Vì có chuyện Lí Lượng nên đài truyền hình phải tổ chức tập huấn cho biên đạo và người dẫn chương trình. Lẽ ra chỉ bồi dưỡng về chính trị, pháp luật, đạo đức, nhưng vì xảy ra chuyện Lí Lượng, đài có thêm một phó giám đốc mới phụ trách nghiệp vụ. Vị tân quan này lên nên có thêm phần bồi dưỡng về nghiệp vụ. Bốn nội dung trở thành tiêu chuẩn sát hạch cuối năm. Chính trị, pháp luật, đạo đức đã bồi dưỡng đến ba lần, nghiệp vụ của người dẫn chương trình sẽ bắt đầu vào chiều nay. Thủ Nhất buổi sáng dẫn chương trình, buổi chiều cùng đám dẫn chương trình của đài đến học viện sân khấu, nghe lên lớp như học sinh vậy. Phòng học là một phòng bậc thang, ghế ngồi bị hỏng đến một nửa, mặt bàn học thì sần sùi, đầy những chữ tục tĩu của học sinh viết lên; tường chung quanh cũng tróc lở, giống như da người ghẻ. Phòng học ở ngay tầng một, tối om, vừa bẩn vừa lạnh. Có hai mươi mốt người dẫn chương trình được dự lớp bồi dưỡng. Đó là những người lấy nói làm kế sinh nhai, hoặc có thể nói, họ là những người không lấy lời làm lời, bây giờ đến để được bồi dưỡng lời nói, nghe ra có phần hài hước. Bởi ngày nào cũng phải nói trước ống kính, nên họ đều là danh nhân; nhưng danh nhân chỉ một mình, giống như lạc đà đi giữa đàn cừu vậy. Lúc này lạc đà chen với lạc đà, cao thấp béo gầy không là gì. Nhìn phòng học lạnh lẽo, mọi người cảm thấy có gì đó mới mẻ, giống như trở về với trường đại học hai chục năm trước. Đồng thời mọi người lại trách ông Lí Lượng, trách ông ta ngay cả việc tham ô mà cũng không biết cách, hoặc có thể nói ý chí không kiên cường, để xảy ra chuyện làm liên lụy đến mọi người, bước vào cái phòng học lạnh lẽo khác nào bước vào nhà tù?
Chuông reo. Một cô gái tuổi chừng hai bảy, hai tám bước lên bục giảng. Cô giáo tóc xõa ngang vai, mắt to, sống mũi cao, mình dây, khiến mọi người sáng cả mắt. Phòng học lạnh lẽo bỗng ấm hẳn lên. Nhưng cô giáo với nét mặt nghiêm khắc, không cười, nhìn mọi người như nhìn phòng học trống không. Thủ Nhất trông cô giáo này giống như người dẫn chương trình thời sự, anh chẳng có cảm giác gì. Ngồi cạnh anh là Mã Dũng, dẫn chương trình “Ba mươi bảy sự xúc động” chừng như rất hưng phấn. Mã Dũng có tướng lợn, lông mày chổi xể, mắt hình tam giác, chính vì xấu tướng nên hễ nói là làm cho mọi người cùng cười. Mã Dũng huých vào cánh tay Thủ Nhất, ngón tay mập chỉ lên bục giảng:
- Mĩ nhân lạnh lùng, của hiếm thời nay.
Thủ Nhất:
- Nghiêm chỉnh, cô giáo của chúng ta đấy.
Cô giáo lên bục giảng không giảng bài, giống như ở trường phổ thông, giở sổ điểm danh:
- Đỗ Á Nam!
Đỗ Á Nam dẫn chương trình “Sân khấu vui”. Lúc dẫn, mặc cho công chúng trong trường quay có vui hay không, cô ta cứ cười trước. Nhưng lúc này cô không cười, ngồi ở dưới trả lời thật nghiêm túc:
- Có!
Cô giáo:
- Ngô Đại Ưng!
Ngô Đại Ưng dẫn chương trình “Khuôn viên vợ chồng”, người béo mập. Trong lớp không có tiếng trả lời.
Cô giáo nhắc lại:
- Ngô Đại Ưng!
Không rõ có ai đó khẽ trả lời:
- Không có!
Cô giáo ngước lên:
- Nghỉ đã xin phép ai chưa?
Người kia tiếp tục trả lời:
- Anh ấy dẫn chương trình “Khuôn viên vợ chồng” còn dựng kịch vui ở ngoài, đâu có thì giờ đến lớp.
Cô giáo có vẻ bực bội, định nói gì đấy nhưng lại thôi và tiếp tục điểm danh:
- Hạ Đan Tâm!
Hạ Đan Tâm là người dẫn chương trình thời sự. Trong lớp không ai trả lời. Lại có người trả lời thay:
- Đi phỏng vấn lãnh đạo trung ương rồi.
Mọi người phát hiện, người trả lời thay là Trịnh Bách Xuyên. Trịnh Bách Xuyên dẫn chương trình thể thao, rất hay nói sai. “Tết trung thu vừa qua, tôi xin chúc mừng cuối năm quý vị!”; “Xem cái quần ngắn của cô kia thật hay, quần đặc biệt dành cho vận động viên quần vợt, trong quần có thể bó được mấy trái bóng. Ồ, mà cô ấy mặc váy đấy chứ!” Cậu này hàng ngày thích đùa. Lúc này anh ta lại xúi bẩy. Cô giáo nhìn Bách Xuyên tiếp tục điểm danh:
- Mã Dũng!
Mã Dũng mặt lợn vênh lên, như một học sinh hư, hét thật to:
- Có!
Tiếng vang khắp phòng, mọi người cùng cười ồ cả lên. Cô giáo nhìn Mã Dũng, tiếp tục điểm danh:
- Lí Bình!
Trịnh Bách Xuyên lại mau mồm:
- Chị ấy chiều nay không có chương trình, nhất định sẽ đến, chưa đến đấy thôi. Dẫn chương trình học tập, mà lại lười học tập, đâu có được?
Cô giáo vẫn tỉnh khô, đọc:
- Nghiêm Thủ Nhất!
Lúc này có tín hiệu điện thoại trong túi quần Thủ Nhất, trước khi vào lớp anh đã đổi sang tín hiệu rung, anh vừa lấy điện thoại ra vừa trả lời vội vã:
- Có!
Cô giáo ngước lên tìm, rồi tiếp:
- Thôi Đại Bằng!
Thôi Đại Bằng dẫn chương trình thiếu nhi, là một phụ nữ ngoài bốn mươi, hôm nào cũng cài hai cái đuôi thỏ trên dầu giả vờ còn nhỏ tuổi, cất tiếng thỏ thẻ trẻ con:
- Có!
Cô giáo xếp sổ điểm danh, nhìn khắp lượt:
- Lớp học hai mươi mốt người. Chỉ mười một người có mặt, những người không đến coi như vắng mặt.
Cả lớp cười nói ồn ào như vỡ chợ, cô giáo lại nhìn mọi người, bắt đầu vào bài giảng:
- Tôi là Thẩm Tuyết, giảng viên của lớp bồi dưỡng đài từ ngắn hạn này của các anh các chị. Bài mở đầu mà có những mười một người vắng mặt. Người vắng coi như vi phạm nội quy, không nói làm gì; các anh các chị đến, nhưng tôi nhìn biểu hiện của mọi người hình như cảm thấy không cần thiết phải bồi dưỡng. Tôi đã xem tất cả các chương trình mà các anh các chị phụ trách, tôi không bình luận gì về nội dung, điều muốn nói là, lời dẫn của các anh các chị không chuẩn. Phát âm và nhả chữ là điều rất cơ bản. Theo yêu cầu của học viện chúng tôi, một diễn viên đứng trên sân khấu không dùng micro, mỗi chữ nhả ra phải đến được tai người ngồi hàng ghế sau cùng của rạp hát, nếu không sẽ là không tôn trọng khán giả...
Mã Dũng khẽ nói leo:
- Thưa cô, cô nói chuyện thế kỉ thứ mười chín đấy à?
Thẩm Tuyết không để ý đến Mã Dũng, cô đi đến bên Thủ Nhất đang cúi xuống nhìn vào điện thoại di động của mình. Anh vừa nhận được một tin nhắn và đang trả lời. Thẩm Tuyết:
- Đồng chí Thủ Nhất, ngồi trong lớp không được dùng điện thoại, đồng chí biết không?
Bỗng có tiếng nói ở ngay trên đầu, Thủ Nhất giật mình. Anh vội đậy điện thoại lại, ngước lên cười:
- Thưa cô, tôi chỉ nhìn, không gọi ạ.
Thẩm Tuyết nhìn quanh:
- Tôi biết các đồng chí đều là những “danh khẩu”, tôi rất tôn trọng, nhưng tôi cũng mong các đồng chí tôn trọng lại tôi.
Thủ Nhất nói thêm một câu:
- Thưa cô giáo, không ai không tôn trọng cô đâu ạ. Xin cô tiếp tục giảng bài, nếu không sẽ hết giờ ngay đấy.
Không ngờ Thẩm Tuyết nghiêm khắc nhìn Thủ Nhất:
- Đồng chí nói câu ấy có nghĩa thế nào?
Thủ Nhất lúng túng:
- Tôi... tôi không có ý gì đâu. Nửa tiết vừa rồi là những người khác nói chuyện thôi ạ, tôi không nói gì, không nói gì đến cô giáo.
Anh lại cúi xuống, tiếp tục trả lời tin nhắn. Không ngờ Thẩm Tuyết tím mặt lại, giật cái máy điện thoại của Thủ Nhất, ném ra ngoài cửa sổ. Cũng may, bên ngoài cửa sổ là thảm cỏ, nếu không cái máy điện thoại đã tan tành. Thẩm Tuyết nói:
- Xin nhắc để mọi người biết, đây là trường đại học, không phải là đài truyền hình.
Cả lớp đều ngớ ra. Sau một phút im lặng, Thẩm Tuyết bỏ ra ngoài. Hai phút sau, cô cầm cái điện thoại vào, đặt mạnh lên bàn Thủ Nhất, chỉ tay ra cửa:
- Những tiết của tôi, có anh, không có tôi.
Tiếp đấy, nước mắt cô giáo trào ra. Thủ Nhất biết chuyện to rồi. Tất cả những người dẫn chương trình đều thấy đùa quá mức. Bách Xuyên, Mã Dũng, Đại Bằng lên khuyên cô giáo:
- Xin cô bớt giận làm lành, cậu ta không đáng gì đâu ạ.
- Cô giáo ạ, cậu Thủ Nhất ấy cầm tinh con chó, rất thích đùa.
Đại Bằng lôi Thủ Nhất lên bục giảng:
- Mời anh viết kiểm điểm, viết ngay lên bảng này.
Thủ Nhất cũng cảm thấy cần xin lỗi cô giáo, nếu không mình tỏ ra nhỏ nhen. Với lại, anh vội trả lời tin nhắn, tin nhắn sáng nay của “ma” gửi đến. Vậy là anh viết lên bảng:
“Thưa cô giáo, tôi đã sai. Sáng nay lúc đi làm, mẹ tôi nói với tôi, trêu chọc ai chứ đừng trêu chọc cô giáo, nếu không sẽ thi không đỗ. Vừa rồi do quá xúc động, nên đã quên lời mẹ dặn”. Anh cố tình viết chữ xiêu vẹo như chữ học sinh tiểu học. Mọi người lại cười. Cô giáo Tuyết cũng phải bật cười.
- Anh thật sự không biết ngượng là gì!