Năm 1969, Lữ Quế Hoa hai mươi tuổi, lấy chồng ở thôn Nghiêm Gia. Lập tức Nghiêm Thủ Nhất ngửi thấy mùi trên người Quế Hoa không giống bất cứ ai. Trên người cô có cả mùi cô dâu mới, nhưng cũng có cả mùi khác nữa. Giống như mùi mơ chín, hơi ngầy ngậy, ngòn ngọt, đứng gần mắt cứ dính lại, buồn ngủ. Vì Quế Hoa nên cái mũi Thủ Nhất cũng chín sớm hơn.
Năm 1969, Quế Hoa là cô gái nổi tiếng ở Phương Viên cách đấy mấy chục dặm. Nổi tiếng vì trước khi lấy chồng đã ngủ với cậu Trịnh làm ở đài truyền thanh thị trấn, mà cậu Trịnh thì đã có vợ. Năm 1969, nhà nào cũng lắp loa truyền thanh, cứ sáu giờ sáng mở đầu là bản nhạc “Đông phương hồng”, tiếp theo là lời dạy của Mao Chủ tịch. Trịnh là người cai quản loa của ngàn vạn gia đình, đêm ngủ ngay ở đài. Ngoài việc trông coi đài, cậu Trịnh này kiêm luôn phát thanh viên, biết hát đôi ba bài. Hát ca kịch, tiếng hát đã dụ được Quế Hoa đến đài. Sáng hôm ấy, cậu ta quên bẵng, bật sai công-tắc, đài không phát nhạc “Đông phương hồng”, mà cũng không phát lời Mao Chủ tịch, trên loa lại có tiếng thở hổn hển và tiếng rên rỉ của trai gái đang nằm trên giường với nhau. Cả ngàn, cả vạn nhà cùng nghe thấy. Vậy là từ hôm ấy người trông coi đài truyền thanh không phải là cậu Trịnh kia nữa mà là cậu Nhạc. Cái loa nhỏ lại vang lên bài “Đông phương hồng” và lời dạy của Mao Chủ tịch. Hai người ấy, Trịnh và Quế Hoa từ đấy cũng không gặp nhau nữa.
Ba tháng sau, Quế Hoa lấy Ngưu Tam Cân ở thôn Nghiêm Gia. Tam Cân cũng như cha Tiểu Trụ, làm thợ đào than ở khu mỏ Trường Trị cách đấy hơn hai trăm dặm. Nghe nói Quế Hoa sắp về làm dâu thôn này, cả thôn đều phản đối. Ngay như ông Nghiêm là người ít nói cũng phải mặt đỏ tía tai, nhổ đánh toẹt một bãi nước bọt ngay ở cửa, kêu lên:
- Cái đồ giày rách!
Nhưng Tam Cân vừa thấy mặt Quế Hoa liền vội thề sống thề chết thể nào cũng lấy cô. Anh nói với cha:
- Vẫn là giày mới đấy! Cứ coi như cái xe đạp, người ta mượn cưỡi một lúc rồi trả, có sao đâu!
Hôm cưới, Thủ Nhất không thấy mặt Quế Hoa, anh ta theo cha lên thị trấn bán lợn. Sáng sớm hôm sau đi học, gặp Tam Cân chở Quế Hoa trên xe đạp cùng lên phố mua chụp đèn. Từ xa đã thấy Quế Hoa mặc cái áo nhung kẻ màu đỏ, điều không bình thường là cô ta đến gần, Thủ Nhất lập tức ngửi thấy mùi thơm rất đặc biệt trên người; tiếp theo lại phát hiện mắt cô này không giống ai, ti hí mắt dê, cứ lim dim nửa nhắm nửa mở, nhưng thỉnh thoảng mở to, bất ngờ trông thấy Thủ Nhất, Thủ Nhất mười hai tuổi hồn vía như bị cô này bắt mất. Hai mươi năm sau, Thủ Nhất gặp ở Lư Sơn cũng một cô gái có đôi mắt như thế, anh ta phát hiện, phàm là các cô gái có cặp mắt ti hí thì sức hấp dẫn không chỉ ở đôi mắt, ban ngày hấp dẫn bởi đôi mắt, ban đêm hấp dẫn bởi cái khác. Lúc ấy Thủ Nhất mới hiểu được hai chữ “long vật”, cả vạn người cũng chỉ có vài ba người được như thế. Điều làm Thủ Nhất khó hiểu là, một long vật như vậy tại sao lại sinh hạ ở cái thôn vùng núi Tấn Nam ấy được nhỉ?
Cưới nhau được mười hôm, Tam Cân lại đi đào than cách nhà hai trăm dặm. Buổi tối, bọn Thủ Nhất, Quốc Khánh, Trương Căn, Thiết Hoàn kéo đến nhà Quế Hoa chơi. Trước đây vẫn chơi trò bán hành ở sân phơi, trò chơi chán như cơm thiu. Mới bắt đầu hai bên chưa quen nhau, Thủ Nhất cùng cả bọn leo lên tường nhà Tam Cân, ngó qua cửa sổ đang có ánh đèn. Đèn dầu có thêm cái chụp, giấy dán cửa sổ sáng hơn nhà khác. Đằng sau nhà Tam Cân là cái đìa đầy cỏ năn cỏ lác. Bọn chúng chồng người lên thành cái thang, chọc thủng giấy dán cửa sổ để ngó vào trong phòng. Dưới ánh đèn sáng, Quế Hoa uốn éo tấm thân, hát những bài hát đã học của anh chàng Trịnh ở trạm truyền thanh thị trấn. Quế Hoa thích hát nhất là bài Cô gái tóc trắng. Quế Hoa hát một lúc rồi bê cái bát sành uống nước, ai cũng nghĩ cô nuốt vào bụng, không ngờ cô quay lại nhổ ra ngoài cửa sổ. Ngoài kia hai cái thang người đổ ụp xuống cái đìa đầy cỏ dại. Lũ trẻ nhảy qua tường rào, ùa vào nhà, vật Quế Hoa xuống giường mà cù. Quế Hoa hai chân đạp đạp lên trời, cười như nắc nẻ. Vậy là quen nhau. Trước đông người, Thủ Nhất không ngóc đầu lên nổi, lúc làm thang, nó bị thằng Quốc Khánh đè xuống tận đít.
- Ôi, chảy máu rồi!
Quế Hoa ôm Thủ Nhất vào lòng, cô ta bôi thuốc lên mặt cậu ta bị cào xước. Lồng ngực Quế Hoa cứ phập phồng lên xuống, mùi cơ thể tỏa lan khiến Thủ Nhất sắp ngất xỉu. Thủ Nhất như bị ngất làm cho lũ bạn không thích. Quốc Khánh nhổ một bãi nước bọt xuống đất:
- Bà nội!
Quế Hoa về nhà chồng hôm hai mươi sáu tháng Chín âm lịch, mồng sáu tháng Mười Tam Cân về mỏ. Mồng bảy tháng Giêng Quế Hoa muốn gọi điện cho chồng. Hồi ấy, thị trấn đã có điện thoại được một tháng. Lũ bạn bè Thủ Nhất quen Quế Hoa đến độ có thể xem được nịt vú của cô. Ngồi dưới ánh đèn, Quế Hoa bàn với mọi người:
- Các em ai lên thị trấn với chị gọi điện thoại không?
Cả bọn nhao nhao:
- Em đi, em đi!
Quốc Khánh đưa tay ra ngăn mọi người:
- Để tớ đi, ở đây chỉ có tớ đã gọi điện thoại.
Lúc này Quế Hoa đang rửa mặt, vội ngước lên, những giọt nước trên mặt rơi xuống:
- Điện thoại gọi thế nào nhỉ?
Quốc Khánh tuột ngay một chiếc giày, áp vào mặt:
- Anh Cân phải không? Em là Quốc Khánh đây. Anh ăn cơm chưa? Ăn cháo ngô hay ăn mì?
Cả bọn cùng cười. Trường Căn không phục:
- Chuyện thì ai nói mà chẳng được, nhưng mày có biết quay máy hay không?
Quốc Khánh làm động tác quay máy:
- Quay thế này, như quay nước ở giếng lên, càng quay càng thích.
Vào lúc quan trọng nhất, Thủ Nhất đứng dậy. Lần trước mặt cậu ta bị cào xước, được Quế Hoa bôi thuốc, khiến địa vị của cậu trong lũ bạn có phần được đề cao. Tuy vẫn chưa hết chuyện ăn cắp bánh, nhưng cậu ta vẫn có thể thỉnh thoảng ngước lên. Đây là lúc quan trọng nhất:
- Này nhé, thằng Khánh chưa gọi điện bao giờ, mới hôm trước còn hỏi tớ gọi điện thế nào.
Quốc Khánh chà chiếc giày lên đầu Thủ Nhất:
- Tao chưa gọi điện thoại thì mày đã gọi chưa nào?
Thủ Nhất bị chiếc giày làm cho hoa cả mắt, bỗng nổi nóng, nó lấy đầu đẩy Quốc Khánh ra cửa:
- Tao chưa gọi, nhưng tao quen bác Ngưu trông coi điện thoại.
Quốc Khánh đứng ở cửa lau máu bên khóe miệng, nhìn Thủ Nhất bằng con mắt xa lạ:
- Quen bác Ngưu có gì là ghê gớm lắm đâu?
Thủ Nhất:
- Tao không biết gọi, nhưng bác Ngưu giúp.
Thiết Hoàn đứng về phe Quốc Khánh, chỉ vào Thủ Nhất:
- Mày nói không đúng, nếu nhờ không được, có phải hỏng việc không nào?
Thủ Nhất bỏ mũ xuống, vứt ngay trước mặt Thiết Hoàn:
- Nếu gọi không được, một mình tao chạy bộ đến mỏ số ba.
Vậy là nó gây sự đánh nhau với Thiết Hoàn. Lúc này Quế Hoa đã rửa mặt xong, hai tay đang tết tóc. Cô nhìn lũ trẻ, cuối cùng nhìn Thủ Nhất:
- Đá trắng, sáng mai đi nhé.
Vì Quế Hoa mà năm 1969 Thủ Nhất biết gọi điện thoại. Ba chục năm sau, Thủ Nhất tính lại, nếu không có Quế Hoa thì ít nhất mười năm sau đấy cậu mới biết gọi điện thoại. Nếu là một dân tộc, dùng điện thoại sớm mười năm hay muộn mười năm, thì tốc độ phát triển kinh tế quốc dân vô cùng khác nhau.
