng phản ánh thay các bác rồi, nhất định sẽ giải quyết nhanh chóng."
Lý Hướng Nam nói rồi không kìm được liếc nhìn Tiểu Lợi một cái. Tiểu Lợi không để tâm đến câu nói này, cô không hề nghĩ đến Lâm Hồng.
"Chúng tôi đã nói gần một năm rồi, người đi thì trà cũng không thể nguội lạnh được chứ." Một cán bộ nghỉ hưu mập mạp cất giọng lớn nói.
"Người đi trà lạnh, đó là chuyện cũ. Bây giờ, người đi, trà không những không thể lạnh, mà còn phải làm cho nóng lên. Chủ nghĩa xã hội phải nói đến tình người xã hội chủ nghĩa." Lý Hướng Nam cười nói.
Mọi người cười vang, lần lượt ngồi xuống. Có không ít người quen Tiểu Lợi, vừa cười vừa nói chuyện với Tiểu Lợi. Mọi người vây quanh Lý Hướng Nam, người một câu ta một lời trò chuyện một lúc.
"Các bác có một khó khăn và nhu cầu lớn nhất, vậy mà đều không nói ra đấy." Lý Hướng Nam cười nói.
Cả phòng nhìn nhau, đều có vẻ ngẩn ngơ.
"Những khó khăn thực sự đều biến thành lời phàn nàn cả rồi. Chỉ nói ở dưới, chứ không nói ở trên." Lý Hướng Nam tiếp tục nói, "Lúc nãy tôi vừa đẩy cửa vào, đã nghe thấy có người ngả người ra lưng ghế vừa sắp bài vừa kéo giọng nói: 'Đời chúng ta coi như tiêu tùng hoàn toàn rồi.' Phải vậy không?"
Có người mỉm cười, không khí khá hài hòa. "Rất nhiều đồng chí lão thành của chúng ta, làm việc cả đời, rời khỏi công việc, không để họ về nhà nuôi cá, trồng hoa, nấu cơm, có người nhàn rỗi một năm đến tóc cũng bạc phơ ra. Phải thế không? Lúc đi làm có mệt đến đâu, tinh thần vẫn phấn chấn; vừa nghỉ hưu cái là người cũng già đi, bệnh tật cũng kéo đến."
Mọi người đều bật cười, tiếp theo đó lộ ra vẻ cảm thán. Căn phòng trở nên yên tĩnh.
Lý Hướng Nam nói: "Việc để cán bộ trung thanh niên lên thay thế, ý nghĩa quan trọng của việc này, các đồng chí lão thành đều hiểu hết, họ cũng không sợ về hưu rồi không có ai quản. Điều họ sợ nhất là về hưu rồi không có việc gì để quản. Cứ bắt các bác ngày nào cũng quản năm mươi tư lá bài poker này, các bác sẽ thấy chán ngắt thôi. Phải không?"
"Lời này của cậu đúng là nói trúng vào tâm can chúng tôi rồi đấy." Có người đầy cảm thán nói. Ông ta giơ lá bài poker trong tay đập mạnh xuống bàn: "Cái này từ sáng đến tối chẳng biết làm gì cho phải."
"Đây là gánh nặng tư tưởng phổ biến của cán bộ lão thành." Lý Hướng Nam nói, "Sau này, cán bộ nghỉ hưu ngày càng nhiều, đó là một vấn đề lớn. Mặt khác, kinh nghiệm công tác của cán bộ lão thành lại là một khối tài sản lớn mà xã hội chúng ta không nên lãng phí. Cho nên tôi muốn thỉnh giáo mọi người, cùng nhau suy ngẫm để giải quyết vấn đề này. Tôi có một suy nghĩ chung thế này."
"Cậu nói nghe xem nào." Mọi người đều hứng thú nhìn cậu ấy.
"Nên tìm kiếm các hình thức khác nhau, để cán bộ nghỉ hưu tuy người ở ngoài cơ quan, nhưng thân ở trong xã hội, tiếp tục phát huy vai trò nghĩa vụ, ngoài biên chế."
"Thế nào gọi là vai trò ngoài biên chế?" Một người kỳ lạ hỏi.
"Ngoài biên chế, chính là nằm ngoài biên chế chứ sao." Người khác nói.
"Đúng vậy." Lý Hướng Nam tiếp tục nói, "Về điểm này mọi người có thể đưa ra suy nghĩ. Tôi xin nêu ra hai giả thiết cụ thể, gọi là ngọc thô để dẫn dắt ngọc quý. Một là, sau này, tôi, có lẽ cả các ủy viên Thường vụ Huyện ủy khác nữa, mỗi tháng sẽ có hai lần đến tọa đàm cùng các đồng chí. Một là để báo cáo công việc với các bác, hai là xin các bác góp ý kiến. Còn các bác, có thời gian thì có thể quan tâm nhiều hơn đến các mặt của Cổ Lăng, đến các thôn bản nhà máy đi dạo một chút, rồi về cùng bàn luận, có ý kiến hay kiến nghị gì thì cứ đưa ra với Huyện ủy. Hy vọng mọi người đều làm thầy của tôi. Tôi còn trẻ thiếu kinh nghiệm, giỏi nhất là triệu tập các cuộc họp xin ý kiến, xin kiến nghị."
Mọi người đều cười.
"Còn một điều nữa, huyện Cổ Lăng chúng ta chuẩn bị khai phất khu du lịch ở vùng Kim Quang Tự, ở đó còn định xây một viện điều dưỡng. Đến lúc đó, các đồng chí có thể đến đó điều dưỡng, có thể làm cố vấn nghĩa vụ, quản lý viên ngoài biên chế, hướng dẫn viên ngoài biên chế cho cục du lịch, cục lâm nghiệp, thậm chí giúp trồng cây gây rừng phủ xanh đất trống. Các bác thấy thế có được không?"
"Được." Mọi người hào hứng nói.
"Chúng ta cùng nhau mày mò nhé," Lý Hướng Nam nói, "Không giải quyết vấn đề này, cán bộ cứ đến tuổi năm mươi, còn chưa nghỉ hưu đã thấy áp lực, phải suy nghĩ về cuộc sống sau khi nghỉ hưu. Thế thì làm sao mà dốc toàn lực cho công việc được?"
"Bây giờ người ta toàn nói bốn mươi bảy tám, làm cũng bằng thừa." Có người đan xen nói.
"Đến lúc nghỉ hưu lại thành ra chán chường phàn nàn. Chúng ta chơi trò biến tiêu cực thành tích cực."
Mọi người cười lớn.
"Gần đây Huyện ủy bắt đầu tiến hành làm điểm chỉnh đốn đảng, sau này sẽ chỉnh đốn đảng toàn diện. Các đồng chí có thể đi đây đi đó xem xét, thấy có gió tanh mưa máu gì, có tham nhũng vơ vét của cải nào, đều giúp người dân tố cáo lên trên nhé." Lý Hướng Nam nói, "Việc này hoàn toàn là tình nguyện đấy nhé?"
Mọi người hớn hở ra mặt.
Đi vòng quanh các nhà ở viện an dưỡng một lượt, lúc bước ra thì trời đã ngớt mưa. Tiểu Lợi và Lý Hướng Nam dắt xe đi qua đoạn đường lầy lội này. "Động tác này của anh khá cao tay đấy." Tiểu Lợi cười nói.
"Cao tay ở chỗ nào cơ?" Lý Hướng Nam cố tình hỏi.
"Thứ nhất, bịt chặt cái miệng của người ta. Anh tuổi trẻ tài cao đến làm Bí thư huyện ủy, lại vừa muốn thay phiên, lại vừa muốn điều chỉnh cán bộ, người khác không nói là anh bài xích cán bộ lão thành sao? Bây giờ đến cả cán bộ nghỉ hưu mà anh cũng tôn trọng thế này, thì người ta còn nói được gì nữa?"
"Thứ hai thì sao?"
"Thứ hai á?" Tiểu Lợi chớp mắt một cái, lúc nói đến thứ nhất cô vốn không hề nghĩ đến thứ hai, nhưng khi hỏi đến thứ hai thì liền có thứ hai, "Thứ hai, anh lại kéo được về một lực lượng chính trị."
"Lực lượng chính trị nào chứ?"
"Chính là mấy ông già này đấy. Đừng thấy họ không có quyền lực, nhưng vẫn có cái miệng đấy chứ. Ở trên chỗ nào cũng nói một tiếng, muốn nâng đỡ một người hay đánh đổ một người đều rất dễ dàng. Chiêu này của anh, chẳng phải là tự kiếm cho mình một đám tuyên truyền viên tình nguyện rồi sao? Chú em còn chẳng nghĩ ra được chiêu này ấy chứ."
"Còn chiêu thứ ba nào nữa không?" Lý Hướng Nam lại một lần nữa bị tâm cơ của cô gái này làm cho dao động, nhưng trên mặt lại cười rất đỗi bình thản.
"Hai chiêu còn chưa đủ à? Bản thân anh cũng thấy vô cùng đắc ý rồi chứ gì?"
"Tôi có gì mà đắc ý cơ chứ." Lý Hướng Nam lắc đầu. Cậu chỉ cảm thấy giả thiết về việc để cán bộ nghỉ hưu tiếp tục phát huy tác dụng là có chút ý nghĩa. Cậu tiện miệng hỏi: "Em thường hay bàn chuyện chính trị thế này với ai thế?"
"Ở Cổ Lăng thì là với chú em, ở tỉnh thì là với bố."
"Bố em có nghe em bàn không?"
"Tất nhiên là nghe chứ. Lần nào nghe xong cũng phải mắng em hai câu."
"Mắng gì thế?"
"Mắng em đầy đầu mưu mô quyền thuật, không nghiêm túc đàng hoàng."
"Nói đúng lắm." Lý Hướng Nam nói.
"Đó cũng chỉ là ông ấy ra vẻ bề trên của Bí thư Tỉnh ủy thôi. Có lần nào em nói mà ông ấy không hứng thú đâu? Em mà chưa nói hết là ông ấy còn giục em nói cho bằng hết ấy chứ." Tiểu Lợi hỏi: "Anh quen bố em à?"
"Bố em từng gọi anh đến nói chuyện mấy lần."
"Bố em có đánh giá cao anh không?"
"Không biết." Lý Hướng Nam lắc đầu.
"Ông ấy nhất định đánh giá cao anh, ông ấy là người yêu mến nhân tài mà."
"Tôi có tài cán gì cơ chứ?"
"Em thấy anh có." Tiểu Lợi nói xong liền liếc nhìn Lý Hướng Nam một cái, cười nghịch ngợm. Không biết nghĩ đến điều gì, đột nhiên khuôn mặt hơi ửng đỏ, cúi đầu không nói gì nữa.
Sự im lặng này khiến Lý Hướng Nam cảm thấy nguy hiểm, anh cười chuyển chủ đề: "Sao lúc viết tiểu thuyết em không bàn bạc nhiều hơn với Khang Lạc?"
"Em từng bàn với anh ấy rồi. Người thì khá thú vị, nhưng những thứ viết ra thì em không thích."
"Tại sao?"
"Quá cứng nhắc."
"So với cậu ta thì anh còn cứng nhắc hơn, nghiêm túc hơn nhiều đấy." Lý Hướng Nam cười ha hả.
"Nhưng em thích ở cùng anh."
"Thế thì mỗi ngày anh phải giáo huấn em đấy." Lý Hướng Nam trêu đùa như một bậc trưởng bối, muốn kéo giãn khoảng cách tuổi tác ra.
"Em mới không thèm sợ anh đâu." Tiểu Lợi ngẩng cao đầu nhìn Lý Hướng Nam. Ánh mắt đó mang theo ngôn từ.
"Được rồi, đường này đi xe được rồi đấy, chúng ta lên xe thôi." Lý Hướng Nam vẫy tay một cái, hai người liền leo lên xe, bất chấp làn mưa lúa nhỏ đạp xe hướng về thành huyện mà đi.