Ngày xửa ngày xưa, có một ông lão nghèo chỉ có một người con trai hết mực thương yêu. Họ rất nghèo, nhiều khi chẳng có đủ cơm ăn. Rồi ông lão lâm bệnh, cảnh nhà lại càng khốn khó hơn trước, thế là ông gọi con trai lại và bảo:
– Con trai quý hóa của ta ơi, ta không còn chút đồ ăn nào cho con nữa rồi, con phải bước chân ra thế gian để tự kiếm kế sinh nhai. Con làm việc gì cũng được, nhưng hãy nhớ rằng nếu con làm cho thật tốt và trung thành với chủ, con sẽ luôn nhận được phần thưởng xứng đáng.
Thế là Peter bèn giắt một mẩu bánh mì đen vào bị, quàng lên lưng, tay cầm một chiếc gậy chắc chắn và lên đường tìm vận may cho mình. Cậu đi mãi đi mãi suốt một thời gian dài mà chẳng thấy ai cần đến mình; nhưng rồi có một hôm, cậu gặp một ông lão. Vốn là một thanh niên lịch sự, cậu ngả mũ chào và cất giọng vui vẻ:
– Cháu chào ông ạ.
– Chào cháu, ông lão đáp. Thế cháu đang đi đâu vậy?
– Cháu đang lang thang khắp xứ để tìm việc làm, Peter đáp.
– Thế thì hãy ở lại với ta, ta có rất nhiều việc cho cháu đây, ông lão nói, và Peter liền ở lại.
Công việc của cậu xem chừng chẳng mấy vất vả, bởi cậu chỉ phải trông nom hai con ngựa và một con bò. Dù cậu được thuê làm việc trong một năm, nhưng một năm ấy thực chất chỉ vỏn vẹn có ba ngày, thế nên chẳng mấy chốc cậu đã được nhận tiền công. Để trả công, ông lão đưa cho cậu một hạt dẻ và ngỏ ý muốn giữ cậu lại làm thêm một năm nữa; nhưng Peter đang nhớ nhà; vả lại, thà được trả dù chỉ một đồng tiền nhỏ xíu còn hơn là một hạt dẻ. Cậu thầm nghĩ: hạt dẻ thì cây nào mà chẳng mọc, mình thích hái bao nhiêu mà chẳng được. Tuy nhiên, cậu không nói điều này với ông lão – người đã đối xử rất tốt với mình – mà chỉ cúi đầu chào từ giã.
Peter càng đi đến gần nhà cha bao nhiêu, cậu lại càng cảm thấy hổ thẹn vì mang về một món tiền công quá đỗi bèo bọt bấy nhiêu. Một hạt dẻ thì làm được tích sự gì cơ chứ? Chà, thậm chí nó còn chẳng đủ mua lấy một lát thịt xông khói. Mang về nhà cũng chẳng ích gì, chi bằng ăn quách đi cho rồi. Thế là cậu ngồi phịch xuống một hòn đá, dùng răng cắn vỡ hạt dẻ, rồi lấy nó ra khỏi miệng để bóc vỏ. Nhưng đố ai đoán được điều gì đã chui ra từ hạt dẻ ấy chứ? Chà, nào ngựa, nào bò, nào cừu lũ lượt bước ra đông nghịt, tưởng như chúng kéo dài mãi cho đến tận cùng thế giới! Cảnh tượng ấy khiến Peter hoảng hốt đến mức bàng hoàng vắt tay lên trán. Cậu biết phải làm gì với từng ấy sinh linh đây, biết nhốt chúng vào đâu cho xể? Cậu đứng chết sững vì kinh hãi, và đúng lúc ấy Eisenkopf đi ngang qua.
– Chàng trai trẻ, có chuyện gì thế? hắn ta hỏi.
– Ôi bạn của tôi ơi, rắc rối to rồi, Peter đáp. Tôi nhận được một hạt dẻ làm tiền công, thế mà lúc cắn vỡ nó ra thì lũ thú vật này túa ra đông nghịt, và tôi chẳng biết phải xử lý thế nào với tất cả bọn chúng nữa!
– Nghe ta đây hỡi con trai, Eisenkopf nói. Nếu cậu hứa không bao giờ lấy vợ, ta sẽ lùa tất cả bọn chúng chui lại vào trong hạt dẻ cho.
Đang lúc ngặt nghèo, Peter có hứa những điều khó khăn hơn thế này nhiều cậu cũng sẵn sàng nhận lời, thế nên cậu vui vẻ đồng ý với yêu cầu của Eisenkopf. Chỉ bằng một tiếng huýt sáo của kẻ lạ mặt, lũ thú vật liền hối hả chen chúc chui ngược trở lại vào trong hạt dẻ, suýt giẫm đạp lên nhau vì quá vội vã. Khi chiếc chân cuối cùng đã lọt vào trong, hai mảnh vỏ hạt liền khép chặt lại. Peter bèn đút nó vào túi áo rồi tiếp tục lên đường về nhà.
Vừa về đến nhà, cậu liền đập vỡ hạt dẻ lần thứ hai, và lũ ngựa, cừu, bò lại tuôn ra ngoài. Quả thực Peter thấy số lượng hình như còn đông hơn cả lúc trước. Ông lão không thể tin nổi vào mắt mình khi thấy la liệt ngựa, bò, cừu đứng ngh nghẹt trước cửa nhà.
– Làm thế nào mà con có được từng này thứ cơ chứ? Ông lão thở dốc, vừa lúc cất lời được; và người con trai đã kể lại toàn bộ câu chuyện, cùng với lời hứa mà cậu đã đưa ra cho Eisenkopf.
Hôm sau, một số gia súc được lùa ra chợ bán, và với số tiền thu được, ông lão đã có thể mua lại những mảnh ruộng và khu vườn quanh nhà. Chỉ trong vài tháng, ông đã trở thành người giàu có và thịnh vượng nhất trong cả làng. Mọi thứ trong tay ông dường như đều hóa thành vàng, cho đến một hôm, khi hai cha con đang ngồi trong vườn cây ăn quả ngắm nhìn đàn gia súc đang gặm cỏ trên đồng, ông bỗng cất tiếng nói:
– Peter con trai của ta, đã đến lúc con phải nghĩ đến chuyện lập gia đình rồi đấy.
– Nhưng thưa cha kính yêu, con đã nói với cha rồi, con không bao giờ có thể kết hôn được, bởi vì lời hứa con đã hứa với Eisenkopf.
– Ồ, người ta hứa hẹn thế này thế khác ở đời đầy ra đấy, nhưng có ai thèm bận tâm giữ những lời hứa kiểu đó đâu. Nếu Eisenkopf không thích việc con lấy vợ, thì hắn cũng đằng nào phải chịu đựng điều đó thôi! Vả lại, trong chuồng kia đang có một con ngựa xám đã được yên cương sẵn sàng ngày đêm; nếu Eisenkopf có xuất hiện đi chăng nữa, con chỉ việc nhảy lên lưng ngựa mà phi đi, chẳng một kẻ nào trên đời này có thể bắt kịp con. Khi mọi chuyện đã yên ổn, con lại quay về, và chúng ta sẽ sống hạnh phúc như đôi cá ngoài biển khơi.
Và mọi chuyện diễn ra đúng như vậy. Chàng trai đã tìm được một cô thôn nữ xinh xắn có làn da bánh mật đồng ý làm vợ mình, và cả làng kéo đến dự tiệc cưới. Âm nhạc đang lúc rộn ràng nhất, điệu nhảy đang lúc vui tươi nhất thì Eisenkopf ghé đầu nhìn qua cửa sổ.
– Ồ hô, người anh em của ta! Ở đây có chuyện gì thế nhỉ? Trông giống như một bữa tiệc cưới thì phải. Thế mà ta cứ tưởng – hay là ta nhầm nhỉ? – rằng ngươi đã hứa với ta là ngươi sẽ chẳng bao giờ kết hôn cơ mà. Nhưng Peter đã chẳng đợi cho hắn nói hết câu. Cậu vừa thoáng thấy bóng Eisenkopf là liền lao đi như bay ra chuồng ngựa, phóng mình lên lưng con vật. Chỉ trong tích tắc, cậu đã vụt qua ngọn núi, với Eisenkopf đang hộc tốc bám đuổi theo sau.
Họ cứ thế băng qua những khu rừng rậm âm u chẳng bao giờ thấy mặt trời, vượt qua những con sông rộng đến mức chèo thuyền mất nguyên cả ngày trời mới sang nổi bờ bên kia, trèo lên những ngọn đồi có sườn dốc toàn bằng thủy tinh; họ cứ thế qua bảy lần bảy xứ sở cho đến khi Peter kìm cương dừng ngựa trước ngôi nhà của một bà cụ.
– Cháu chào u ạ, cậu vừa nhảy xuống mở cửa vừa nói.
– Chào con trai của ta, bà cụ đáp, và con đang làm gì ở tận chốn cùng trời cuối đất này thế?
– Cháu đang bôn ba trốn chạy để giữ lấy cái mạng già đây u ơi, trốn chạy đến thế giới nằm ngoài mọi thế giới; bởi vì Eisenkopf đang bám sát gót chân cháu rồi.
– Vậy thì vào đây nghỉ ngơi và ăn chút gì đi con, vì ta có một chú chó nhỏ sẽ bắt đầu sủa vang khi nào Eisenkopf còn cách xa tới bảy dặm cơ.
Thế là Peter bước vào, sưởi ấm người, ăn uống no nê, cho đến khi chú chó bỗng nhiên cất tiếng sủa.
– Nhanh lên con ơi, nhanh lên, con phải đi thôi, bà cụ kêu lên. Và ngay cả tia chớp cũng chẳng nhanh bằng Peter được.
– Khoan đã con, bà cụ lại gọi với theo, đúng lúc cậu đang leo lên lưng ngựa, hãy cầm lấy chiếc khăn ăn và chiếc bánh ngọt này, nhét vào bị để có thể với lấy chúng một cách dễ dàng.
Peter cầm lấy chúng, nhét vào trong bị, cúi đầu bày tỏ lòng biết ơn trước sự tốt bụng của bà rồi phi đi nhanh như chớp.
Cậu cứ thế phi ngựa vòng quanh qua bảy lần bảy xứ sở, qua những khu rừng còn rậm rạp hơn, những con sông còn rộng lớn hơn và những ngọn núi còn trơn trượt hơn những nơi cậu từng đi qua, cho đến cuối cùng thì tới được ngôi nhà của một bà cụ thứ hai.
– Cháu chào u ạ, cậu lên tiếng.
– Chào con trai của ta! Con đang tìm kiếm điều gì ở chốn cùng trời cuối đất này thế?
– Cháu đang bôn ba trốn chạy để giữ lấy cái mạng già đây u ơi, trốn chạy đến thế giới nằm ngoài mọi thế giới, bởi vì Eisenkopf đang bám sát gót chân cháu rồi.
– Vào đây đi con, và ăn chút gì đã. Ta có một chú chó nhỏ sẽ cất tiếng sủa khi Eisenkopf còn cách xa bảy dặm; thế nên cứ nằm lên chiếc giường này mà nghỉ ngơi cho lại sức.
Rồi bà đi vào bếp nướng rất nhiều bánh, số bánh ấy nhiều hơn cả lượng Peter có thể ăn hết trong suốt một tháng trời. Cậu còn chưa ăn hết một phần tư số bánh thì chú chó đã bắt đầu sủa.
– Giờ thì con phải đi thôi con trai ạ, bà cụ kêu lên, nhưng trước tiên hãy nhét mấy chiếc bánh này và chiếc khăn ăn đó vào bị, để con có thể dễ dàng với tới chúng. Thế là Peter cảm ơn bà rồi phóng đi nhanh như chớp.
Cậu tiếp tục phi ngựa qua bảy lần bảy xứ sở, cho đến khi đến được ngôi nhà của một bà cụ thứ ba – người cũng chào đón cậu nồng nhiệt chẳng kém gì hai người trước. Nhưng khi con chó sủa lên và Peter chồm dậy chuẩn bị rời đi, bà vừa trao cho cậu những món quà lên đường vừa dặn dò:
– Giờ thì con đã có ba chiếc bánh và ba chiếc khăn ăn, bởi ta biết rằng các chị của ta mỗi người đã cho con một chiếc rồi. Hãy lắng nghe ta và làm theo đúng những gì ta bảo. Hãy phi ngựa thẳng tiến suốt bảy ngày bảy đêm, và vào buổi sáng ngày thứ tám, con sẽ nhìn thấy một ngọn lửa lớn. Hãy dùng ba chiếc khăn ăn quất vào ngọn lửa ấy ba lần, nó sẽ rẽ đôi ra. Khi ấy, hãy phi ngựa vào khoảng trống đó, và khi đã ở chính giữa lối rẽ, hãy ném ba chiếc bánh ra sau lưng bằng tay trái của mình.
Peter cảm ơn lời khuyên của bà, và vô cùng cẩn trọng làm theo chính xác mọi điều bà cụ dặn. Vào buổi sáng ngày thứ tám, cậu đến trước một ngọn lửa khổng lồ đến mức chẳng thể nhìn thấy thứ gì khác ở hai bên, nhưng khi cậu dùng những chiếc khăn ăn quất vào thì ngọn lửa liền rẽ ra, đứng sững ở hai bên đường như một bức tường. Khi phi ngựa qua khoảng trống ấy, cậu quăng những chiếc bánh về phía sau. Từ mỗi chiếc bánh bỗng nhảy chồm ra một con chó khổng lồ, và cậu đặt tên cho chúng lần lượt là Nặng-như-trái-đất, Sắt-đá và Thính-tai. Chúng truên mừng rỡ khi trông thấy cậu, và khi Peter quay lại vuốt ve chúng, cậu nhìn thấy Eisenkopf đang đứng ngay ở rìa ngọn lửa, nhưng lối đi đã khép lại sau lưng Peter mất rồi và hắn không tài nào qua được.
– Đứng lại đó, đồ kẻ bội ước, hắn ré lên; ngươi đã thoát khỏi tay ta một lần, nhưng cứ chờ đấy rồi ta sẽ tóm được ngươi!
Nói rồi hắn nằm vật xuống bên cạnh ngọn lửa để canh chừng xem chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Khi biết rằng mình không còn phải sợ Eisenkopf nữa, Peter thong thả giục ngựa đi tiếp cho đến khi tới một ngôi nhà nhỏ màu trắng. Cậu bước vào đây và thấy mình đang ở trong một căn phòng, nơi một bà cụ tóc bạc phơ đang ngồi quay sợi và một thiếu nữ xinh đẹp đang ngồi bên cửa sổ chải mái tóc vàng óng. Gió gì đưa con đến đây thế con trai? Bà cụ hỏi.
– Cháu đang tìm việc làm thưa u, Peter đáp.
– Thế thì ở lại với ta đi, vì ta đang cần một người hầu, bà cụ nói.
– Vâng, cháu rất sẵn lòng thưa u, cậu đáp.
Kể từ đó, cuộc sống của Peter vô cùng hạnh phúc. Cậu cày cấy suốt cả ngày, ngoại trừ thỉnh thoảng xách chó đi săn. Và bất cứ con thú săn nào cậu mang về, thiếu nữ tóc vàng đều biết cách chế biến thành những món ăn ngon.
Một hôm, bà cụ ra trấn mua bột mì, chỉ còn Peter và cô thiếu nữ ở nhà một mình. Họ trò chuyện với nhau, và cô hỏi cậu quê quán ở đâu, làm thế nào mà vượt qua được ngọn lửa. Peter liền kể cho cô nghe toàn bộ câu chuyện, kể cả việc cậu đã dùng ba chiếc khăn ăn quất vào ngọn lửa ra sao theo lời dặn. Cô thiếu nữ chăm chú lắng nghe và thầm tự hỏi không biết những điều cậu kể có thật hay không. Thế là sau khi Peter ra đồng, cô bèn rón rén lên phòng cậu, ăn trộm mấy chiếc khăn ăn rồi nhanh như cắt chạy đến ngọn lửa bằng một lối mòn qua đồi mà cô biết.
Đến nhát quất thứ ba của cô, ngọn lửa liền rẽ ra, và Eisenkopf – kẻ vẫn luôn rình rập và hy vọng tìm được cơ hội thế này – liền lao qua lối mở và đứng sững trước mặt cô. Nhìn thấy cảnh ấy, cô thiếu nữ sợ suýt chết khiếp, nhưng với tất cả sự cố gắng, cô đã trấn tĩnh lại và cắm cổ chạy thục mạng về nhà, bám sát ngay sau lưng là Eisenkopf. Thở hổn hển, cô lao vào nhà và ngã lăn ra sàn bất tỉnh; nhưng Eisenkopf theo chân cô bước vào và trốn ngay xuống bếp dưới gạch sưởi.
Chẳng bao lâu sau, Peter bước vào nhà và nhặt lấy ba chiếc khăn ăn mà cô thiếu nữ đã đánh rơi ở thềm cửa. Cậu tự hỏi chúng lọt vào đây bằng cách nào, bởi cậu thừa biết mình đã để chúng ở trên phòng; nhưng nỗi kinh hoàng tột độ đã bao trùm lấy cậu khi nhìn thấy thân hình cô gái đang bất tỉnh nằm gục ở chỗ làm rơi, cứng đờ và tái ngợt cứ như đã chết. Cậu bế thốc cô lên giường, chẳng mấy chốc cô đã tỉnh lại, nhưng cô không hề kể cho Peter nghe về chuyện Eisenkopf – kẻ suýt bị sức nặng của con chó Nặng-như-trái-đất đè bẹp dí dưới tấm đá lò sưởi.
Sáng hôm sau, Peter nhốt mấy con chó lại rồi một mình đi vào rừng. Tuy nhiên, Eisenkopf đã nhìn thấy cậu đi và bám sát gót đến nỗi Peter suýt nữa không kịp trèo lên một thân cây cao – nơi Eisenkopf không thể với tới được.
– Xuống ngay lập tức đi, đồ tử tội kia, hắn hét lên. Mày quên mất lời hứa sẽ không bao giờ lấy vợ rồi đấy à?
– Ồ, tôi biết đời mình tiêu tùng rồi, Peter đáp, nhưng xin hãy cho tôi được kêu lên ba tiếng.
– Mày thích kêu một trăm tiếng cũng được, Eisenkopf đáp lại, vì giờ đây mày đã nằm trong tay tao rồi, và mày sẽ phải trả giá cho những gì mình đã làm.
– Sắt-đá, Nặng-như-trái-đất, Thính-tai, hãy bay đến cứu tôi! Peter gào lên; và Thính-tai nghe thấy, bèn bảo với các anh em rằng: Nghe kìa, chủ nhân đang gọi chúng ta đấy.
– Mày mơ ngủ à, đồ ngốc, Nặng-như-trái-đất đáp; ngài còn chưa ăn xong bữa sáng cơ mà. Và hắn giáng cho Thính-tai một cái tát rõ đau bằng chân trước, bởi vì nó còn nhỏ và cần phải được dạy cho khôn ra.
– Sắt-đá, Nặng-như-trái-đất, Thính-tai, hãy bay đến cứu tôi! Peter lại kêu lên lần nữa.
Lần này thì Nặng-như-trái-đất cũng nghe thấy, và hắn nói: À, giờ thì chủ nhân thực sự đang gọi chúng ta rồi đấy.
– Mày mới ngốc làm sao! Sắt-đá đáp; mày thừa biết giờ này thể nào ngài cũng đang ăn cơ mà. Và hắn bèn giáng cho Nặng-như-trái-đất một cú đấm, bởi vì hắn đã đủ lớn để phải biết điều hơn lẽ thiệt.
Peter ngồi run lẩy bẩy trên ngọn cây, nơm nớp lo sợ rằng lũ chó chưa từng nghe thấy tiếng mình, hoặc giả có nghe thấy mà chúng lại từ chối đến cứu. Đó là cơ hội cuối cùng của cậu, thế nên dồn hết sức bình sinh, cậu gào lên thêm một tiếng nữa:
– Sắt-đá, Nặng-như-trái-đất, Thính-tai, hãy bay đến cứu tôi, bằng không tôi chết chắc!
Và Sắt-đá nghe thấy, bèn nói: Phải rồi, ngài đang gọi thật đấy, chúng ta phải đi ngay thôi. Chỉ trong chớp mắt, hắn đã tông vả tung cánh cửa, và cả ba con lao đi ào ào theo hướng phát ra tiếng gọi. Khi chúng chạy đến dưới gốc cây, Peter chỉ kịp thốt lên một câu: Xử nó! Và chỉ trong vài phút, chẳng còn lại mẩu nào của Eisenkopf.
Ngay khi kẻ thù đã chết, Peter trèo xuống và quay về nhà, nơi cậu nói lời tạm biệt với bà cụ và con gái của bà. Họ đã tặng cậu một chiếc nhẫn vô cùng xinh xắn gắn toàn kim cương. Đó thực chất là một chiếc nhẫn ma thuật, nhưng cả Peter lẫn cô thiếu nữ đều không hề hay biết điều đó.
Lòng Peter nặng trĩu khi lên đường trở về nhà. Cậu đã nguội lạnh tình cảm với người vợ mà cậu để lại trong bữa tiệc cưới, và trái tim cậu giờ đây đã hướng về cô gái tóc vàng. Dù sao đi nữa, nghĩ ngợi cũng chẳng ích gì, thế nên cậu cứ kiên định giục ngựa tiến bước.
Cậu phải đi qua ngọn lửa trước khi đi được một quãng đường dài, và khi đến nơi, Peter vẩy chiếc khăn ăn ba lần vào ngọn lửa, một lối đi liền mở ra cho cậu. Nhưng rồi một điều kỳ lạ đã xảy ra: ba con chó vốn đi bám theo gót chân cậu suốt chặng đường dài giờ đây lại biến thành ba chiếc bánh ngọt, được Peter đút trở lại vào túi cùng với những chiếc khăn ăn. Sau đó, cậu dừng chân tại nhà của ba bà cụ và trả lại cho mỗi người chiếc khăn ăn cùng chiếc bánh của họ.
– Vợ tôi đâu rồi? Peter hỏi khi về đến nhà.
– Ồ con trai quý hóa của ta ơi, sao con lại nỡ bỏ đi cơ chứ? Sau khi con biến mất chẳng ai biết đi đâu, người vợ tội nghiệp của con ngày càng trở nên khốn khổ, chẳng thiết ăn uống gì nữa. Cứ thế cô ấy héo mòn dần, và một tháng trước chúng ta đã phải đưa cô ấy ra mộ, để chôn vùi những nỗi sầu muộn dưới lòng đất.
Nghe tin ấy, Peter bắt đầu bật khóc, bởi cậu đã từng yêu thương người vợ của mình trước khi ra đi và trước khi gặp cô thiếu nữ tóc vàng.
Cậu cứ buồn bã làm lụng thui thủi trong suốt nửa năm trời, cho đến một đêm nọ, cậu mơ thấy mình tháo chiếc nhẫn kim cương mà cô thiếu nữ tặng ở tay phải ra và đeo nó vào ngón áp út bên tay trái. Giấc mơ chân thực đến mức cậu bừng tỉnh giấc ngay lập tức và chuyển chiếc nhẫn từ tay này sang tay kia. Và khi vừa làm vậy, đố bạn biết cậu nhìn thấy gì? Chà, chính là cô gái tóc vàng đang đứng ngay trước mặt mình. Cậu chồm dậy ôm chầm lấy cô, hôn lên má và nói: Giờ thì em đã là của anh mãi mãi, và khi chúng ta chết đi, cả hai sẽ được chôn chung một nấm mồ.
Và họ đã sống như thế.
[Lược dịch từ Ungarische Mährchen.]