Mọi người đều lớn tiếng bày tỏ sự bất bình, ai nấy đều lặp lại một câu nói mà ai đó vừa thốt lên: “Lại sắp có đấu sĩ với sư tử đến nơi rồi đây,” và ai nấy đều cảm thấy hoảng sợ; thế nên khi Vronsky ngã nhào xuống đất và Anna thốt lên một tiếng rên rỉ, thì điều đó cũng chẳng có gì là quá quắt lắm.
Nhưng sau đó, khuôn mặt Anna lại biến đổi theo một cách thực sự vượt quá khuôn phép. Nàng hoàn toàn mất trí. Nàng hoảng hốt lật đật như con chim bị nhốt trong lồng, lúc thì toan đứng dậy bỏ đi, lúc lại quay sang phía Betsy.
– Đi thôi, đi thôi! – nàng nói.
Nhưng Betsy không nghe thấy nàng. Công chúa đang cúi người trò chuyện với một vị tướng vừa tiến đến.
Alexey Alexandrovitch bước đến bên Anna và lịch sự chìa tay ra cho nàng bấu vào.
– Nếu em muốn, chúng ta đi thôi, – ông nói bằng tiếng Pháp, nhưng Anna đang mải nghe vị tướng nọ nên chẳng hề để ý đến chồng.
– Nghe nói hắn cũng bị gãy chân rồi, – vị tướng đang nói. – Thế này thì quá thể lắm rồi.
Chẳng thèm đáp lời chồng, Anna giơ ống nhòm lên ngước nhìn về nơi Vronsky vừa ngã xuống; nhưng khoảng cách quá xa, lại thêm đám đông tụ tập nhốn nháo xung quanh, khiến nàng chẳng thể nhận ra thứ gì. Nàng hạ ống nhòm xuống và toan bước đi, nhưng đúng lúc ấy, một sĩ quan phi ngựa tới và tâu báo điều gì đó với Sa hoàng. Anna rướn người về phía trước, lắng nghe.
– Stiva! Stiva! – nàng gọi anh trai mình.
Nhưng anh trai nàng không nghe thấy. Nàng lại toan bước đi.
– Một lần nữa anh xin mời em vịện tay anh nếu em muốn về, – Alexey Alexandrovitch nói, với tay cầm lấy bàn tay nàng.
Nàng rụt tay lại với vẻ đầy ghê tởm, chẳng thèm ngước nhìn mặt ông, đáp:
– Thôi, thôi, mặc tôi, tôi ở lại.
Lúc này, nàng thấy từ chỗ Vronsky gặp nạn, có một sĩ quan đang chạy băng qua đường đua về phía khán đài. Betsy vẫy khăn tay về phía anh ta. Vị sĩ quan mang tin đến rằng kỵ sĩ không bị thiệt mạng, nhưng con ngựa thì đã bị gãy cột sống.
Nghe vậy, Anna vội vã ngồi sụp xuống, lấy quạt che mặt. Alexey Alexandrovitch thấy nàng đang khóc, không tài nào kìm nén được những giọt nước mắt, thậm chí cả những tiếng nấc đang làm lồng ngực nàng rung lên bần bật. Alexey Alexandrovitch đứng che chắn cho nàng, cho nàng thời gian để trấn tĩnh lại.
– Lần thứ ba anh xin mời em vịện tay anh, – một lát sau, ông quay sang nói với nàng. Anna ngẩn người nhìn ông, chẳng biết phải nói gì. Công chúa Betsy liền ra tay giải vây cho nàng.
– Không đâu, Alexey Alexandrovitch; chính tôi đưa Anna đến và tôi đã hứa sẽ đưa cô ấy về cơ mà, – Betsy xen vào.
– Xin lỗi công chúa, – ông nói, mỉm cười lịch sự nhưng nhìn thẳng vào mắt cô rất kiên quyết, – nhưng tôi thấy sức khỏe Anna không được tốt lắm, và tôi muốn cô ấy về nhà cùng với tôi.
Anna ngơ ngác nhìn quanh với vẻ sợ hãi, ngoan ngoãn đứng dậy và đặt tay lên cánh tay chồng.
– Tối nay tớ sẽ cử người đi thăm dò tình hình rồi báo cho cậu nhé, – Betsy thì thầm với nàng.
Khi họ bước ra khỏi khán đài, Alexey Alexandrovitch vẫn như mọi khi, chào hỏi những người ông gặp, còn Anna cũng buộc phải trò chuyện và đáp lời như mọi khi; thế nhưng nàng hoàn toàn mất hồn mất vía, lê bước bám chặt lấy tay chồng chẳng khác nào đang mơ ngủ.
– Anh ấy chết chưa hay chưa chết? Có thật thế không? Anh ấy sẽ đến hay không? Hôm nay mình có được gặp anh ấy không? – nàng thầm nghĩ.
Nàng lặng lẽ bước lên cỗ xe của chồng và lặng lẽ rời khỏi đám đông xe cộ. Bất chấp tất cả những gì đã chứng kiến, Alexey Alexandrovitch vẫn không cho phép bản thân suy xét về tình trạng thực sự của vợ. Ông chỉ nhìn thấy những biểu hiện bên ngoài. Ông thấy nàng đang cư xử thiếu đoan trang và coi việc nhắc nhở nàng là bổn phận của mình. Thế nhưng, việc kiềm chế không nói thêm, không nói gì ngoài điều đó, lại là một thử thách vô cùng khó khăn đối với ông. Ông mở miệng định nói rằng nàng đã cư xử bất xứng, nhưng rồi lại thốt ra một điều hoàn toàn khác.
– Mà sao tất cả chúng ta lại có vẻ thích thú trước những màn thị uy tàn nhẫn đến thế nhỉ, – ông nói. – Anh nhận thấy rằng…
– Hả? Tôi không hiểu, – Anna đáp với giọng khinh miệt.
Ông cảm thấy bị xúc phạm, liền lập tức quay lại chủ đề định nói ban đầu.
– Anh buộc phải nói với em điều này, – ông bắt đầu.
– Thế là cuối cùng cũng phải ngả bài rồi đây, – nàng nghĩ thầm, và lòng dâng lên một nỗi sợ hãi.
– Anh buộc phải nói với em rằng cách hành xử của em ngày hôm nay là vô cùng thiếu đoan trang, – ông nói bằng tiếng Pháp.
– Cách hành xử của tôi thiếu đoan trang ở chỗ nào chứ? – nàng lớn tiếng hỏi, quay phắt đầu lại nhìn thẳng vào mặt ông, không phải với vẻ mặt rạng rỡ từng che đậy điều gì đó, mà là một ánh mắt quyết kiên định, dẫu nàng phải chật vật lắm mới che giấu được sự hoảng loạn trong lòng.
– Em chú ý cái cửa kính kìa, – ông nói, chỉ tay ra khung cửa sổ đang mở đối diện chỗ người đánh xe.
Ông đứng dậy kéo cửa kính lên.
– Anh cho là điều gì thiếu đoan trang? – nàng lặp lại câu hỏi.
– Sự tuyệt vọng mà em không tài nào che giấu nổi trước tai nạn của một kỵ sĩ.
Ông đợi nàng đáp lời, nhưng nàng vẫn im lặng, mắt nhìn đăm đăm về phía trước.
– Anh đã từng cầu xin em hãy cư xử sao cho ngoài xã hội, ngay cả những lưỡi miệng cay độc nhất cũng không tìm được điều gì để chê trách em. Đã có lúc anh đề cập đến thái độ nội tâm của em, nhưng giờ thì anh không nói về chuyện đó nữa. Giờ đây, anh chỉ nói về thái độ bề ngoài của em thôi. Em đã cư xử không đúng mực, và anh không muốn điều đó lặp lại một lần nữa.
Nàng nghe không sót nửa cái tai những gì ông đang nói; nàng cảm thấy hoảng loạn trước mặt ông, và trong đầu chỉ mải nghĩ xem liệu có đúng là Vronsky không thiệt mạng hay không. Có phải họ đang nói về anh ấy khi bảo rằng kỵ sĩ vô sự nhưng con ngựa đã gãy cột sống không? Nàng chỉ nhếch mép cười với vẻ mỉa mai khi ông dứt lời, và chẳng thèm đáp lại, bởi nàng có nghe thấy ông nói gì đâu. Alexey Alexandrovitch ban đầu cất lời rất mạnh bạo, nhưng khi nhận thức rõ ràng những điều mình đang nói, sự hoảng sợ của nàng cũng lây sang cả ông. Nhìn nụ cười ấy, một sự hiểu lầm kỳ lạ chợt dấy lên trong tâm trí ông.
– Cô ấy đang cười nhạo những mối nghi ngờ của mình kìa. Phải rồi, lát nữa cô ấy sẽ nói lại với mình những gì từng nói trước đây thôi; rằng những ngờ vực của mình chẳng có cơ sở nào cả, rằng chúng thật ngớ ngẩn.
Vào khoảnh khắc đó, khi sự thật sắp sửa phơi bày trước mắt, điều ông mong mỏi nhất chính là việc nàng sẽ lại thản nhiên đáp trả một cách giễu cợt như trước, rằng những nghi ngờ của ông thật ngớ ngẩn và hoàn toàn vô căn cứ. Sự thật mà ông đã biết vốn quá khủng khiếp, khiến lúc này ông sẵn sàng tin vào bất cứ điều gì. Thế nhưng, nét mặt hoảng hốt và ủ dột của nàng lúc này thậm chí còn chẳng mảy may mang lại chút hy vọng dối lừa nào.
– Có lẽ anh đã nhầm, – ông nói. – Nếu vậy, xin em tha lỗi cho anh.
– Không, anh không nhầm đâu, – nàng thong thả đáp, ném cái nhìn tuyệt vọng vào khuôn mặt lạnh lùng của chồng. – Anh không nhầm đâu. Chính em mới là người đã tuyệt vọng, và em không thể nào kìm nén được sự tuyệt vọng ấy. Em đang nghe anh nói đấy, nhưng trong đầu em chỉ nghĩ về anh ấy. Em yêu anh ấy, em là nhân tình của anh ấy; em không thể chịu nổi anh; em sợ anh và em căm ghét anh… Anh muốn làm gì tụi em thì tùy.
Nói rồi, nàng ngả người ngã quỵ vào góc xe, oà khóc nức nở, lấy hai tay che mặt. Alexey Alexandrovitch vẫn bất động, mắt nhìn đăm đăm về phía trước. Thế nhưng toàn bộ khuôn mặt ông bỗng chốc trở nên cứng đờ và trang nghiêm như một tử thi, và biểu cảm ấy không hề thay đổi trong suốt quãng đường về nhà. Khi xe về đến nơi, ông quay đầu nhìn nàng, vẫn với nét mặt băng giá ấy.
– Được rồi! Nhưng anh đòi hỏi em phải tuân thủ nghiêm ngặt những phép tắc lịch sự bề ngoài cho đến lúc… – giọng ông run lên – …cho đến lúc anh đưa ra các biện pháp bảo vệ danh dự của mình và thông báo cho em biết.
Ông bước xuống xe trước rồi quay ra đỡ nàng. Trước mặt đám gia nhân, ông siết nhẹ tay nàng, sau đó quay lại buồng xe rồi phóng thẳng về Petersburg. Ngay sau đó, một tên gia công từ chỗ công chúa Betsy tới mang cho Anna một bức thư.
– Tớ đã cử người sang chỗ Alexey để thăm dò tình hình, và cậu ấy viết thư lại rằng bản thân hoàn toàn khỏe mạnh, không bị thương tích gì, chỉ là đang tuyệt vọng.
– Thế là anh ấy sẽ đến đây, – nàng thầm nghĩ. – Thật may vì mình đã nói hết cho ông ấy biết!
Nàng liếc nhìn đồng hồ. Vẫn còn ba tiếng đồng hồ nữa phải chờ đợi, và những ký ức về buổi gặp gỡ gần nhất đã làm máu trong người nàng sục sôi.
– Lạy Chúa, sao mà trời sáng thế này! Thật là khủng khiếp, nhưng quả thật em rất thích ngắm khuôn mặt anh ấy, và em cũng yêu cả thứ ánh sáng kỳ ảo này nữa… Chồng tôi ư! Ồ! Vâng… Thôi, tạ ơn Chúa! Mọi chuyện với ông ta đã chấm dứt rồi.