Chinh phục Ai Cập.—Việc thành lập Alexandria. Bấy giờ, Alexander dẫn một đoàn quân viễn chinh tiến vào Ai Cập, nơi ông đã dự định đến ngay từ đầu (xuất phát từ Tyre); và sau khi hành quân từ Gaza, bảy ngày sau ông đã tới Pelusium tại Ai Cập. Hạm đội của ông cũng đã nhổ neo từ Phoenicia tới Ai Cập; và khi đến nơi, ông thấy các con tàu đã neo đậu tại Pelusium. Khi Mazaces người Ba Tư, vị phó vương Ai Cập do Darius bổ nhiệm, biết được kết quả trận đánh tại Issus, thấy Darius đã trốn chạy trong nhục nhã, và biết rằng Phoenicia, Syria cùng phần lớn Arabia đã rơi vào tay Alexander, do không còn lực lượng Ba Tư nào để kháng cự, ông ta đành chấp thuận để Alexander tiến vào các thành phố và đất nước trong hòa bình.
Alexander đặt một toán quân trú phòng tại Pelusium, rồi ra lệnh cho các binh sĩ trên tàu ngược dòng sông tới thành phố Memphis, còn chính ông tiến về phía Heliopolis, để dòng sông Nile bên tay phải. Ông tới được thành phố đó băng qua sa mạc, sau khi đã chiếm được tất cả các địa điểm trên đường hành quân nhờ sự đầu hàng tự nguyện của cư dân. Từ đó, ông vượt dòng sông rồi tới Memphis; tại đây, ông dâng lễ vật tế thần Apis cùng các vị thần khác, đồng thời tổ chức một cuộc thi đấu thể thao và âm nhạc, với sự quy tụ của những nghệ sĩ lỗi lạc nhất từ Hy Lạp.
Từ Memphis, ông xuôi dòng sông tiến về phía biển, cùng với đội cận vệ cầm khiên, đội cung thủ, quân Agrianians, và trong lực lượng kỵ binh có cả toán quân hoàng gia Companions. Khi tới Canobus, ông đi vòng quanh hồ Marian và đổ bộ tại nơi hiện nay là thành phố Alexandria, nơi mang tên ông.
Vị trí này khiến ông thấy vô cùng đắc địa để xây dựng một thành phố, và ông tiên liệu rằng nơi đây sẽ trở nên phồn vinh. Vì thế, ông nảy sinh lòng khao khát cháy bỏng muốn thực hiện công trình này. Chính ông đã tự tay vạch ra các ranh giới của thành phố, chỉ ra nơi sẽ xây dựng quảng trường agora, nơi sẽ dựng các ngôi đền, đồng thời xác định số lượng đền đài cần có và các vị thần Hy Lạp sẽ được thờ phụng tại đó, đặc biệt là việc khoanh vùng một khu vực để xây đền thờ nữ thần Isis của người Ai Cập. Ông cũng chỉ ra nơi sẽ xây tường thành bao quanh. Về những việc này, ông đã cử hành nghi lễ tế thần, và các vật tế đều mang điềm lành.
