Ngày mai phải xuống cơ sở. Chập tối, Lý Hướng Nam đi dạo một vòng, chuẩn bị đến thăm nhà một số cán bộ.

Vừa bước vào nhà Trang Văn Y, Trang Văn Y đang cãi nhau với vợ. Vợ anh ta cũng là người tốt nghiệp đại học, chuyên ngành trồng trọt, đang mắng chồng: "Anh đúng là cái đầu nóng. Anh có làm chính trị đâu, tham gia mấy chuyện đó làm gì? Đắc tội với Cố Vinh, lại còn làm căng với Lý Hướng Nam như thế, chi bằng ở nhà viết sách của anh đi." Vừa nói, cô ấy vừa thắt tạp dề dọn dẹp nhà cửa. Bát đũa sau bữa tối vẫn bừa bộn chất đống trên bàn, hai cậu con trai bốn năm tuổi đang cào cấu đánh nhau trên sàn, đứa nhỏ thì oa oa khóc.

"Các người làm cái gì thế hả?" Trang Văn Y bực bội quát lên với lũ trẻ, giơ tay định đánh.

"Anh có bực bội thì trút vào con cái làm gì?" Vừa lao tới kéo con, vợ anh ta vừa hậm hực vặn lại. Trang Văn Y thở dài một tiếng thật mạnh, đứng phắt dậy định bước ra ngoài, chợt thấy Lý Hướng Nam đang đứng ở cửa.

"Sao lại nội chiến thế này?" Lý Hướng Nam cười bước vào nhà.

"Anh ấy rõ ràng không phải là người làm chính trị, thế mà cứ tưởng mình giỏi giang lắm. Đã có người nói anh ấy là kẻ dã tâm rồi kìa." Người vợ tiếp tục cằn nhằn chồng.

"Làm chính trị có gì khó chứ?" Trang Văn Y không phục nói một câu.

"Tôi thấy anh đúng là có chút dã tâm đấy. Định làm nhà học thuật chính trị cơ mà. Không trực tiếp làm chính trị, nhưng lại muốn đứng trên cả các chính trị gia, dùng lý luận để chỉ đạo chính trị."

"Em ăn nói hàm hồ gì thế?" Trang Văn Y thẹn quá hóa giận, anh ta vốn không muốn cái "dã tâm" này bị phơi bày trước công chúng, có những chuyện chỉ có thể nói giữa vợ chồng với nhau.

Lý Hướng Nam cười cười, anh rất hiểu những chuyện này: "Làm nhà học thuật chính trị thì tính là dã tâm gì chứ? Ai cũng nên có chút 'dã tâm' này, đối với xã hội lại là chuyện tốt." Anh vừa nói đỡ, vừa nhận điếu thuốc Trang Văn Y đưa tới, vừa đảo mắt quan sát căn nhà. Trên chiếc bàn viết kê sát cửa sổ bày la liệt sách vở tài liệu, bên trên có một chiếc đèn bàn. Trên chiếc máy khâu áp tường đã hạ đầu máy cũng chất một đống tài liệu, cũng có một chiếc đèn trận. "Hai vợ chồng các anh mỗi người chiếm một trận địa thế này cơ à?" Lý Hướng Nam ngồi xuống nói, "Lão Trang, tôi rất hoan nghênh anh làm nhà học thuật chính trị, thường xuyên đưa ra những chỉ đạo cho chúng tôi, những kẻ làm việc thực tế này."

"Anh đừng đến để xoa dịu tôi. Tôi không sợ chịu uất ức, cũng không sợ cãi nhau với anh. Chỉ cần vì cải cách, đáng lắm." Trang Văn Y mang theo cảm xúc nói. Anh ta kéo phắt một chiếc ghế đẩu nhỏ, tót lên ngồi xuống, rít mạnh hai hơi thuốc: "Mấu chốt của cải cách là gì? Thứ nhất là quyết tâm, thứ hai là quyết tâm, thứ ba vẫn là quyết tâm. Không có quyết tâm, những nhà cải cách chân chính đều sẽ bị các anh hy sinh hết." Nói đến đây, cảm xúc của Trang Văn Y trở nên kích động, anh ta đứng phắt dậy, từ trên giá sách rút phắt ra mấy cuốn sách: "Anh nhìn lịch sử kinh tế thế giới và lịch sử khoa học kỹ thuật mà xem, so sánh lại tình hình của chúng ta đi. Chỉ cần triệt để vứt bỏ chế độ cũ, phá thuyền dìm nồi, là có thể thành công. Đây là trào lưu của lịch sử."

Lý Hướng Nam cười xua tay: "Tôi đến hôm nay là để trò chuyện gia đình với hai vợ chồng anh thôi. Về tranh luận cải cách, ngày mai chúng ta xuống cơ sở rồi bàn tiếp."

"Xuống cơ sở thì tranh luận được cái gì?"

"Kết hợp với vấn đề cụ thể mà tranh luận chứ." Lý Hướng Nam nói.

Trò chuyện phiếm một lúc với vợ chồng Trang Văn Y, Lý Hướng Nam đứng dậy cáo từ. Xem ra, muốn thuyết phục vị "phái cấp tiến" mang đậm chất thư sinh này không phải chuyện dễ dàng. Phí tổn tư duy là một trong những thứ ngoan cố nhất trên đời. Cứ chờ chuyến đi xuống cơ sở bắt đầu vào ngày mai xem sao.

Người thứ hai mà Lý Hướng Nam muốn gặp là Long Kim Sinh. Ông ta ở trọ một mình trong một căn nhà dân tại huyện lỵ. Vừa bước qua cổng viện, anh nghe thấy tiếng Long Kim Sinh đang gắt gỏng quát "Không được", khiến anh không khỏi khựng lại. Đây là lần đầu tiên anh nghe thấy Long Kim Sinh nổi giận với giọng điệu lớn tiếng như vậy. Đây là một cái sân chung. Long Kim Sinh đang đứng ở cửa căn phòng ông ta ở.

Đứng bên ngoài là một phụ nữ nông thôn mặc chiếc áo vá xanh, thoạt nhìn khoảng năm mươi tuổi. Bà thỉnh thoảng lại rụt rè nhìn Long Kim Sinh, đang cầu xin ông ta điều gì đó. "Ông cứ mặc kệ không quản chút nào sao?" Bà cất giọng nhỏ suýt.

"Chuyện này tôi không thể quản." Long Kim Sinh nói.

"Cái này có phạm chính sách đâu..."

"Đây chính là phạm chính sách lớn nhất."

"Ông mặc kệ tất cả luôn à?"

Long Kim Sinh thở dài một hơi thật dài đầy bất mãn.

"Tôi cầu xin người ta giúp đỡ lo liệu, lần này ông đừng cản nữa, được không?" Người phụ nữ nông thôn lại rụt rè nhìn Long Kim Sinh.

"Không được, tôi nói cho bà biết là không được."

"Hôm nay tôi vì thằng ba mà cầu xin ông một lần."

"Bà hồ đồ thế nhỉ." Long Kim Sinh nổi giận.

Lý Hướng Nam bước vào trong sân: "Có chuyện gì thế, thím?" Anh liếc nhìn Long Kim Sinh, rồi cất lời hỏi người phụ nữ nông thôn nọ. Long Kim Sinh muốn cản nhưng lại không thể cản, đành bất lực thở dài.

"Cậu có việc gì thế, thím?" Lý Hướng Nam lại hỏi một lần nữa.

Long Kim Sinh xua tay nói với Lý Hướng Nam: "Cậu đừng quản bà ấy."

Người phụ nữ nông thôn muốn nói gì đó, nhìn Long Kim Sinh rồi lại ngậm miệng.

Lý Hướng Nam nhìn Long Kim Sinh hỏi: "Rốt cuộc là chuyện gì?"

"Bà ấy là vợ tôi."

Lý Hướng Nam sững sờ. Anh biết, Long Kim Sinh làm lãnh đạo cấp huyện ở Cổ Lăng hơn hai mươi năm, đến nay vẫn chưa chuyển hộ khẩu vợ con thành hộ khẩu thành thị. "Thím, thím có việc gì thế ạ?" Lý Hướng Nam hỏi.

"Thằng ba muốn tìm một công việc trong thành, công xã và huyện đều có người giúp lo liệu cả rồi, công văn cũng đã xuống, thế mà ông ấy cứ chặn lại không cho."

"Đừng lải nhải mấy chuyện này nữa được không?" Long Kim Sinh tức giận nói.

"Hai cụ ở nhà đều đã bảy, tám mươi tuổi, ai cũng có bệnh, một người bị liệt. Ba đứa con, đứa cả thì tàn phế; đứa thứ hai đi bộ đội rồi; đứa thứ ba năm nay mười bảy tuổi, muốn tìm một việc làm, thế mà ông ấy cứ bảo là không được."

Long Kim Sinh trợn mắt mắng: "Bà bị làm sao thế hả, không biết điều à?"

"Tôi không biết điều chỗ nào?" Vợ Long Kim Sinh tuôn rơi nước mắt, "Theo ông ba mươi năm, phụng dưỡng người già, từng đứa con nuôi lớn, tôi từng kêu khổ với ông tiếng nào chưa? Ông ở bên ngoài làm việc, tôi từng kéo chân ông chưa?" Có người ngoài đồng cảm, người phụ nữ bắt đầu giãi bày nỗi khổ.

Long Kim Sinh bực dọc nói: "Bà đừng làm mất mặt gia đình nữa có được không? Vị này là Bí thư huyện ủy Lý mới đến của chúng ta."

Đại tẩu họ Long ngẩng đầu nhìn Lý Hướng Nam, lập tức nín bặt tiếng khóc than. Bà kéo vạt áo lau nước mắt, cúi gằm đầu xuống: "Bí thư Lý, các cậu có việc công thì cứ bàn bạc đi. Tôi đi đây."

Lý Hướng Nam vội vàng nói: "Không không, đại tẩu họ Long, tôi không có việc gì cả. Thím có khó khăn gì, cứ nói với tôi, được không?"

Bà cụ rủ mi mắt nói: "Tôi không có khó khăn gì, đều rất tốt cả. Vừa rồi tôi nói nhảm đấy thôi." Sau đó bà nhìn Long Kim Sinh một cái, "Ông nó này, tôi đi nhé."

"Số tiền này bà cầm lấy." Long Kim Sinh nhét năm đồng vào tay vợ.

"Ông cứ giữ lấy mà dùng. Ông một mình ở bên ngoài, một tháng chỉ giữ lại mười đồng thì làm sao mà đủ. Người già, trẻ con ở nhà chẳng thiếu thứ gì cả." Người vợ đẩy tiền lại.

Long Kim Sinh lại nhét tiền vào tay vợ. Ông nhìn bộ quần áo vá víu của vợ nói: "Bà cắt một miếng vải đi." Người vợ nhìn Long Kim Sinh, mắt đỏ hoe, cúi đầu xuống. "Tôi tranh thủ mấy ngày nữa sẽ về nhà một chuyến."

"Không cần đâu. Ông cứ bận việc công của ông đi, việc đồng áng tôi làm được hết. Bí thư Lý, tôi đi đây."

Lý Hướng Nam hỏi: "Muộn thế này rồi mà thím còn về trên núi á?"

"Trong thôn có xe máy kéo về."

Lý Hướng Nam nhìn theo đại tẩu họ Long bước ra khỏi sân, một lúc lâu sau mới quay đầu lại: "Anh mỗi tháng ngoài gửi cho gia đình ra, chỉ giữ lại mười đồng tiền sinh hoạt thôi sao?"

Long Kim Sinh vừa cuộn điếu thuốc lá nhỏ vừa nói: "Không uống rượu, không cần mua thuốc lá giấy, thế là đủ rồi."

"Anh chưa từng xin cứu tế bao giờ à?"

"Trên Tây Sơn nhà nghèo đâu chỉ có mỗi nhà tôi, toàn núi trọc sườn dốc khô hạn cả."

Lý Hướng Nam liếc nhìn Long Kim Sinh. Đây cũng là một kiểu cán bộ được tôi luyện trên mảnh đất nghèo nàn lạc hậu này. Cả đời họ ghi nhớ việc cùng chịu khổ với nhân dân, nhưng lại thiếu đi tầm nhìn xa trông rộng của lịch sử.

Anh ngồi xuống chiếc ghế đá trong sân hỏi: "Ruộng chia ở nhà chỉ có một mình vợ anh làm thôi à?"

Long Kim Sinh ngồi xổm đáp: "Vâng." Rồi ngẩng phắt mặt lên, "Bí thư Lý, có mấy vấn đề về chính sách muốn thỉnh thị cậu, ở công xã Thành Quan có người tự đứng ra bao thầu ô tô để làm vận tải..."

Lý Hướng Nam cười xua tay: "Việc công hôm nay không bàn đến, đợi ngày mai xuống cơ sở rồi bàn tiếp. Lúc này chúng ta cứ trò chuyện phiếm đi."

Lý Hướng Nam bắt đầu từ hoàn cảnh gia đình của Long Kim Sinh để trò chuyện, vừa nói chuyện vừa suy nghĩ: Trang Văn Y ở nhà cãi nhau với vợ, thực ra lại chính là một cặp vợ chồng hòa thuận nhất, cả hai người đều muốn nỗ lực làm chút sự nghiệp. Long Kim Sinh và vợ là những người đồng cam cộng khổ. Ngay cả Cố Vinh, ở nhà cũng là một người chồng tốt, một người cha tốt. Thế nhưng, cục diện chính trị do những con người này cấu thành lại có mâu thuẫn vô cùng gay gắt. Quan hệ chính trị có lẽ là mối quan hệ nghiêm trọng nhất chăng? Làm thế nào để bản thân nắm vững sách lược giữa sự đối lập gay gắt, tranh thủ số đông, hình thành dòng chính, mở ra con đường đây?

Hai người đang trò chuyện, bên ngoài vang lên tiếng phanh xe đạp, Tiểu Lợi như một cơn gió lướt vào trong sân: "Tôi tìm thấy anh rồi." Cô nhìn Lý Hướng Nam, vỗ tay cười vui vẻ.

Lý Hướng Nam ngạc nhiên hỏi: "Tìm tôi á?"

"Tôi tự ra cho mình một bài toán khó: Liệu trong vòng nửa tiếng có thể tìm thấy một người ở trong huyện lỵ hay không? Tôi chọn anh làm mục tiêu để tìm thử. Chứ gì nữa," cô giơ cổ tay xem chiếc đồng hồ nhỏ, "hai mươi bảy phút là phá án xong rồi."

Lý Hướng Nam cười ha hả. Ngay cả Long Kim Sinh vốn chưa từng cười cũng không kìm được mà lộ ra một nụ cười phác thảo chân chất. Nhân cơ hội đó, Lý Hướng Nam đứng dậy cáo từ.

Khi đi trên đường phố huyện lỵ, Lý Hướng Nam đầy cảm thán nhắc đến cảnh tượng Long Kim Sinh mắng vợ: "Lão Long cả đời tận tụy cống hiến đấy."

Tiểu Lợi hất mái tóc ngắn tỏ vẻ không đồng tình: "Thế thì có ích gì chứ?"

Lý Hướng Nam mang giọng điệu phê bình nói: "Sao lại gọi là không có ích?"

"Có xe hơi mà không đi, mỗi lần xuống cơ sở đều cưỡi xe đạp vác theo cuộn hành lý, ra vẻ gian khổ phấn đấu. Nhưng cả đời cũng chẳng dẫn dắt người dân thoát nghèo làm giàu được, thì cái sự gian khổ phấn đấu ấy có ích gì chứ? Đảng Cộng sản chúng ta có một nhóm cán bộ như thế đấy."

"Gian khổ phấn đấu cũng là điều cần thiết chứ, cái này gọi là đồng cam cộng khổ mà."

"Thôi đi, anh cái ông Bí thư huyện ủy này lại ra vẻ đạo mạo rồi."

Lý Hướng Nam cười nói: "Sao cô lại thế nữa rồi?"

Lần đó Lý Hướng Nam bưng bát cơm xếp hàng lấy cơm ở nhà ăn cơ quan đi ra, tình cờ gặp Tiểu Lợi: "Ồ, lại tự đi lấy cơm đấy à? Anh cái ông Bí thư huyện ủy này bận rộn thế cơ mà, sao không bảo nhà bếp mang đến cho?"

"Thế thì ra thể thống gì?"

"Xếp hàng một lần mất mười hai mươi phút, anh có thời gian thì giải quyết thêm cho người dân một vấn đề chẳng phải là xong hết rồi sao? Làm cái trò hình thức chủ nghĩa gì chứ, chẳng phải anh là người phản đối hình thức chủ nghĩa nhất cơ mà?"

Lý Hướng Nam cười nói: "Cái này sao lại gọi là hình thức chủ nghĩa được chứ?"

"Cái thói quen 'không sợ nghèo, chỉ sợ không đều' của Trung Quốc này cần phải phá bỏ đi chứ. Một cán bộ cả đời không giải quyết vấn đề cho người dân, miễn là không ăn chặn nhiều, người dân liền nói ông ta là cán bộ tốt. Một cán bộ làm bao nhiêu việc tốt, chỉ cần ở rộng thêm hai gian phòng, là có người bất mãn. Đây chẳng phải là hình thức chủ nghĩa thì là gì?"

"Vừa làm việc vừa gian khổ phấn đấu thì có gì là không tốt?"

"Anh chỉ giỏi làm vẻ ta đây."

Tiểu Lợi vừa dắt xe đi vừa tranh luận: "Lời tôi nói không có lý à?"

Lý Hướng Nam ôn hòa nói: "Trung Quốc có quốc tình của Trung Quốc."

"Tôi thấy tôi là người thích ứng với quốc tình của Trung Quốc nhất đấy."

"Cô á?" Lý Hướng Nam không kìm được lại muốn cười ha hả, nhưng anh chợt nhận thức được điều gì đó, thu lại nụ cười, chỉ hơi mang theo vẻ châm biếm mà nói: "Trung Quốc mà làm theo phương pháp tư duy của cô, thể nào cũng rối tung lên cho mà xem." Anh bắt buộc phải giữ khoảng cách với Tiểu Lợi. Tối nay Tiểu Lợi lấy anh làm "mục tiêu phá án" để đi tìm, tâm lý tiềm ẩn trong chuyện này vô cùng vi tế.

"Bộ đồ của tôi thì sao lại rối loạn chứ?"

"Tư duy của cô thiếu logic quá, mâu thuẫn lẫn nhau nhiều quá."

Vừa trò chuyện, họ đã đi đến "Viện khách quý" của nhà khách nhỏ Huyện ủy.

Tiểu Lợi hỏi: "Anh đến thăm chú tôi à?"

"Bàn chút công việc."

Ánh mắt Tiểu Lợi do dự lóe lên một cái, rồi lẽo đẽo đi theo vào trong.

Cố Vinh đang chắp tay chậm rãi đi qua đi lại. "Hướng Nam đến đấy à?" Ông nhạt nhẽo chào một tiếng, cũng không dừng bước chân lại. "Tiểu Lợi, ăn cơm chưa?" Ông lại hỏi.

Tiểu Lợi đáp: "Ăn rồi ạ, thưa chú."

Cố Vinh tiếp tục chậm rãi bước đi.

Lý Hướng Nam nói với Cố Vinh: "Ngày mai Thường vụ Huyện ủy cùng một số phụ trách các ban ngành chuẩn bị cùng nhau xuống cơ sở đi dạo một chút. Chuẩn bị xem xét mấy nơi, thống nhất tư tưởng đối với tình hình và công việc cấp dưới."

"Ồ."

"Anh xem anh..."

"Sức khỏe tôi vẫn chưa ổn, cậu cứ dẫn các đồng chí đi đi."

"Cụ thể muốn giải quyết một số vấn đề ở cấp dưới, muốn thỉnh thị ý kiến của anh một chút."

"Cậu cứ xem xét mà quyết định đi."

Lý Hướng Nam nói: "Chuyện này phải bàn bạc với anh trước chứ."

Cố Vinh đáp với vẻ dửng dưng hơn: "Cứ bàn bạc với mọi người mà làm đi."

Lý Hướng Nam có chút lúng túng. Cố Vinh vẫn chậm rãi bước đi. Khi thân hình mập mạp của ông ta đi qua đi lại trước mặt Lý Hướng Nam lần này đến lần khác, Lý Hướng Nam có thể cảm nhận được sự thù địch tích tụ bên trong thân hình đó cùng uy nghiêm quyết tâm biến thành hành động. Cảm xúc và sức mạnh ấy từ luồng khí do thân hình ông ta rẽ ra khi đi lại, từ hơi nóng bừng bừng tỏa ra từ cơ thể ông ta, còn từ vẻ mặt u ám và bước đi vững chãi của ông ta, chậm rãi tỏa ra ngoài, khiến người ta cảm thấy áp lực. "Được, lão Cố, thế anh nghỉ ngơi đi. Đợi sau khi xuống cơ sở về tôi lại báo cáo với anh." Nói xong, anh liền cáo từ.

Tiểu Lợi nhìn Lý Hướng Nam, lại nhìn Cố Vinh, do dự một lát rồi ở lại.

Lý Hướng Nam một mình đi trên đường phố. Ánh chiều tà ở Tây Sơn đã sớm tắt lịm. Màn đêm buông xuống từng lớp như tấm màn xám vô tận. Mặc dù chưa đến thời điểm nóng nhất trong năm, nhưng sau bữa tối, trên đường phố đã có người hắt nước, ngồi trên những chiếc ghế đẩu nhỏ bắt đầu hóng mát rồi. Vừa chào hỏi mọi người, anh vừa suy tư.

Mâu thuẫn giữa bản thân và Cố Vinh hiện tại tạm thời là không thể điều hòa được. Chỉ có trước tiên đánh bại thế lực phản đối cải cách trên mặt trận chính trị, anh mới có khả năng chìa tay nói chuyện đoàn kết với Cố Vinh.

Một tháng nay, ngọn cờ đã giương ra, tình hình đã tiến triển, nhưng mũi nhọn hướng đến đâu là lợi ích đã có kết hợp tay trong tay với tư tưởng truyền thống tụ tập lại, trở thành một phe đối lập hùng mạnh đứng trước mặt anh. Có người nói Lý Hướng Nam làm việc "có hiệu quả rõ rệt", có người nói Lý Hướng Nam "kiêu ngạo lỗ mãng". Hai luồng dư luận hoàn toàn trái ngược về anh có lẽ đã sớm truyền đến cấp địa khu, ở đó lại kết hợp với các lợi ích và quan niệm khác nhau, trở thành một tầng đối lập cao hơn nữa. Rất nhanh thôi, phía tỉnh cũng sẽ chịu ảnh hưởng của hai luồng dư luận. Anh là Bí thư huyện ủy trẻ nhất toàn tỉnh được đề bạt lần này, lại làm những việc có chút "khác người", tất cả những điều này khiến anh thực hiện từng động thái dưới sự soi mói của công chúng, dưới sự xem xét và tranh cãi rộng rãi. Về phần phóng viên đưa tin, người phản đối cáo trạng, lại càng khiến Cổ Lăng thu hút sự chú ý trong phạm vi lớn. Cho dù anh làm đúng đến đâu, xuất phát điểm chính đáng đến đâu, nếu anh không thể trụ vững đội ngũ cán bộ, ổn định cục diện, mưu cầu biến cách trong sự ổn định, mà cục diện có bất kỳ sự mất kiểm soát nào, thì trong bối cảnh tư tưởng truyền thống vẫn còn khá mạnh mẽ như ngày nay, ắt sẽ bị thế lực thủ cựu nắm lấy cái cớ để lật đổ anh: Cổ Lăng loạn rồi.

Trong cục diện chính trị phức tạp đan xen giữa trên dưới, một con cờ nhỏ đôi khi rất có thể trở thành vật hy sinh cho sự cân bằng của toàn cục.

Anh biết sự nỗ lực chấn hưng, sự "khác người" sẽ triển khai trong công cuộc cải cách xã hội sau này của mình. Nhưng đó là đại số chính trị, vi tích phân chính trị, còn phải đợi từng chương sau mới có thể đưa lên lịch trình. Hiện tại, anh chỉ có thể bắt đầu từ số học chính trị một cộng một bằng hai. Mà toàn bộ bản đồ có thực hiện được hay không, then chốt của thành bại lại chính là những cuộc đấu tranh chính trị cơ bản một cộng một bằng hai ngày hôm nay.

Một tiếng "kít", chiếc xe đạp phanh gấp bên cạnh, Tiểu Lợi nhảy xuống xe. Cô rịn những giọt mồ hôi li ti trên trán, giải thích với Lý Hướng Nam như thể vừa làm chuyện gì đó có lỗi với anh: "Tôi lại nói dăm ba câu chuyện phiếm với chú tôi."

Lý Hướng Nam chế nhạo: "Cái này mà cũng phải báo cáo với tôi - Bí thư huyện ủy cơ à?"

Tiểu Lợi phì cười: "Giá như ông ấy không phải là chú tôi thì tốt biết mấy."

"Tại sao?"

"Thì tôi sẽ kiên quyết ủng hộ anh."

Lý Hướng Nam mỉm cười nói: "Tiểu Lợi, tôi phát hiện trong tính cách của cô có quá nhiều mâu thuẫn. Có lúc cô nói chuyện chính trị, trông có vẻ già dặn hơn tuổi của mình rất nhiều; có lúc nói chuyện, lại cứ như một đứa trẻ nít nực cười nhất vậy."

"Tôi giống trẻ con hồi nào chứ?"

Lý Hướng Nam dùng khẩu khí của bề trên nói: "Thực ra cô chính là trẻ con. Cô nói cô thích ứng với quốc tình Trung Quốc, nhưng thực ra cô không hề hiểu thực chất quốc tình Trung Quốc đâu."

"Sao tôi lại không hiểu chứ?"

Lý Hướng Nam ôn hòa cười cười. Đối xử với Tiểu Lợi thế nào là một trong những vấn đề phức tạp mà anh hiện đang gặp phải. Con gái của Bí thư Tỉnh ủy đôi khi sẽ ảnh hưởng đến quan điểm của Bí thư Tỉnh ủy đấy. Xem ra, bản thân nên tuân thủ hai điều: Một, tuyệt đối phải giữ khoảng cách nghiêm trang với cô ấy; Hai, tranh thủ sự thấu hiểu và ủng hộ của Tiểu Lợi dành cho mình. Anh quyết định dứt khoát nói chuyện một cách nghiêm túc với Tiểu Lợi về tư tưởng của mình, điều này có lẽ có thể kiêm đạt cả hai mục đích: "Cô có biết không, ở Trung Quốc, bất kỳ nhà cải cách nào có hoài bão lớn lao, nếu ông ta không đồng thời là một nhà chính trị lão luyện am hiểu quốc tình, thì ông ta cầm chắc số phận bị đánh cho tan tành." Lý Hướng Nam cố gắng dùng ngôn ngữ nghiêm túc, loại ngôn ngữ mà độ tuổi của Tiểu Lợi không thích ứng được để nói.

Tiểu Lợi gật đầu, lắng nghe anh nói tiếp.

"Cô muốn cải cách xã hội, trước tiên phải dùng một phần ba sức lực để ứng phó với đủ loại môi trường chính trị, bao gồm cả môi trường nhân sự, để hóa giải muôn hình vạn trạng các mối tơ vò, để đề phòng đủ thứ âm mưu thủ đoạn, đả kích báo thù; khi cần thiết, còn không thể không dùng một số kinh nghiệm mưu lược nhất định để trang bị cho bản thân. Có phải không?"

"Đúng vậy."

"Sau đó lại phải dùng một phần ba sức lực để nỗ lực xây dựng sự liêm chính chính trị tối thiểu, chấn chỉnh kỷ cương phép nước này, chấn đốn cán bộ này, phản đối tham nhũng quan liêu này, một cộng một bằng hai, hoàn thành những bài toán số học chính trị đó. Phải không chứ? Cuối cùng, cô mới có thể đem một phần ba sức lực còn lại của mình dùng vào việc khai phá tầm nhìn lâu dài và thực tiễn hiện thực cho xã hội. Mà trong thực tiễn ấy chứ, một phần khá lớn tinh thần của cô lại bắt buộc phải tiêu hao vào rất nhiều chuyện vụn vặt khiến người ta kiệt quệ tâm trí, lại còn phải có một phần tinh thần dùng để gánh chịu một số nỗi đau đớn tình cảm khó tránh khỏi của cá nhân. Có phải không?"

Tiểu Lợi nghiêng đầu lắng nghe trong tĩnh lặng, bánh xe đạp phát ra tiếng sột soạt trên mặt đường.

"Cho nên, cô muốn cải cách, cô phải là kẻ mạnh. Cô không chỉ phải là kẻ mạnh về tư tưởng, tri thức, gan dạ, tầm nhìn chiến lược, thậm chí là thủ đoạn chính trị, mà còn phải là kẻ mạnh về thể chất và ý lực. Ở đây, lịch sử không dành sự đồng cảm cho kẻ nhút nhát, mà chỉ dành cho kẻ nhút nhát sự thất bại tàn khốc và những lời chế giễu cay độc." Đoạn này đủ nghiêm túc, đủ thâm thúy rồi. Có lẽ đủ để tạo ra khoảng cách giữa anh và Tiểu Lợi.

Tiểu Lợi cúi đầu suy nghĩ điều gì đó, nghe thấy tiếng bước chân trầm ngâm và tiếng xe đạp sột soạt của cô. Tiểu Lợi hỏi trong bóng đêm: "Anh cảm thấy Cổ Lăng khó lắm à?"

"Hơi khó."

Tiểu Lợi nói rất chân thành: "Bước đi này ở Cổ Lăng anh phải đi cho thật tốt. Bước này của anh nếu thất bại, bị gác lại mấy năm, lỡ mất thời cơ, cả đời có lẽ sẽ chẳng làm được việc gì ra hồn nữa đâu."

Trong lòng Lý Hướng Nam có chút dao động. Tiểu Lợi kỳ diệu này. Những điều cô ấy nói lại chính là những điều mà anh từng suy nghĩ. Đối với việc bản thân ở độ tuổi ba mươi hai đặt chân bước vào công cuộc cải cách Cổ Lăng này, anh có sự mưu tính sâu xa. Cải cách xã hội, hoài bão cả đời, bước đi đầu tiên này bắt buộc phải đi cho tốt. Thành bại của bước đi này, có lẽ sẽ quyết định vận mệnh cả đời của anh. Dâu bể cuộc đời, cơ hội thi thố hoài bão vô cùng trân quý, bước đi không theo kịp, từng bước sẽ không theo kịp.

Anh cười cười nói: "Làm gì mà nghiêm trọng thế?"

Tiểu Lợi khẽ cãi lại: "Chứ sao nữa."

Trong lòng Lý Hướng Nam lại khẽ chấn động.

Tiểu Lợi dừng bước: "Ngày mai em cũng đi xuống cơ sở cùng các anh, được không?"

"Không được."

"Nếu anh thấy không tốt cho anh, vậy em không đi nữa."

Lý Hướng Nam cười: "Có gì không tốt cho tôi chứ? Chủ yếu là không tốt cho cô thôi chứ."

Tiểu Lợi nhìn Lý Hướng Nam, bướng bỉnh lầm bầm như một đứa trẻ: "Em chẳng sợ gì hết." Đôi mắt cô lấp lánh trong bóng đêm.

Hai người đứng đối diện nhau rất gần. Cách nhau bởi bầu không khí ẩm ướt và tĩnh mịch của màn đêm, cơ thể Tiểu Lợi tỏa ra thứ hương thơm của tuổi trẻ ngập tràn hơi ấm ẩm ướt sau khi ngấm mồ hôi, vô cùng mê hoặc, lại còn mang theo hương tóc thoang thoảng hơi mồ hôi. Một luồng run rẩy kích động từ người Lý Hướng Nam truyền thẳng lên cổ họng, anh thậm chí muốn ôm và hôn Tiểu Lợi một cái.

Khoảnh khắc này anh cảm thấy: Nguy hiểm không chỉ ở phía Tiểu Lợi, mà còn bắt đầu nảy mầm ở chính bản thân anh.

Thế này mà gọi là kéo giãn khoảng cách á? Quả thực là phản tác dụng.