Xe ô tô lớn chạy lên đập nước của hồ chứa thì dừng lại. Phó chủ nhiệm quản lý hồ chứa Chu Tuyền Sơn cùng với hơn mười cán bộ đang đứng trên đập đón tiếp bọn họ.

Chu Tuyền Sơn là một người đàn ông trung niên chừng bốn mươi mốt, bốn mươi hai tuổi, vóc người trung bình, mặt vuông, hai má đỏ ửng, hơi mập, luôn nheo mắt lại như sợ ánh sáng. Anh ta cười có chút chậm chạp, chìa bàn tay lớn ra bắt tay từng người và ân cần thăm hỏi với các vị lãnh đạo huyện ủy vừa bước xuống xe; dáng vẻ cử chỉ của anh ta, bàn tay anh ta bắt với người khác, đều thể hiện ra một thứ ôn hòa an phận thủ thường. Các ủy viên thường vụ đều rất khách khí với anh ta. Bởi vì Chu Tuyền Sơn này không phải là một cán bộ cấp dưới tầm thường. Năm 1965, lúc twenty-five tuổi, anh ta từng đảm nhiệm chức vụ bí thư huyện ủy Cổ Lăng, khi đó, anh ta là bí thư huyện ủy trẻ nhất toàn quốc, vô cùng nổi tiếng. Trước đó nữa, anh ta tốt nghiệp cấp ba về quê, dẫn dắt một ngôi làng có người phải đi ăn mày từ nghèo biến thành giàu. Hiện tại, tuy rằng vì nguyên nhân phức tạp khó nói hết mà anh ta phải cúi mình ở chốn thâm sơn cùng cốc bên bờ hồ chứa nước một cách vô danh tiểu tốt, nhưng mọi người đối với anh ta vẫn có sự tôn trọng phảng phất chút đồng tình nào đó. Anh ta nắm lấy tay Khang Lạc kém tuổi mình, cũng khách khí gật đầu: "Chủ nhiệm Khang, anh đến rồi à?" Dường như anh ta chưa từng làm bí thư huyện ủy bao giờ, từ trước đến nay chỉ là một cán bộ tép riu ngoan ngoãn. Tiểu Hồ bước xuống xe, đối với anh ta vừa lạnh nhạt vừa không tự nhiên, chỉ qua loa chìa tay ra một chút.

Gió trên đập rất lớn, thổi ào ào từ mặt nước mênh mông tới, thổi tạt quần áo bay phần phật, đứng không vững giống như sắp bị gió thổi bay đi vậy. Cùng đón tiếp trên đập với Chu Tuyền Sơn ngoại trừ mấy vị cán bộ ở sở quản lý hồ chứa nước ra, còn có người phụ trách ngân hàng huyện, mấy vị cán bộ công xã Hoàng Trang, vài người khác hình như không phải người bản địa. Đều là Lý Hướng Nam thông báo trước để họ đến.

Tiểu Hồ cảnh giác dò xét trận thế này, giữa mày lộ ra vẻ khinh miệt. Vừa nhìn thấy Chu Tuyền Sơn có mặt, cậu ta đã dự cảm chuyến đi này của Lý Hướng Nam không có ý tốt. Cậu ta càng ngày càng cảm thấy vị bí thư huyện ủy xuất thân từ học sinh này rất có thủ đoạn. Điều này vừa khiến cậu ta ghen tị, vừa khiến cậu ta dè chừng. Khỏi phải nói, hôm nay đến hồ chứa Hoàng Trang, nhất định sẽ có bài văn kỳ lạ.

"Mọi người cứ ngắm mảnh nước này trước đã." Lý Hướng Nam thấy mọi người đều đã xuống xe, liền chỉ vào mặt nước nói.

Con đập dài hai trăm mét, rộng rãi thẳng tắp, con đường xi măng trên đỉnh đập có thể chạy song song hai chiếc ô tô. Nó sừng sững chặn ngang cổ họng thung lũng theo hướng đông hướng tây, đồi núi hai bên rất thấp, nhấp nhô kéo dài, càng lên trên khoảng cách càng rộng rãi, trải dài phóng khoáng tạo nên một mặt nước mênh mông rộng tới mấy cây số vuông. Gió sóng vỗ bờ đá ở gần, ánh nước lấp lánh ở đằng xa. Dưới sườn núi ở đầu phía nam con đập có một dãy nhà xây bằng đá, đó chính là nơi ở của sở quản lý. Cái này thì có gì mà xem chứ? Đây là hồ chứa nước lớn nhất của Cổ Lăng, người Cổ Lăng hầu như ai cũng từng nhìn thấy. Mọi người đứng đối diện mặt nước đón gió, im lặng chờ đợi bí thư huyện ủy lên tiếng. Trang Văn Y đang hút thuốc và suy nghĩ điều gì đó. Phùng Diệu Tổ tùy tiện tán phô với người bên cạnh, ánh mắt hoàn toàn không nhìn mặt nước, ngầm tỏ ý anh ta không nể mặt bí thư huyện ủy chút nào. Tiểu Hồ ôm hai tay đi dạo vòng quanh, lộ ra vẻ không kiên nhẫn.

Thái độ cử chỉ của Tiểu Hồ và Phùng Diệu Tổ, Lý Hướng Nam đều nhìn thấy hết, anh không hề lộ ra sắc mặt. Đừng vội, cứ từ từ, bài văn rồi sẽ viết ra cho các cậu xem cho thật kỹ đây. "Lão Long," anh đứng trong đám đông phóng tầm mắt nhìn mặt nước, nói với Long Kim Sinh đứng bên cạnh, "anh có biết không, huyện chúng ta hiện tại đang bỏ hoang mấy vạn mẫu đất?"

Long Kim Sinh đang cúi đầu cuốn thuốc lá, lúc này kinh ngạc ngẩng đầu nhìn Lý Hướng Nam.

Mọi người đối với câu nói này cũng có chút hồ nghi.

"Không phải sao," Lý Hướng Nam chỉ vào mặt nước, "riêng chỗ này đã mấy nghìn mẫu rồi. Toàn huyện chúng ta tổng cộng có các loại mặt nước là năm vạn mẫu, tính ra mỗi người một phân, đều không được tận dụng, cứ thế bỏ hoang uổng phí."

Long Kim Sinh tỏ vẻ không đồng tình tiếp tục cuốn thuốc lá, thong thả nói một câu: "Trong hồ chứa này cũng có nuôi cá mà."

"Tôi nói này đồng chí, một mẫu mặt nước một năm đánh bắt được hơn nửa cân cá, thì tính là gì chứ? Gần như bỏ hoang rồi còn gì. Cậu tùy tiện rắc một vốc hạt mì xuống đất, không cày không bừa, chẳng lẽ một mẫu cũng không thu hoạch được vài cân sao?" Lý Hướng Nam nói.

Long Kim Sinh há miệng định nói gì đó, rồi lại khựng lại. Trang Văn Y ở phía bên kia của Lý Hướng Nam lại giống như đang tranh luận với ai đó, hậm hực nói: "Mấu chốt là tư tưởng chỉ đạo nông nghiệp của chúng ta vẫn là tư tưởng hẹp hòi cũ kỹ, không có quan điểm đại thực phẩm."

Long Kim Sinh chậm rãi nói: "Người Cổ Lăng không quen ăn cá."

"Thói quen sinh hoạt là do sản xuất quyết định, không có cá, sao lại quen ăn cá được? Hơn nữa, chúng ta hoàn toàn có thể tiêu thụ mà." Trang Văn Y nói.

"Nơi không quen ăn cá, thì thường cũng không quen nuôi cá, đây thường là quy luật." Lúc này Long Kim Sinh mới cuốn xong điếu thuốc, châm lửa từ từ, ngẩng đầu lên nói, "Tôi không phản đối nuôi cá, nông lâm mục ngư gì cũng phải làm. Nuôi cá ở Cổ Lăng, nói không có thì có chút ít. Nhưng mà nếu thực sự nuôi cá giống như một số vùng phía nam, e là không được. Rất nhiều vấn đề đều không đạt yêu cầu. Trước kia cũng từng làm bao nhiêu lần, lần nào cũng mới bắt đầu được một nửa rồi lại bỏ dở giữa chừng."

"Chủ nhiệm khoa của tôi ơi," Lý Hướng Nam quay đầu nhìn Trang Văn Y hỏi, "anh đề xướng quan điểm đại thực phẩm, bây giờ giao toàn quyền cho anh, cho anh làm bí thư huyện ủy mấy ngày, anh tính sao?"

"Trước tiên huyện ủy phải có quyết tâm, phải làm rõ phương châm." Trang Văn Y nói.

"Trước kia huyện ủy cũng từng họp, đã hình thành nghị quyết rồi." Long Kim Sinh ở bên cạnh chậm rãi nói.

"Được, đây là việc đầu tiên." Lý Hướng Nam mỉm cười nhìn Trang Văn Y, "Thứ hai thì sao?"

"Thứ hai nên thực hiện từ tổ chức, trong các ủy viên thường vụ nên có người chuyên trách mảng nuôi cá này." Trang Văn Y nói.

"Tôi trước kia từng phụ trách nuôi cá rồi." Long Kim Sinh vẫn ở bên cạnh thong thả nói thêm một câu.

"Được, đây là việc thứ hai. Thứ ba thì sao?" Lý Hướng Nam không để ý đến lời của Long Kim Sinh, tiếp tục hỏi Trang Văn Y.

"Thứ ba, để bảo đảm việc tiêu thụ, có thể thành lập một công ty thủy sản ngư nghiệp." Trang Văn Y nói.

"Được. Thứ tư thì sao?"

"Bây giờ chẳng phải đang nói tinh giản tổ chức bộ máy sao?" Long Kim Sinh ở bên cạnh nói giống như đang lẩm bẩm một mình.

"Nuôi cá thất bại trước kia, tôi thấy chủ yếu là do nguyên nhân kỹ thuật." Trang Văn Y từ đầu đến cuối giống như không hề nghe thấy lời của Long Kim Sinh, nói một mạch, "Bây giờ phía huyện nên chuyên môn tăng cường lực lượng về mặt này, thành lập trung tâm kỹ thuật, thiết lập mạng lưới hướng dẫn kỹ thuật đối với các đội sản xuất có điều kiện nuôi cá trong toàn huyện. Còn nữa, cần phải bảo đảm về mặt vốn liếng, điều kiện. Ngoài ra, nên thành lập trung tâm nghiên cứu khoa học tương ứng, căn cứ vào điều kiện thủy văn của huyện chúng ta, tiến hành nghiên cứu tổng hợp có hệ thống, nghiên cứu quản lý tổng hợp thủy lợi và phát triển tổng hợp nuôi cá. Lại thêm, đối với mối quan hệ giữa khai thác sử dụng tổng hợp ngư nghiệp và thủy lợi, mối quan hệ giữa ngư nghiệp và quản lý hồ chứa, mối quan hệ giữa ngư nghiệp và nông nghiệp, đều phải có các biện pháp chính sách tương ứng. Về kiến nghị phát triển sự nghiệp nuôi cá, trước kia tôi đã đề xuất bao nhiêu lần rồi, từ đầu đến có làm thế này đâu, có tác dụng gì chứ?" Trang Văn Y càng nói càng kích động, mặt đều đỏ bừng lên.

"Cậu thế này không chỉ là thứ năm, thứ sáu, thứ bảy đâu, một hai chục điều, phức tạp thế này, làm sao mà làm nổi đây?" Lý Hướng Nam cười nói.

"Vấn đề vốn dĩ rất đơn giản, phức tạp là phức tạp ở chỗ..."

"Đừng né tránh, hãy mạnh dạn nói rõ nó ra." Lý Hướng Nam nghiêm túc nói.

"Phức tạp chính là phức tạp ở bộ máy thể chế hiện nay của chúng ta, tác phong quan liêu, đã kìm hãm lực lượng sản xuất."

Nụ cười trên mặt Lý Hướng Nam vụt tắt, anh nhíu chặt chân mày nhìn Trang Văn Y, lạnh lùng nói: "Chỉ dựa vào một mớ rườm rà dài dòng như cậu đây, mà có thể phá vỡ được chủ nghĩa quan liêu phức tạp kia sao?" Mọi người đều sững sờ ngẩn ngơ, không biết tại sao bí thư huyện ủy lại đột nhiên nổi giận như vậy. Trang Văn Y đưa tay chỉnh lại cặp kính, không biết mình đã nói sai ở chỗ nào. Ngay cả Tiểu Hồ cũng kinh ngạc trừng mắt nhìn Lý Hướng Nam. Rốt cuộc hôm nay muốn chỉnh đốn ai đây? "Đã nói chủ nghĩa quan liêu kìm hãm sản xuất, thế thì cậu cân nhắc phát triển sản xuất, trước tiên phải cân nhắc phá bỏ chủ nghĩa quan liêu." Lý Hướng Nam nói.

"Ý của tôi là vậy." Trang Văn Y giải thích.

"Có những lúc, chúng ta đánh thẳng vào một điểm đột phá, còn bị chặn lại cơ. Cậu liệt kê ra mấy chục điều thế này, mũi nhọn nằm ở đâu? Chỉ cần có một điều, bày ra cho cậu hai vấn đề thực tế, kiến nghị của cậu liền thành một tờ giấy vụn. Hơn nữa kể ra hai mươi điều thì có ích gì chứ?"

Mọi người đều bị sự nghiêm khắc của bí thư huyện ủy trấn áp đến mức sợ hãi.

Lý Hướng Nam lại nhìn Long Kim Sinh và Trang Văn Y. "Hai người các anh có mâu thuẫn gì chứ? Mỗi người đều có tính phiến diện riêng. Một người là vì bài học kinh nghiệm trước kia, quen với những thứ cũ kỹ đó rồi, cho rằng không làm được, thế nên khỏi cần làm; một người thì không nhìn thẳng vào tính phức tạp của sự việc, chỉ dựa vào trí tưởng tượng, cho rằng việc gì cũng phải làm, nhưng trên thực tế, chỉ trách móc sự bảo thủ quan liêu, bàn giấy suông thì có ích gì chứ? Cuối cùng chẳng phải là bước đi khó khăn sao?" Lý Hướng Nam chuyển ánh mắt sang Trang Văn Y, "Cậu nói trước tiên là huyện ủy phải hạ quyết tâm, quyết tâm của huyện ủy hạ thế nào?" Anh chỉ vào các ủy viên thường vụ có mặt, "Nếu như huyện ủy chính là chủ nghĩa quan liêu, cậu tính sao? Là cải cách xong rồi mới đến làm ruộng nuôi cá đây, hay là vừa làm ruộng nuôi cá vừa cải cách đây? Không cải cách thì không thể nuôi cá, đây có lẽ là logic của cậu. Nhưng trên thực tế cậu sẽ hiểu rõ, chính là nắm lấy những việc cụ thể như nuôi cá, tập trung lực lượng vào từng điểm một để đột phá qua, chúng ta mới có thể thúc đẩy cải cách."

Lý Hướng Nam đảo mắt nhìn lướt qua mọi người, ánh mắt rơi trên người hai người: "Nói thẳng không giấu giếm đi, hôm nay đến hồ chứa Hoàng Trang, mục đích thứ nhất là nhắm vào hai người các anh, chính là đem tư tưởng của hai người các anh ra mổ xẻ."

Tiểu Hồ lạnh lùng liếc nhìn Lý Hướng Nam một cái.

Lý Hướng Nam tìm kiếm trong đám đông, gọi lớn: "Lão Chu, anh ra đây."

Chu Tuyền Sơn bước đến trước mặt mọi người.

"Đem kế hoạch của các anh ra bàn đi." Lý Hướng Nam nói với Chu Tuyền Sơn.

Chu Tuyền Sơn vẫn cười một cách chậm chạp, có vẻ như rất khó xử, rồi mới cất lời. Vài câu ngắn ngủi, nhưng lại đầu đâu ra đấy trình bày sự việc vô cùng rõ ràng: Đại đội Hoàng Trang, công xã Hoàng Trang bắt đầu từ năm trước đã chuẩn bị ký hợp đồng với sở quản lý hồ chứa, thuê mặt nước nuôi cá; thu nhập nuôi cá chia theo tỷ lệ ba bảy. Bảy phần thuộc về đại đội, ba phần thuộc về sở quản lý. Ngoài ra, đại đội chịu trách nhiệm nhận bao thầu toàn bộ việc sửa chữa kênh mương, cống ngầm, đê điều của hồ chứa mà không lấy tiền công, do sở quản lý hướng dẫn kỹ thuật. Đại đội còn chịu trách nhiệm trồng cây gây rừng trên các sườn núi xung quanh hồ chứa, trong vòng năm năm phải phủ xanh toàn bộ, ngăn ngừa xói mòn đất, giảm thiểu lượng phù sa bồi lắng cho hồ chứa.

"Đây là chủ ý anh ngầm hiến kế cho đại đội phải không?" Lý Hướng Nam mỉm cười hỏi.

Chu Tuyền Sơn cười đôn hậu.

"Là lão Chu đã hiến kế vẽ đường cho chúng tôi." Bí thư chi bộ đại đội Hoàng Trang Cao Đại Thụ đứng bên cạnh đáp lời. Quả nhiên anh ta đúng như cái tên của mình, vóc người cao hơn người khác một cái đầu, giọng nói lại không lớn lắm, còn hơi khàn khàn, trông chừng ba bốn mươi tuổi. Anh ta vừa vạt áo rộng toang hoác cười ha hả, vừa mở hộp thuốc lá "Mẫu Đơn", một cách rất tự nhiên mời thuốc mọi người có mặt.

"Nuôi cá là một việc vô cùng phức tạp, điều kiện tự nhiên, vấn đề kỹ thuật, vấn đề tiêu thụ, Cổ Lăng chúng ta xưa nay rất khó vượt qua những ải này đấy." Lý Hướng Nam nói rồi nhẹ nhàng liếc qua Long Kim Sinh một cái.

"Chúng tôi đã mời kỹ thuật viên nuôi cá từ nơi khác đến rồi." Cao Đại Thụ xòe rộng năm ngón tay bước ra khoát tay ra hiệu, "Hợp đồng với họ cũng đã bàn thảo xong xuôi. Chúng tôi ký hợp đồng hai đầu, một đầu ký hợp đồng thuê hồ chứa, một đầu thuê kỹ thuật viên. Đầu ra tiêu thụ không thành vấn đề, chúng tôi đều đã liên hệ xong hết rồi; việc vận chuyển tự chúng tôi lo. Bây giờ chỉ cần thuê được mặt nước trong tay, chúng tôi có thể trong vòng ba năm làm cho hồ chứa này mỗi năm sản xuất ra hơn hai mươi vạn cân cá."

Mục đích của việc này...

"Cái này có thực tế không?" Lý Hướng Nam biết rõ còn cố hỏi, "Anh lấy cái gì để chúng tôi tin tưởng đây? Mấy người chúng tôi đây là những người chỉ tin vào thực tế thôi. Bằng không, anh nói hay đến giời cũng vô ích."

"Chúng tôi đã nuôi cá ở hồ chứa nhỏ của đại đội chúng tôi được bốn năm rồi. Một năm một mẫu thu hoạch ba mươi cân cá, hoàn toàn là thật việc thật. Sắp tới còn muốn nâng cao nữa cơ."

Gặp chuyện tốt có nắm chắc như vậy, sao từ trước không ký hợp đồng sớm đi?" Lý Hướng Nam tiếp tục hỏi.

"Có phê chuẩn đâu chứ." Cao Đại Thụ buông thõng hai tay nói, quay đầu nhìn Chu Tuyền Sơn. Chu Tuyền Sơn hiểu ý quay đầu lại một chút, một kỹ thuật viên đứng sau lưng anh ta lập tức đưa tới một chồng tài liệu, anh ta chuyển tay đưa thẳng vào tay Lý Hướng Nam.

Lý Hướng Nam đăm chiêu cân nhắc đống tài liệu trong tay, rồi đưa cho cục trưởng thủy lợi huyện đi cùng xe: "Những thứ này tôi đã xem qua rồi, bây giờ, xin mời mọi người chuyền tay nhau xem qua đi. Xem xong, rồi suy nghĩ lại xem."

Đây là hơn chục bản báo cáo xin phép do công xã Hoàng Trang, đại đội Hoàng Trang, sở quản lý hồ chứa Hoàng Trang phối hợp gửi lên trong hai năm nay, xin huyện phê chuẩn hợp đồng của hai bên. Những khoảng trống trên hơn chục bản báo cáo hầu như đều bị đủ loại phê duyệt viết bằng bút máy, bút lông, bút bi, bút chì đỏ nhét kín mít. Việp mép giấy báo cáo đều bị quăn lại, một phần đã bị vò nát. Báo cáo được chuyền tay nhau trong tay mọi người, Lý Hướng Nam chắp tay sau lưng chầm chậm đi lại bên hàng lan can đá trên con đập. Mọi người rất nhanh đã xem xong. Vốn dĩ hơn chục bản báo cáo này bọn họ đều từng qua tay, lật qua là nhớ lại rõ ràng ngay. Rất nhiều người đều nhìn thấy bút phê của chính mình ở trên báo cáo. Cục trưởng Mã cục thủy lợi huyện là một người thấp đậm có bộ râu quai nón, lúc này có lẽ hơi nóng, lấy ra một cục khăn tay liên tục lau mồ hôi trên trán. Tiếng lật giấy sột soạt dừng lại, trên đập nước chìm vào một không gian tĩnh lặng. Chỉ nghe thấy tiếng sóng biển vỗ nhè nhẹ vào con đập bằng đá hoa cương phát ra tiếng ào ào.

Bí thư huyện ủy đứng lại trước đám đông. Giọng anh không lớn, thậm chí có thể nói là trầm thấp ôn hòa mà nói: "Đây có phải là phạm tội không?" Không một ai lên tiếng. Tiểu Hồ trong không khí thế này không dám giống như lúc nãy, lại dùng vẻ đi dạo thờ ơ để biểu thị sự coi thường của mình đối với uy quyền của Lý Hướng Nam. Cậu ta lại không cam lòng, thế là liền kho ôm hai tay lại, nhếch một chân sang một bên, dùng tư thế này để biểu thị sự phản kháng của mình.

Lý Hướng Nam không hề chú ý đến Tiểu Hồ, anh nhíu mày đăm đăm nhìn vào một nơi nào đó trước mắt.

"Hai năm thời gian, ký tên phê duyệt, công văn du lịch, vứt bỏ mấy chục vạn cân cá. Ảnh hưởng đến việc phổ biến nuôi cá trên mặt nước năm vạn mẫu của toàn huyện, số cá vứt đi thì lại càng không biết bao nhiêu mà kể. Quốc kế dân sinh, đều không để trong lòng chúng ta sao?" Anh dừng lại một nhịp, nhìn mọi người, "Những bút phê này đều có phần của các anh chứ? Bản báo cáo xin phép rõ ràng thế này, một việc rành rành ra đấy có lợi cho đất nước, cho nhân dân, cho tập thể như vậy, mà đều không nhìn ra tính hợp lý của nó sao?"

Không ai nói năng gì.

"Lão Long, ở đây cũng có mấy bản phê duyệt của anh chứ?"

"Đúng vậy."

"Được, bây giờ tạm thời không truy cứu trách nhiệm, chúng ta trước tiên đến giải quyết vấn đề phê duyệt hợp đồng này." Anh dừng lại một lúc rồi nói: "Các ủy viên thường vụ huyện ủy và huyện chính phủ trừ một vài đồng chí ra, đều có mặt cả. Các vị cục trưởng cục thủy lợi hôm nay đều được mời đến, bây giờ chúng ta mở hội nghị thảo luận về việc này. Các ủy viên thường vụ huyện ủy nghiên cứu tính khả thi của việc này từ mặt chính sách, huyện chính phủ, cục thủy lợi nghiên cứu cụ thể vấn đề phê duyệt hợp đồng này. Cấp trên cấp dưới có gì cần thương lượng, thì cứ trực tiếp bàn bạc tại đây luôn. Các anh xem, thế này có được không?"

Sự việc rõ ràng không thể rõ ràng hơn được nữa. Chưa đầy mười phút, các khâu từ mặt chính sách cho đến sự việc cụ thể để phê duyệt hợp đồng này, đều được thông qua hoàn toàn. Không có bất kỳ ai có thể đưa ra ý kiến phản đối.

Các anh có cần vay vốn không?" Lý Hướng Nam hỏi Cao Đại Thụ.

"Chúng tôi tự huy động vốn hoàn toàn có thể làm được." Cao Đại Thụ dùng sức xoa xoa bàn tay lớn, mặt mày hồng hào nói.

"Tôi biết đại đội các anh có tiền, nhưng các anh vươn tay làm dự án cũng nhiều. Nếu các anh xoay vòng vốn không thuận tiện, muốn làm cho sảng khoái một chút, cần vay vốn, tôi đã mời vị thần tài đến đây rồi." Lý Hướng Nam chỉ vào mấy vị phụ trách của tài chính huyện, ngân hàng huyện nói.

"Vậy thì tốt quá. Cho chúng tôi vay mấy vạn, hai năm là cả vốn lẫn lãi trả sạch. Đại đội chúng tôi là dám vay, dám tiêu, dám kiếm." Cao Đại Thụ hào sảng nói.

"Các việc cụ thể liên quan đến khoản vay các anh xuống dưới bàn bạc. Thủ tục hợp đồng cũng xuống dưới đóng dấu ký kết đi." Lý Hướng Nam đưa xấp báo cáo đó vào tay Khang Lạc, nói với mọi người: "Đồng chí ơi, một việc lợi hại rõ mồn một như thế sao lại bị chúng ta kéo dài ròng rã suốt hai năm trời chứ? Rốt cuộc vì sao mà không phê duyệt được, mọi người cứ nói thẳng thắn ra, tổng kết nguyên nhân lại xem nào."

"Chúng tôi là sợ phải chịu trách nhiệm, cứ đùn đẩy lên trên." Cục trưởng Mã cục thủy lợi thấp đậm giọng khàn khàn thừa nhận nói.

"Còn đùn đẩy lẫn nhau nữa." Lại có một người nói.

"Phía huyện thì đùn đẩy xuống dưới."

"Chuyện thế này rốt cuộc nên do nhà ai quyết định, không rõ ràng. Cục thì xin ý kiến cấp trên, huyện lại đẩy về cục, ai nấy đều sợ gánh vác trách nhiệm."

Mọi người tranh nhau nói.

"Cá nhân không phạm sai lầm, kết quả là tập thể lại phạm sai lầm lớn." Khang Lạc cười nói.

"Đây cũng là một kiểu cơm đại oa phạn, cũng phải cải cách. Sau này cũng phải làm chút chế độ trách nhiệm." Lý Hướng Nam tỏ ý tán thành tiếp lời mọi người, dừng lại một lúc rồi nói, "Các đồng chí, phê chuẩn hay không phê chuẩn hợp đồng này, còn có nguyên nhân cụ thể nào nữa không?" Mọi người im lặng trở lại, mấy chục con mắt lóe lên những ánh mắt khác nhau. Tiểu Hồ cảm thấy thần kinh chấn động, nhanh chóng liếc nhìn Chu Tuyền Sơn đứng ở tận cùng đám đông một cái. "Nói cụ thể hơn một chút, cái hợp đồng do Chu Tuyền Sơn hiến kế làm ra này không được phê duyệt, có bối cảnh cụ thể nào không?"

Ánh mắt dò hỏi của Lý Hướng Nam hướng về phía mọi người.

Lúc này mọi người đều hiểu rõ, cúi gằm mắt hết sức né tránh ánh mắt của bí thư huyện ủy. Gió trên đập càng lúc càng lớn, tiếng sóng vỗ bờ cũng từng trận vang dội hơn. Chiếc ô tô lớn cách đó mười mấy mét, tài xế đang hào hứng nhô đầu ra, ở trên cao nhìn xuống "cuộc nói chuyện đứng" độc đáo này.

Vấn đề này là thứ mà không ai muốn trả lời cả, điều này liên quan đến hoàn cảnh đặc biệt của Chu Tuyền Sơn. Lịch sử mười mấy năm nay của Chu Tuyền Sơn là một biَه kịch. Năm 1965, anh ta với độ tuổi twenty-five đã làm bí thư huyện ủy được một năm, thì bắt đầu vướng vào cuộc đại loạn chính trị bắt đầu từ năm 1966. Anh ta trước tiên bị tống vào ngục tối giam cầm, sau đó lại bị đưa đến hầm mỏ nhỏ bắt bò như chó để vác than. Năm 1977, Trung Quốc bước vào bước ngoặt lịch sử mới, anh ta được dòng triều đẩy lên, trở thành phó chủ nhiệm ủy ban cách mạng huyện, tưởng rằng có thể tung hoành một phen, vừa mới lộ ra chút sắc bén, liền đụng độ với chủ nhiệm ủy ban cách mạng huyện Cố Vinh về vấn đề nông nghiệp, xảy ra tranh chấp đối mặt trực tiếp trên bàn họp. Nếu như thực tiễn sau đó chứng minh anh ta sai, thì có lẽ còn đỡ hơn một chút; nhưng thực tiễn lại ngày càng chứng minh Cố Vinh sai, cho nên, anh ta càng khó nhận được sự khoan dung của Cố Vinh. Chu Tuyền Sơn trước tiên bị giáng chức xuống làm phó cục trưởng cục thủy lợi, sau đó lại bị đưa xuống làm phó chủ nhiệm sở quản lý hồ chứa Hoàng Trang với lý do thích hợp.

"Mọi người đều không biết sao?" Lý Hướng Nam phá vỡ sự im lặng hỏi.

Không ai trả lời.

"Lão Chu," Lý Hướng Nam chầm chậm đi đến gần Chu Tuyền Sơn đang đứng phía sau đám đông, "Người khác không biết, anh nên biết chứ."

Chu Tuyền Sơn nhìn trái nhìn phải, cười khó xử.

Đã nói với một mình tôi được, sao lại không thể nói trước mặt mọi người chứ?" Lý Hướng Nam khích lệ.

Chu Tuyền Sơn lúng túng né tránh ánh mắt của Lý Hướng Nam.

"Chẳng lẽ là không tin tưởng các đồng chí, hay là không tin tưởng quyết tâm giải quyết vấn đề của huyện ủy?"

Chu Tuyền Sơn hết bên trái lại bên phải lau mồ hôi trên trán, đầu óc trống rỗng lắc lắc đầu.

Tiểu Hồ đầy vẻ thù địch dò xét khung cảnh này. Chuyện chính sắp bắt đầu ở đây rồi.

Khang Lạc thì có chút lo lắng đánh giá cục diện. Anh thừa hiểu dụng ý của Lý Hướng Nam, nước đi này rất kỳ lạ, nhưng có hơi mạo hiểm. Chỉ cần Chu Tuyền Sơn không mở miệng, tất cả mọi người đều câm như hến, thì quả là phen lúng túng lớn.

Ánh mắt Lý Hướng Nam chậm rãi lướt qua đám đông, rồi lại lạnh lùng rơi trên người Chu Tuyền Sơn. Nhìn cơ thể đã bắt đầu phát phì và những sợi tóc điểm bạc lẫn lộn trên đầu đối phương, trong lòng anh vừa đồng tình vừa phẫn nộ. Một người từng uy phong lẫm liệt quản lý một huyện vào năm twenty-five tuổi, bây giờ lại bị hành hạ ra nông nỗi này. Anh mím chặt đôi môi đi đi lại lại mấy bước, chợt dừng lại, quay người đối diện với mọi người: "Một chính quyền, nếu bịt cái miệng nói thật của nhân dân lại, sớm muộn gì nó cũng sẽ bị lịch sử lật đổ thôi. Hiểu không?" Giọng anh không cao, nhưng mọi người lại cảm nhận được sự chấn động phát ra từ tận đáy lòng anh, "Huyện Cổ Lăng, hiện tại có một người, vẫn là cán bộ, đứng trước mặt lãnh đạo đảng chính quyền huyện mà không dám nói ra lời thật đè nén trong lòng mình, đây chính là sự tố cáo đối với chúng ta." Đôi mắt Lý Hướng Nam có chút ngấn lệ, "Chu Tuyền Sơn, anh giấu đầu lòi đuôi vẫn chưa giấu đủ sao? Anh đã lãng phí mười mấy năm rồi, anh nhìn lại mình xem, tóc đều bắt đầu bạc rồi kìa. Bản thân anh không nhìn thấy sao?"

Hai giọt nước mắt trào ra từ đôi mắt có vẻ chậm chạp của Chu Tuyền Sơn.

"Cả đời này anh định cứ trôi qua như thế này sao?" Giọng Lý Hướng Nam dịu lại.

"Tôi chỉ nói một câu," Chu Tuyền Sơn nói, "một cán bộ, đắc tội với lãnh đạo bản địa, thì cả đời không được làm việc nữa, vĩnh viễn không thể ngóc đầu lên nổi, điều này quá — chuyên chế phong kiến." Giọng Chu Tuyền Sơn khàn đặc, nước mắt lã chã tuôn rơi dọc theo hai má có chút phị ra của anh ta. Lưu Mạo vẫn ghi chép nhanh chóng nãy giờ lúc này dùng mu bàn tay nhanh chóng lau mắt mình, Cao Đại Thụ hào sảng quay người xì mũi. Cả con đập chìm vào bầu không khí tĩnh mịch.

"Mọi người đều thấy rồi đấy," Lý Hướng Nam nghiêm túc nói, "mấy nghìn mẫu mặt nước hồ chứa Hoàng Trang, mấy vạn mẫu mặt nước toàn huyện cứ thế bỏ hoang uổng phí, nhân tài như Chu Tuyền Sơn lại bị vùi dập, bộ máy thể chế và tác phong quan liêu của chúng ta thế này, vừa kìm hãm lực lượng sản xuất, lại vừa kìm hãm nhân tài. Không cải cách có được không? Tình hình Chu Tuyền Sơn bị bài xích chèn ép mọi người cũng đều ngầm hiểu với nhau. Rốt cuộc có nên truy cứu trách nhiệm hay không, truy cứu trách nhiệm của ai, hôm nay tạm thời không bàn. Nhưng có một điểm phải hiểu rõ, hiện trạng bộ máy và tác phong như thế này không thể tiếp tục diễn ra nữa. Mọi người không có ý kiến gì chứ?"

Đám đông rất yên ắng, câu hỏi của bí thư huyện ủy vốn dĩ không cần trả lời.

"Tôi đề xuất mấy việc, hôm nay có thể coi như một cuộc họp thường vụ mở rộng nhé, việc thứ nhất, sự việc hồ chứa Hoàng Trang rất tiêu biểu, tôi đề xuất làm một bản báo cáo điều tra 'Cái gì đã kìm hãm sản xuất và nhân tài', dùng một tài liệu như thế này để làm sáng tỏ một số vấn đề. Mọi người đồng ý chứ?"

Đều đồng ý, hoặc phải nói là không ai không đồng ý.

"Diệu Tổ, ý kiến của cậu thế nào?" Ánh mắt Lý Hướng Nam dừng lại trên người Phùng Diệu Tổ vẫn chưa biểu thái.

"À, tôi không có ý kiến gì." Phùng Diệu Tổ vội vàng gật đầu.

Tiểu Hồ lạnh lùng liếc nhìn Phùng Diệu Tổ một cái, cậu ta coi thường loại người xương sống mềm nhũn này.

"Được, việc này, Khang Lạc, Tiểu Hồ, hai người văn phòng huyện ủy và phòng nghiên cứu chính sách kết hợp làm đi." Lý Hướng Nam phân phó.

"Được." Khang Lạc gật đầu. Tiểu Hồ mặt lạnh tanh không biểu thái gì.

"Tiểu Hồ, cậu còn ý kiến gì nữa không?" Lý Hướng Nam chuyển ánh mắt nhìn chằm chằm cậu ta.

Tiểu Hồ rũ mi mắt không trả lời. Cậu ta cảm nhận được ánh mắt của mọi người tập trung vào người mình, cảm thấy sau lưng bỗng ấm lên một trận, đổ mồ hôi rồi.

"Có ý kiến gì thì có thể thẳng thắn trao đổi. Nếu không có ý kiến gì, cậu dẫu sao cũng là phó chủ nhiệm phòng nghiên cứu chính sách, việc này cậu nên chịu khó gánh vác nhiều một chút." Giọng Lý Hướng Nam ôn hòa.

Tiểu Hồ chịu đựng ánh mắt của mọi người rồi lạnh lùng im lặng một thoáng, có lẽ chỉ vài giây, nhưng cậu ta cảm thấy bản thân đã kiên trì rất lâu. Sau đó hờ hững nói: "Được thôi."

"Báo cáo điều tra làm xong, có thể gửi cho tòa soạn báo để phát hành. Việc này rất tiêu biểu." Lưu Mạo nói.

"Việc thứ hai," Lý Hướng Nam hướng về mọi người tiếp tục nói, "về vấn đề công việc của Chu Tuyền Sơn. Sau này anh ta thích hợp làm công việc gì hơn, chúng ta cũng không thể quyết định ngay được, phải thỉnh thị địa khu. Bây giờ liệu có thể cân nhắc, tạm thời để đồng chí Chu Tuyền Sơn nắm bắt mảng ngư nghiệp của toàn huyện không?"

"Tôi đồng ý." Long Kim Sinh nói, "Nên phổ biến kinh nghiệm hợp đồng Hoàng Trang ra toàn huyện."

Mọi người cũng lần lượt bày tỏ đồng ý.

"Lão Chu, vậy anh tiếp nhận công việc này đi, cứ mạnh dạn buông tay mà làm." Lý Hướng Nam khích lệ Chu Tuyền Sơn, "Còn như tình hình giống trước kia, càng làm việc càng bị chèn ép, chỉ cần tôi còn làm bí thư huyện ủy ngày nào, thì tuyệt đối không để nó tái diễn nữa."

Chu Tuyền Sơn chìa hai tay ra từ từ nắm lấy tay Lý Hướng Nam.

"Ngoài ra," Lý Hướng Nam chỉ vào Long Kim Sinh bên cạnh, "anh có thể giúp lão Long hiến kế cho sản xuất nông nghiệp toàn huyện, làm quân sư, hỗ trợ lão Long làm một số công việc cụ thể."

Chu Tuyền Sơn cúi đầu lắc lắc, rồi lại gật gật.

Xe ô tô lớn rời khỏi đập nước hồ chứa, dọc theo con đường nhựa dưới chân núi Hoành Lĩnh chạy về điểm đỗ xe được chỉ định tiếp theo là công xã Hoành Lĩnh Dục.