Lão Ngưu trực điện thoại trên thị trấn không còn là lão Ngưu đi buôn hành. Thủ Nhất nhớ Lão Ngưu đi buôn hành rất hiền lành, bây giờ hách dịch lắm. Năm 1968 là chúng ta, bây giờ là chúng ông. Nghề nghiệp thay đổi, giọng điệu cũng thay đổi theo. Từ thôn Nghiêm Gia lên thị trấn Ngũ Lí phải đi bốn chục dặm đường núi. Đi được nửa đường thì tuyết bắt đầu rơi. Ổ gà dọc đường làm luôn luôn tuột xích. Cứ đi đi dừng dừng, vất vả lắm mới lên đến thị trấn Ngũ Lí, đến nơi lại đúng phiên chợ. Thủ Nhất vác xe, Quế Hoa ôm bọc đồ, chen mãi mới đến được trạm bưu điện, Thủ Nhất phát hiện mất một chiếc giày trong lúc chen chúc ở chợ. Lúc này tuyết đã thôi rơi, cậu ta quay lại tìm được chiếc giày rồi đi tiếp đến trạm bưu điện, đến nơi vừa lúc lão Ngưu hết giờ.
- Hết giờ, hết giờ rồi, chiều hãy gọi!
Trên tường phòng điện thoại có treo hai cục pin khô. Lão Ngưu đang rút tay quay máy điện thoại rồi cho vào cái hộp gỗ, trên nắp cái hộp gỗ là cái khóa to tướng. Gặp phiên chợ nên có rất nhiều người đến gọi điện. Thủ Nhất mướt mồ hôi trán, chen mãi mới đến được trước mặt lão Ngưu:
- Bác Ngưu, cháu đạp xe bốn chục dặm lên đây.
Lão Ngưu:
- Mày đi bốn chục dặm cũng phải chờ đến chiều. Tao thì không cần nghỉ, nhưng cái máy làm việc từ sáng đến giờ, nó phải nghỉ chứ.
- Bác ơi, cha cháu là Nghiêm ở thôn Nghiêm Gia đây mà, hồi xưa vẫn đi buôn hành với bác.
Lão Ngưu định thần nhìn Thủ Nhất. Thủ Nhất với cái giọng khàn khàn:
- Tiết đông chí năm ngoái bác còn đến nhà cháu uống nước.
Lão Ngưu nhìn Thủ Nhất rồi lấy chùm chìa khóa treo lủng lẳng sau mông ra, định mở khóa cái hộp gỗ, chợt lão dừng lại:
- Không được, tao phải chấp hành chỉ thị của ông trưởng phòng. Đến chiều. Người thân cũng không được gọi giờ này.
Lúc này Quế Hoa ôm bọc đồ chen đến:
- Bác ơi, chiều là lúc nào?
Lão Ngưu nhìn Quế Hoa rồi cười:
- Về nhà ăn cái bánh bao chay, húp bát canh, chỉ bằng hút xong điếu thuốc thôi. Câu hỏi của Quế Hoa khiến cho Thủ Nhất thêm khó xử. Ngày mồng tám tháng Mười một âm lịch của năm 1969 Thủ Nhất đã sắp xếp công việc cả rồi. Coi như điện thoại gọi xong ngay, lão Ngưu ăn cơm uống nước có lâu một chút cũng chả sao, nó còn ra hiệu cắt thuốc cho cha. Quế Hoa lên thị trấn chỉ một việc, Thủ Nhất phải ba việc. Lúc này phải mất thì giờ chờ lão Ngưu về ăn trưa, không làm gì được, Thủ Nhất cũng không dám đi đâu. Dọc đường cậu ta cứ do dự không biết có nên nói cho Quế Hoa biết chuyện cắt thuốc không. Nếu nói chẳng hóa là chuyện đi nhất cử lưỡng tiện, sẽ làm mất cái không khí hai người cùng đi gọi điện thoại. Cuối cùng, Thủ Nhất không nói, hai người cùng hiểu nhau, Quế Hoa ngồi sau xe ôm eo Thủ Nhất. Bây giờ đã đến lúc phải hành động, Thủ Nhất đi cắt thuốc cho cha, để Quế Hoa ngồi chờ gọi điện, ai làm việc nấy, coi như không phải là một công đôi việc mà là tiện thể. Vậy ra, dọc đường nói dối nhau hay sao? Việc chung biến thành việc riêng. Thủ Nhất mong cho lão Ngưu ra sớm, chỉ hút xong nửa điếu thuốc càng tốt. Chờ gọi điện rồi mới đi cắt thuốc, cắt thuốc coi như chuyện tiện thể, như vậy làm cho Quế Hoa vui hơn:
- Thế mà chú em không nói!
Thủ Nhất và Quế Hoa ngồi chờ ở nhà bưu điện thị trấn, mỗi người ăn vài cái bánh rán, coi như chỉ mất thời gian bằng hút xong nửa điếu thuốc. Nhưng lão Ngưu ăn uống có vẻ kề cà. Mãi đến lúc mặt trời đã ngả về tây lão mới lê dép ra, ngáp dài, giải thích với mọi người:
- Nhà có khách.
Rồi lão mở khóa cái hộp đựng máy điện thoại. Đám người chờ gọi điện ùa cả đến. Thủ Nhất chen bừa lên, tay cầm hai hào Quế Hoa đưa, nhét vội vào tay lão Ngưu. Lão Ngưu cầm tiền:
- Gọi đi đâu?
- Mỏ số 3 Trường Trị, mỏ số ba.
Lão Ngưu như bừng tỉnh đầu óc, đưa trả lại tiền:
- Mỏ số ba? Mỏ số ba không gọi được.
- Tại sao? Thủ Nhất hỏi.
- Xa quá. Những hơn hai trăm dặm, phải mất bao nhiêu cột dây thép mới đến. Chỉ mấy chục dặm trong huyện mà còn không nghe rõ, mỏ số ba nghe thế nào được.
Thủ Nhất như sắp bật khóc:
- Bác ơi, cháu chờ cả ngày rồi!
- Vậy mày gọi sau cùng, để người gọi gần trước đã.
Quế Hoa khuyên Thủ Nhất:
- Chờ cũng được, chỉ cần gọi được hôm nay.
Thủ Nhất muốn khóc nhưng không có nước mắt. Càng như vậy, cậu ta càng không dám nhắc đến chuyện lấy thuốc. Lúc này Thủ Nhất thấy thương cha. Cha nằm nhà lúc nóng lúc lạnh. Cuối cùng, mặt trời sắp lặn, trong nhà chỉ còn ba người lão Ngưu, Thủ Nhất và Quế Hoa. Lão Ngưu nói:
- Tôi nói trước, các người sẽ phí cuộc gọi mất thôi, tám chín phần mười không gọi được đâu.
Thủ Nhất không quan tâm điện thoại có gọi được hay không, nó lại ấn tiền vào tay lão Ngưu:
- Vâng, được hay không bác cứ thử xem sao.
Lão Ngưu nặng mặt, bắt đầu quay máy, nói vào ống nghe:
- Mỏ số ba, nối dây cho nói với mỏ số ba!
Trong máy có tiếng tút tút một lúc rồi im bặt. Lão Ngưu xua tay:
- Thấy chưa, bảo không được mà không chịu nghe.
Lão nói thêm:
- Tôi coi điện thoại ở đây hơn một tháng nay rồi, chưa bao giờ gọi được cho mỏ số ba.
Thủ Nhất nhìn Quế Hoa:
- Không gọi được, hay là chúng ta đi thôi?
Quế Hoa đi tới, nói với lão Ngưu:
- Bác ơi, bác thử gọi một lần nữa xem sao, việc gấp lắm!
Lão Ngưu nhìn Quế Hoa:
- Việc không gấp không ai gọi điện thoại. Tôi nói cho cô hay, đây không phải là lần đầu.
Rồi lão quay máy:
- Mỏ số ba, mỏ số ba!
Thật không ngờ, trong máy có tiếng nói:
- Ở đâu, nói chuyện với chỗ nào?
- Tôi muốn nói chuyện với mỏ số ba!
Đầu kia đường dây:
- Tôi mỏ số ba đây, mỏ số ba đây.
Lão Ngưu có phần lúng túng, nhưng tỏ ra nghi ngờ:
- Mỏ số ba thật à? Xưa nay đâu gọi được mỏ số ba! Anh là ai đấy, anh là ai?
Đầu kia đường dây:
- Tôi là Mã, ở mỏ số ba. Ông là ai, ông là ai đấy?
Lão Ngưu vui mừng:
- Mỏ số ba thật rồi. Tôi là Ngưu ở thị trấn Ngũ Lí, Ngưu coi điện thoại ở Ngũ Lí. Bác Mã này, hôm nay ở đây có phiên chợ, hồi mùa Đông năm ngoái tôi đến bán hành ở chỗ bác, bác còn nhớ tôi không?
Tiếng của ông Mã ở đầu kia đường dây tỏ ra ngập ngừng:
- Lão Ngưu, Ngưu nào nhỉ? Đến bán hành ở đây nhiều người lắm.
Lão Ngưu:
- Đúng tiết đông chí ấy, tôi đội cái mũ bông, con la kéo xe hành bị ngã ở đường sắt, què chân ấy mà.
Hồi lâu không thấy ông Mã nói gì, chừng như đang lục tìm trong trí nhớ, lát sau mới ậm ự:
- Ờ ờ... nghĩ ra rồi, nghĩ ra rồi.
Lão Ngưu:
- Bác Mã, nói chuyện mãi trời cũng sắp tối rồi, bác ăn cơm chưa?
Ông Mã:
- Người nhận ca thay tôi vẫn chưa đến, đã cơm cháo gì đâu!
Lão Ngưu:
- Hôm nay mỏ cho ăn bánh bao chay hay ăn mì sợi?
Ông Mã:
- Hôm qua ăn bánh bao chay rồi, hôm nay có lẽ là mì.
Quế Hoa đưa cánh tay huých huých Thủ Nhất. Thủ Nhất đi tới:
- Bác ơi, cho cô cháu nói vài câu.
Lúc này lão Ngưu mới nhớ ra điện thoại là của Thủ Nhất và Quế Hoa, lão miễn cưỡng đưa máy cho Quế Hoa:
- Nói đi, nói nhanh nhé, không được dài dòng đâu đấy.
Quế Hoa cầm máy, tay run run, miệng cũng lắp bắp:
- Mỏ số ba đấy à? Tôi muốn tìm Tam Cân.
Ông Mã ở đầu kia đường dây:
- Tam Cân, Tam Cân là ai?
Quế Hoa:
- Anh ấy làm công nhân đào than ở mỏ.
Ông Mã:
- Có đến mấy ngàn người đào than, điện thoại chỉ có một, tôi biết đi tìm ở đâu bây giờ? Nhắn gì nói nhanh lên, tôi sẽ nói lại với anh ấy.
Quế Hoa đưa máy cho Thủ Nhất, nói khe khẽ:
- Không tìm thấy anh của cậu đâu, người khác, cậu nói chuyện xem sao.
Thủ Nhất cầm máy, tay run run, hồi lâu không nói nên lời. Ông Mã ở đầu kia đường dây giục:
- Sao không nói đi, tôi cắt bây giờ.
Thủ Nhất luống cuống, giọng khàn khàn:
- Bác ơi, cháu là Thủ Nhất, ở nhà vẫn gọi là Đá trắng, chị dâu cháu là Quế Hoa, chị cháu muốn hỏi, anh Tam Cân lúc nào về thăm chị?
Ông Mã:
- Thế thôi à? Thế mà cũng phải gọi điện thoại.
Một tiếng “cạch”, điện thoại bị cúp. Lúc này Thủ Nhất mới nhớ ra vẫn còn một việc nữa, nhờ Tam Cân nói với Tiểu Trụ cho cậu ta một cái pin khô. Nhưng lão Ngưu đã giật lấy ống nghe trong tay Thủ Nhất, cho máy vào hộp khóa lại.
Từ trạm bưu điện ra, Thủ Nhất vội vã chở xe đạp Quế Hoa đến hiệu thuốc, cắt thuốc cho cha. Nhưng hiệu thuốc đã đóng cửa, ra sức gõ nhưng vẫn không ai mở. Một ông già bán bánh lưỡi bò đứng bên nói, ông chủ hiệu thuốc vừa đóng cửa xong, ông ta phải đi khám bệnh cho lợn cách đây mười lăm dặm. Năm 1969 cả thị trấn này chỉ có một hiệu thuốc, ông chủ hiệu thuốc vừa bắt mạch cho người, vừa khám bệnh cho gia súc. Ông già bán bánh nói, đến sớm chút nữa là lấy được thuốc rồi.
