Ngày chính thức triệt thoái của cô quân là ngày 8 tháng 11 năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 42 (1953), cách thời điểm chúng tôi tiến vào vùng biên giới năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 38 (1949) đúng tròn năm năm. Dưới sự dẫn đường của quốc kỳ Thanh thiên Bạch nhật Mãn địa hồng, cô quân với đội hình chỉnh tề đã đi qua Đại Kỳ Lực (Tachilek), vượt qua sông biên giới để đến Dạ Thị (Nharm Keuk). Tôi và Chính Phin thuộc đợt triệt thoái thứ ba, lúc đó đã là tháng 3 năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 43 (1954). Trước lúc lên đường, tôi dọn dẹp lại căn nhà tranh, dùng nước rửa sạch lại bàn ghế tre và giường tre, mang theo những gì chúng tôi có thể mang — trong chốn thiên địa hoang vu cỏ dại ấy, chúng tôi có thể có gì chứ? Ý tôi chỉ là một số quần áo cũ của lũ trẻ và vài món đồ chơi sơ sài, Chính Phin đều không nỡ vứt đi.
Sáng hôm đó, trời chưa sáng chúng tôi đã thức dậy, trước tiên đến trước mộ của An Quốc để đốt giấy tiền vàng bạc. Trên sườn đồi nơi anh được an táng cùng thời điểm, còn có vô số ngôi mộ khác của các đồng đội và gia quyến. Những ngày qua, dù là bạn bè hay cha mẹ anh em, trước lúc lên đường đều đốt mẻ giấy tiền cuối cùng cho người thân của họ, tiếng khóc không dứt. Tôi dùng đất vàng đắp thêm cho ngôi mộ nhỏ của đứa con trai cao hơn, rồi dựng một tấm biển ở bên cạnh, trên đó viết bằng hai thứ tiếng Miến Điện và Hoa rằng —
"Kính gửi các ông sĩ quan quân đội Miến Điện, ai mà chẳng có cha mẹ, ai mà chẳng có con cái, trong mộ là đứa con trai yêu quý của một người Hoa phiêu dạt nơi xứ người. Xin hãy động lòng từ bi của đức Phật, đừng phá hủy, người sống kẻ chết đều mang ơn, cúi đầu lạy tạ."
Đến Dạ Thị, chúng tôi lại đến mộ của An Đại để đốt giấy tiền. Ngồi bên ngôi mộ của con trước căn nhà cũ, tôi vùi đầu vào hai cánh tay. Chính Phin vừa đốt vừa lẩm bẩm tâm sự —
"Đại nhi ơi, con có nhìn thấy mẹ và cha không? Chúng ta sắp đi Đài Loan rồi, không biết năm nào tháng nào mới có thể trở về. Con ơi, con phải tự chăm sóc mình, nhặt tiền cất đi, đợi lớn lên thì dùng cho tiết kiệm. Cha mẹ e rằng không thể đốt gì cho con nữa rồi, hãy tha thứ cho chúng ta nhé con, tha thứ cho sự nghèo khó của chúng ta, khiến con và anh con đều phải chết yểu. Mẹ đã dặn anh con rồi, bảo nó lớn thêm chút nữa thì đến tìm con. Con ơi, con có nghe thấy tiếng khóc của mẹ không?"
Chính Phin được hai người đồng hành đỡ dậy, dặn dò câu cuối cùng với ngôi mộ cô quạnh nhỏ bé. Khi quay lại khu đô thị, ô tô đã nổ máy ầm ầm chờ sẵn. Tại chiếc cầu biên giới, quốc kỳ bốn nước Trung - Mỹ - Miến - Thái bay phấp phới trong gió. Mấy người mà tôi không rõ tên tuổi và quốc tịch, nhưng thoạt nhìn chắc chắn là những quan chức cấp cao, đang đứng đó thú vị quan sát đoàn người tiêu tụy của chúng tôi. Tôi nghĩ họ rất vui mừng, và lẽ ra cũng nên vui mừng, họ đã hoàn thành một cách mỹ mãn nhiệm vụ mà cấp trên giao phó, dùng những lọn tóc thơm và bóng vũ điệu để giải quyết vấn đề mà hàng triệu quân Cộng sản và quân Miến Điện chết đi cũng không tài nào giải quyết nổi. Mấy tháng nay, hầu như ngày nào cũng nghe thấy những câu nói như "Phải nhìn đại cục làm trọng", "Những gì anh nhìn thấy chỉ là một góc nhỏ, cái chúng tôi nhìn thấy là toàn cục!", v.v. Tôi nghĩ, trong thời đại lớn lao này, chúng ta quá ư nhỏ bé.
Ba tiếng sau, xe đến sân bay Mễ Trạm.
Tôi đã không còn nhớ chiếc máy bay chúng tôi đi là của hãng nào và mang số hiệu gì nữa, nhưng điều đó rất dễ tra ra, bởi vì trong toàn bộ cuộc triệt thoái quy mô lớn bằng đường không gần vạn người, chỉ có duy nhất chiếc máy bay chúng tôi ngồi là gặp nạn ngay sau khi cất cánh. Tôi không biết nên dùng cảm xúc gì để nhìn nhận chiếc máy bay đó. Giả sử nó không gặp nạn, tôi và Chính Phin bây giờ chắc chắn đã đặt chân đến Đài Loan. Với tính cách hoàn toàn không thích nghi nổi với xã hội hiện tại này và việc không có bất kỳ chỗ dựa quan hệ nào, lại thêm không có tiền tiết kiệm, tôi có lẽ cũng sẽ giống như Phó tiểu đoàn trưởng Lưu Chiếm, sống bằng nghề xay đậu nành thuê ở quán sữa đậu nành, hoặc có lẽ cũng giống như Tướng quân Trương Phục Sinh, đi cán mì thuê với việc làm ăn ế ẩm, thu không đủ chi. Tôi có lẽ có thể đi dạy học, tôi và Chính Phin — người đã bị tôi lỡ làng cả tuổi thanh xuân — đều từng thụ hưởng giáo dục bậc cao, nhưng chúng tôi không có giấy tờ, mà giấy tờ lại là thứ quan trọng nhất, phải vậy không? Thế nhưng chiếc máy bay cuối cùng vẫn gặp nạn, định đoạt số phận ở lại của tôi. Đối với một người lính, chết trận là chốn về bình thường. A, "Việc đời từ nay mang diện mạo mới, chỉ có bọn ta vẫn như ngày hôm qua, nói đến chuyện anh hùng buổi mạt lộ, bỗng thấy gió lạnh tiêu điều thổi tới." Tôi không muốn nói những điều này nữa rồi.
