Những chuyện xảy ra ở Ai Cập, Franz không nắm rõ lắm. Đó chỉ là chuyện nhỏ, chưa đến mức hoàng đế phải đích thân hỏi han.
Thời gian gần đây, trừ triển vọng nông nghiệp không mấy khả quan, kinh tế Áo nhìn chung vẫn rất tốt.
Nếu không có gì bất ngờ, cuối năm nay có thể khôi phục lại mức độ trước khủng hoảng kinh tế.
Xem báo cáo kinh tế mới nhất, Franz thở phào nhẹ nhõm. Kế hoạch khai thác Cận Đông về bản chất là dùng tiền "đè" ra, trong ngắn hạn không thấy được lợi nhuận.
Để gom vốn, chính phủ Vienna đã phát hành tổng cộng năm trăm triệu quan trái phiếu xây dựng, mỗi tháng riêng tiền lãi đã tốn một triệu tám trăm sáu mươi ngàn.
Đây mới chỉ là bắt đầu. Theo kế hoạch khai thác Cận Đông tiếp tục triển khai, nợ của chính phủ sẽ còn tăng lên.
Cộng thêm các khoản nợ cũ, Franz giật mình nhận ra tổng nợ của chính phủ đã vượt qua Nga, chỉ còn là vấn đề thời gian.
"Việc khai thác mỏ dầu ở Iraq tiến triển đến đâu rồi?"
Không còn cách nào khác, trong ngắn hạn, dự án có thể nhìn thấy lợi nhuận ở Cận Đông chỉ có mỏ dầu ở Iraq.
Khu vực Trung Đông có rất nhiều mỏ dầu, Franz không rõ cụ thể là mỏ nào.
Nhưng đó không phải vấn đề lớn, cứ phát hiện mỏ nào thì khai thác mỏ đó, dầu mỏ chôn dưới đất không chạy đi đâu được.
Thủ tướng Karl trả lời: "Thiết bị khai thác đã lắp đặt xong, hiện đang nối đường ống dẫn dầu, dự kiến cuối năm sẽ hoàn thành.
Dự kiến sau khi đi vào sản xuất, dầu mỏ Iraq có thể đáp ứng nhu cầu trong nước trong vòng một năm.
Để cắt giảm chi phí, các công ty dầu mỏ Áo đang xem xét đóng cửa một số mỏ dầu nhỏ trong nước, để chuyển sang khai thác dầu thô giá rẻ."
Nhìn tiến độ thi công là biết, đường ống dẫn dầu không được đặt trực tiếp đến Áo, mà dẫn đến vùng Lưỡng Hà, sau đó dùng thuyền nhỏ đưa vào vịnh Ba Tư, rồi chuyển lên tàu chở dầu về Áo.
Chính phủ Vienna cho phép tư nhân khai thác dầu mỏ, nhưng những mỏ dầu lớn do chính phủ phát hiện ở Iraq vẫn là tài sản quốc gia.
Từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai, nhu cầu dầu mỏ của Áo ngày càng tăng. Ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế, tỷ lệ tăng trưởng vẫn giữ ở mức hai con số.
Đến hết năm 1884, lượng tiêu thụ dầu mỏ của Áo đã đạt mức kỷ lục 1.586.450 thùng/năm.
Con số này ngày nay không đáng nhắc đến, xấp xỉ lượng tiêu thụ trong một ngày của một số nước lớn. Nhưng ở thời điểm đó, nó hoàn toàn phá kỷ lục.
Do nhu cầu dầu mỏ tăng mạnh ở Áo, giá dầu quốc tế cũng tăng lên mức cao nhất lịch sử, 5,6 quan/thùng.
Giá dầu thô nặng vượt qua giá lương thực. Giá trị lớn khiến dầu mỏ từ một thứ bình thường trở thành "vàng đen".
Nếu chỉ có vậy, dầu mỏ vẫn chỉ là một mặt hàng nhỏ. Dù sao lượng tiêu thụ dầu mỏ của Áo đã vượt qua tổng lượng tiêu thụ của các quốc gia khác.
Toàn bộ thị trường dầu thô chỉ hơn một trăm triệu quan, tổng số giao dịch dầu thô quốc tế chỉ đạt hai ba chục triệu quan, trong đó Nga chiếm một nửa.
Nguyên nhân chính khiến người ta coi trọng dầu mỏ là tốc độ tăng trưởng nhu cầu.
Từ năm 1884 đến năm 1885, nhu cầu dầu mỏ của Áo tăng 23,3%, kéo theo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu tăng 15,4%. Tốc độ này khủng khiếp đến mức không cần phải nói.
Thị trường tăng trưởng do nhiều yếu tố, trong đó động cơ diesel ra đời là yếu tố hàng đầu. Mặc dù chi phí phát điện cao hơn than đá, nhưng nó nhỏ gọn, dễ mang theo và dễ vận hành.
Loài người mới bước vào thời đại điện lực, ngay cả Áo, quốc gia có ngành điện phát triển nhất, cũng không tránh khỏi tình trạng mất điện thường xuyên.
Người bình thường có thể chịu đựng được, dù sao họ vừa mới loại bỏ đèn Bunsen, và nến vẫn có thể dùng được.
Nhưng các nhà máy thì không thể bị mất điện rồi ngừng hoạt động.
Trong bối cảnh đó, động cơ diesel có khả năng phát điện độc lập trở thành nhu yếu phẩm của nhiều nhà máy.
Không chỉ nhà máy, giới quý tộc và tư bản cũng dự trữ động cơ diesel tại nhà. Ngay cả Franz cũng không ngoại lệ, cung điện Vienna không đảm bảo không bị mất điện.
Một cỗ máy nhỏ bé có vẻ bình thường, nhưng thực tế lại trở thành "hung thần" tiêu thụ dầu, và tốc độ tăng trưởng rất nhanh.
Tiếp theo là máy kéo. Từ năm 1880, chiếc máy kéo động cơ đốt trong đầu tiên trên thế giới ra đời ở Vienna, và sau đó bùng nổ không thể ngăn cản.
Trong thời gian ngắn ngủi năm năm, mẫu máy kéo mới này đã được nâng cấp hai lần, hiệu suất được cải thiện đáng kể.
Với ưu điểm nhẹ nhàng, dễ vận hành, nó nhanh chóng đánh bại đối thủ cạnh tranh là máy kéo hơi nước, và bắt đầu được sử dụng rộng rãi trong sản xuất công nông nghiệp.
Đến nay, Áo đã có hơn một trăm năm mươi ngàn máy kéo, trong đó sáu mươi bảy phần trăm sử dụng động cơ đốt trong.
Đây chỉ là khởi đầu. Theo kế hoạch khai thác Cận Đông tiến hành, nhu cầu máy kéo ngày càng tăng.
Nếu không bị giới hạn bởi năng lực sản xuất, có lẽ số lượng máy kéo của Áo đã vượt quá hai trăm ngàn.
Các nhà máy đang mở rộng sản xuất, chỉ một hai năm nữa thôi, Áo sẽ vượt qua con số này.
Các loại thiết bị công trình khác cũng rất tốn dầu.
So với chúng, xe hơi gia đình chỉ là trò trẻ con. Dù sao đây chỉ là phát minh của một số ít người giàu, chưa phổ biến trên toàn quốc.
Từ tình hình hiện tại, dự đoán ban đầu của Franz về việc tiêu thụ xăng dầu tăng gấp đôi trong năm năm có lẽ hơi bảo thủ.
Dù sao ngành công nghiệp dầu mỏ mới bắt đầu. Trước cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai, tác dụng chính của dầu mỏ là chiếu sáng bằng đèn dầu.
Thị trường vốn đã hạn chế, lại còn bị đèn Bunsen và nến cạnh tranh, nhu cầu tự nhiên không tăng được. Cơ sở nhỏ, tốc độ tăng trưởng dĩ nhiên là nhanh.
Do ảnh hưởng này, toàn thế giới bùng nổ một đợt tìm kiếm dầu mỏ.
Tuy nhiên, tất cả điều này sẽ sớm kết thúc. Chỉ cần dầu mỏ Iraq được khai thác, tình trạng cung không đủ cầu trên thị trường dầu thô quốc tế sẽ được cải thiện căn bản.
Về phần các khu vực khác, Franz tạm thời không có ý định khởi động. Nếu để bên ngoài phát hiện Trung Đông toàn dầu mỏ, không chỉ gây thù hận mà còn khiến giá dầu giảm.
Từ khi khởi động kế hoạch khai thác Cận Đông, Franz đã quyết định dùng lợi nhuận từ khai thác dầu mỏ để bù đắp các khoản đầu tư tài chính của chính phủ.
"Chính phủ phải nắm chặt công việc này. Từ tình hình hiện tại, lượng tiêu thụ dầu thô trong nước sẽ tăng gấp đôi trong vòng bốn năm tới.
Mỏ dầu ở Iraq sẽ sớm trở thành một nguồn thu quan trọng của chính phủ. Dựa vào mỏ dầu này, việc chi trả lãi suất cho kế hoạch khai thác Cận Đông không thành vấn đề."
Không phải "có bệnh", mà là "vốn và lãi". Việc bù đắp các khoản đầu tư vốn không thể thực hiện trong thời gian ngắn.
Lợi nhuận từ khai thác dầu mỏ có cao đến đâu, quy mô thị trường vẫn giới hạn mức trần lợi nhuận.
Tốc độ tăng trưởng có vẻ nhanh, nhưng không thể kéo dài. Khi cơ sở tổng số tăng lên, tỷ lệ tăng trưởng sẽ giảm dần.
Trong vòng bốn năm, nhu cầu dầu mỏ của Áo có thể tăng gấp đôi, nhưng trong vòng tám năm, rất khó để tăng gấp đôi so với cơ sở của bốn năm sau.
Hơn nữa, việc phụ thuộc quá nhiều vào tài nguyên tài chính không phải là điều Franz mong muốn.
Ngay từ đầu, ông đã quyết định hạn chế năng lực sản xuất dầu mỏ, chỉ xuất khẩu một lượng nhỏ khi đã đáp ứng nhu cầu trong nước.
Đúng vậy, đây cũng là một thủ đoạn để đánh bại đối thủ cạnh tranh. Nâng giá dầu quốc tế, dựa vào chi phí cao để làm chậm tốc độ phát triển ngành công nghiệp dầu mỏ của Anh và Pháp.
