Buổi họp chuẩn bị tiết mục của chương trình “Biết một nói một” Phí Mặc tỏ ra rất bực tức. Trước đây mỗi lần bực tức anh thường nửa đùa nửa thật với mọi người, lần này thì bực tức thật sự. Phí Mặc bực không phải vì những chuyện đem ra bàn bạc, thảo luận không vừa lòng hoặc ai đó đụng đến lòng tự trọng của anh, mà là không khí cuộc họp.

Văn phòng của chương trình “Biết một nói một” có phòng trong và phòng ngoài. Phòng ngoài có đến năm máy điện thoại đường dây nóng. Chương trình thuê hai cô gái suốt từ sáng đến tối chỉ một việc nhận điện thoại, ghi lại nội dung các cuộc gọi đến. Hai cô này được mệnh danh là “cô tiếp chuyện”, công việc suốt ngày là nói chuyện với người khác. Chương trình “Biết một nói một” từ khi nóng lên, năm cái máy điện thoại đổ chuông suốt ngày. Có người gọi đến phê bình tiết mục này, có người khen tiết mục kia, có người góp ý một chữ dùng sai, có người đưa ra những ý kiến li kì cổ quái, ví dụ: trong khu chung cư có thể nuôi lợn, tại sao lại không nuôi? Anh chàng Trương Xuân Sinh nào đó lên thành phố đi làm, vợ ở nhà ngủ với ông trưởng thôn, nên giải quyết thế nào? Ông Lương nhặt được năm ngàn đồng, đã trả lại cho người mất, nhưng hai người đánh nhau, lí do là: có cần phải hậu tạ một ngàn đồng hay không? Chúng tôi ở xưởng sản xuất dầu ăn Thương Châu, hồi tháng trước đã đăng kí thương hiệu “Biết một nói một”, bắt đầu làm cái bánh khổng lồ, nếu đài truyền hình không đổi tên chương trình coi như xâm phạm bản quyền thương hiệu. Có một vài cô gái gọi điện đến, muốn gửi cho người dẫn chương trình Thủ Nhất một tấm ảnh, hỏi số máy di động của anh. Vân vân.

Phòng làm việc của đạo diễn ở phòng trong. Phòng trong lớn hơn, diện tích chừng năm sáu chục thước vuông, lùi vào phía trong có đến hơn chục cái bàn, giữa các bàn là tấm ngăn. Giữa phòng là một khoảng trống lớn, mỗi lần họp bàn tiết mục đều ở đây, mọi người chỉ cần kéo ghế ngồi thành vòng tròn. Thoạt tiên Thủ Nhất là người dẫn chương trình, về sau anh thành người phụ trách chuyên mục. Cạnh đấy có một phòng làm việc nhỏ. Bàn làm việc của Phí Mặc kê ngay cạnh bàn của Thủ Nhất.

Hôm nay họp toàn thể, họp ngay ở phòng lớn, họp bàn tiết mục sắp tới, tiết mục sắp tới có tên gọi “Tại sao người Hà Nam hay nói dối”, trước khi họp, Phí Mặc nổi cáu trong phòng nhỏ, anh nói với Thủ Nhất, anh có chuyện muốn nói. Chuyện muốn nói không phải là “Tại sao người Hà Nam hay nói dối” mà là chuyện của tiết mục lần trước. Anh cảm thấy hai tháng nay các tiết mục của chương trình có vẻ xuống dốc, có nhiều lời nói không có ý nghĩa, có tiết mục lại dài lòng thòng lê thê, có tiết mục lỏng lẻo... Nói cách khác, cần lỏng lại chặt, cần chặt lại lỏng. Nếu không chặn lại, nếu không họp “Hội nghị Lư Sơn” thì chương trình không biết sẽ tụt dốc đến đâu. Anh càng nói càng nổi nóng. Thấy Phí Mặc nổi nóng, Thủ Nhất cũng tỏ ra thận trọng hơn. Nhưng anh không biết có đúng Phí Mặc nổi nóng vì không bằng lòng với các tiết mục hay vì chuyện khác mà nóng lây sang chuyện này, phải chăng tối hôm qua vợ chồng lại có chuyện cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt? Không hiểu đầu đuôi ra sao, Thủ Nhất cứ phải suy nghĩ lung tung. Không bằng lòng còn hơn bằng lòng. Không bằng lòng mới có thể nâng cao. Theo một ý nghĩa nào đấy, vợ Phí Mặc có xích mích với chồng, vô hình trung đã giúp đỡ cho chương trình “Biết một nói một”. Vậy là trước lúc vào họp, Thủ Nhất vỗ vỗ tay:

- Xin mọi người im lặng, hôm nay họp tạm thời chưa bàn đến tiết mục “Tại sao người Hà Nam hay nói dối”. Thời gian vừa rồi, công việc của chúng ta có phần chưa đạt yêu cầu của anh Mặc, xin đề nghị anh giúp chúng tôi thu ngắn khoảng cách đó lại.

Tất cả cùng im lặng, nghe Phí Mặc phát biểu. Trong văn phòng mọi người đều ngồi ghế bọc da, chỉ có một chiếc ghế mây Hồ Nam dành riêng cho Phí Mặc. Phí Mặc ngồi vào cái ghế, châm thuốc, bắt đầu nói:

- Những tiết mục trong hai tháng vừa rồi có thể khái quát trong hai tiếng: tụt hậu. Trừ tiết mục “Chồng mới của cô Mi Ni” còn tạm được, tạm được có nghĩa là hơi thô, không có gì thông minh, còn nữa đều hỏng. Xem ra, anh không cần thông minh. Đã có lần tôi nói, làm tiết mục như ngồi tàu hoả, lúc chạy lúc dừng, nhưng tôi nói dừng ở ga, bây giờ không dừng ở ga mà đang chạy bỗng dừng ngay giữa đường. Lúc tàu chạy hành khách không sốt ruột, vì có cảnh đẹp ngoài cửa sổ kia, bây giờ chúng ta kéo tất cả rèm cửa lại...

Anh càng nói càng hăng:

- Là buổi tối chăng? Rõ ràng là ban ngày, hãy kéo rèm lên, có điều gì phải ngượng với ai? Còn có đường sắt, đường sắt là nguồn mạch của câu chuyện, lúc này chúng ta không có đường, để mặc cho tàu chạy lung tung, tàu cứ chạy như thế sẽ đến lúc đổ. Cũng giống đời một con người, không theo đuổi tìm kiếm sẽ không có mục đích, cứ lang thang nhàn tản suốt ngày, nghĩ được gì biết điều ấy, đó là chà đạp cuộc sống. Các anh các chị biết không? Các anh các chị cứ thế trượt dài, bỏ lỡ không phải là ai khác mà chính là bản thân đấy. Bỏ lỡ thời cơ không phải là các anh các chị, còn cả tôi nữa. Đã ai ngồi tàu bao giờ chưa?

Thủ Nhất nghe ra câu chuyện, tối hôm qua nhà Phí Mặc thật sự không bình yên. Nhưng cũng phải nói lại, vì không bình yên mà Phí Mặc nổi nóng, biết đâu có sáng kiến gì cho tiết mục. Đúng lúc ấy, có tín hiệu điện thoại của đạo diễn Đại Đoạn ngắt cơn nóng của Phí Mặc. Anh ngừng câu chuyện, nhìn Đại Đoạn nhận điện. Nếu cuộc gọi ngắn thì không sao, nhưng cuộc gọi rất dài, có đến ba bốn phút. Đại Đoạn cúi đầu, không nói gì, chỉ lắng nghe, thỉnh thoảng chỉ một vài tiếng ngắn gọn, giọng nói cũng ấp úng:

- Ờ... đúng... à... được... ừ... à... hả... nghe rõ!

Vì không nghe rõ, mọi người cùng vểnh tai. Đại Đoạn cúp máy, ngước lên, thấy mọi người đang nhìn mình. Hồ Khả Thanh một đạo diễn khác rất phấn khởi, không kể gì đến Phí Mặc, nói:

- Chắc chắn là điện của một cô nàng rồi!

Thấy Đại Đoạn định giải thích, Khả Thanh giơ tay ngăn lại:

- Tôi có thể phiên dịch để mọi người biết.

Tiếp theo anh nhại tiếng trai gái nói chuyện với nhau:

- Anh họp đấy à? Ừ. Nói chuyện không tiện hả? Được. Thế em nói anh nghe nhé. ừ. Em nhớ anh lắm. À. Hôm qua anh hư lắm đấy. Hả. Anh hôn em đi. Không dám à? Thế em hôn anh nhé. Nghe rõ không? Nghe rõ.

Tất cả cùng hô to:

- Nghe thấy rồi!

Mọi người phá lên cười. Thủ Nhất cũng cười, rất vui. Nhưng anh nhận ra chỉ một mình Phí Mặc vênh mặt lên, vẻ bực tức càng tăng hơn. Thủ Nhất biết chuyện gì rồi, anh vội giơ tay yêu cầu mọi người trật tự và nói với Phí Mặc:

- Anh Mặc nói tiếp đi.

Phí Mặc nhìn mọi người, nói tiếp. Đã qua cơn nóng, bây giờ nói đến tiết mục:

- Tôi không nói tàu hoả nữa, nói sang chuyện củ cải. Củ cải là thứ rất thường thấy, thông thường vỏ củ cải bị coi là vô dụng, nhưng vỏ củ cải nếu được gia công chế biến cẩn thận cũng có thể trở thành cao lương mĩ vị trên bàn tiệc. “Có một nói một” của chúng ta là nhà gia công chế biến vỏ củ cải, nhưng bây giờ chúng ta chế biến nhân sâm. Vấn đề ở chỗ nhân sâm cũng giả, nhân sân chất dẻo...

Lại có tín hiệu điện thoại của Tiểu Mã, người phụ trách ghi biên bản hội nghị. Đã có bài học của Đại Đoạn vừa rồi, cô không dám nhận điện ngay trong phòng, đành ra hành lang để nghe. Không ngờ Phí Mặc dừng lại, không nói nữa. Thủ Nhất lấy sổ ghi biên bản Tiểu Mã đang ghi về trước mặt mình:

- Anh Mặc, nói đi, không chờ cô ấy nữa.

Không ngờ Phí Mặc châm thuốc, mắt nhìn lên trần nhà:

- Chờ đã, tôi không thể nói cho từng người một.

Thủ Nhất gọi vọng ra hành lang:

- Cô Mã, nhanh lên, vào họp.

Tiểu Mã vội tắt máy, trở về chỗ ghi biên bản. Phí Mặc tiếp tục:

- Vậy tôi không nói chuyện củ cải nữa, tôi nói gấu chó. Gấu chó bẻ que, nó còn biết bẻ được que nào ném que ấy, tiết mục của chúng ta lần nào cũng lặp lại, cứ tưởng nội dung không giống nhau, nhưng thật ra chỉ là bẻ một cái que! Tại sao đến gấu cũng không giống như thế? Tôi đã phải chịu đựng từ lâu rồi...

Lại có điện thoại của Thủ Nhất. Tiếp thu bài học của hai người trước, anh mở máy, không nhìn, cứ nghiêng đầu nói:

- Đang họp!

Anh định tắt máy. Không ngờ điện thoại của Ngũ Nguyệt, mà người cũng đang đứng trước cửa đài truyền hình rồi, đứng ở cửa gọi cho Thủ Nhất. Thủ Nhất:

- Em đến sao không gọi điện trước?

Lại nói:

- Không may, anh đang có công chuyện ở ngoài, không ở trong đài.

Anh có ý tránh Ngũ Nguyệt. Nhưng qua điện thoại Ngũ Nguyệt nói với anh là bảo vệ nói anh lái xe vào trong đài từ sáng sớm, Thủ Nhất vừa không có cách nào chống chế, vừa sợ nói chuyện quá lâu, Phí Mặc sẽ nổi cáu, đành nói:

- Em đưa máy cho bảo vệ.

Anh nói chuyện với nhân viên bảo vệ:

- Tôi Thủ Nhất đây, đồng chí để cô ấy vào phòng khách.

Rồi anh vội tắt máy. Không ngờ Đại Đoạn lại vui trên cái không may của người khác:

- Anh cũng xong rồi chứ?

Hồ Khả Thanh:

- Chắc chắn là một em, tôi có thể phiên dịch để mọi người biết.

Mọi người cùng cười. Thủ Nhất đưa tay ra hiệu im lặng, mặt Phí Mặc đã tím lại, anh đứng dậy, thu dọn tài liệu, kẹp vào nách rồi đi thẳng ra ngoài. Thủ Nhất biết chuyện lôi thôi to, anh vừa chạy theo giữ Phí Mặc, vừa nói với mọi người:

- Lúc họp yêu cầu khoá máy, phải nghiêm túc nghe anh Mặc nói chứ, phải nghiêm túc.

Phí Mặc ném cái cặp lên mặt bàn:

- Vừa rồi tôi nói gì ấy nhỉ?

Cô Tiểu Mã vội giở tập biên bản ra:

- Chú vừa nói tàu hoả, củ cải, gấu chó...

Rôi cô ngước lên, nhìn Phí Mặc:

- Chú Mặc, cuối cùng chú định nói gì?

Mọi người định cười, nhưng cố giữ không cười. Phí Mặc ngồi phịch lên cái ghế mây Hồ Nam:

- Tôi cũng không biết mình đang nói gì.

Chợt như nhớ ra điều gì đó, anh nói:

- Nhưng tôi cảm thấy chúng ta nên làm một tiết mục gọi là “Điện thoại di động”.

Anh chỉ vào Thủ Nhất:

- “Anh không ở trong đài...”, mở miệng là nói dối.

Lại chỉ mọi người:

- Tôi nghĩ, không phải chỉ có người Hồ Nam hay nói dối mà chính là các anh, các chị đây. Các anh các chị đã bao nhiêu lần nói dối, nói chuyện vớ vẩn trong điện thoại di động? Chữ Hán vốn rất sạch sẽ, bây giờ ai cũng nói những điều không phải của mình. Trong cái điện thoại di động chứa bao nhiêu điều không đáng tin? Cứ như thế này rồi sẽ có ngày điện thoại di động biến thành lựu đạn. Tôi nghĩ, cứ đem tất cả những bí mật trong điện thoại di động ra công khai.

Phí Mặc nói, quên mất những điều bực tức trong đầu, bắt đầu phấn khởi, vỗ mạnh tay lên thành ghế mây:

- Lần sau sẽ làm, làm về cái máy điện thoại di động, không làm chuyện người Hồ Nam nữa.

Nhưng do quá kích động, anh đột ngột ôm ngực. Tiểu Mã vội lấy cho anh ly nước:

- Chú Mặc, đừng quá kích động như thế chứ!

Phí Mặc đẩy ly nước ra, nhìn mọi người và chậm rãi nói:

- Các anh các chị sợ gì cơ chứ?

Mọi người nhìn nhau, không dám nói sợ cũng không dám nói không sợ. Nhưng đó là kết quả Phí Mặc mong muốn, là mảnh đất để anh phát huy. Phí Mặc làm ra vẻ, lại cao đàm khoát luận. Thủ Nhất thấy anh đang phấn chấn, phỏng đoán những lời anh sẽ nói phải mất thêm nửa tiếng đồng hồ nữa. Anh nghĩ đến Ngũ Nguyệt đang chờ, nhưng quá nóng lòng, cô sẽ xông thẳng vào phòng làm việc của chương trình, đúng là một trái lựu đạn. Anh vội ghé vào tai Phí Mặc:

- Anh Mặc, anh cứ nói nhé, tôi đi tìm ông giám đốc đài.

Phí Mặc trừng mắt nhìn Thủ Nhất:

- Đang họp, tìm ông ấy làm gì?

Thủ Nhất:

- Tiết mục này hay lắm, phải đi tìm để động viên ông ấy, nếu quyết thì quyết ngay hôm nay.

Thủ Nhất nhìn mọi người:

- Các anh các chị đừng sợ, bí mật trong điện thoại di động cần công bố cứ công bố, chúng ta làm một trái bom con người, khử độc cho xã hội.

Chừng như Phí Mặc đã nhận ra lời nói dối dấu đầu hở đuôi, nhưng anh cau mày, xua tay và để Thủ Nhất đi. Quả nhiên, không ngoài dự đoán của Thủ Nhất, anh vừa ra đến cửa thì Phí Mặc đã đưa điện thoại di động về với xã hội nguyên thuỷ, anh ngẩng lên thao thao với mọi người, bảo lúc bấy giờ không ai nói dối, là vì loài khỉ không biết nói, bây giờ con người thích nói dối vì con người biết nói.

Không ai dám cười, Thủ Nhất đứng ngoài cửa bịt miệng cười.