[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE
Ngày xửa ngày xưa, có một ông lão sống trong một túp lợn nhỏ giữa chốn rừng sâu. Vợ ông đã qua đời, và ông chỉ có một người con trai duy nhất hết mực yêu thương. Gần túp lều của họ có một cụm cây bạch dương, nơi lũ gà rừng thường làm tổ, và chàng trai trẻ vẫn thường nài nỉ cha cho phép mình bắn chim, nhưng ông lão luôn nghiêm khắc cấm đoán điều đó.
Thế rồi vào một ngày nọ, khi người cha đi ra xa một quãng để gom củi đốt lửa, cậu thiếu niên liền lấy cung ra và nhắm bắn một con chim đang bay về tổ. Song cậu nhắm không chuẩn, khiến con chim chỉ bị thương và lấp ló rơi xuống thảm cỏ. Cậu bé liền chạy theo để bắt, nhưng dù chạy rất nhanh và trông con chim có vẻ lấp ló cất cánh rất chậm, cậu mãi chẳng tài nào bắt kịp nó; con chim lúc nào cũng ở phía trước cậu một chút. Mải miết đuổi theo như vậy, một lúc sau cậu mới bàng hoàng nhận ra mình đã tiến sâu vào chốn rừng thiêng nước độc, nơi cậu chưa từng đặt chân tới bao giờ. Lúc bấy giờ, cậu cảm thấy việc đi tiếp thật dại dột bèn quay đầu tìm đường về nhà.
Cậu đinh ninh rằng việc lần theo lối cũ mình vừa đi qua sẽ vô cùng dễ dàng, ngặt một nỗi những lối mòn cứ rẽ ngoặt về những hướng chẳng thể ngờ tới. Cậu rảo mắt tìm kiếm một ngôi nhà để có thể dừng chân hỏi đường, nhưng bóng dáng một mái tranh cũng chẳng thấy đâu, còn đứng chần chừ một chỗ thì cậu lại sợ, bởi trời thì lạnh mà có bao nhiêu lời đồn về bầy sói từng xuất hiện ở vùng rừng này. Khi màn đêm buông xuống và cậu bắt đầu giật mình trước mọi âm thanh, thì bất chợt một lão pháp sư chạy thục mạng về phía cậu, sau lưng là một bấy sói đang nhe nanh đuổi sát gót. Ngay khoảnh khắc ấy, lòng dũng cảm của chàng trai bỗng bừng bừng trở lại. Cậu giương cung, nhắm thẳng mũi tên vào con sói to nhất rồi bắn xuyên qua trái tim nó, và chỉ với vài mũi tên tiếp theo, cậu đã nhanh chóng đánh đuổi phần còn lại chạy tứ tán. Vị pháp sư vô cùng biết ơn vị ân nhân cứu mạng của mình, và hứa sẽ ban thưởng cho cậu nếu chàng trai chịu cùng ông trở về nhà.
"Thật tình chẳng có gì đáng mừng hơn với cháu lúc này bằng một chỗ chốn lưng qua đêm," cậu thiếu niên đáp; "Cháu đã lang thang cả ngày trong rừng và chẳng biết đường nào để về nhà nữa."
"Hãy đi với ta, chắc hẳn con vừa đói lại vừa mệt," vị pháp sư nói và dẫn đường về nhà, nơi vị khách vừa ngả mình xuống giường là chìm ngay vào giấc ngủ say. Trong khi đó, người chủ nhà lại quay vào rừng để kiếm chút thức ăn, bởi cái chạn đã trống rỗng tự bao giờ.
Lúc ông vắng nhà, người quản gia liền bước vào phòng chàng trai và tìm cách đánh thức cậu. Ả ta dậm chân xuống sàn, lay người rồi gọi lớn, cảnh báo rằng cậu đang gặp nguy hiểm lớn và phải trốn chạy ngay lập tức. Thế nhưng chẳng cách nào lay chuyển được cậu, và nếu có đôi lần hé mắt thì cậu lại nhắm nghiền ngay lập tức.
Chẳng bao lâu sau, vị pháp sư từ rừng trở về và bảo người quản gia dọn chút gì đó cho họ ăn. Bữa ăn được chuẩn bị xong xuôi rất nhanh, và vị pháp sư gọi chàng trai xuống ăn, nhưng cậu vẫn không tài nào đánh thức nổi, khiến họ đành phải ngồi vào bàn ăn tối mà không có cậu. Lát sau, vị pháp sư lại vào rừng săn bắn thêm một chuyến nữa, và khi trở về, ông lại một lần nữa tìm cách đánh thức thiếu niên. Song thấy việc ấy hoàn toàn vô ích, ông đành quay lại khu rừng lần thứ ba.
Tranh thủ lúc ông vắng nhà, chàng trai tỉnh dậy và tự mặc quần áo cho mình. Cậu bước xuống lầu và bắt đầu trò chuyện với người quản gia. Cô gái vốn đã hay tin cậu cứu mạng chủ nhân mình, nên không còn khuyên cậu bỏ trốn nữa, thay vào đó lại dặn dò rằng nếu vị pháp sư đề nghị cho cậu chọn phần thưởng, hãy xin con ngựa đang đứng ở gian chuồng thứ ba.
Chẳng mấy chốc ông lão đã quay về và tất cả cùng ngồi vào bàn ăn tối. Khi dùng bữa xong, vị pháp sư cất lời: "Nào con trai, hãy nói cho ta nghe con muốn món quà gì để đền đáp lòng dũng cảm của con?"
"Xin hãy cho con con ngựa đang đứng ở gian chuồng thứ ba của ngài," chàng trai đáp. "Bởi con còn phải đi một quãng đường rất dài mới về đến nhà, mà đôi chân này chẳng thể đưa con đi xa đến thế."
"Ôi! Con trai ta," vị pháp sư đáp lời, "con lại nhắm đúng con ngựa đẹp nhất trong chuồng của ta rồi! Không còn thứ gì khác khiến con vừa ý hơn sao?"
Nhưng chàng trai quả quyết rằng chính con ngựa ấy, và duy chỉ con ngựa ấy là thứ cậu khao khát, để rồi cuối cùng ông lão đành phải nhượng bộ. Không những tặng ngựa, vị pháp sư còn ban cho cậu một chiếc đàn tranh, một cây vĩ cầm và một ống sáo, đoạn dặn rằng: "Nếu lâm vào cảnh hiểm nghèo, hãy chạm vào đàn tranh; nếu chẳng có ai đến cứu giúp, hãy kéo vĩ cầm; còn nếu điều đó vẫn không mang lại sự trợ giúp nào, hãy thổi ống sáo."
Chàng trai gửi lời cảm ơn vị pháp sư, cột chặt những báu vật vào người rồi nhảy lên lưng ngựa phóng đi. Cậu đã đi được vài dặm đường thì ngạc nhiên vô cùng khi con ngựa bỗng cất tiếng nói: "Chẳng ích gì khi cậu vội vã quay về nhà lúc này đâu, cha cậu chỉ đánh đập cậu mà thôi. Chi bằng chúng ta ghé thăm vài thành phố trước, thế nào cũng có điều may mắn chờ đón chúng ta."
Lời khuyên ấy khiến cậu thiếu niên vô cùng đắc ý, bởi lúc này cậu cảm thấy mình đã trưởng thành và nghĩ rằng đây là lúc thích hợp để trải sự đời. Khi họ tiến vào kinh đô của vương quốc, ai nấy đều dừng lại để trầm trồ trước vẻ đẹp của con ngựa. Thậm chí nhà vua cũng hay tin và thân chinh đến ngắm nhìn sinh linh tráng lệ ấy bằng chính đôi mắt mình. Quả thực, ngài muốn mua đứt nó ngay lập tức và bảo chàng trai cứ ra giá tùy ý. Chàng trai lưỡng lự giây lát, nhưng chưa kịp mở lời, con ngựa đã kịp thì thầm vào tai cậu:
"Đừng bán tôi, hãy xin nhà vua đưa tôi về chuồng của ngài và cho tôi ăn ở đó; khi ấy những con ngựa khác của ngài cũng sẽ trở nên đẹp đẽ chẳng kém gì tôi."
Nhà vua vô cùng hoan hỉ khi nghe thuật lại những lời con ngựa vừa nói, liền đưa ngay con vật về chuồng ngựa và đặt nó vào gian chuồng riêng của mình. Quả nhiên, con ngựa vừa ăn chưa đầy một ngụm bắp trong máng, thì bấy nhiêu con ngựa còn lại dường như đã lột xác hoàn toàn. Vài con trong số đó vốn là những chiến mã sủng ái từng theo vua xông pha qua bao trận mạc, mang đầy dấu ấn của tuổi tác và năm tháng phục vụ. Thế mà giờ đây, chúng ngẩng cao đầu, dùng những cẳng chân thon thả cào cào xuống đất hệt như thuở hồng hoang ngày trước. Trái tim nhà vua đập rộn lên vì sung sướng, nhưng viên quản mã già - kẻ từng chăm sóc chúng - lại đứng cau có một góc, nhìn người chủ nhân của sinh linh kỳ diệu ấy với trọn vẹn nỗi hận thù và ganh ghét. Chẳng ngày nào qua đi mà hắn không dâng lên nhà vua mấy lời sàm tấu về chàng trai, nhưng nhà vua vốn là bậc minh quân thấu hiểu sự tình nên chẳng mủi lòng. Cuối cùng, viên quản mã bịa chuyện rằng chàng thanh niên đã ba hoa khoác lác rằng mình có thể tìm lại được con chiến mã hoàng gia đã lạc vào rừng sâu từ nhiều năm trước và bặt vô âm tín từ đó đến nay. Nhắc đến con ngựa cưng, nhà vua vẫn khôn nguôi thương nhớ, thế nên lần này ngài đã tin lời bị đặt của tên quản mã và cho gọi chàng trai tới. "Hãy tìm cho ra con ngựa của trẫm trong ba ngày," ngài phán, "bằng không ngươi sẽ phải gánh lấy hậu quả."
Chàng trai chết sững trước mệnh lệnh ấy, nhưng cậu chỉ biết cúi đầu rồi lập tức bước thẳng ra chuồng ngựa.
"Đừng lo lắng làm gì," con ngựa của cậu cất tiếng đáp. "Hãy xin nhà vua cho một trăm con bò, rồi lệnh cho người mổ thịt và cắt thành từng mảnh nhỏ. Sau đó chúng ta sẽ lên đường, cứ phi thẳng cho đến khi tới một dòng sông nhất định. Sẽ có một con ngựa tiến đến chỗ cậu, nhưng đừng bận tâm đến nó. Chẳng mấy chốc con thứ hai sẽ xuất hiện, cậu cũng phải phớt lờ nó đi, nhưng khi con thứ ba hiện diện, hãy quàng dây cương của tôi lên cổ nó."
Mọi chuyện diễn ra đúng y như lời con ngựa đã dặn, và con ngựa thứ ba đã được thuần phục an toàn. Đoạn con ngựa của cậu lại lên tiếng: "Con quạ của vị pháp sư sẽ tìm cách ăn thịt chúng ta khi chúng ta tháo chạy, hãy ném cho nó ít thịt bò, khi ấy tôi sẽ phi nhanh tựa gió và đưa cậu thoát khỏi móng vuốt của ác long an toàn."
Thế là chàng trai làm theo đúng lời dặn, đem con ngựa về hiến cho nhà vua.
Viên quản mã già vô cùng đố kỵ khi hay tin, hắn tự hỏi không biết phải làm cách nào để hãm hại chàng trai trước mặt bậc đế vương. Cuối cùng, hắn nghĩ ra một kế sách, bèn tấu với vua rằng chàng thanh niên đã khoác lác rằng mình có thể đưa hoàng hậu trở về - người đã biến mất từ nhiều tháng trước mà chẳng để lại một dấu vết nào. Ngay lập tức, nhà vua triệu chàng trai vào triều, hạ lệnh bắt cậu phải đón hoàng hậu về cho bằng được đúng như những gì cậu đã khoác lác. Và nếu thất bại, cái đầu sẽ phải trả giá.
Trái tim người thiếu niên khốn khổ như ngừng đập khi lắng nghe. Tìm hoàng hậu ư? Nhưng làm sao cậu có thể làm được điều đó, khi mà chẳng một ai trong cung điện có thể làm nổi! Cậu lê bước nặng nề ra chuồng ngựa, áp đầu vào vai con ngựa rồi nghẹn ngào: "Nhà vua đã ra lệnh cho tao phải đưa hoàng hậu về nhà, mà sao tao có thể làm được khi bà đã biến mất từ lâu đến vậy và chẳng ai có thể cho tao hay một chút tin tức nào?"
“Cứ vững tin lên!” con ngựa đáp, “chúng ta sẽ tìm được bà ấy thôi. Cậu chỉ cần cưỡi tôi quay lại dòng sông ngày hôm qua, tôi sẽ lao xuống đó và lấy lại hình hài nguyên thủy của mình. Thật ra tôi chính là hoàng hậu của nhà vua, người đã bị vị pháp sư mà cậu từng cứu hóa thành ngựa.”
Mừng quýnh lên, chàng trai nhảy vót lên yên ngựa phi thẳng ra bờ sông. Cậu vội vã tuột xuống, đứng chờ trong lúc con ngựa lao mình xuống nước. Khoảnh khắc đầu nó ngập trong dòng nước, lớp da đen sì biến mất, để lộ người phụ nữ đẹp nhất trần gian đang trôi nổi trên mặt sóng. Nàng mỉm cười tiến về phía chàng trai, đưa bàn tay ra và cậu đón lấy nó, dắt nàng trở về cung điện. Nhà vua ngạc nhiên và hạnh phúc khôn tả khi thấy người vợ thất lạc đứng sừng sững trước mặt, và để tạ ơn người cứu mạng, ngài ban thưởng cho cậu vô vàn trân bảo.
Cứ ngỡ sau chuyện này chàng thiếu niên nghèo khổ sẽ được sống trong yên bình; nhưng không, kẻ thù của cậu là tên quản mã vẫn căm ghét cậu thấu xương và lại mưu tính một quỷ kế mới để hại đời cậu. Lần này hắn diện kiến nhà vua và tâu rằng tên thanh niên vì quá kiêu ngạo với những chiến tích đã đạt được nên đã cả gan tuyên bố sẽ tự mình soán ngôi báu của nhà vua.
Nghe đến đây, nhà vua nổi giận lôi đình, hạ lệnh dựng ngay một giá treo cổ và trói chàng trai đem đi treo cổ mà chẳng cần qua xét xử. Cậu thậm chí chẳng được phép mở miệng biện hộ cho bản thân, nhưng ngay dưới chân giá treo cổ, cậu đã gửi một lời nhắn đến nhà vua, khẩn khoản xin ơn huệ cuối cùng là được tấu một khúc đàn trên chiếc đàn tranh của mình. Lời xin được chuẩn y, cậu lấy nhạc cụ từ dưới lớp áo choàng ra và chạm nhẹ vào những dây đàn. Nốt nhạc vừa ngân lên thì đao phủ cùng tên trợ thủ của hắn đã bắt đầu nhảy múa, âm thanh càng dồn dập thì chúng càng nhảy cẫng lên cao hơn, cho đến cuối cùng cả hai phải cất lời van xin tha mạng. Nhưng chàng trai chẳng mảy may bận tâm, những khúc ca cứ rộn rã vang lên vui tươi hơn trước, và đến lúc mặt trời lặn thì cả hai đã kiệt sức ngã gục xuống đất, đành tuyên bố hoãn vụ treo cổ lại sang ngày mai.
Câu chuyện về tiếng đàn tranh nhanh chóng lan truyền khắp chốn thị thành, và sáng hôm sau, nhà vua cùng toàn thể triều thần cùng một đám đông dân chúng đã tề tựu đông đúc dưới chân giá treo cổ để chứng kiến cảnh chàng trai bị hành quyết. Một lần nữa cậu lại xin một đặc ân - được phép chơi cây vĩ cầm của mình, và nhà vua đành ban ơn chấp thuận. Song vừa dứt nốt nhạc đầu tiên, cẳng chân của mọi người trong đám đông liền nhấc bổng lên cao, họ nhún nhảy theo giai điệu suốt cả ngày trời cho đến khi màn đêm buông xuống, chẳng còn chút ánh sáng nào để mà treo cổ người nghệ sĩ nữa.
Ngày thứ ba lại đến, chàng trai xin phép được thổi sáo. "Không, không," nhà vua gạt đi, "ngươi đã bắt trẫm nhảy múa suốt cả ngày hôm qua rồi, nếu còn tái diễn chắc chắn trẫm sẽ mất mạng mất. Ngươi không được tấu khúc nào nữa hết. Nhanh lên! Quàng thừng vào cổ nó đi."
Nghe những lời ấy, chàng thanh niên trưng ra vẻ mặt đau xót vô cùng khiến các quần thần phải tâu với nhà vua rằng: "Cậu ta hãy còn quá trẻ để phải chết. Xin hãy để cậu ấy thổi một khúc nhạc nếu điều đó khiến cậu ấy khuây khỏa." Thế là, với muôn vàn sự miễn cưỡng, nhà vua đành phải gật đầu cho phép; nhưng trước tiên ngài bắt trói chặt bản thân vào một thân cây thông lớn, vì sợ rằng mình sẽ lại bị bắt phải nhảy múa.
Khi đã được trói cố định, chàng trai bắt đầu thổi những âm điệu du dương trên ống sáo, và dẫu bị trói gô lại, thân thể nhà vua vẫn chuyển động theo tiếng nhạc, nhún nhảy lên xuống dọc theo thân cây thông đến mức quần áo rách tơi tả và lớp da sau lưng gần như bị ma sát đến tróc ra. Thế nhưng chàng trai chẳng hề rủ lòng thương xót, vẫn tiếp tục thổi, cho đến khi bất thợt vị pháp sư già xuất hiện và cất tiếng hỏi: "Con trai ta, con đang vướng phải nguy hiểm gì mà phải gọi ta thế này?"
"Họ muốn treo cổ con," chàng trai đáp; "giá treo cổ đã dựng sẵn sàng và tên đao phủ chỉ đang chờ con ngưng thổi đàn thôi."
“Ồ, để ta lo việc này,” vị pháp sư nói; đoạn ông nắm lấy giá treo cổ, giật phăng nó lên rồi tung mạnh lên không trung, chẳng ai biết nó rơi xuống xó xỉnh nào. "Kẻ nào dám ra lệnh treo cổ con?" ông hỏi.
Chàng trai chỉ tay về phía nhà vua vẫn đang bị trói chặt vào cây thông; chẳng buồn nói nhiều, vị pháp sư liền túm lấy cả thân cây, và với một cú quăng mạnh mẽ, cả cây thông lẫn con người cùng quay tít mù trên không trung, rồi tan biến vào những đám mây nối gót theo cái giá treo cổ.
Từ đó chàng trai được tuyên bố vô tội, và dân chúng đã suy tôn cậu lên làm vua; còn tên quản mã vì quá ganh tị nên đã tự trầm mình xuống nước, bởi suy cho cùng, nếu không nhờ hắn thì chàng trai đã mãi mãi nghèo hèn suốt cả quãng đời còn lại.