Stepan Arkadyevitch bước lên lầu với túi áo căng phồng những giấy bạc mà thương nhân nọ đã trả trước ba tháng tiền mua khu rừng. Công việc buôn bán đã xong xuôi, tiền đã nằm trong túi; buổi đi săn thì vô cùng mỹ mãn, và Stepan Arkadyevitch đang trong tâm trạng vui vẻ nhất, thế nên anh đặc biệt tha thiết muốn xua đi bầu ảm đạm vừa bao trùm lấy Levin. Anh muốn khép lại ngày hôm nay bằng một bữa tối vui vẻ hệt như lúc nó bắt đầu.
Levin quả thật đang khó chịu, và mặc cho mọi nỗ lực muốn tỏ ra ân cần, niềm nở với vị khách quý của mình, anh vẫn không sao kìm nén được tâm trạng bản thân. Cơn say từ tin tức rằng Kitty chưa kết hôn đã dần ngấm vào anh.
Kitty chưa kết hôn, nhưng nàng đang ốm, và ốm vì đau khổ vì một kẻ đã phụ bạc nàng. Sự phụ bạc ấy, thoạt nhiên, dường như giội ngược lại vào anh. Vronsky đã ruồng bỏ nàng, và nàng đã từ chối anh, Levin. Hệ quả là Vronsky có quyền coi thường Levin, và vì thế hắn chính là kẻ thù của anh. Nhưng Levin không hề suy nghĩ thấu đáo mọi chuyện thế đâu. Anh chỉ mơ hồ cảm thấy có điều gì đó xúc phạm đến mình trong đó, và giờ đây anh không còn bực bội vì chuyện đã làm mình phiền lòng nữa, mà đâm ra cáu gắt với mọi thứ xuất hiện trước mắt. Vụ bán rừng ngớ ngẩn, trò lừa bịp nhắm vào Oblonsky lại được thực hiện ngay trong nhà anh, tất cả đều khiến anh phát điên.
— Thế nào, xong chưa? — anh cất tiếng hỏi khi gặp Stepan Arkadyevitch trên gác. — Cậu có muốn dùng bữa tối không?
— Ờ, tớ không từ chối đâu. Ở chốn đồng quê này tớ thèm ăn làm sao ấy! Thật tuyệt diệu! Sao lúc nãy cậu không mời Ryabinin chút gì đó?
— Ồ, mặc thây hắn!
— Thế mà cậu đối xử với người ta như vậy đấy! — Oblonsky nói. — Cậu còn chẳng thèm bắt tay hắn. Sao lại không bắt tay hắn cơ chứ?
— Vì tớ không bắt tay với kẻ hầu, mà một tên hầu còn đáng giá hơn hắn gấp trăm lần.
— Cậu đúng là một kẻ phản động chính hiệu! Thế còn việc hòa hợp các giai cấp thì sao? — Oblonsky lên tiếng.
— Ai thích hòa hợp thì cứ việc, chứ tớ thì phát nôn lên được.
— Tớ thấy cậu đúng là đồ bảo thủ cố chấp.
— Thật tình, tớ chưa từng bận tâm xem mình là gì. Tớ chỉ là Konstantin Levin, thế thôi.
— Và là một Konstantin Levin đang cực kỳ bực bội, — Stepan Arkadyevitch mỉm cười nói.
— Phải, tớ đang cáu đấy, và cậu có biết tại sao không? Vì — xin lỗi nhé — cái vụ bán rừng ngớ ngẩn của cậu đấy....
Stepan Arkadyevitch nheo mày một cách vui vẻ, hệt như người đang bị trêu chọc và công kích mà chẳng vì lỗi lầm gì của mình.
— Thôi, đủ rồi đấy! — anh nói. — Đã có ai bán chác gì mà ngay sau đó lại không được nghe người ta nói rằng “Đáng lẽ bán được nhiều hơn thế” chưa? Nhưng lúc người ta muốn bán thì chẳng ai chịu mua cho.... Không, tớ thấy cậu vẫn còn mang lòng hậm hực với cái tên Ryabinin bất hạnh ấy rồi.
— Có lẽ là thế đấy. Và cậu có muốn biết tại sao không? Cậu sẽ lại bảo tớ là đồ phản động, hay dùng một từ đao to búa lớn nào khác; nhưng dẫu sao thì việc chứng kiến cảnh suy vi của giai cấp quý tộc — giai cấp mà tớ tự hào thuộc về — diễn ra khắp mọi nơi vẫn cứ khiến tớ bực bội và phẫn nộ, và dẫu có hòa hợp giai cấp đi chăng nữa, tớ vẫn mừng vì mình là quý tộc. Sự suy vi của họ không phải do thói hoang phí — chuyện đó chẳng có gì đáng nói; sống vương giả — đó mới là phong cách đích thực của quý tộc; chỉ có giới quý tộc mới biết cách làm điều đó. Còn những người nông dân quanh đây mua được đất, tớ chẳng buồn phiền gì chuyện đó cả. Địa chủ thì chẳng làm quái gì, trong khi nông dân thì làm lụng và thay thế kẻ nhác gan. Thế mới là lẽ phải. Và tớ rất mừng cho người nông dân. Nhưng tớ thực sự đau lòng khi thấy quá trình suy vong ấy bắt nguồn từ một thứ — tớ chẳng biết gọi là gì nữa — sự khờ khạo. Ở đây, một kẻ đầu cơ người Ba Lan đã mua được một cơ ngơi tuyệt mỹ với nửa giá từ một tiểu thư đang sống ở Nice. Còn ở đằng kia, một gã thương nhân thu vén được ba sào đất đáng giá mười rúp chỉ để đổi lấy một khoản cho vay một rúp. Còn ở đây, chẳng vì lý do gì cả, cậu lại đi cúng không cho cái tên bịp bợm ấy ba mươi nghìn rúp.
— Chứ cậu bảo tớ phải làm sao? Đếm từng cái cây chắc?
— Dĩ nhiên là phải đếm chứ. Cậu thì không đếm, nhưng Ryabinin đã đếm đấy. Con cái Ryabinin rồi sẽ có phương tiện mưu sinh và ăn học, trong khi con cái cậu thì chưa chắc!
— Ôi, xin lỗi cậu nhé, cái sự đếm toán chi li ấy có gì đó thật bần tiện. Chúng ta có việc của chúng ta, họ có việc của họ, và họ phải kiếm lợi chứ. Dù sao thì chuyện cũng rồi, chấm hết ở đây đi. Kìa, trứng ốp la đã lên rồi, món khoái khẩu của tớ đấy. Và Agafea Mihalovna sẽ mang cho chúng ta chai rượu thuốc tuyệt hảo ấy cho mà xem....
Stepan Arkadyevitch ngồi xuống bàn và bắt đầu trêu chọc Agafea Mihalovna, quả quyết rằng đã lâu lắm rồi anh mới được nếm một bữa trưa và bữa tối ngon đến thế.
— Ờ, ít ra thì ngài còn biết khen ngợi, — Agafea Mihalovna nói, — chứ còn Konstantin Dmitrievitch đây, ngài cứ cho ngài ấy bất cứ thứ gì — dẫu chỉ là một nhúm bánh mì — ngài ấy cũng nhai rồi bỏ đi thôi.
Mặc dù Levin cố gắng kìm chế, anh vẫn ủ rũ và im lặng. Anh muốn hỏi Stepan Arkadyevitch một câu, nhưng lại không tài nào mở lời được, chẳng tìm nổi từ ngữ hay khoảnh khắc thích hợp để cất lên. Stepan Arkadyevitch đã xuống phòng mình, cởi đồ, rửa mặt lại, và trong chiếc áo ngủ viền đăng-ten nhún bèo, anh đã lên giường nằm, thế mà Levin vẫn cứ nấn ná mãi trong phòng, nói về mấy chuyện vặt vãnh, không dám hỏi điều mình thực sự muốn biết.
— Họ làm xà phòng khéo thật đấy, — anh vừa nói vừa ngắm nghía thỏi xà phòng trên tay mà Agafea Mihalovna đã chuẩn bị sẵn cho vị khách nhưng Oblonsky chưa dùng tới. — Cậu nhìn xem; ôi chao, chẳng khác nào một tác phẩm nghệ thuật.
— Ừ, thời buổi này cái gì cũng đạt đến độ hoàn hảo hết rồi, — Stepan Arkadyevitch đáp, ngáp dài một cách ẩm ướt và đầy khoan khoái. — Chẳng hạn như nhà hát, rồi các loại giải trí... a—a—a! — anh ngáp. — Ánh sáng điện chăng khắp nơi... a—a—a!
— Ừ, ánh sáng điện, — Levin nói. — Ừ. À mà, bây giờ Vronsky đang ở đâu nhỉ? — anh đột ngột hỏi, đặt thỏi xà phòng xuống.
— Vronsky á? — Stepan Arkadyevitch nói, kìm lại cái ngáp; — hắn đang ở St. Petersburg. Hắn rời đi ngay sau cậu, và từ đó đến nay chưa từng đặt chân tới Moscow lần nào. Và cậu biết không, Kostya, tớ nói thật với cậu nhé, — anh tiếp tục, tì khuỷu tay lên bàn, chống tay đỡ lấy gương mặt tuấn tú đỏ phừng phừng, nơi đôi mắt ẩm ướt, hiền lành và ngái ngủ đang lấp lánh như những vì sao. — Đó là lỗi tại cậu cả. Cậu đã hoảng sợ khi giáp mặt với tình địch của mình. Nhưng như tớ đã nói với cậu lúc đó, tớ chẳng thể đoán chắc ai là người có cơ hội lớn hơn. Sao cậu không chịu đấu tranh đến cùng? Tớ đã bảo cậu lúc đó rồi cơ mà....
— Hắn có biết, hay không biết chuyện mình đã cầu hôn nhỉ? — Levin tự hỏi, đăm đăm nhìn bạn. — Ừ, trên mặt hắn có cái vẻ gì đó lừa lọc, ngoại giao lắm,
và cảm thấy mặt mình đang đỏ bừng lên, anh nhìn thẳng vào mặt Stepan Arkadyevitch mà không nói lời nào.
— Nếu lúc đó phía bên kia có chút tình ý gì đi nữa, thì đó cũng chẳng qua chỉ là sự xao xuyến bề ngoài mà thôi, — Oblonsky tiếp lời. — Việc hắn là một nhà quý tộc đích thực, cậu biết đấy, cùng với vị thế tương lai của hắn trong xã hội, đã có sức ảnh hưởng không phải lên nàng, mà là lên mẹ nàng.
Levin cau mày. Sự bẽ bàng khi bị từ chối cứa sâu vào tim anh, đau đớn hệt như một vết thương vừa mới mọc miệng. Nhưng anh đang ở nhà, và những bức tường nhà chính là chỗ dựa cho anh.
— Khoan đã, khoan đã, — anh bắt đầu, ngắt lời Oblonsky. — Cậu nói hắn là một nhà quý tộc. Nhưng cho phép tớ hỏi cái sự quý tộc ấy của Vronsky hay của bất cứ kẻ nào khác nằm ở đâu, mà để rồi tớ phải bị xem thường bên cạnh họ? Cậu coi Vronsky là nhà quý tộc, nhưng tớ thì không. Một kẻ mà người cha thân sinh đã luồn lúi leo lên từ bàn tay trắng nhờ những mưu mô thủ đoạn, và người mẹ thì... Chúa mới biết đã vướng vào những mối quan hệ lăng nhăng nào với ai... Không, xin lỗi cậu nhé, nhưng tớ coi bản thân mình và những người như tớ mới là quý tộc thực thụ, những người có thể ngẩng cao đầu nhìn lại quá khứ ba bốn đời gia phong nền nếp, với học thức cao nhất (tất nhiên tài năng và trí tuệ lại là chuyện khác), chưa từng luồn cúi ai, chưa từng phụ thuộc vào bất kỳ ai về bất cứ điều gì, giống như cha và ông tớ vậy. Và tớ biết rất nhiều người như thế. Cậu cho rằng tớ thật bần tiện khi đếm từng cái cây trong khu rừng của mình, trong khi cậu lại cúng không cho Ryabinin ba mươi nghìn rúp; nhưng cậu thì thu tiền cho thuê đất từ khắp nơi còn tớ thì không, thế nên tớ trân quý những gì tổ tiên để lại hoặc do chính mồ hôi nước mắt làm ra.... Chúng ta mới là quý tộc, chứ không phải những kẻ chỉ biết sinh tồn nhờ ơn huệ của những kẻ quyền thế trên đời này, và có thể bị mua đứt chỉ với giá hai xu rưỡi.
— Ờ, nhưng mà cậu đang công kích ai thế? Tớ đồng ý với cậu mà, — Stepan Arkadyevitch thành thật và thân tình đáp; dù anh thừa biết rằng trong nhóm những kẻ có thể bị mua đứt với giá hai xu rưỡi ấy, Levin cũng đang gộp cả anh vào. Sự nồng nhiệt của Levin khiến anh thực sự thấy dễ chịu. — Cậu đang công kích ai thế? Dù phần lớn những điều cậu nói về Vronsky không đúng sự thật đi nữa, nhưng tớ sẽ không bàn về chuyện đó. Tớ nói thẳng với cậu thế này, nếu tớ là cậu, tớ sẽ quay lại Moscow cùng với tớ, và....
— Không; tớ chẳng quan tâm cậu có biết hay không, và dù thế nào đi nữa. Tớ nói cho cậu hay — tớ đã cầu hôn và bị từ chối, và Katerina Alexandrovna giờ đây đối với tớ chỉ còn là một ký ức đầy đau đớn và bẽ bàng.
— Sao lại thế được chứ? Thật vớ vẩn!
— Thôi chúng ta không bàn chuyện đó nữa. Xin lỗi cậu nhé, nếu vừa rồi tớ quá quắt, — Levin nói. Giờ đây khi đã trút hết nỗi lòng, anh lại trở về con người của buổi sáng hôm nay. — Cậu không giận tớ chứ, Stiva? Xin đừng giận nhé, — anh vừa nói vừa mỉm cười nắm lấy tay bạn.
— Đương nhiên là không rồi; chẳng giận tí nào, mà cũng chẳng có lý do gì để giận cả. Tớ rất mừng vì chúng ta đã nói chuyện thẳng thắn với nhau. Và cậu biết không, đi săn gà gô vào sáng sớm ngày mai thích lắm — sao chúng ta không đi nhỉ? Dằng dặc cả đêm tớ có ngủ được đâu, mà tớ có thể từ bãi săn ra thẳng nhà ga luôn ấy chứ.
— Tuyệt vời.
