Quân đội Quốc gia Myanmar phát động cuộc tấn công lần thứ hai, là một hành động quân sự mạnh mẽ chưa từng có, huy động lực lượng tinh nhuệ hơn một vạn người. Ở đây, điều chúng ta nên hiểu là, lực lượng một vạn người ở Myanmar là một gánh nặng tương đối nặng nề, toàn bộ quân đội quốc gia của họ lúc bấy giờ, bao gồm cả lực lượng hải lục không quân, cũng chỉ có hơn hai vạn người. Rõ ràng là họ muốn tiêu diệt chúng ta cho bằng được.

Trong một vạn quân Myanmar, có từ bảy nghìn đến tám nghìn người là người Khâm tộc dũng mãnh thiện chiến. Trong Thế chiến thứ hai, quân Nhật ở Myanmar từng nếm đủ mùi đau khổ do người Khâm tộc gây ra. Họ được huấn luyện kép về tác chiến trong rừng rậm và núi non, mang theo súng trung liên có thể leo lên vách đá dựng đứng giống như thằn lằn, lại thêm toàn bộ được trang bị theo kiểu Anh. Ngoài ra còn có ba nghìn đến bốn nghìn người, là một binh đoàn quốc tế còn dũng mãnh hơn, thiện chiến hơn và khiến người ta kinh ngạc hơn cả người Khâm tộc, lấy người Ấn Độ làm chủ đạo, được bộ tư lệnh quân đội Myanmar thuê mướn, thỏa thuận họ hành quân một ngày được bao nhiêu tiền, đánh chết một binh sĩ Trung Quốc được bao nhiêu tiền, và đánh chết một sĩ quan Trung Quốc được bao nhiêu tiền. Dưới sức mạnh của lợi ích lớn lao, những kẻ người Ấn Độ râu rậm mặt đen ấy bị dụ dỗ trở nên hung ác giống như phát cuồng. Biết bao nhiêu người anh em bị thương, vốn còn hy vọng sống sót, lại đều thảm chết dưới lưỡi lê của chúng. Đối với đám bạo đồ vô nhân đạo không khác gì cướp bóc này, đợi đến khi cô quân phản công lần cuối ở núi Lạp Ngưu, tiểu đoàn trưởng Trâu Hạo Tu - người có gần một nửa số anh em chiến hữu tử trận dưới tay bọn chúng - đã hạ lệnh không cho phép chấp nhận sự đầu hàng của chúng, dùng báng súng từng người một đập nát đầu chúng để trả thù cho những người đồng đội đã hy sinh.

Cuộc tổng tấn công của quân Myanmar bắt đầu vào ngày 21 tháng 5 năm quí tỵ, cách ngày tôi đến Mạnh Tát chưa đầy mười ngày. Điều tôi nhớ rõ nhất là vào buổi sáng hôm đó, thời tiết chuyển sang âm u, mây đen dày đặc bao trùm chân trời, như thể chực sụp xuống bất cứ lúc nào. Chính Phân muốn ra ngoài ngoại ô hái rau dại, tôi khuyên cô ấy đừng đi nữa. An Quốc ngày càng lớn, nhưng việc học hành vẫn luôn bị bố mẹ bỏ bê, biết rất ít mặt chữ, không thể vào học trường tiểu học hoa kiều địa phương, tôi đề nghị cô ấy nên dạy dỗ thằng bé cho đàng hoàng.

"Ngày mai chúng ta sẽ không có rau ăn nữa," cô ấy nói, "nếu trời mưa hai ngày, thì phải làm sao đây?"

"Ngày mai rồi tính tiếp, Chính Phân, ai mà biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì, có lẽ chúng ta sẽ chết."

"Anh ăn nói hàm hồ."

"Anh có thể trốn khỏi văn phòng để đào một ít," tôi nói, "em vẫn nên dạy con đi, chúng ta không thể khiến nó trở thành kẻ mù chữ. Anh thường xuyên nghĩ đến tương lai của nó, anh muốn nó giỏi giang hơn chúng ta. Anh không biết khi lớn lên nó phải làm thế nào mới có thể giỏi giang hơn chúng ta. Cả anh và em, Chính Phân, đều là những kẻ thất bại, cách làm người làm việc của chúng ta đều không đáng để con cái noi theo. Anh chỉ có thể cầu phúc cho nó, cầu phúc cho nó mà thôi!"

Đây là cuộc nói chuyện cuối cùng của chúng tôi về chuyện của con cái. Đúng vào lúc ấy, trung đội trưởng Quách Toàn xông vào như một cơn bão.

"Tướng quân Đỗ Hiển Tín mời anh!" cậu ta thở hổn hển nói.

"Sao cậu lại tự mình tới đây? Quân lệnh thông truyền đâu?"

"Đi nhanh lên, xin anh đừng dừng lại dù chỉ một phút."

Tại chỗ của tướng quân Đỗ, tôi nhận được tin chiến tranh đã bùng nổ. Tôi được phái dẫn dắt lực lượng có thể động viên được lúc bấy giờ ở Mạnh Tát — chỉ có chưa đầy hai đại đội, lại là một đội quân chắp vá, quan binh chưa quen thuộc lẫn nhau — để đến chi viện cho sông Salween. Hai đại đội do tiểu đoàn trưởng Trâu Hạo Tu dẫn dắt, dưới hỏa lực mãnh liệt của quân Myanmar, sau khi tiếp ứng vào lúc rạng sáng đã rút lui về hướng cửa sông, nhưng quân Myanmar lại đang bọc lót tiến về hướng đó. Nếu cửa sông thất thủ, tiểu đoàn trưởng Trâu sẽ chịu cảnh kẹp công trước sau, ắt sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn. Mà Mạnh Tát, nơi đóng quân của sở chỉ huy này, chỉ có một trung đội của Quách Toàn bảo vệ. Nếu quân Myanmar hành quân nhanh chóng tiến lên, họ có thể dùng tốc độ như đi vào nơi không người để chiếm lấy trong vòng hai mươi bốn giờ. Nếu họ lại dùng một phần lực lượng để bọc lót tiến về Đại Khử Lực, chúng ta sẽ biến thành cá trong rọ, toàn bộ bị bắt làm tù binh, hoặc toàn bộ bị giết chết.

Như tôi đã nói trước đó, các đội du kích tung đội và chi đội du kích ở vùng biên giới rất nhiều, nhưng họ vẫn chưa được huấn luyện để trở thành một đội quân kỳ cựu. Về lý do tại sao họ không thể trở thành đội quân kỳ cựu, nói ra khiến người ta phải đấm ngực thở dài, tôi nghĩ mình vẫn không nên nhắc đến nó thì hơn. Nhưng bất kể vì lý do gì, việc họ cho đến nay vẫn chưa thể trở thành một đội quân kỳ cựu là một sự thật. Còn đội cô quân của tướng quân Lý Quốc Huy, từ đầu đến cuối vẫn là chủ lực duy nhất. Chủ lực này, vào lúc mọi người đều nghĩ thiên hạ thái bình, tự nhiên sẽ không được coi trọng. Các anh em vẫn nhận hai đồng ô thuẫn mỗi tháng — thậm chí tiền boa trả cho người phục vụ mở cửa cho bạn ở cửa khách sạn Hoàng gia, cũng sẽ bị từ chối một cách khinh miệt. Thế nhưng khi thời cuộc biến động, lại hoàn toàn phải dựa vào đội cô quân đáng thương này để định đoạt đại cục.

Thế nhưng, đội cô quân nửa năm trước được điều động từ Mạnh Ưng miền bắc Myanmar về đồn trú tại Mạnh Bố, do lương thực không tiếp tế kịp, lại phái đoàn trưởng Trương Phục Sinh dẫn dắt trung đoàn 709 của ông quay lại miền bắc Myanmar, đến các thổ ty để đòi lương thực. Do đó, ở Mạnh Bố kia, cũng trống rỗng giống như Mạnh Tát, chỉ còn lại bộ tư lệnh sư đoàn 93 và một đại đội trực thuộc sư đoàn, tổng số quan binh lại chưa đầy bốn trăm người. Mà xu hướng rất rõ ràng của quân Myanmar là: sau khi vượt qua sông Salween, chia làm hai đường tiến công, một đường tấn công Mạnh Tát, một đường tấn công Mạnh Bố — sự việc sau đó đã chứng minh phán đoán của tướng quân Đỗ Hiển Tín là chính xác.

Cho nên ngay từ đầu chúng ta đã rơi vào hoàn cảnh khó khăn không thể nghênh chiến. Một tiểu đoàn của tiểu đoàn trưởng Trâu Hạo Tu ở Mạnh Bạn, trên thực tế chỉ có hai đại đội, một đại đội khác đóng ở núi Lạp Ngưu. Hai đại đội đóng ở Mạnh Bạn đang trên đà bại trốn, cho dù có đến được cửa sông trước, cộng thêm một đại đội đóng ở núi Lạp Ngưu được chi viện lên trên, chúng ta cũng không thể tin rằng một tiểu đoàn — chỉ có năm trăm người — có thể chống cự lại lực lượng tinh nhuệ quốc gia Myanmar với hơn một vạn người. Còn hai trăm chiến sĩ già yếu hoặc vừa mới ra viện do tôi dẫn dắt, hành quân gấp trăm dặm đến chi viện, không chỉ là nỏ mạnh hết đà, mà còn là một trận thiêu thân lao vào lửa. Nghĩ đến đây, tôi đau đớn thấu tận tâm can.

Tôi không về nhà nữa mà lập tức xuất phát. Chính Phân nghe tin liền lảo đảo chạy tới, kéo theo An Quốc, đẩy An Quốc vào ngực tôi, nước mắt như mưa. Cô ấy không thể nghe thấy chuyện chiến đấu, sáu năm đấu tranh đẫm máu khiến cô ấy hễ nghe đến chiến đấu là toàn thân run rẩy. Phải rồi, chiến tranh hiểm nghèo, ai dám bảo đảm đạn không xuyên thủng lồng ngực.

Tôi xoa lưng An Quốc đang ôm chặt lấy hai chân tôi, ướ đẫm mồ hôi. Tôi không thể dùng những lời sáo rỗng để an ủi hai mẹ con họ, tôi chỉ có thể cắn chặt răng gỡ tay đứa con ra.

"Chính Phân," tôi nói, "đi đào rau dại đi, trời sợ là sắp mưa rồi. Hãy nhớ kỹ, nếu anh tử trận, đừng thu dọn thi thể của anh. Tranh thủ lúc em còn trẻ, hãy đi kết hôn sớm một chút. Chính Phân, hãy tha thứ cho anh, đây là lời thật lòng của anh."

Chính Phân không giống như vợ của một người anh hùng xuất chinh, cô ấy lau mãi không khô nước mắt, ngồi dưới đất nức nở khóc. An Quốc đuổi theo sau lưng tôi, liên tục kêu lên bằng giọng khàn đặc —

"Bố ơi, bố ơi!"

Nhưng cuối cùng tôi vẫn đi. Tôi cũng không giống một người anh hùng xuất chinh. Đi đến rìa bồn địa, bắt đầu bước vào những dãy núi trùng điệp, trời đã đứng bóng, mây đen vẫn dày đặc. Tôi nhìn những đôi giày cỏ trên chân của các anh em, cùng với đôi chân gầy guộc như thân cây đay. Một người anh hùng ngã xuống, anh ta bị phát bệnh sốt rét, mọi người không quan tâm đến anh ta, tiếp tục tiến bước, biết rằng anh ta sẽ đuổi theo kịp thôi.