Tuần lễ sau đấy, Thủ Nhất lặng lẽ đi tìm việc cho Văn Quyên. Quan hệ giữa anh và Thẩm Tuyết từ đêm hôm xích mích với nhau cũng dần dần bình thường trở lại. Chiến tranh lạnh giữa hai người kéo dài ba ngày, không ai nói chuyện với ai. Tối hôm thứ tư, trong lúc ăn cơm, Thủ Nhất thấy Thẩm Tuyết mua cho anh mấy cái móng giò cừu, trước đây Văn Quyên cũng biết anh thích ăn móng giò cừu, bây giờ Thẩm Tuyết cũng biết ý thích ấy của anh. Anh biết đây là một cơ hội, anh mượn mấy cái móng giò để giải thích với Thẩm Tuyết. Trước tiên anh giải thích quan hệ của anh với Ngũ Nguyệt, đúng là không còn gì nữa. Thẩm Tuyết không nói gì. Anh lại giải thích quan hệ giữa anh và Văn Quyên cùng đứa bé.
- Đã bao nhiêu lần anh nói với em, một người mẹ nuôi một đứa bé vất vả biết chừng nào. Anh chỉ thỉnh thoảng liên hệ, mà cũng không phải liên hệ với Văn Quyên, chỉ để hỏi thăm cháu bé. Nếu anh buông tay, không hỏi han gì, liệu người khác sẽ nói anh thế nào?
Thẩm Tuyết cúi đầu ăn, không nói gì. Thủ Nhất nói thêm:
- Em yên tâm đi, anh với Văn Quyên như bát nước đổ xuống đất, không còn lấy lại được nữa. Dù anh có muốn thì cô ấy cũng không đồng ý cơ mà. Nếu anh không hỏi thăm đứa bé thì anh việc gì phải thông qua ông anh trai của Văn Quyên?
Thẩm Tuyết ngước lên, cô bắt đầu nói, trong lời nói có phần bớt căng, nhưng vẫn tỏ ra lấn lướt:
- Em không bảo anh không được thăm hỏi đứa bé, nhưng em tức là chuyện gì anh cũng giấu em.
Thủ Nhất dang rộng cánh tay:
- Nào ai giấu gì em?
Thẩm Tuyết:
- Còn không nữa? Không đến cùng, anh không nói thật, tìm mọi cách để che đậy.
Thủ Nhất cười ngượng:
- Tìm cách che đậy, em chứng minh rồi đó. Nếu trước đây có gì che giấu em, coi như anh là con người nhỏ nhen, từ nay về sau anh là người quân tử, có gì công khai hết.
Thẩm Tuyết lại nhìn anh:
- Em cũng không bực về chuyện ấy, chỉ cảm thấy gần đây anh như có điều gì phân tâm.
Thủ Nhất cười ha hả:
- Có gì mà phân tâm với không phân tâm nào?
Thẩm Tuyết:
- Anh có phân tâm em cũng không sợ, đừng nghĩ bỏ anh mà em không sống nổi. Mấy hôm nay em cứ nghĩ, hay là thôi anh đi?
Thủ Nhất vừa gặm móng giò, vừa nói:
- Em nói đúng lắm, anh mà xa em thì không sống nổi.
Quan hệ trở lại bình thường. Tuy là công khai không giấu giếm Thẩm Tuyết điều gì, nhưng chuyện tìm việc cho Văn Quyên thì không thể nói ra được. Để Thẩm Tuyết biết chuyện này ắt sẽ xảy ra bão táp. Nếu Thẩm Tuyết nổi giận sẽ nói: đã bảo chỉ là vì đứa bé, tại sao lại dính đến Văn Quyên?
Thế là anh lại giấu. Không những giấu Thẩm Tuyết tìm việc cho Văn Quyên, mà còn phải giấu cả Văn Quyên. Đúng là tiến thoái lưỡng nan. Thủ Nhất trong tình trạng khóc dở cười dở.
Điều làm cho Thủ Nhất thấy khó xử là, anh cứ nghĩ mình là người nổi tiếng, tìm công việc cho Văn Quyên sẽ dễ thôi, nhưng khi bắt tay vào làm mới thấy khó khăn muôn bề. Văn Quyên chẳng có kĩ năng gì, ngoài cái thẳng tính, biết đánh máy, phạm vi tìm việc trở nên nhỏ hẹp. Anh gọi điện cho giám đốc những cơ quan, công ty quen biết, vị nào nghe điện cũng rất phấn khởi, vì “danh nhân” trực tiếp liên hệ, nhưng khi nghe có việc cần nhờ, hơn nữa lại là chuyện sắp xếp công việc cho ai đó, vậy là cơ quan nào, công ty nào cũng đầy người! Thái độ của các vị kia lập tức thay đổi. Họ cũng không từ chối thẳng thừng, mà là “để xem đã.” Xem đến mút mùa! Thủ Nhất cũng không tiện gọi điện nhắc lại. Lúc này anh mới biết, cái “danh nhân”, cái “nổi tiếng” của mình thật là hão huyền! Bề ngoài thì ai cũng muốn có quan hệ với anh, nhưng đằng sau thì anh không hề có một chút thực chất nào để trao đổi, hai bên trở nên không bình đẳng. Thủ Nhất đem chuyện nói với Phí Mặc. Phí Mặc cũng thở dài:
- Tình nghĩa thư sinh mỏng như tờ giấy!
Anh lại nói:
- Danh hão, danh hão, biết thế nào là danh hão chưa?
Ngũ Nguyệt từ Lư Sơn về, gọi điện cho Thủ Nhất, giục anh viết lời tựa cho sách của Phí Mặc. Đầu tiên, qua điện thoại, Thủ Nhất mắng Ngũ Nguyệt một trận, bảo cô thật ngu ngốc, từ Lư Sơn nhắn tin về gây sóng gió cho anh. Ngũ Nguyệt cười vang, rồi cô nói, tức cảnh sinh tình, nhất thời xúc động. Lúc này Thủ Nhất chợt nhớ, sẽ viết lời tựa cho nhà xuất bản rồi nhờ nhà xuất bản giải quyết công việc cho Văn Quyên, Văn Quyên biết đánh máy, quả là may mắn. Tuy nói những điều ấy ra cũng có phần mất giá, rõ ràng là trao đổi, nhưng việc đã đến nước này thì không còn cách nào khác. Nhà xuất bản yêu cầu Thủ Nhất viết lời tựa chẳng phải là lợi dụng hay sao? Nếu con gái ông Hạ không phải là nghiên cứu sinh của Phí Mặc thì cuốn sách cũng sẽ không được xuất bản. Tình hình là vậy, tính toán so sánh cũng chẳng được gì. Thủ Nhất cũng bực với Văn Quyên lắm, cô tỏ ra ngang bướng làm Thủ Nhất phải mất mặt với người ngoài. Nhưng trong điện thoại anh không thể nói rõ cho Ngũ Nguyệt, anh định gặp mặt cô. Gặp mặt Ngũ Nguyệt cũng phải dè chừng Thẩm Tuyết. Anh nghĩ đến lịch trình hàng ngày của Thẩm Tuyết, tối mai Thẩm Tuyết đưa sinh viên đi xem kịch thực nghiệm, vở kịch có tên là “Một đấu gạo”, một đấu gạo đem đổ xuống đất rồi nhặt từng hạt vào. Đưa sinh viên đi nên không thể đưa Thủ Nhất đi cùng, anh tính một đấu gạo có đến mấy trăm ngàn hạt, nhặt cũng phải mấy tiếng đồng hồ. Đúng là một dịp may, vậy là anh hẹn Ngũ Nguyệt đi ăn vào tối mai.
- Tối mai chúng mình đi ăn với nhau nhé. Lời tựa phải viết thế nào anh vẫn chưa rõ. Mời cả giám đốc của em đi cùng.
Ngũ Nguyệt vui mừng:
- Chắc chắn nhé!
Anh hẹn ăn ở một nhà hàng lẩu gần cầu Bốn mùa xanh. Khi còn thân mật với Ngũ Nguyệt, hai người đã từng đến ăn ở đây. Nhưng tối hôm sau, đúng hẹn, Thủ Nhất đến cửa nhà hàng chỉ thấy một mình Ngũ Nguyệt, không thấy ông giám đốc nhà xuất bản đâu. Thủ Nhất:
- Ông Hạ đâu?
Ngũ Nguyệt:
- Mời ông ta đến làm gì? Lời tựa ấy em sẽ bảo anh viết.
Thủ Nhất có phần thất vọng. Nhưng sự việc đã như thế này, cơm không thể không ăn, anh và Ngũ Nguyệt cùng vào, đi qua sảnh lớn, vào phòng nhỏ ở sân sau. Anh bị các cô phục vụ nhà hàng nhận ra, ngăn anh lại đòi chụp ảnh chung. Cái trò này rất hay lây nhiễm, một cô chụp ảnh chung, lại một cô nữa. Cuối cùng, mấy anh đầu bếp đội mũ nhà bếp cũng tràn ra đòi chụp. Khách ăn vây lấy họ. Thủ Nhất cảm thấy phiền, tự trách mình quá sơ ý, quên không đeo kính đen, nhưng mặt khác cũng không tiện tỏ ra sốt ruột, vậy là anh vẫy tay với mọi người:
- Mời tất cả các bạn!
Nhưng không ai muốn chụp chung, mà cứ muốn chụp riêng từng người. Chỉ chụp ảnh không thôi đã mất đứt nửa tiếng đồng hồ. Vào đến phòng ăn riêng, Ngũ Nguyệt áp ngay vào mặt anh:
- Thế nào, đã thoả mãn cái danh hão chưa?
Thủ Nhất:
- Đúng là danh hão, mọi người đã cho anh chút thực chất.
Trong khi chờ lẩu, anh nói chuyện viết lời tựa cho Phí Mặc, nhờ giám đốc sắp xếp công việc cho Văn Quyên. Nếu có ông Hạ thì anh nói tế nhị hơn, nhưng chỉ một mình Ngũ Nguyệt anh nói rất thẳng thắn. Nghe xong, Ngũ Nguyệt lấy đũa chỉ vào mặt Thủ Nhất, đầu đũa còn kẹp mấy miếng thịt:
- Ái chà, anh ơi, anh càng sống càng quắt lại, viết cho bạn lời tựa nhưng còn ra điều kiện!
Thủ Nhất cười đùa:
- Chỉ thương cho quả phụ con côi thôi.
Rồi anh thở dài, nói một cách chân thành:
- Anh cũng ở vào thế bí. Nói với giám đốc chỗ em không có nghĩa là phải bố trí công việc ngay ở đấy.
Ngũ Nguyệt:
- Anh định ở đâu?
Thủ Nhất:
- Ông Hạ quen nhiều trong giới xuất bản, xem có thể bố trí ở một chỗ nào đấy.
Ngũ Nguyệt gắp thịt nhúng vào nồi:
- Em không hiểu.
Thủ Nhất nói dối:
- Anh viết lời tựa, ông ấy bố trí Văn Quyên vào đấy xem ra lộ liễu quá. Với lại, em ở đấy, vì em mà anh phải ly hôn, không tiện.
Thật ra Thủ Nhất sợ bố trí công việc cho Văn Quyên quá trực tiếp, Văn Quyên và Thẩm Tuyết cũng sẽ phát hiện ra âm mưu. Chỉ một trong hai người ấy phát hiện thì sự việc coi như xong hẳn. Ngũ Nguyệt lấy điện thoại ra, cô gọi cho ông giám đốc:
- Anh nói chuyện với bác Hạ, việc này em không biết. Anh ly hôn với chị ấy, nhưng không cưới em, em đâu nợ nần gì chị ấy.
Đúng lúc ấy, máy của Thủ Nhất đổ chuông. Anh nhìn tên trên máy, Thẩm Tuyết gọi. Anh vội đưa ngón tay lên miệng, ra hiệu cho Ngũ Nguyệt im lặng, rồi anh nghe điện:
- Thế à... xong rồi à? ... Anh đang ở nhà hàng lẩu Thái Bình Dương... với mấy người của nhà xuất bản... chuyện viết lời tựa cho anh Phí Mặc...
Rồi anh chần chừ giây lát, nhưng làm ra vẻ thoải mái tự nhiên:
- Được, em đến đây!
Cúp máy, Thủ Nhất có vẻ căng thẳng. Trong điện thoại Thẩm Tuyết nói, vở kịch thực nghiệm đã kết thúc, cô chưa ăn gì, nghe nói ở đây đang ăn lẩu, cô liền lao tới. Nếu trong những trường hợp khác, Thủ Nhất sẽ từ chối thẳng thừng, nhưng anh đang định làm chuyện vụng trộm, không dám từ chối. Anh vừa trách vở kịch hôm nay kết thúc quá sớm, những lần trước kéo dài lê thê, nội dung rắc rối phức tạp, lặp đi lặp lại phải mất ba bốn tiếng đồng hồ, không ngờ vở này lại kết thúc nhanh gọn đến vậy. Mấy trăm ngàn hạt gạo sao mà nhặt nhanh đến thế được? Sau đấy Thủ Nhất hỏi Thẩm Tuyết, cô cho biết:
- Không phải chỉ mấy diễn viên nhặt, mà tất cả người xem cùng xúm vào nhặt. Đổ ra một đấu, nhặt lại đến ba, bốn đấu, anh biết tại sao không?
Thủ Nhất lắc đầu. Thẩm Tuyết nói:
- Đạo diễn để mọi người ném cả tiền xu vào, về sau tên vở kịch cũng thay đổi, được gọi là “Được thêm dăm ba đấu”.
Thủ Nhất lúc ấy mới hiểu ra. Nhưng lúc này anh không quan tâm đến nội dung kịch, chỉ lo Thẩm Tuyết đến gặp Ngũ Nguyệt tại đây, anh nói rất thật với Ngũ Nguyệt:
- Phiền phức quá em ơi, Thẩm Tuyết sắp đến.
Ngũ Nguyệt tỏ ra bất cần:
- Đến đây, tuyệt lắm, để chị ấy cùng sắp xếp công việc cho chị Quyên. Đâu có chuyện bở thế, phải bắt chị Tuyết cống hiến gì đó cho người bị hại chứ.
Thủ Nhất nhìn Ngũ Nguyệt:
- Hay là em về trước đi.
Ngũ Nguyệt nổi đóa:
- Anh về đi, em không về. Anh sợ, em đâu sợ!
Rồi cô điểm huyệt Thủ Nhất:
- Ái chà, trông cái vẻ sợ hãi của anh kìa, đúng là đồ sâu bọ đáng thương!
Thủ Nhất ngượng:
- Ai sợ, chỉ sợ em với chị ấy gặp nhau đâm khó xử thôi.
Không đuổi được Ngũ Nguyệt về, anh đành dặn dò:
- Nếu gặp chị Tuyết, em đừng nói gì đến chuyện chị Quyên nhé.
Mười lăm phút sau, Thẩm Tuyết tay xách túi bước vào. Nhưng chỉ thấy một mình Thủ Nhất, cô ngạc nhiên hỏi:
- Người của nhà xuất bản đâu cả?
Thủ Nhất:
- Đang vào nhà vệ sinh.
Rồi anh vội giải thích cho Thẩm Tuyết:
- Hôm nay có cô Nguyệt.
Thẩm Tuyết ngớ ra, anh vội nói:
- Em đừng nghĩ vớ vẩn, không có chuyện gì đâu, chỉ vì chuyện anh Mặc. Em thử nghĩ mà xem, viết lời tựa cho anh Mặc liệu anh có thể thoái thác được không? Thật ra sách của anh Mặc cũng chẳng liên quan gì đến cô Nguyệt, ấy là làm cho ông Hạ, giám đốc nhà xuất bản. Chuyện có liên quan đến ông ấy, vấn đề ở chỗ con gái ông ấy là nghiên cứu sinh của anh Mặc...
Anh giải thích lộn xộn. Lúc này Ngũ Nguyệt đang lau tay vào khăn giấy, từ ngoài bước vào, Ngũ Nguyệt tỏ ra tự nhiên, nhìn Thẩm Tuyết, rất nhiệt tình đưa tay ra:
- Chào chị Tuyết. Em là Ngũ Nguyệt, ở nhà xuất bản.
Thẩm Tuyết hơi ngơ ngác, nhưng rồi cũng rất nhiệt tình đưa tay ra cho Ngũ Nguyệt bắt:
- Cô là Ngũ Nguyệt, nghe anh Nhất nói đã lâu.
Thấy không khí có phần dịu, Thủ Nhất thở dài nhẹ nhõm, vừa vồn vã mời hai người ngồi, vừa quay ra cửa gọi cô phục vụ lấy thêm bát đũa.
Rồi anh nói với Thẩm Tuyết:
- Ông Hạ vừa ở đây xong, nhưng có việc, nên phải về trước.
Ngũ Nguyệt lúc này tỏ ra hiểu biết, lập tức phụ hoạ:
- Sáng mai bác ấy phải bay, bay đi Tây An dự hội chợ sách.
Nhưng dưới bàn cô đá vào chân Thủ Nhất. Thủ Nhất giật mình, vội rụt chân lại. Thẩm Tuyết nhìn hai người, lấy từ trong túi ra một cái hộp giấy, trong hộp là một bộ đồ trẻ em. Thẩm Tuyết cười, nói với Thủ Nhất:
- Trước lúc đưa sinh viên đi xem, em vào trung tâm mua sắm, mua cho bé con anh một bộ đồ, không biết có vừa cháu không.
Thủ Nhất giật mình, Thẩm Tuyết chủ động quan tâm đến con riêng của anh, cử chỉ ấy trước đây chưa hề có, xem ra Thẩm Tuyết cũng đã thay đổi. Thủ Nhất thấy lòng thanh thản, anh mở hộp:
- Vừa, vừa lắm.
Thẩm Tuyết cầm đũa gắp mấy miếng thịt, nhúng vào nồi lẩu, vừa cười vừa nói với Ngũ Nguyệt:
- Lẽ ra mình không đến, nhưng nghe nói ăn lẩu, lập tức cảm thấy đói.
Ngũ Nguyệt nhìn Thẩm Tuyết và cười:
- Em cũng thế, thích lắm!
Thủ Nhất nghe thấy trong câu nói có ánh dao loang loáng, vội đặt bộ đồ trẻ con xuống lảng sang chuyện khác. Anh vừa quay ra cửa gọi cô phục vụ cho thêm một đĩa tiết vịt, vừa nói với Ngũ Nguyệt:
- Thẩm Tuyết của anh rất thích món tiết vịt.
Ra khỏi nhà hàng, Thủ Nhất lái xe, Thẩm Tuyết ngồi bên cạnh anh cùng về nhà. Lúc này anh phát hiện Thẩm Tuyết không vui, trong xe có phần bức bối, anh cố tình kiếm chuyện để nói:
- Sách của anh Mặc có tên là “Nói chuyện”, anh định đặt cho lời tựa của mình viết là “Lời tri âm không dễ nói”, em thấy thế nào?
Thẩm Tuyết ngước lên, cắt ngang:
- Anh Nhất, trước khi em đến, bữa ăn trong phòng riêng có mấy người?
- Anh nói với em rồi thôi, ba người, anh Hạ có việc phải về trước.
Thẩm Tuyết nhìn Thủ Nhất:
- Em thấy bát đũa trên bàn chỉ có hai người.
Thủ Nhất giật mình, thì ra Thẩm Tuyết thay đổi thái độ là giả vờ, Thẩm Tuyết vẫn là Thẩm Tuyết. Anh phải tìm cách nói đối:
- Nhân viên phục vụ họ dọn đi rồi.
Thẩm Tuyết cười nhạt:
- Anh Nhất, anh lại xem thường em rồi.
Thủ Nhất không nói gì, chỉ tập trung lái xe. Hồi lâu sau, anh thở dài:
- Đúng là chỉ có hai người, nhưng đúng là để viết lời tựa cho anh Mặc, sợ em nghi ngờ, anh mới nói thế.
Thẩm Tuyết:
- Vấn đề ở chỗ cô ta cũng nói thế, cô ta bảo ông Hạ ngày mai đi Tây An. Hai người phối hợp thật ăn ý! Trước khi em vào, không biết hai người đã bàn mưu tính kế, em hoàn toàn bị lừa đối, trở thành người ngoài cuộc. Anh Nhất, cuối cùng anh định làm cái trò gì?
Bị dồn đến đường cùng, Thủ Nhất phải nổi cáu:
- Anh định làm gì, anh muốn hỏi em định làm gì? Giữ thể diện cho em rồi còn gì nữa? Mấy hôm nay liên tiếp nghi ngờ, làm anh như tên trộm, không còn dám gặp ai. Anh nói cho em biết, anh muốn tìm vợ chứ không muốn tìm FBI!
Rồi anh dừng xe ngay bên đường, nhân lúc đang nóng:
- Em thích thế nào thì tuỳ, không muốn cùng sống với anh nữa thì xuống!
Lần đầu tiên Thủ Nhất nổi nóng to như thế này với Thẩm Tuyết. Thẩm Tuyết ngạc nhiên nhìn Thủ Nhất, không nói được gì. Thủ Nhất cứ nghĩ Thẩm Tuyết sẽ mở cửa xuống xe, không ngờ cô gục đầu vào thành xe mà khóc. Khóc một lúc rồi nói:
- Em có nói gì đâu! Chỉ bảo anh đừng lừa dối em, lẽ nào không đúng?
Lại khóc:
- Trông cô ta lẳng lơ lắm, muốn để anh xa cô ta ra lẽ nào không tốt?
Thủ Nhất đổi giọng:
- Anh cũng có gần cô ta đâu, chỉ là bàn chuyện đứng đắn nghiêm chỉnh đấy chứ.
Anh lại cho xe chạy. Thấy Thẩm Tuyết dần dần bình tĩnh, anh cũng yên tâm hơn. Xem ra cứ lùi bước nhượng bộ mãi cũng không được, lúc cần nổi nóng cũng phải nổi nóng. Trong cuộc sống trước đây ít khi anh nói những lời lẽ cứng rắn, lúc cần cũng phải nói.
