Ngay giữa lòng đất Nhật, tít tận chốn thâm sơn cùng cốc, có một cụ già sống trong ngôi nhà nhỏ. Cụ vô cùng tự hào về cơ ngơi ấy, và chẳng bao giờ chán ngán việc ngắm nhìn những chiếu tatami trắng tinh cùng những bức vách dán giấy xinh xắn — thứ vào mùa ấm trời có thể kéo trượt sang một bên để hương thơm của cây cối và hoa trái thoảng vào nhà.

Một hôm, cụ đang đứng ngắm ngọn núi ở phía bên kia thì nghe thấy tiếng động lộc cộc phát ra từ căn phòng đằng sau. Cụ quay lại, và ở góc phòng, cụ sững sờ thấy một chiếc ấm sắt cũ rỉ sét, thứ chắc đã nằm khuất bóng tối từ nhiều năm nay. Cụ già chẳng tài nào biết chiếc ấm đã đến đó bằng cách nào, nhưng cụ vẫn nhặt nó lên, ngắm nghía thật kỹ, và khi nhận ra nó hãy còn nguyên vẹn, cụ bèn phủi sạch bụi bẩn rồi mang thẳng xuống bếp.

– Thật là may mắn quá, – cụ mỉm cười một mình. – Một chiếc ấm tốt thì tốn kém phết đấy, mà có sẵn một chiếc sơ cua phòng khi cần thiết cũng chẳng thừa; chiếc của ta đang dần mòn rách cả đáy, nước bắt đầu rỉ ra mất rồi.

Nói đoạn, cụ nhấc chiếc ấm cũ ra khỏi bếp lò, đổ đầy nước vào chiếc ấm mới rồi đặt lên thay thế.

Nước trong ấm vừa chớm ấm thì một kỳ lạ xảy ra, khiến cụ già đứng ngay bên cạnh cứ ngỡ mình đang mơ mộng. Đầu tiên, quai ấm dần đổi hình thù và biến thành một cái đầu, còn vòi ấm mọc dài ra thành cái đuôi, trong khi từ phần thân phình ra bốn chiếc chân. Chỉ trong dăm phút, cụ già bàng hoàng nhận ra mình không còn đang nhìn một chiếc ấm nữa, mà là một con lửng tanuki! Sinh vật ấy nhảy tót khỏi bếp lò, thoăn thoắt chạy quanh phòng như một chú mèo con, trèo ngược lên vách tường rồi bò qua tận trần nhà, khiến cụ già hoảng hốt sợ tan nát cả căn phòng xinh đẹp. Cụ liền la lớn gọi hàng xóm sang cứu giúp, và hợp sức lại, hai người cuối cùng cũng tóm được con tanuki, nhốt gọn nó vào một chiếc ráp gỗ an toàn. Sau đó, trong cơn mệt lử, họ ngồi phịch xuống thảm tatami, bàn tính xem nên xử lý con quái thú phiền phức này ra sao. Cuối cùng, họ quyết định đem bán nó, và nhắn một đứa trẻ đang đi ngang qua gọi giúp một người buôn tên là Jimmu tới.

Khi Jimmu đến nơi, cụ già bảo rằng mình có một thứ muốn tống khứ đi, rồi hé mở nắp chiếc ráp gỗ nơi cụ đang nhốt con tanuki. Thế nhưng, thật ngạc nhiên làm sao, chẳng có con tanuki nào ở đó cả, bên trong chỉ trơ trọi mỗi chiếc ấm mà cụ đã tìm thấy ở góc phòng hồi sáng. Sự việc quả thực kỳ quặc hết chỗ nói, nhưng cụ già vẫn nhớ như in những gì đã diễn ra trên bếp lò và chẳng đời nào muốn giữ lại chiếc ấm ấy nữa. Thế nên, sau một hồi ngả giá qua lại, Jimmu liền ra về mang theo chiếc ấm.

Bấy giờ, Jimmu đi chưa được bao xa thì cảm thấy chiếc ấm cứ nặng trĩu lên từng phút, và đến khi về tới nhà thì anh mệt lử đến mức chỉ kịp vứt quách nó vào góc phòng rồi quên bẵng đi mất. Thế nhưng, giữa đêm khuya, anh bỗng giật mình tỉnh giấc bởi những tiếng động ầm ĩ phát từ góc phòng đặt chiếc ấm, liền chồm dậy trên giường để xem chuyện gì đang xảy ra. Kỳ lạ thay, chẳng có gì ở đó ngoài chiếc ấm vẫn nằm im lìm một cách bình thường. Anh tự nhủ chắc mình vừa gặp ác mộng, rồi lại chìm vào giấc ngủ, để rồi một lần nữa lại bị đánh thức bởi chính thứ âm thanh quấy rầy ấy. Anh vùng dậy lao ra góc phòng, và dưới ánh đèn dầu vẫn thức thâu đêm, anh kinh ngạc thấy chiếc ấm đã biến thành một con tanuki đang lăng xăng chạy vòng tròn đuổi theo cái đuôi của chính mình. Sau khi đã chán chê trò đó, nó chạy vọt ra hiên nhà, tung người nhào lộn mấy vòng liền chỉ vì tấm lòng phấn khích khôn xiết. Người thợ buôn vô cùng bối rối không biết phải xử trí ra sao với con vật, mãi đến gần sáng anh mới thiếp đi được chút ít; thế nhưng khi mở mắt ra lần nữa, nào có bóng dáng con tanuki nào, mà chỉ còn trơ trọi chiếc ấm cũ anh đã để ở đó từ đêm hôm trước.

Vừa dọn dẹp xong nhà cửa, Jimmu liền tất tả sang nhà người hàng xóm bên cạnh để kể lại câu chuyện kỳ lạ của mình. Người hàng xóm chăm chú lắng nghe, vẻ mặt không hề tỏ ra kinh ngạc như Jimmu vẫn tưởng, bởi anh ta chợt nhớ hồi trẻ mình từng nghe loáng thoáng về một chiếc ấm thần kỳ. – Hãy đi du lịch cùng nó và đem ra biểu diễn xem sao, – anh ta bảo, – rồi anh sẽ trở nên giàu có; nhưng trước tiên hãy nhớ xin phép con tanuki, đồng thời làm vài nghi lễ phép thuật để ngăn nó hoảng sợ bỏ chạy khi thấy đông người.

Jimmu rối rít cảm ơn lời khuyên của bạn và răm rắp làm theo. Sau khi giành được sự đồng ý của con tanuki, anh cho dựng một rạp hát nhỏ, bên ngoài treo tấm biển mời gọi thiên hạ đến thưởng lãm màn biến hóa kỳ diệu nhất chưa từng thấy trong đời.

Người ta lũ lượt kéo đến xem đông như hội, chiếc ấm được chuyền qua từng đôi tay để ai nấy thỏa sức săm soi tứ phía, thậm chí còn được ngó cả vào bên trong. Đoạn, Jimmu đón lấy chiếc ấm, đặt lên bục cao và ra lệnh cho nó biến thành tanuki. Chỉ trong chớp mắt, quai ấm bắt đầu chuyển hóa thành cái đầu, vòi ấm vươn dài thành chiếc đuôi, trong khi bốn cái chân lần lượt mọc ra hai bên. – Nhảy đi, – Jimmu hô lên, và chú tanuki liền nhún nhảy theo nhịp, uyển chuyển xoay mình bên này rồi lượn sang bên nọ, khiến khán giả chẳng thể đứng yên được nữa mà cũng bắt đầu nhún nhảy theo. Nó duyên dáng dẫn đầu điệu múa quạt, rồi thoăn thoắt chuyển tiếp sang điệu múa bóng và múa dù mà chẳng hề nghỉ nhịp nào, trông cứ như thể nó có thể cứ thế nhảy múa suốt đời vậy. Và rất có thể sự việc đã diễn ra đúng như thế, nếu Jimmu không lớn tiếng tuyên bố rằng nó đã nhảy đủ rồi và rạp hát buộc phải đóng cửa từ đây.

Ngày này qua ngày khác, rạp hát lúc nào cũng nườm nượp khách đến mức khó lòng chen chân nổi, và điều mà người hàng xóm từng tiên đoán nay đã thành hiện thực: Jimmu đã trở thành một người giàu có. Dẫu vậy, trong thâm tâm anh vẫn chẳng thấy yên vui. Vốn là một người lương thiện, anh nghĩ rằng phần lớn gia tài cướp được này thực ra là nhờ ơn người đàn ông đã bán chiếc ấm cho mình. Thế là, vào một buổi sáng nọ, anh chất đầy một trăm đồng tiền vàng vào trong ấm, rồi vác chiếc ấm lên tay, quay trở về tìm người chủ cũ. – Tôi không có quyền giữ nó lại mãi được, – anh giãi bày sau khi đã kể hết mọi chuyện, – nên tôi đem nó trả lại cho bác, và bên trong bác sẽ tìm thấy một trăm đồng tiền vàng coi như tiền công thuê mượn nó lâu nay.

Người đàn ông xúc động cảm ơn Jimmu, bảo rằng hiếm có ai lại giữ được lòng dạ ngay thẳng như anh. Từ đó, chiếc ấm mang lại may mắn cho cả hai, mọi chuyện đều xuôi chèo mát mái cho đến cuối đời khi họ qua đời ở tuổi xế chiều, trong sự kính trọng của tất cả mọi người.