Thủ Nhất lái xe về đến quê thì đã là buổi sáng hôm sau, Anh còn nhớ, hôm ấy trời nắng rất đẹp. Bức tường mới xây và cái cổng mới làm hồi mùa hè năm ngoái đứng phơi dưới nắng.

Bà đã chết. Gạch đen nói, bà ốm đã một tuần lễ. Mới ốm không lấy gì làm nặng, chỉ như cảm bình thường, cũng đã khỏi. Nhưng cả đời bà rất sạch sẽ, về đêm không chịu đi giải trong nhà, thế nào cũng chống gậy ra sân đi nhà vệ sinh, không ngờ trúng gió, cảm trở lại. Đêm hôm trước thở rất dữ, tiếng thở mỗi lúc một nặng. Thoạt tiên bà không cho báo cho Thủ Nhất biết, sáng sớm hôm qua, đột nhiên bà vừa thở vừa nói với Gạch đen:

- Gọi anh Nhất về đây.

Bà lại nói thêm:

- Nói với cô Quyên, bà muốn nhìn mặt cháu bé.

Thi hài của bà vẫn đặt trên cái sập đất mọi khi bà vẫn nằm ngủ. Mùa hè năm ngoái, một đêm trước khi về Bắc Kinh, Thủ Nhất và bà cùng ngồi ở đấy, hai người nói rất nhiều chuyện. Bà còn dùng gậy chỉ vào ngực bên trái của anh. Cuối cùng, anh gục đầu xuống đùi bà mà khóc. Bà nằm như đang ngủ, mặt vẫn tươi cười. Thấy Thủ Nhất về, Gạch đen, vợ Gạch đen lại khóc. Thủ Nhất thấy bà nằm kia, nhưng anh không khóc nổi. Lúc này thằng bé con anh đã dậy, cô bảo mẫu bế nó đến trước giường bà. Đứa bé chưa biết gì, chỉ kêu a a. Nhìn bà rồi Thủ Nhất bế con đi ra ngoài. Gạch đen lau nước mắt, theo ra. Những người bà con, anh em hồi mùa hè năm ngoái giúp xây tường làm cổng đang ở sân, mỗi người một tay giúp dựng linh sàng. Quốc Khánh, Trường Căn cũng đến, thấy Thủ Nhất, hai người cố tránh ánh mắt anh. Khi trong nhà chỉ còn Gạch đen và đứa bé anh đang ôm trong lòng, Gạch đen giọng khàn khàn, trách anh:

- Gọi điện thoại mãi mà anh chẳng nhận điện gì sất, anh làm gì? Chỉ về sớm nửa ngày còn được nghe bà dặn dò vài câu.

Lại khóc. Thủ Nhất không nói gì. Gạch đen lau nước mắt:

- Trước lúc bà mất, có dặn lại gì không?

Thủ Nhất nhìn Gạch đen. Gạch đen nói:

- Bà dặn, trong nhà còn nửa vò đậu tương, đậu bà đi mót hồi mùa thu năm ngoái, lúc lo việc cho bà đem đổi đậu phụ để đãi khách.

Thủ Nhất không nói gì. Gạch đen:

- Bà dặn, lúc đưa đám, vẫn để bác Tín dẫn tang, giọng bác ấy to, người ta biếu bác ấy hai bao thuốc, mình biếu ba bao.

Thủ Nhất không nói gì. Gạch đen:

- Bà còn dặn, đừng cho anh khóc, khóc không ích gì. Anh phải nói suốt ngày trên đài, khóc vỡ giọng không nói được, làm hỏng việc của anh.

Thủ Nhất không nói gì. Gạch đen:

- Bà dặn, cháu bé bảy tuổi mới cho đi học, đừng cho đi học sớm. Anh đi học năm sáu tuổi, lúc nào cũng bị trẻ con bắt nạt.

Thủ Nhất không nói gì. Gạch đen:

- Bà còn hỏi thăm cái bác tên là Mặc hồi năm ngoài cùng về chơi. Bà bảo bác ấy là người tốt đấy.

Thủ Nhất vẫn không nói gì, nhưng anh phát hiện đứa bé trong lòng hình như hiểu mọi chuyện, nó áp khuôn mặt xinh xinh vào khuôn mặt anh. Đã có lần anh đến thăm con, nhưng lần ấy ở trong bệnh viện. Về sau trông thấy ảnh, anh không có cảm giác gì, thậm chí cảm thấy đứa bé là sự phiền toái, bây giờ chợt anh cảm thấy nó là người thân thiết ruột thịt. Anh nhìn đứa bé, nhận ra nó cũng đang nhìn anh. Đứa bé chưa đầy một tuổi, trong mắt có ánh nước mắt.

Mấy ngày tiếp theo, Thủ Nhất cảm thấy mình như con nhặng không đầu, chạy vòng quanh không mục đích. Anh lên núi, nơi mà hồi nhỏ ngã què chân, bà cõng anh trên lưng, cõng từ đây lên huyện Hồng Động lấy thuốc. Anh ra lò gạch, nơi mà năm ngoài anh ngồi với Phí Mặc. Đứng dưới gốc cây táo trong sân, anh nhớ hồi mùa hè năm ngoái xây tường, bà ngồi trên chiếc ghế tựa dưới gốc táo, Thẩm Tuyết bê một chậu nước nóng ở bếp ra, cô vươn cao cổ nhại tiếng Sơn Tây:

- Rửa mặt nào... nước nóng đây!

Bảy ngày sau, đưa bà ra đồng. Lúc đóng nắp quan tài, người dẫn đám hỏi những người trong họ Nghiêm:

- Còn nói gì với bà nữa không nào?

Bà con khóc, không nói gì. Người dẫn tang hỏi Thủ Nhất:

- Còn nói gì nữa không?

Thủ Nhất không nói gì.

Người dẫn tang vươn cổ, hô to:

- Bà con không ai nói gì, đậy quan!

Đậy nắp quan tài xong, người dẫn tang lại vươn cao cổ, hô:

- Bà già không nói gì nữa, đưa bà đi!

Bảy ngày, Thủ Nhất chỉ một lần gọi điện thoại di động, gọi cho Thẩm Tuyết. Nhưng Thẩm Tuyết tắt máy.

Buổi tối hôm đưa bà ra đồng, một mình Thủ Nhất cầm đèn pin ra sườn núi phía sau, hồi nhỏ anh vẫn cùng Tiểu Trụ cầm đèn thợ mỏ ra đấy viết chữ lên trời. Tiểu Trụ viết:

“Mẹ, mẹ không điên!”

Thủ Nhất viết:

“Mẹ, mẹ ở đâu?”

Nét chữ còn dừng lại trên bầu trời chừng năm phút.

Tối hôm ấy trời rất tối, chìa bàn tay không thấy ngón. Thủ Nhất đã bốn mươi bảy, anh lấy đèn pin viết lên trời:

“Bà, cháu muốn nói chuyện với bà”.

Dòng chữ đọng lại trên trời chừng bảy phút.

Nước mắt anh tuôn rơi. Lúc này anh nhận ra, mình là con người đê tiện ở đời này.