Bạn thân của Thủ Nhất là Phí Mặc. Những năm ngoài hai mươi, ba mươi tuổi, Thủ Nhất có nhiều bạn thân, ngày nào cũng tụ tập chuyện trò tào lao, chuyện sôi nổi như nồi lẩu. Ngoài bốn mươi, trong số bạn trai chỉ còn một, giống như quán bar vào lúc hai giờ sáng, thảng hoặc chỉ còn một vài người ngồi lại, cúi đầu uống cà phê. Có lúc Thủ Nhất nghĩ lại, lúc chuyện trò ồn ào lũ bạn nói nhiều chuyện, nhưng chẳng đọng lại trong đầu óc câu nào. Bây giờ bạn chỉ còn một, cũng chẳng biết nói câu gì.

Phí Mặc sinh năm 1954, cầm tinh con ngựa, lớn hơn Thủ Nhất ba tuổi. Anh này béo mập, vừa lùn vừa béo, giảng dạy đại học, người Bắc Kinh, đeo kính cận nặng, dù là xuân hạ hay thu đông anh rất thích mặc áo Tàu, mùa đông thích quàng khăn quàng cổ, nói năng nho nhã dễ gần. Thoạt trông thấy anh ta, Thủ Nhất nghĩ ngay đến những trí thức cũ hồi những năm hai mươi, ba mươi của thế kỉ trước. Phí Mặc là bạn học thời đại học của chú họ Văn Quyên, vợ của Thủ Nhất. Sáu năm trước, người chú họ này làm lễ bách nhật cho con, Thủ Nhất gặp Phí Mặc tại đây. Hôm ấy ăn lẩu. Lần đầu gặp mặt, Thủ Nhất nghĩ Phí Mặc là người ít nói, vì đã quá nửa bữa ăn rồi mà Phí Mặc vẫn cứ ngước lên thì nhúng thịt, cúi xuống lại gắp thức ăn, mồ hôi mồ kê nhễ nhại, không nói câu nào. Không ai để ý đến Phí Mặc vẫn một mình một cõi, mọi người tán chuyện, đầu tiên là tiếu lâm chính trị, sau đấy nói đến tiếu lâm tục tĩu, rồi lại nói chuyện lẩu, từ lẩu Bắc Kinh nói sang lẩu Trùng Khánh, từ lẩu Trùng Khánh nói sang lẩu Tứ Xuyên. Thủ Nhất đoán rằng, nếu nói mãi anh này sẽ nói đến Hồ Bắc, mà Hồ Bắc thì lắm ao chuôm bẩn thỉu, vậy là mọi thứ lẩu đều bắt nguồn từ Tứ Xuyên, vì Tứ Xuyên là thung lũng, là bồn địa. Lúc này Phí Mặc mới bỏ kính xuống, chậm rãi phát ngôn. Phát ngôn không nhìn mọi người mà nhìn lên trần nhà. Nói về lẩu không bắt đầu từ lẩu, anh dẫn kinh điển, chuyện người Hồ (1) đến Thành Cát Tư Hãn, rồi từ thời nhà Tần đến cái mũ sắt, nồi lẩu có liên quan đến sự diệt vong của vương triều Tần và sáu nước. Sáu nước diệt vong xong mọi người cứ tưởng thế là hết, nhưng Phí Mặc lại từ nhà Tần vòng vo đến đời nhà Thanh. Nói nhà Thanh rồi để nhà Thanh đấy, bắt đầu kể về thời kì đồ gốm, từ đồ gốm sang chuyện phát hiện đồ sắt, từ thời đồ sắt nói sang chuyện sản xuất ở thời kì đồ đồng, thời kì đồ đồng rất gần với nồi lẩu, anh ta lại bỏ thời kì đồ đồng đấy để nói về sự khấc biệt giữa dân du mục và dân làm nghề nông, người Mãn đã lẫn lộn hai loại người ấy như thế nào... Ông chú họ của Vu Văn Quyên kêu gọi mọi người:

- Xin quý vị vừa nghe vừa ăn.

Không ngờ lời kêu gọi ấy được Phí Mặc hưởng ứng nhiệt liệt, anh lại cúi đầu xuống ăn, không nói gì nữa, mặc cho người Mãn lửng lơ giữa chừng, mặc chuyện lẩu, tưởng đâu bữa ăn này trừ Phí Mặc ra còn những người khác đều đến ăn chạc. Sau đấy mấy bận nữa, hoặc hội nghị, hoặc ăn uống, Phí Mặc cũng có thể kể ra nhiều chuyện, nhiều người làm cho Phí Mặc không vui. Thủ Nhất thấy anh ta là một người hiểu biết nhiều chuyện cổ kim đông tây, có thể là thầy của nhiều người, rất thích hợp cho truyền hình, liền mời anh ta cộng tác với chương trình “Biết một nói một”. “Biết một nói một” là chương trình về các vấn đề xã hội, đời sống, rất nhiều chuyện, không lo Phí Mặc không có đất dụng võ. Về thời gian, cái gọi là làm chương trình không ảnh hưởng gì đến công chuyện giảng dạy đại học, lúc nào không có giờ giảng có thể đến đài, mỗi tháng nói chẳng bao nhiêu, nhưng cuối tháng lại có khoản thù lao kha khá. Không ngờ hai lần ngỏ ý mời, Phí Mặc từ chối cả hai.

- Tôi không biết nói.

Lúc ấy Thủ Nhất đã quen thân với Phí Mặc:

- Nếu anh không quen nói thì dân cả nước này buồn chết đi được.

Phí Mặc trố mắt nhìn Thủ Nhất:

- Tôi bảo không biết không phải là không biết cái này, mà là không biết cái kia.

Thủ Nhất đã hiểu, anh ta nói “không biết” không có nghĩa là “không thể”, mà là “không muốn”. Thủ Nhất nói:

- Tại sao?

Phí Mặc:

- Lời nói có công dụng của lời nói, tôi không bao giờ dùng lời nói để kiếm cơm.

Thủ Nhất:

- Anh giảng bài ở trường đại học cũng là dùng lời nói để kiếm cơm đấy thôi?

Phí Mặc nhìn Thủ Nhất:

- Sao lại thế được? Một đằng là dạy sinh viên, một đằng là mua vui, một đằng là dạy nghề, một đằng là kiếm tiền, một đằng là Khổng Tử, một đằng là diễn kịch, hiểu chưa nào?

Thủ Nhất bừng tỉnh, đành thôi. Nhưng hai tháng sau, Thủ Nhất lại đến mời. Trong hai tháng đó Thủ Nhất vẫn nhớ đến Phí Mặc, mỗi lần nhớ anh lại cười. Chưa bao giờ Thủ Nhất có một người khó quên đến thế.

- Anh Mặc, lần này là lần thứ ba mời anh cộng tác. Tôi biết anh chẳng xem bọn tôi ra gì, không thèm nói chuyện với bọn tôi, nhưng anh phải coi trọng ảnh hưởng của mình chứ. Lần này đến không phải tôi chỉ thay mặt tôi đâu.

Phí Mặc giật mình:

- Vậy anh thay mặt những ai?

- Tôi thay mặt cho đám dân đen, không thể để chúng sống vu vơ thế này được. Anh không mở rộng việc dạy học ra khỏi trường lớp thì anh là con người ích kỉ.

Phí Mặc cười khúc khích như trẻ con, Thủ Nhất cứ gật gù:

- Từ ngày quen anh đến nay, câu nói ấy coi như rất vui.

Nhưng anh ta lại nói thêm:

- Không phải vì câu nói ấy mà tôi từ bỏ nghề lương thiện để đi làm gái đĩ đâu nhé.

- Mời anh đến, chủ yếu là mời anh giúp chúng tôi.

Phí Mặc lại giật mình:

- Để làm gì?

- Không có gì quan trọng, chẳng qua là mượn cớ để thường xuyên gặp mặt nhau.

Phí Mặc nhìn Thủ Nhất rồi thở dài:

- Cứ ngỡ anh là kẻ hư hỏng, thì ra cũng có lương tâm cơ đấy!

- Cứ nghĩ anh là con người cầu lợi, ai ngờ anh còn hiểu được tình bạn.

Vậy là Phí Mặc bị Thủ Nhất lôi vào chương trình “Biết một nói một”. Bước đầu, Thủ Nhất không yêu cầu anh ta phải làm gì, bình thường có đến hay không thì cuối tháng cũng được một khoản thù lao. Sau rồi Phí Mặc không ngồi yên, chủ động đến làm chương trình. Thủ Nhất nói:

- Anh Mặc, cứ ở nhà mà nghỉ, việc ở đây chúng tôi lo.

Phí Mặc điểm huyệt Thủ Nhất:

- Cứ nghĩ anh là người nhân nghĩa đạo đức, không ngờ rất độc. Không làm không hưởng lộc, một vài đồng mà đứng ngồi không yên. Anh Nhất, anh đừng giết người không dao như thế.

Phí Mặc tham gia vào đội ngũ làm chương trình “Biết một nói một”, quả nhiên tiết mục này cũng khác hơn. Thủ Nhất cứ lo cái đại học của Phí Mặc không dùng được, đại học với truyền hình, như Phí Mặc nói, một đằng tao nhã cao sang, một đằng lại mộc mạc quê mùa. Cũng như vậy, là hai cách nói khác nhau, sợ Phí Mặc không làm được, không ngờ Phí Mặc cũng biết cách, biết vào phòng khách biết cả vào bếp, từ sâu sắc đến dung tục, chuyển biến thật nhanh chóng. Phí Mặc nói năng chậm rãi, làm việc cũng chậm rãi, Thủ Nhất không bao giờ giục. Nhưng trong vài năm, những tiết mục Phí Mặc làm đều được khen. Có một tiết mục gọi là Thư Khổng Tử, nói về những khẩu hiệu treo dọc đường, chữ sai không nói làm gì, nhưng nghĩa của chữ này với chữ kia giống như con mắt thằng khờ, to nhưng vô hồn; một tiết mục khác gọi là “Clinton học tiểu học”, hồi ấy ông Clinton còn làm Tổng thống thì xảy ra chuyện cô Monica Lewinski, dù chết cũng không nhận tội, chuyện nói về ông ta hồi đi học bài tiếng Anh không thuộc, lẫn lộn danh từ với động từ cho nên mới để xảy ra chuyện trai gái; một tiết mục khác gọi là “Học nói cũng phải điên cuồng”, nói về người Trung Quốc điên cuồng học tiếng Anh, người chưa điên nhưng tiếng Anh đã điên rồi... Ngoài những tiết mục mang tính lí trí, còn những tiết mục tình cảm khác. Ví dụ, hồi năm ngoái ngồi tán chuyện với Thủ Nhất, anh kể lại chuyện hồi 1969 đưa Quế Hoa lên thị trấn gọi điện cho chồng, chỉ một lời hỏi thăm cách xa hai trăm dặm, chỉ là hai người nhớ nhau, không ngờ chuyện lan rộng ra nhiều người, lan cả một vùng núi non rộng lớn. “Cô đơn, như thế mới gọi là cô đơn” - Phí Mặc nói - Đầu câu chuyện và cuối câu chuyện phải dùng nhạc rock diễn tả loa truyền thanh của khu mỏ gọi Tam Cân và Quế Hoa. Tiết mục rất được hoan nghênh, khiến cho chương trình “Biết một nói một” sau một năm được nâng lên một cấp. Lúc nhóm làm chương trình họp, Thủ Nhất nói:

- Chủ yếu là sức mạnh văn hoá làm cho chương trình của chúng ta không giống với các chương trình khác.

- Tại sao năm nào chương trình của chúng ta cũng được nâng bậc, mà các chương trình khác thì cứ tụt dốc? Ấy là đối diện với thế giới ngày nay anh Phí Mặc có chuyện để nói, mà người khác thì chẳng kiếm đâu ra chuyện.

- Tôi đề nghị, từ nay về sau chúng ta không gọi là anh Mặc nữa, mà gọi là Mặc đại ca.

Phí Mặc nhìn ngoài cửa sổ, thở dài:

- Tri ngã giả vị ngã tâm ưu, bất tri ngã giả vị ngã hà cầu? (2)

Những người dự họp muốn cười nhưng không dám cười.

Nhưng dần dần Thủ Nhất cũng nhận ra Phí Mặc cũng có cái nhỏ nhen của người có văn hóa. Hai người cùng đi họp, đến bữa ăn, Thủ Nhất là người chủ trì chương trình, quen mặt, mọi người quây lấy Thủ Nhất mà nói chuyện, chụp ảnh, yêu cầu anh kí tên kỉ niệm, gạt Phí Mặc sang một bên. Một con người đầy bụng điển tích mà bị mọi người bỏ quên! Trong bữa ăn, chỉ cần có mặt Thủ Nhất, Phí Mặc lập tức không còn là trung tâm của câu chuyện. Có lúc để được nói chen vào vài câu cũng khó. Thỉnh thoảng gặp những trường hợp ấy, Thủ Nhất cố tình giới thiệu Phí Mặc:

- Đây là giáo sư Phí Mặc, nhân vật chủ yếu của chương trình chúng tôi. Tất cả các tiết mục trong chương trình “Biết một nói một” đều được thể hiện theo ý đồ của anh Mặc, tôi chỉ là cái loa của anh ấy thôi.

Mọi người cùng giật mình, quay sang nói với Phí Mặc:

- Bái phục, bái phục!

Nhưng bái phục xong, mọi người lại như đàn bướm thiêu thân, ùa cả sang cái loa, không để ý gì đến nguồn cội ý đồ. Hay là, họ không hiểu được nguồn sáng ở đâu. Phí Mặc buồn suốt cả đêm. Họp xong, ăn xong, lên xe, Thủ Nhất lái xe, Phí Mặc ngồi cạnh, trong xe lặng đi hồi lâu. Một lúc Thủ Nhất đùa:

- Anh Mặc, đừng cho là thật, anh là Khổng Tử, tôi là con hát. Tôi muốn để anh dạy cho họ phải biết sống thế nào, không ngờ họ không chú ý. Tố chất dân tộc ta thế đấy, từ thời Lỗ Tấn đã không có thuốc chữa, đến đời anh, anh cứ mặc họ sao được.

Phí Mặc nhìn phố xá lướt nhanh ngoài cửa xe, không nói năng gì.

Một hôm Phí Mặc làm tiết mục “Ghi chép”, ý của anh là, ghi chép của một người còn đáng tin cậy hơn là sử sách và báo chí. Lúc ghi hình, có trường đoạn người xem mỗi người đọc một đoạn ghi chép của mình. Ý tưởng của Phí Mặc là, bạn ở dưới địa ngục cũng là ở trên ở thiên đàng, không ai đưa bạn lên thiên đàng được, nhưng bạn hãy coi thiên đàng là địa ngục. Người đạo diễn không thực hiện đúng ý đồ của Phí Mặc, anh ta thêm thắt từ những ghi chép trong sổ tay đến ghi chép trên sổ tay điện tử. Đạo diễn liên hệ với một công ty máy tính, nếu chương trình “Biết một nói một” trong khi ghi hình xuất hiện sổ tay điện tử mang thương hiệu của công ty, công ty này sẽ tài trợ năm trăm ngàn đồng. Tuy hai chuyện không ăn nhập gì với nhau, có phần sai lệch, nhưng chỉ cần xuất hiện máy tính, nhưng không đụng đến lời thoại. Phí Mặc lắc đầu không nói gì. Giám đốc công ty máy tính mời Thủ Nhất ăn cơm, vì tiết mục được thực hiện theo kịch bản của Phí Mặc, Thủ Nhất mời Phí Mặc cùng dự. Trong bữa ăn không xảy ra chuyện gì. Ông giám đốc công ty này rất thích Hồng Lâu Mộng, Phí Mặc dạy khoa học xã hội ở đại học, cũng là nhà nghiên cứu Hồng Lâu Mộng, tuy hai người thích Hồng Lâu Mộng ở hai góc độ khác nhau, nhưng Phí Mặc lập tức tìm được điểm chung, ấy là chuyện Long Nguyệt tắm. Lúc Long Nguyệt tắm, rốt cuộc Bảo Ngọc có tham dự không, tham dự đến mức độ nào, hai người tranh luận mặt đỏ tía tai. Thủ Nhất không làm sao nói chen vào nổi. Thức ăn trôi xuống bụng, mặt mày Phí Mặc đỏ bừng. Cho đến khi sắp tàn tiệc thì xảy ra một chuyện, ông giám đốc công ty chỉ biếu Thủ Nhất một sổ tay điện tử, quên Phí Mặc:

- Xin biếu anh Thủ Nhất để dùng trong công tác.

Thế rồi ông ta mở sổ tay điện tử ra, hướng dẫn Thủ Nhất cách sử dụng. Phí Mặc lại bị gạt sang một bên. Anh ta ngồi hút thuốc, ngắm bức tranh “Tần vương xuất tuần” treo trên tường, không nói năng gì. Thủ Nhất cảm thấy ông giám đốc này không biết điều, hai người đến dự mà chỉ biếu có một người, năm trăm nghìn có thể chi được huống chi chỉ mấy nghìn đồng? Mấy nghìn đồng không là gì, xem ra Phí Mặc cũng không quan tâm, nhưng là nhất bên trọng nhất bên khinh, ảnh hưởng đến sự tôn trọng con người. Mao Chủ tịch nói, Hồng Lâu Mộng là bộ bách khoa toàn thư, ngay một từ trong Hồng Lâu Mộng mà anh cũng không hiểu. Chính vì vậy mà sổ tay điện tử chỉ biếu Thủ Nhất thôi, mà Thủ Nhất cũng không dám biếu lại Phí Mặc. Cơm xong, ông giám đốc lại mời Thủ Nhất đến thăm công ty của ông ta, lúc này mới cùng mời Phí Mặc:

- Anh đi luôn, đến thăm công ty, ở công ty tôi còn có bức tranh “Giấc ngủ mùa xuân” của Tần Khả Khanh đấy.

Phí Mặc thôi không nhìn bức tranh Tần vương nữa, anh giụi điếu thuốc vào cái gạt tàn:

- Tôi không đi, còn có việc.

Thủ Nhất thấy để Phí Mặc cùng đến công ty có gì đó không tiện, nhưng anh vô ý nói một câu:

- Cũng được, tôi chạy cờ, anh Mặc cứ về đi, tiết mục này ta sẽ xét sau.

Bỗng Phí Mặc đổi sắc mặt:

- Khỏi phải xét, không làm nữa.

Những người dự bữa ăn đều ngớ ra, Thủ Nhất cũng không kịp trở tay, miệng lắp bắp:

- Tại sao?

Mặt Phí Mặc lúc này tái nhợt tái nhạt:

- Có vẻ buôn bán quá, bốc phét quá, không hợp với chương trình “Biết một nói một”.

Rồi anh đứng dậy, lấy áo khoác đang treo trên mắc, quàng khăn, bỏ đi ra một mình. Thủ Nhất cảm thấy Phí Mặc có phần quá đáng, không nên để chuyện riêng ảnh hưởng đến công việc chung, không chú ý đến cái lớn. Tiết mục không dựng, năm trăm ngàn cũng đi đời. Nhưng Thủ Nhất vẫn chiều theo ý Phí Mặc. Ghi chép chưa ra đời, cứ để nó chết trong bụng mẹ cũng được. Chưa lên đến thiên đàng thì cứ để nó xuống địa ngục. Đạo diễn Đại Đoàn trách Thủ Nhất:

- Chỉ tại anh làm hư anh ấy. Lúc nào cũng anh Mặc, anh Mặc, anh Mặc, đưa anh ấy lên cao rồi không xuống nổi nữa!

Thủ Nhất:

- Âu cũng là mặt đáng yêu của anh ấy. Tôi vốn xem thường trí thức Trung Quốc, thiếu nhân cách độc lập, bây giờ xem ra, người được truyền lại duy nhất là anh Phí Mặc.

- Về mà đọc ký lại Sử kí đi, tại sao Tiêu Hà dưới trăng lại bức Hàn Tín?

- ...

Thủ Nhất không tâm sự với Đại Đoàn, anh nhân nhượng cho nguyên nhân của Phí Mặc, liền mấy năm sau hai người trở thành bạn thân, không chuyện gì không nói với nhau. Trước bốn mươi tuổi còn chưa hiểu bạn bè quan trọng là thế nào, sau bốn mươi tuổi mới biết có chuyện mà không được nói với ai mới thấy bạn là quan trọng. Phí Mặc trước mặt người khác lúc nào cũng tỏ ra ta đây, chỉ khi ngồi riêng với Thủ Nhất thi thoảng mới lộ rõ bản tướng. Nhất là khi hai người uống say, Phí Mặc không còn là Phí Mặc, Phí Mặc trở thành người khác. Hai người ngồi với nhau chỉ có Phí Mặc nói, Thủ Nhất nghe. Phí Mặc nói chưa sùi bọt mép thì chưa thôi. Nhưng một lần uống say, Phí Mặc nói rồi bỗng không nói nữa, giống như bị cắt điện, chỉ còn màn hình trắng; chờ cho có điện Phí Mặc bắt đầu buồn, bất ngờ chỉ vào miệng mình:

- Lắm lời!

Lại chỉ vào miệng mình:

- Nhưng nó không lắm lời còn làm được gì?

Thủ Nhất mượn lời Phí Mặc vẫn nói để an ủi anh ta:

- Anh Mặc, đừng nói thế, với anh gọi là lắm lời, còn với cánh này thì những gì từ kẽ răng anh ra cũng đủ nuôi sống mọi người cả đời rồi đấy.

Phí Mặc không để ý gì đến Thủ Nhất, tiếp tục than thở:

- Cái miệng lắm lời chứng tỏ cái bụng buồn!

Thế rồi nước mắt tuôn trào. Thủ Nhất nhìn Phí Mặc, hồi lâu không nói gì. Dần dần, mỗi lần gặp chuyện buồn, Thủ Nhất cũng thổ lộ tâm tình với Phí Mặc. Những chuyện không nói được với vợ, anh cũng đem nói với Phí Mặc. Có những việc Thủ Nhất không tự chủ nổi, có chuyện trai gái đâu đó, anh giấu người khác chứ không giấu Phí Mặc.

Tất nhiên, Phí Mặc cũng có những lúc vui, ấy là những lúc cùng làm việc với nhóm chương trình “Biết một nói một”. Chương trình này có đến hơn chục người, từ Thủ Nhất cho đến cô gái trực điện thoại đều rất tôn trọng Phí Mặc. Ngoài xã hội không biết vai trò quan trọng của Phí Mặc, nhưng ở đây thì rất biết. Mọi người đều hiểu ý tứ đằng sau lời nói và câu chữ của Phí Mặc. Anh là người có thể hiểu bản chất con người qua hiện tượng. Hình như chỉ có ở đây mới hiểu biết còn tất cả xã hội không hiểu biết chuyện gì. Lâu dần, cả nhóm đều học Phí Mặc, kể cả cách nói lấp lửng. Bình thường mỗi câu nói cũng phải vòng vo vài lần, nói đông đấy nhưng là tây, nói chó mắng gà một lúc. Phí Mặc lúc vui lên giống như một đứa trẻ. Cô Tiểu Mã biên đạo của nhóm làm chương trình, một sinh viên vừa được vào làm, Phí Mặc đeo túi bước vào phòng, nếu Tiểu Mã đang tìm tư liệu trên mạng, anh ta sẽ nói:

- Trà!

Phí Mặc lập tức để túi xuống, mặt mày tươi tỉnh xê dịch tấm thân núc ních đi lấy nước cho Tiểu Mã, chẳng khác nào trẻ nhỏ trong vườn trẻ trông thấy cô giáo. Lẽ ra, Phí Mặc mỗi tuần đến nhóm làm chương trình một lần là đủ, nhưng rồi mỗi tuần đến hai lần, ba lần, chừng như ở đây anh mới tìm thấy hơi ấm giữa xã hội lạnh giá.

Sáng sớm hôm mười một tháng Hai, Thủ Nhất lái xe đến đón Phí Mặc cùng đến đài. Bình thường Phí Mặc biết, Thủ Nhất đưa anh đến nhóm làm chương trình, cái mặt béo rất tươi tỉnh. Thủ Nhất cố tình làm ra vẻ lăng xăng khiêm nhường, đỡ túi, mở cửa xe, anh ta coi như chuyện rất tự nhiên. Nhưng hôm nay từ cửa bước ra, Phí Mặc mặt lạnh lùng, không thèm để ý gì đến việc Thủ Nhất đỡ túi, mở cửa xe. Thủ Nhất biết tối hôm qua ở nhà có chuyện cơm chẳng lành canh chẳng ngọt rồi. Vợ Phí Mặc là Lý Yến, làm việc cho một công ty du lịch. Là nhân viên của công ty du lịch, cũng như mọi người trong xã hội, chị hiểu biết không nhiều, không biết vai trò quan trọng của chồng, lời qua tiếng lại làm cho Phí Mặc không vui. Lúc này Thủ Nhất lại phát hiện thêm một bệnh nữa ở Phí Mặc, ngoài những chứng bệnh nhỏ nhen của các bậc văn nhân, anh này còn thích nổi nóng lây. Giống như không bằng lòng với cách xử sự của ông chủ công ty máy tính, anh liền nổi nóng lây sang chuyện tiết mục. Anh ta mâu thuẫn với vợ, thể nào cũng trút giận lên người khác hoặc chuyện khác. Thấy anh ta lên xe mà mặt vẫn tỏ vẻ giận dữ, Thủ Nhất lái xe cũng phải cẩn thận hơn. Xe ra khỏi khu chung cư, Thủ Nhất thận trọng hỏi chuyện:

- Thế nào, chúng ta đi đường Bình An tình cảm hay đi đường vành đai bốn cho lí trí?

Phí Mặc nhìn ngoài cửa xe, không trả lời. Thủ Nhất đành im lặng, tập trung vào lái xe. Xe lên đường vành đai bốn, quả nhiên Phí Mặc trút giận:

- Anh Nhất, tôi nói với anh rồi, rỗi rãi thì ngồi một chỗ mà đọc sách, thiếu hiểu biết sẽ làm hỏng công việc đấy nhé.

Thủ Nhất ngớ ra:

- Mình làm hỏng việc gì nhỉ?

- Tiết mục phát tối hôm qua anh có xem không?

Tối hôm qua trong chương trình “Biết một nói một” có tiết mục “Ngày nay chúng ta không phát minh”, cũng là kịch bản của Phí Mặc, đề cập đến tính ỳ và tính lười của dân tộc. Suốt lịch sử văn minh năm ngàn năm trước trừ việc mình tự đánh nhau với mình ra, còn không biết thứ gì khác. Trước đời Tống còn phát minh ra thuốc súng và la bàn, sau đời Tống đến nay, từ máy giặt, tủ lạnh, đến ô tô, máy bay, không có một thứ gì do chúng ta phát minh ra cả, nhưng vậy mà vẫn sử dụng mà không biết xấu hổ. Tối hôm qua Thủ Nhất bận nhậu nhẹt với ai đó, không xem. Anh nhìn Phí Mặc và lắc đầu. Phí Mặc nói:

- Trong đó có hạt sạn, anh biết không? Cái cần phát huy thì không phát huy, cái không cần phát huy thì cứ thế mù quáng mà phát huy. Tối hôm qua tôi xem, lần này tôi không để mắt khi dựng tiết mục, vậy là có vấn đề, tại sao máy hơi nước anh bảo là củaNewton phát minh?

Thủ Nhất giật mình:

- Không phải của ông ấy thì của ai?

- Watt, Watt, biết không?

Thủ Nhất như bừng tỉnh, nhưng biết rằng tối hôm qua nhà Phí Mặc có chuyện không vui, dù Newton hay Watt nếu là lúc bình thường thì Phí Mặc cũng không nổi nóng đến thế. Nhưng anh không dám nói điều ấy ra, đành tự nhận lỗi về mình:

- Đáng trách tôi không quen những vị ấy.

Phí Mặc:

- Chỉ trách anh thôi à? Trên màn hình có tên tôi, người biết thì bảo anh không có văn hóa, người không biết lại bảo tôi phát minh ra.

Đúng lúc ấy Thủ Nhất nhớ ra một chuyện còn quan trọng hơn Newton hoăc Watt, anh thôi không để tâm đến Phí Mặc nữa. Anh bật cái đèn bên tay phải, tránh dòng xe từ phía trước đi tới, anh cho xe đang chạy từ làn đường trong cùng chạy chầm chậm ra ngoài, rồi dừng lại bên lề đường. Phí Mặc nhìn anh:

- Lại chuyện gì rồi?

- Bỏ quên điện thoại ở nhà.

Phí Mặc vẫn với vẻ nôn nóng:

- Vậy sợ gì? Sắp ghi hình rồi, mặc nó, chiều nay tôi bận.

Hai tay Thủ Nhất vẫn đặt trên vô-lăng:

- Hôm nay vợ tôi ở nhà.

Phí Mặc hiểu ý Thủ Nhất lo điện thoại di động bị vợ cầm, phát hiện những bí mật trong đó. Lúc này Phí Mặc quên đi tâm trạng của mình, anh ta chỉ vào Thủ Nhất:

- Tôi nói nhé, anh oan cho ông Watt cũng chỉ là ngẫu nhiên thôi, mấy hôm nay tâm trạng anh bất ổn, chứng tỏ trong lòng có vấn đề. Tôi bảo rồi, anh suốt ngày bù khú ở đâu đâu, sớm muộn gì cũng sinh chuyện.

Phí Mặc lại trừng mắt với Thủ Nhất:

- Hôm nay tại sao anh lại biết chuyện xảy ra từ cái điện thoại?

Ngón tay Thủ Nhất bấm mạnh vào vô-lăng, than vãn:

- Vạn lần không sợ, chỉ sợ một lần.

Phí Mặc lấy điện thoại di động của mình ra:

- Báo cho mụ vợ biết, khỏi phải quay về.

- Cứ đem theo người chắc hơn, nếu không chủ trì chương trình sẽ náo loạn ngay. Thủ Nhất nói.

Thế rồi anh ta cho xe quay lại từ phía dưới cầu vượt. Phí Mặc ngồi bên lại tỏ ra sốt ruột:

- Những người mà anh hay đi lại, cứ nói ngọt với họ, nói thật là hỏng việc đấy.

- Phiền quá, phiền quá!