Tôi không muốn dùng thêm nhiều giấy mực để giới thiệu về các anh hùng của chúng ta nữa, thực ra cũng không cho phép tôi giới thiệu một cách tường tận, chỉ riêng danh sách những đồng đội tử trận thôi, cũng có thể viết thành một cuốn sách dày cộp. Bọn họ, có cái tên ba chữ, có cái tên hai chữ, ẩn giấu trong ba chữ hoặc hai chữ giản đơn ấy lại là vô vàn giọt nước mắt nóng bỏng. Hơn một nửa chết vì muỗi độc, tựa như dầu cạn đèn tắt, đợi đến khi máu bị ký sinh trùng sốt rét hút cạn, con người cũng không đứng dậy được nữa. Khoảng một nửa còn lại chết dưới tay quân đội Myanmar và Đảng Cộng sản, đạn xuyên thủng lồng ngực họ, máu tươi nhấn chìm những cái mở to đầy đau đớn của họ. Tôi nhớ hai cha con Tăng Quốc Phân, họ là người Bá tử Tăng gia ở Mệnh Ninh, Vân Nam. Trong chiến dịch phản công Vân Nam, họ đã bày tiễn yến tiệc linh đình, tiếp đãi năm người từ cấp trưởng khu chính quyền nhân dân thôn trở xuống, dùng lời đường mật và rượu chuốc cho bọn họ say mềm, rồi chém đứt đầu, cả nhà chạy về phía Quốc quân. Thế nhưng, hai cha con cuối cùng lại trận vong ở Nham Soái, súng máy của quân cộng sản đã bắn đứt đôi hai chân người cha từ đầu gối, người con cõng cha, dọc theo đáy suối chạy như điên về hướng Ung Hòa với hy vọng đuổi kịp đại quân. Sau đó, những người anh em từng nhìn thấy họ kể lại với tôi, hai cha con song song chết ở cửa ải, mình đầy máu tựa lưng vào vách đá mà ngồi, tròng mắt đã bị chim chuột mổ mất. Là quân cộng sản đánh chết họ, hay là chết vì đói rét, không một ai hay biết.

Ngoài những điều này ra, tôi còn có thể kể ra nhiều sự tích bi tráng hơn nữa, những tráng sĩ ấy giờ đây đều tan biến tựa khói mây, thứ duy nhất ở lại trên thế gian chính là tấm bài vị nằm trong ngôi Từ liệt ở Mãnh Tát. Nhưng sau hội nghị bốn nước, Từ liệt bị tháo dỡ, bài vị lưu lạc, từ đây hoàn toàn không còn tìm thấy chút dấu tích nào cho thấy họ từng vì nước hy sinh thân mình. Thế nhưng tất cả những điều này đều không thể làm cho chúng ta nhụt chí: "Xưa nay người mấy ai không chết, giữ lòng son chiếu sử xanh!" Những cô thần nghiệt tử chúng ta đã trải qua bao trận chiến nơi chốn rừng thiêng nước độc, vốn dĩ không thể lưu danh sử sách, cũng chưa từng nghĩ đến chuyện lưu danh sử sách. Hơn nữa, cho dù có lưu danh sử sách thì sao chứ? Chúng ta chỉ làm tròn bổn phận làm người, dùng bộ hài cốt gầy guộc khô héo của mình để làm nền tảng cho hạnh phúc của đại đa số mọi người. Thế nhưng thường thì sự đời trái ngược với mong muốn, sinh ly tử biệt, chôn vùi thây nơi đất khách quê người, đã khiến chúng ta nghe thấy tiếng quỷ khóc trong đêm sâu, mà chiến quả lại bị kẻ khác hái mất, đưa đẩy đến cục diện như hiện tại thế này, tôi dường như nghe thấy tiếng khóc của họ càng thêm bi thiết.

Tôi ở nhà dưỡng thương suốt ba tháng ròng, đòn roi mới lành hẳn, vốn dĩ không cần đến ba tháng đâu, nhưng vết thương bị mưng mủ khắp nơi, mà thuốc men lại vô cùng thiếu thốn. Chính Phân mỗi ngày chỉ nấu một nồi nước sôi, để nguội rồi rửa vết thương cho tôi, lũ trẻ cùng mẹ tẻ canh gác bên giường, sáu con mắt ngơ ngác nhìn tấm lưng sưng đỏ của tôi, chỉ sợ vết lở loét lan vào phổi. Thỉnh thoảng, khi chúng tôi có ít tiền, Chính Phân lại đi mua một ít thuốc đỏ về bôi cho tôi. Sau đó, các đồng đội trích ra một phần từ khoản phụ cấp hai đồng bạc rẻ mạt hằng tháng của họ để quyên góp cho tôi, lúc này mới chính thức mời bác sĩ đến điều trị.

Sau khi tôi khỏe lại, liền quyết tâm gom góp tiền để đưa An Đại đi khám bệnh. Nụ cười trên môi đứa trẻ chưa từng dứt, thế nhưng đôi mắt to tròn của con bé lại không thể linh hoạt chuyển động. Con bé không biết chơi đùa lắm, thế nên người anh An Quốc cũng không thích chơi cùng nó. Nó cứ thẩn thơ một mình bên gốc cây dừa, nhìn anh trai và những đứa trẻ kiều bào hàng xóm rượt đuổi nhau, đứng liền mấy tiếng đồng hồ, chưa từng reo hò vui vẻ, cũng chưa từng khóc lóc om sòm. Tôi nhìn qua khung cửa sổ bằng tre, thấy con bé ngây ngô đắc ý mút ngón tay nhỏ, nước dãi theo cổ tay mũm mĩm chảy xuống, tôi không kìm được lao nhanh tới, ôm chầm lấy con bé vào lòng, hôn hít, ôm ấp, nước mắt vương đầy trên khuôn mặt đang ngây ngô cười của nó. Nếu như có thể dùng trái tim của tôi để đổi lấy sự thông minh của con, tôi nguyện móc tim mình ra, tôi nguyện chết vì con gái, nguyện làm bất cứ điều gì vì con gái, chỉ cần có thể khiến con bé khôi phục lại sự lanh lợi như trước kia.

Ba tháng trước Đại chiến sông Salween, cuối cùng chúng tôi cũng lên đường đi Bangkok tìm bác sĩ. Tôi và Chính Phân, cô ấy dắt An Quốc, tôi bồng An Đại, đi xe khách từ Dạ Sài đến Chiang Mai, rồi đổi sang tàu hỏa đi Bangkok. Chúng tôi ngồi toa hạng nhất, đây không phải vì chúng tôi có nhiều tiền, mà là vì hành khách toa hạng nhất dễ nhận được sự tôn trọng nhất. Chúng tôi là người Trung Quốc, nhưng lại không có hộ chiếu Trung Quốc, bắt buộc phải nhờ vào thanh thế của toa hạng nhất mới có thể bình an qua cửa. Trong tiếng rung lắc nhẹ nhàng của đoàn tàu, trước mắt dần mở ra khung cảnh đồng bằng mịt mùng, phóng tầm mắt ra xa toàn là ruộng lúa, gió thổi lúa lay động như những con sóng vô tận cuồn cuộn kéo đến dọc theo tuyến đường sắt, khiến tôi trở về với giấc mộng quê hương xanh ngút ngàn dặm của mình. Chính Phân ngồi ngay ngắn trong chiếc ghế sô-pha lớn bọc nhung thiên nga có thể ôm trọn lấy cơ thể, không tự nhiên xoa xoa những ngón tay chằng chịt vết nứt nẻ của mình.

"Em muốn gọi lại ký tự ức năm xưa của mình," cô ấy kích động nói, "thế nhưng đã không thể gọi lại được nữa rồi. Quãng thời gian trốn chạy chốn rừng thiêng nước độc bao ngày tháng qua đã khiến em quên mất chính mình."

An Quốc là người phấn khích nhất, thằng bé hỏi tôi và mẹ nó hết câu này đến câu khác về mọi thứ — bao gồm cả khoang tàu đang tiến về phía trước, đầu tàu kêu xình xịch, sàn nhà được đánh sáp, cùng với bộ quần áo mới mà chúng tôi đã dốc hết sức mới mua được trên người, và chiếc máy lạnh ở toa hạng nhất dù mặt trời chiếu rọi nhưng vẫn hơi se lạnh. Chỉ có An Đại ngốc nghếch mỉm cười. Tâm trạng lúc bấy giờ của tôi rất tốt, tôi cứ nghĩ rằng có thể chữa khỏi bệnh cho con bé ngay lập tức.

"Sau khi con bé khỏi bệnh," Chính Phân rụt rè đề nghị, "chúng ta cũng ở lại Bangkok luôn nhé!"

Tôi đang do dự không biết nên trả lời thế nào, Chính Phân liền tiếp lời với giọng nghiêm túc —

"Gia quyến của họ đều ở Bangkok mà."

Th thế nhưng, đến cuối cùng, cô ấy lại chủ động đề nghị quay trở lại Dạ Sài. Bangkok là một nơi tốt, gia quyến của các quan chức cấp cao đều sống ở đó, thế nhưng, chính tại nơi đó, tôi lại mơ hồ cảm nhận được một thứ bóng tối điềm gáy mà nếu không tận mắt trải nghiệm thì không tài nào phát hiện ra nổi.