Nhưng đúng lúc ấy, công nương bước vào. Gương mặt bà thoáng hiện vẻ hoảng hốt khi trông thấy họ ở một mình với những nét mặt đầy vẻ bối rối. Levin cúi chào bà nhưng không nói gì. Kitty lặng thinh, mắt không hề ngẩng lên. "Tạ ơn Chúa, con bé đã từ chối anh ta," người mẹ thầm nghĩ, và khuôn mặt bà bừng sáng với nụ cười quen thuộc mà bà vẫn dùng để chào đón các vị khách vào những buổi chiều Thứ Năm. Bà ngồi xuống và bắt đầu hỏi Levin về cuộc sống ở điền trang của anh. Anh lại ngồi xuống, ngóng chờ những vị khách khác đến để có thể cáo lui mà không ai để ý.
Năm phút sau, một người bạn của Kitty bước vào; cô vừa kết hôn vào mùa đông năm ngoái, đó là nữ bá tước Nordston.
Cô là một phụ nữ gầy gò, da ngăm xanh, ốm yếu và hay lo âu, với đôi mắt đen láy sắc sảo. Cô rất quý Kitty, và tình cảm ấy thể hiện rõ — đúng như cách những phụ nữ đã có gia đình thường đối xử với các thiếu nữ — qua mong muốn se duyên cho Kitty theo lý tưởng hạnh phúc lứa đôi của chính cô; cô muốn Kitty lấy Vronsky. Levin từng gặp cô nhiều lần ở nhà Shtcherbatsky từ đầu mùa đông, và cô vẫn luôn không ưa anh. Trò tiêu khiển quen thuộc và ưa thích của cô mỗi khi gặp Levin là chế giễu anh.
"Tôi thực sự thích thú làm sao khi anh ta nhìn xuống tôi từ cái vẻ uy nghiêm cao ngạo của mình, hoặc dừng ngang cuộc trò chuyện uyên bác với tôi vì cho rằng tôi ngu ngốc, hay lúc anh ta tỏ ra ban ơn bố thí cho tôi. Tôi thích điều đó lắm; được thấy anh ta ban ơn! Tôi mừng vì anh ta không thể chịu nổi tôi," cô thường nói về anh như vậy.
Cô nói đúng, bởi thực ra Levin không tài nào chịu nổi cô, và khinh thường chính những điểm mà cô lấy làm hãnh diện coi là nét cao quý — sự nhạy cảm thái quá, thái độ khinh miệt đầy kiêu kỳ và sự dửng dưng trước mọi thứ thô tục, tầm thường ở cõi đời này.
Nữ bá tước Nordston và Levin rơi vào mối quan hệ vốn không hiếm trong xã hội thượng lưu: hai con người bề ngoài vẫn giữ thể diện ôn hòa, nhưng thực chất lại khinh bỉ lẫn nhau đến mức chẳng thể coi đối phương ra gì, thậm chí chẳng thèm bận tâm hay cảm thấy bị xúc phạm bởi người kia.
Nữ bá tước Nordston liền lao ngay vào Levin.
"Ôi, Konstantin Dmitrievitch! Anh đã trở lại chốn Babylon đồi bại của chúng tôi rồi cơ à," cô nói, chìa bàn tay nhỏ xíu ngả vàng ra, nhắc lại câu nói vô tình của anh hồi đầu mùa đông rằng Moskva chính là thành Babylon. "Nào, thành Babylon đã được cải tạo rồi, hay chính anh đã thoái hóa vậy?" cô vừa nói vừa liếc nhìn Kitty với một nụ cười nửa miệng đầy kiểu cách.
"Thật vinh dự cho tôi biết bao, thưa nữ bá tước, khi cô vẫn nhớ rõ lời tôi đến vậy," Levin đáp lại. Anh đã kịp lấy lại vẻ bình tĩnh, và theo thói quen, lập tức rơi ngay vào giọng điệu đùa cợt mang tính đối địch quen thuộc với nữ bá tước. "Chắc hẳn chúng đã để lại ấn tượng sâu sắc lắm trong lòng cô."
"Ồ, tất nhiên rồi chứ! Tôi luôn ghi chép lại tất cả mà. Nào, Kitty, em lại đi trượt băng đấy à?..."
Và cô quay sang trò chuyện với Kitty. Dù việc cáo lui lúc này có phần lúng túng đối với Levin, nhưng còn dễ chịu hơn nhiều so với việc phải ngồi lại suốt cả buổi tối để nhìn Kitty — người thỉnh thoảng liếc nhìn anh rồi lại vội vã tránh né ánh mắt ấy. Anh định đứng dậy thì công nương, nhận ra sự im lặng của anh, liền lên tiếng bắt chuyện.
"Anh ở Moskva lâu chứ? Dù sao thì anh cũng đang bận việc ở hội đồng huyện cơ mà, chẳng thể vắng mặt lâu được phải không?"
"Không thưa công nương, tôi không còn làm thành viên hội đồng nữa," anh đáp. "Tôi lên đây chỉ có vài ngày."
"Hắn ta có điều gì đó bất thường," nữ bá tước Nordston thầm nghĩ khi liếc nhìn gương mặt nghiêm nghị, đăm chiêu của anh. "Hắn không còn cái vẻ thích tranh cãi như trước nữa. Nhưng tôi sẽ khơi máu hắn cho bằng được. Tôi rất thích chọc quê hắn trước mặt Kitty, và tôi sẽ làm thế cho coi."
"Konstantin Dmitrievitch," cô quay sang nói với anh, "xin hãy giải thích cho tôi điều này với. Anh rành mấy chuyện này lắm mà. Ở quê nhà Kaluga của chúng tôi, tất cả nông dân nam nữ đều nướng sạch gia tài vào rượu chè, và giờ thì họ chẳng chịu trả tiền thuê đất cho chúng tôi nữa. Ý nghĩa của chuyện đó là thế nào? Lần nào anh cũng ca ngợi nông dân hết lời cơ mà."
Đúng lúc đó, một phu nhân khác bước vào phòng, và Levin đứng phắt dậy.
"Xin lỗi nữ bá tước, nhưng quả thật tôi chẳng biết gì về chuyện đó và không thể nói cho cô điều gì đâu," anh nói, rồi liếc nhìn viên sĩ quan bước vào ngay sau vị phu nhân nọ.
"Chắc chắn đó là Vronsky," Levin thầm nghĩ, và để xác thực điều đó, anh liếc nhìn Kitty. Cô bé đã kịp nhìn Vronsky, rồi lại quay sang nhìn Levin. Và chỉ qua ánh mắt cô, thứ ánh sáng rực rỡ lên một cách vô thức, Levin biết chắc rằng cô yêu con người kia, biết chắc chắn hệt như thể cô đã nói ra bằng lời. Nhưng hắn ta là người thế nào nhỉ? Dù hay hay dở, lúc này Levin buộc phải ở lại; anh phải tìm hiểu cho ra ngô ra khoai kẻ mà cô đem lòng yêu mến rốt cuộc có dung mạo ra sao.
Có những kẻ, khi đối mặt với một đối thủ thành công hơn mình — bất kể trong lĩnh vực gì — liền lập tức quay lưng lại với mọi điểm tốt đẹp ở đối phương và chỉ chăm chăm soi mói những thói hư tật xấu. Ngược lại, có những người trên hết lại khao khát tìm kiếm ở đối thủ may mắn ấy những phẩm chất đã giúp họ vượt lên trên mình, và với một trái tim đau quặn thắt, họ chỉ cất công tìm kiếm những điểm đáng quý. Levin thuộc về nhóm thứ hai. Nhưng anh chẳng mấy khó khăn để nhận ra những điểm tốt đẹp và thu hút ở Vronsky. Chúng hiển hiện ngay từ cái nhìn đầu tiên. Vronsky là một người đàn ông vạm vỡ, da ngăm, chiều cao trung bình, với gương mặt đôn hậu, khôi ngô, cực kỳ điềm tĩnh và quyết đoán. Mọi thứ trên gương mặt và vóc dáng hắn, từ mái tóc đen cắt ngắn và chiếc cằm nhẵn thín cho đến bộ quân phục mới tinh nhưng mặc khá thoải mái, đều giản dị mà vẫn lịch thiệp vô cùng. Nhường đường cho vị phu nhân vừa bước vào, Vronsky tiến về phía công nương rồi tới chỗ Kitty.
Khi hắn đến gần cô, đôi mắt đẹp rực lên một thứ ánh sáng dịu dàng đặc biệt, kèm theo một nụ cười kín đáo, hạnh phúc và có vẻ kiêu hãnh một cách khiêm nhường (Levin có cảm giác là như vậy); hắn cúi chào cô thật cung kính và cẩn trọng, đoạn đưa bàn tay nhỏ và bè ra.
Chào hỏi và trao đổi vài lời với tất cả mọi người, hắn ngồi xuống mà không một lần liếc nhìn Levin — người chưa từng rời mắt khỏi hắn lấy một giây.
"Cho phép tôi giới thiệu hai vị," công nương nói, ra hiệu về phía Levin. "Konstantin Dmitrievitch Levin, còn đây là bá tước Alexey Kirillovitch Vronsky."
Vronsky đứng dậy, nhìn Levin bằng ánh mắt thiện cảm và bắt tay anh.
"Tôi tin là mình có hẹn ăn tối với anh vào mùa đông này," hắn nói, nở nụ cười mộc mạc, cởi mở; "nhưng anh đã đột ngột về quê mất."
"Konstantin Dmitrievitch khinh bỉ và căm ghét thành thị cùng chúng tôi, những kẻ thành thị," nữ bá tước Nordston chêm vào.
"Lời nói của tôi chắc hẳn phải để lại ấn tượng sâu sắc lắm nên cô mới nhớ kỹ thế," Levin đáp lời, và chợt nhận ra mình vừa lặp lại đúng nguyên văn câu nói lúc trước, mặt anh đỏ bừng lên.
Vronsky nhìn Levin rồi nhìn nữ bá tước Nordston, mỉm cười.
"Anh luôn sống ở quê nhà ư?" hắn hỏi. "Tôi nghĩ mùa đông ở đó chắc buồn lắm."
"Sẽ không buồn nếu người ta có việc để làm; vả lại, ở một mình thì chẳng bao giờ buồn cả," Levin cộc lốc đáp.
"Tôi lại rất thích nông thôn," Vronsky nói, vừa nhận ra vừa giả vờ như không để ý đến giọng điệu của Levin.
"Nhưng tôi hy vọng là ngạ bá tước đây sẽ không đời nào chịu sống ở quê hoài chứ," nữ bá tước Nordston nói.
"Tôi không rõ nữa; tôi chưa bao giờ thử sống ở đó lâu cả. Có lần tôi trải qua một cảm giác rất lạ lùng," hắn tiếp lời. "Chưa bao giờ tôi khao khát chốn đồng quê đến thế, một vùng quê nước Nga đích thực với những đôi giày bện vỏ cây và những người nông dân, như khi tôi trải qua mùa đông cùng mẹ tôi ở Nice. Bản thân Nice vốn dĩ đã đủ buồn chán rồi, hẳn các vị cũng biết. Quả thật, Napoli hay Sorrento cũng chỉ thú vị trong một thời gian ngắn mà thôi. Và chính tại những nơi đó, hình ảnh nước Nga lại ùa về trong tôi rõ nét nhất, đặc biệt là vùng nông thôn. Cảm giác như thể là..."
Hắn cứ thế trò chuyện, hướng về cả Kitty lẫn Levin, đảo đôi mắt thanh thản, thân thiện từ người này sang người khác, và hiển nhiên là nói bất cứ điều gì chợt hiện lên trong đầu.
Nhận thấy nữ bá tước Nordston đang muốn nói gì đó, hắn liền dừng lại ngay mà không nói hết câu, chăm chú lắng nghe cô.
Cuộc trò chuyện cứ thế trôi chảy không dứt giây nào, khiến công nương — người luôn thủ sẵn trong tay hai thứ "vũ khí hạng nặng" để phòng khi cạn chủ đề, đó là lợi ích của nền giáo dục cổ điển so với hiện đại, và chế độ nghĩa vụ quân sự toàn dân — chẳng có dịp lôi ra dùng tới, còn nữ bá tước Nordston thì hoàn toàn không có cơ hội để trêu chọc Levin.
Levin rất muốn nhưng lại không tài nào hòa mình vào cuộc trò chuyện chung được; tự nhủ với bản thân sau mỗi khoảnh khắc rằng "Giờ thì đi đi", vậy mà anh vẫn đứng lì ở đó như thể đang chờ đợi điều gì.
Cuộc trò chuyện chuyển sang chủ đề cầu cơ và hồn ma, và nữ bá tước Nordston, một tín đồ của chủ nghĩa duy tâm linh, bắt đầu miêu tả những điều kỳ diệu mà cô từng tận mắt chứng kiến.
"Ôi thưa nữ bá tước, làm ơn hãy dẫn tôi đi với, xin cô đấy, hãy dẫn tôi đi xem với! Tôi chưa từng thấy điều gì phi thường cả, dẫu cho tôi vẫn luôn lùng sục tìm kiếm nó ở khắp mọi nơi," Vronsky mỉm cười nói.
"Được thôi, thứ Bảy tới nhé," nữ bá tước Nordston đáp. Rồi cô quay sang Levin: "Còn anh, Konstantin Dmitrievitch, anh có tin vào những chuyện đó không?"
"Sao cô lại hỏi tôi? Cô thừa biết tôi sẽ trả lời thế nào rồi mà."
"Nhưng tôi muốn nghe ý kiến của anh cơ."
"Ý kiến của tôi," Levin đáp, "chỉ đơn giản là việc cầu cơ này chứng minh rằng cái gọi là xã hội văn minh cũng chẳng cao sang hơn những người nông dân là bao. Họ tin vào bùa ngải, ma quỷ và điềm gở, còn chúng ta thì..."
"Ồ, thế ra anh không tin à?"
"Tôi không thể tin được, thưa nữ bá tước."
"Nhưng nếu chính tôi đã tận mắt chứng kiến thì sao?"
"Mấy bà nhà quê cũng kể rằng họ đã nhìn thấy yêu tinh đấy thôi."
"Vậy ý anh là tôi đang nói dối chắc?"
Cô bật cười một tiếng cười khô khốc, vô cảm.
"Ôi không, Masha, ý Konstantin Dmitrievitch là anh ấy không thể tin được cơ mà," Kitty nói, đỏ mặt thay cho Levin; Levin nhìn thấy điều đó, lòng càng thêm bực bội, toan cất lời phản bác thì Vronsky với nụ cười rạng rỡ, thẳng thắn đã vội vàng cứu vãn cuộc trò chuyện đang có nguy cơ trở nên khó chịu.
"Anh hoàn toàn không thừa nhận tính khả thi của nó sao?" hắn hỏi. "Nhưng tại sao lại không nhỉ? Chúng ta vẫn thừa nhận sự tồn tại của điện năng, thứ mà ta hoàn toàn không biết gì về nó đấy thôi. Tại sao lại không thể có một thứ lực lượng nào đó mới mẻ, hãy còn ẩn giấu với chúng ta, mà..."
"Khi người ta phát hiện ra điện," Levin vội vã ngắt lời, "thì người ta chỉ phát hiện ra hiện tượng của nó mà thôi, còn nó xuất phát từ đâu và gây ra những tác động gì thì hoàn toàn mù tịt, và phải mất cả thế kỷ sau người ta mới hình dung ra được các ứng dụng của nó. Đằng này, những kẻ theo chủ nghĩa duy tâm linh lại bắt đầu từ việc những chiếc bàn tự viết chữ hay những hồn ma hiện hình trước mặt họ, rồi mãi sau đó họ mới bắt đầu lớn tiếng tuyên bố rằng đó là một thứ năng lượng vô danh."
Vronsky chăm chú lắng nghe Levin, đúng như cách anh vẫn thường lắng nghe, tỏ rõ sự quan tâm đến những lời anh nói.
"Đúng thế, nhưng những người theo chủ nghĩa duy tâm linh bảo rằng hiện tại chúng ta chưa biết thứ năng lượng đó là gì, chỉ biết là nó có tồn tại, và đây là những điều kiện để nó hoạt động. Cứ để các nhà khoa học tìm hiểu xem bản chất của năng lượng ấy là gì đã. Không, tôi không thấy có lý do gì mà lại không thể tồn tại một thứ năng lượng mới, nếu như..."
"Chính là vì, với điện năng," Levin lại ngắt lời, "mỗi khi anh chà xát hắc ín vào len, một hiện tượng đã được công nhận sẽ xuất hiện, nhưng trong trường hợp này thì nó không xảy ra mỗi lần như thế, và vì vậy, suy ra đó không phải là một hiện tượng tự nhiên."
Chắc là cảm thấy cuộc trò chuyện đang trở nên quá ư nghiêm túc đối với không gian của một phòng khách, Vronsky không đáp lại nữa, thay vào đó, anh nở một nụ cười rạng rỡ để chuyển chủ đề rồi quay sang các quý cô.
"Nào chúng ta hãy thử ngay đi, thưa nữ bá tước," hắn nói; nhưng Levin vẫn muốn nói cho hết ý nghĩ của mình.
"Tôi nghĩ rằng," anh tiếp tục, "cố gắng của những kẻ theo chủ nghĩa duy tâm linh nhằm giải thích những điều kỳ diệu của họ như một thứ năng lượng tự nhiên mới mẻ nào đó là điều vô ích nhất. Họ lớn tiếng bàn về năng lượng tâm linh một cách táo bạo, rồi sau đó lại cố gắng đem nó ra thử nghiệm theo lối vật chất."
Mọi người đều đang chờ anh nói dứt câu, và anh cảm nhận được điều đó.
"Còn tôi thì nghĩ anh sẽ là một nhà thông linh hạng nhất đấy," nữ bá tước Nordston nói; "trong người anh có sẵn thứ nhiệt huyết cuồng nhiệt cơ mà."
Levin há miệng định nói gì đó, mặt đỏ bừng lên, rồi lại thôi chẳng nói nữa.
"Nào xin hãy thử cầu cơ ngay đi thôi," Vronsky giục giã. "Công nương, ngài có cho phép không ạ?"
Và Vronsky đứng dậy, đảo mắt tìm một chiếc bàn nhỏ.
Kitty đứng dậy đi lấy bàn, và khi bước qua, ánh mắt cô chạm vào ánh mắt Levin. Cô thương anh bằng cả trái tim, lại càng xót xa hơn khi nhận ra anh đang phải chịu đựng nỗi đau mà chính cô là nguyên nhân. "Nếu anh có thể tha thứ cho em, xin hãy tha thứ," đôi mắt cô đang nói thế, "em đang hạnh phúc lắm."
"Anh căm ghét tất cả bọn họ, cả em và cả chính anh nữa," ánh mắt anh đáp lời, rồi anh với lấy chiếc mũ của mình. Nhưng số phận không định để anh cao chạy xa bay. Ngay lúc mọi người đang quây quần bên chiếc bàn và Levin sắp sửa cáo lui thì vị lão công nương bước vào, và sau khi chào hỏi các quý cô, ông quay sang phía Levin.
"À!" ông cất giọng vui vẻ. "Cậu có mặt ở đây lâu chưa, anh bạn trẻ? Tôi thậm chí còn chẳng biết là cậu đang ở thành phố nữa đấy. Rất vui được gặp cậu." Vị lão công nương ôm chầm lấy Levin, mải trò chuyện với anh mà chẳng để ý đến Vronsky — người đã đứng dậy và đang điềm tĩnh chờ đợi cho đến khi vị vương gia quay sang phía mình.
Kitty cảm nhận rõ sự hồ hởi của cha mình gây khó chịu cho Levin nhường nào sau những chuyện vừa xảy ra. Cô cũng thấy thái độ lạnh lùng mà cuối cùng cha cô dành cho cái cúi đầu chào của Vronsky, và cách Vronsky nhìn cha cô với vẻ bối rối đầy thiện cảm, như thể đang cố gắng mà không tài nào hiểu nổi tại sao và vì cớ gì mà lại có người mang thái độ thù địch với mình; và cô đỏ bừng mặt.
"Thưa vương gia, hãy giữ Konstantin Dmitrievitch lại đi," nữ bá tước Nordston nói; "chúng tôi muốn làm một thí nghiệm."
"Thí nghiệm gì thế? Cầu cơ à? Thôi xin phép các vị, theo ý tôi thì chơi trò chuyền nhẫn vui hơn nhiều," vị lão công nương nói, liếc nhìn Vronsky và đoán rằng đó là ý kiến của hắn. "Dù sao thì chơi thế còn có ý nghĩa hơn."
Vronsky dùng ánh mắt quả quyết nhìn vị vương gia đầy vẻ ngạc nhiên, rồi với một nụ cười nhạt, hắn lập tức quay sang bàn với nữ bá tước Nordston về vũ hội lớn sắp diễn ra vào tuần tới.
"Tôi hy vọng cô sẽ có mặt ở đó chứ?" hắn hỏi Kitty. Ngay khi vị lão công nương quay lưng đi chỗ khác, Levin lặng lẽ chuồn đi mà không ai hay biết, và ấn tượng cuối cùng đọng lại trong tâm trí anh về buổi tối hôm đó chính là gương mặt rạng rỡ, hạnh phúc của Kitty khi đang đáp lời Vronsky về chuyện buổi vũ hội.
