Lại nói Vạn Nhị Ngôi thấy vợ mình mở mắt nhìn ra giữa dòng sông, giống như phát hiện ra thứ gì đó; bèn vội vã quay đầu lại, nhìn ra giữa sông, không khỏi cả kinh!
Hóa ra trên mặt nước đang nổi một vật đỏ đỏ xanh xanh, trông giống như y phục của con nhà giàu có; theo dòng nước trôi bồng bềnh tiến về phía chiếc thuyền câu. Chốc lát đã trôi lại gần, cách nhau chỉ độ vài thước; Vạn Nhị Ngôi thất thanh kêu lên: "Ấy chà! Đứa trẻ này từ đâu trôi đến thế này! Tội nghiệp quá! Tội nghiệp quá! Chúng ta vớt nó lên, đem vào núi chôn cất đi thôi. Bị cá lớn nuốt mất thì lại càng thảm thương hơn!" Vợ hắn vừa miệng đáp lời, hai tay chèo liền dùng sức khua về phía đứa trẻ nọ. Chẳng cần đến ba bốn mái chèo, đứa trẻ đã áp sát mạn thuyền; Vạn Nhị Ngôi cúi rạp người xuống, một tay với tới liền vớt đứa trẻ lên.
Vợ chồng cùng nhìn đứa trẻ ấy, trắng trẻo mập mạp, trông chừng mới tròn một tuổi: khắp mình gấm vóc, quả thực như nặn bằng phấn đúc bằng ngọc; chỉ vì y phục mặc trên người quá dày, rơi xuống nước nên không dễ chìm đáy. Vợ chồng Vạn Nhị Ngôi đều là người lớn lên bên sông; rất rành tính nước, lại càng biết chút ít phương pháp sơ cứu người cướp cò chết đuối. Lúc ấy, thấy y phục trên lưng đứa trẻ vẫn chưa ướt sũng; đoán chừng là mới rơi xuống nước chưa lâu.
Hai vợ chồng hốt hoảng cứu chữa, một lát sau vậy mà cứu sống lại được. Hai vợ chồng vui mừng đến cực điểm, đều hướng lên trời chắp tay tạ ơn thần linh, nói rằng thần linh thương xót vợ chồng họ tuổi đã ngoài năm mươi mà không có con cái; đặc biệt ban cho họ một đứa con trai tốt nhường này.
Vạn Nhị Ngôi cởi chiếc áo bông trên người mình ra; cởi bỏ y phục ướt của đứa trẻ, dùng áo bông bọc lại. Nào còn tâm trí đâu mà giăng lưới đánh cá nữa? Vội vàng quay đầu thuyền, chèo trở về nhà. Những nông dân láng giềng xung quanh đều biết Vạn Nhị Ngôi nhặt được một đứa con trai ở tiểu hà; liền có rất nhiều người đến nhà họ Vạn chúc mừng. Vạn Nhị Ngôi vì đứa trẻ này vẫn đang độ tuổi bú sữa; vợ mình lại chưa từng sinh nở, không phát ra sữa được; trong tay dẫu có tích lũy chút ít tiền bạc, liền riêng vì đứa trẻ này mà mời một vú nuôi.
Đứa trẻ này có một điểm khác biệt với những đứa trẻ khác, đó là: hai bên xương sỏ cao gót, tóc trên đỉnh đều thành một xoáy tròn. Tóc của người bình thường phần nhiều là một xoáy ở giữa. Theo các nhà tướng số thông thường nói, nhìn vị trí trước sau trái phải của xoáy tóc trên đầu đứa trẻ có thể xác định được thời điểm sinh ra; trên đầu có hai xoáy là cực hiếm, dẫu có thì cũng là trước hoặc sau, hoặc trái hoặc phải; còn mọc ở mỗi bên xương sỏ một xoáy thì trong vạn đứa trẻ, sợ rằng cũng không dễ chọn ra được hai ba đứa. Đứa trẻ này mới chỉ tròn một tuổi, tự nhiên là chưa biết nói, không có cách nào biết được nó họ gì, là người ở chốn nào. Chỉ là nhìn y phục trên người nó thì có thể đoán định rằng: nó là công tử nhà quyền quý; còn nguyên nhân vì sao rơi xuống nước thì hoàn toàn không tài nào biết được.
Vạn Nhị Ngôi bèn đặt cho nó một cái tên là Nghĩa Thập Nhi.
Nuôi đến mười tuổi, Vạn Nhị Ngôi thấy Nghĩa Thập Nhi thiên bính rất cao, hoàn toàn không có khí chất tiểu hài nhà nông bình thường; chỉ là không chịu cùng Vạn Nhị Ngôi xuống đồng làm lúa nước. Nhà nông bình thường, có đứa con trai tầm mười tuổi thì đã phải gánh vác rất nhiều công việc đồng áng; chăn trâu dê, cắt cỏ kiếm củi đương nhiên là chuyện bổn phận của con nhà nông. Nếu cơ thể đứa trẻ này phát triển nhanh, độ chừng mười tuổi là có thể kề vai sát cánh với cha anh làm việc của người lớn. Thể chất của Nghĩa Thập Nhi phát triển không tính là muộn; nhưng bẩm tính không dày, rốt cuộc không phải hạt giống nhà nông. Vạn Nhị Ngôi thấy nó đối với mọi công việc nhà nông đều làm không nổi; trong lòng yêu thương nó, cũng nỡ lòng ép buộc nó làm.
Gần đó có một ông thầy dạy lớp vỡ lòng. Nhà nông hơi khá giả một chút muốn con cháu mình biết mặt chữ đôi chút; đều bỏ ra ba năm đồng tiền một năm, đưa con cái vào lớp vỡ lòng đọc sách. Vạn Nhị Ngôi liền cũng đưa Nghĩa Thập Nhi vào lớp vỡ lòng đó.
Thật là kỳ lạ! Nghĩa Thập Nhi vừa nhìn thấy sách vở thì giống như gặp được thân nhân nào đó, vui mừng khôn xiết! Chỉ cần thầy giáo vỡ lòng dạy một lượt là nó đã có thể đọc trôi chảy.
Thầy giáo vỡ lòng dạy học, theo lệ không biết giảng giải, chỉ dựa vào mặt chữ ngâm nga một bận; chỗ sai câu chữ, nhầm âm nghĩa thì nhiều không kể xiết. Tất cả học trò trong lớp nghe thầy ngâm nga, giống như sách khắc lại, sai sót lại càng nhiều thêm! Duy chỉ có Nghĩa Thập Nhi, không những theo đọc không có sai sót; mà còn thường dùng bàn tay nhỏ bé chỉ điểm câu chữ, bắt thầy giáo phải giảng giải.
Thầy giáo thường xuyên bị dồn đến mức không giảng giải nổi, liền giận dữ nói với Nghĩa Thập Nhi rằng: "Dạy lớp vỡ lòng thì có giá tiền của lớp vỡ lòng, theo lệ đều không giảng giải; muốn giảng giải thì phải thêm gấp đôi tiền học. Nhà các ngươi có thể đưa thêm tiền cho ta, ta mới giảng giải cho!"
Nghĩa Thập Nhi tưởng là thật, về nhà bảo với Vạn Nhị Ngôi rằng: "Phải gửi thêm tiền cho thầy giáo."
Số tiền tích cóp chắt chiu của Vạn Nhị Ngôi, sao nỡ đem cho nhiều như thế? Hơn nữa Vạn Nhị Ngôi là một nông dân thuần túy, chỉ biết đọc sách là đọc sách, nào biết đâu còn cần giảng giải gì mà phải tus thêm tiền? Mặc cho Nghĩa Thập Nhi nói thế nào, hắn nhất định không chịu gánh vác khoản tiền ngoài ngạch này. Nghĩa Thập Nhi thấy nói không được nên thôi; hôm sau vẫn đến lớp vỡ lòng như thường lệ.
Ngày thường đi học, thường dùng giỏ tre đựng cơm trưa, ăn ở lớp học: đọc đến buổi chiều, khi mặt trời lặn núi Tây thì về nhà. Ngày hôm nay Nghĩa Thập Nhi đi rồi, cho đến khi trời tối mịt vẫn chưa thấy về nhà. Vợ chồng Vạn Nhị Ngôi đều cảm thấy kinh ngạc: Vạn Nhị Ngôi tự mình cầm một chiếc đèn lồng, đích thân đến lớp vỡ lòng thăm dò.
Thầy giáo vỡ lòng nói: "Ta đang nghi ngờ, sao hôm nay Nghĩa Thập Nhi không đến đọc sách? Hay là bị ốm rồi? Sáng nay đã từ nhà đi ra chưa?"
Vạn Nhị Ngôi nghe câu này, tựa như sét đánh ngang tai! Ngẩn người hồi lâu mới hỏi lại rằng: "Hôm nay quả thực chưa từng đến lớp học sao? Nó xưa nay không phải là đứa trẻ thích trốn học, lại chưa từng ham chơi, càng không có chỗ nào khác để đi, không đến lớp học thì đi đâu được chứ?"
Thầy giáo vỡ lòng giận dữ đáp: "Không phải quả thực không đến thì chẳng lẽ ta giấu Nghĩa Thập Nhi của ngươi đi hay sao? Ngươi không tin thì đi hỏi mấy học trò này khắc biết! Ta dạy hơn chục học trò, hôm nay đều đến đủ; chỉ có mỗi Nghĩa Thập Nhi là không đến."
Vạn Nhị Ngôi đoán lời thầy không phải giả, trong lòng càng thêm sốt ruột không biết tính sao cho phải. Suy cho cùng thì oán hận thầy giáo không nên đòi thêm tiền giảng giải gì chứ! Cãi nhau với thầy giáo này một hồi cũng không cãi ra được Nghĩa Thập Nhi! Đành phải trở về nhà nói với vợ mình. Nghĩa Thập Nhi tuy không phải con đẻ do vợ chồng hắn sinh ra, nhưng ngày ngày ở bên cạnh, nuôi lớn chừng này; lại sinh ra vô cùng đáng yêu, bỗng chốc mất tích thì sao có thể không đau lòng cho được? Vợ chồng khóc ròng suốt một đêm.
Hôm sau trời vừa sáng, vợ chồng liền chia nhau ra bốn phía tìm kiếm; lại nhờ cậy mấy người láng giềng đi ra ngoài ngóng tin. Liên tục tìm kiếm mấy ngày trời mà bóng chim tăm cá! Người láng giềng gần đó biết chuyện không ai là không thở dài thay cho vợ chồng Vạn Nhị Ngôi. Đều nói rằng: Vạn Nhị Ngôi kiếp trước thiếu nợ nghiệt ngận của Nghĩa Thập Nhi: đây là đặc biệt đến đòi nợ! Cho nên không biết từ đâu đến, cũng chẳng biết đi về đâu.
Nói thì nói vậy, thế nhưng Nghĩa Thập Nhi rốt cuộc có thực sự là một con quỷ đòi nợ không? Quả thực từ đâu tới? Quả thực đã đi về đâu?
Bây giờ hãy bày tỏ rõ ràng nguồn gốc của nó, rồi hãy nói đến con đường đi của nó.
Lại nói Dương Tấn Cốc là một vị Cử nhân có học vấn; chỉ vì thi hội không đậu, nhân lúc bấy giờ mở lệ quyên tiền, tước vị đạo hàm; chờ bổ dụng ở Hồ Nam, làm khá nhiều chức vụ béo bở, liền đón gia quyến đến Hồ Nam. Hắn có một đứa con trai tên là Dương Tổ Thực, lúc đến Hồ Nam đã mười ba mươi tư tuổi rồi; ở Quảng Tây chưa định được hôn sự, đến Hồ Nam qua ba bốn năm liền cưới tiểu thư của đại hào phú đất Hồ Giang là Diệp Tố Ngô làm vợ. Sau khi về nhà chồng, tình cảm vợ chồng cực kỳ thắm thiết, một năm liền sinh được một con trai.
Dương Tấn Cốc cưng chiều đứa trẻ này đến cực điểm. Thế nhưng vợ chồng Diệp Tố Ngô cũng cực kỳ yêu thương đứa con gái này; tuy đã gả chồng sinh con rồi nhưng vẫn muốn đón về nhà ở lâu ngày. Dương Tổ Thực không rời xa vợ được, cũng theo về ở nhà nhạc mẫu. Lúc đôi vợ chồng trẻ từ nhà xuất phát về nhà nhạc mẫu, đứa con mới sinh ra vừa tròn ba tháng. Ở nhà vợ nửa năm, Dương Tấn Cốc liền phái người đến đón.
Vợ chồng Diệp Tố Ngô không nỡ để con gái đi, cứ giữ lại không cho về; tháng Hai đi, mãi ở đến cuối năm. Dương Tấn Cốc phái người đón ba năm bận, vợ chồng Diệp Tố Ngô nhất định giữ lại qua năm mới.
Dương Tấn Cốc nóng lòng muốn gặp cháu nội, chỉ đợi qua năm liền đổi phái hai tên gia nhân cùng một mụ vú già, dặn mụ vú già nói với nhà họ Diệp rằng: "Nếu muốn giữ thiếu gia thiếu nãiy ở lại thì không sao cả; chỉ cần mang tôn thiếu gia về là được, thiếu gia thiếu nãiy có ở lại thêm tám chín năm nữa cũng không hề gì!" Vợ chồng Diệp Tố Ngô thấy nói vậy, ngượng ngùng không tiện giữ lại nữa, ngày mười hai tháng Giêng liền gọi một chiếc thuyền lớn màu đỏ đưa vợ chồng Dương Tổ Thực trở về.
Lúc này Dương Tấn Cốc đang ở Hành Châu. Tháng Giêng gió bắc nhiều, thuyền đỏ vừa vững vừa nhanh, tính toán ngày mười lăm là có thể về tới. Nào ngờ đi đến ngày thứ hai, vú nuôi bế đứa trẻ tròn tuổi này ra mũi thuyền chơi đùa. Đứa trẻ vốn sinh ra mập mạp có sức lực, nhảy nhót quẫy đạp lung tung, không chịu yên trong tay vú nuôi. Vú nuôi còn trẻ, một phút lơ là, đứa trẻ liền tuột tay rơi tõm xuống sông! Vú nuôi theo phản ứng vớt một cái, chỉ vớt được chiếc mũ trùm đầu trong tay; nước chảy gió xiết, chốc lát đã trôi đi đâu mất tăm!
Vú nuôi hoảng sợ hốt hoảng, la hét cầu cứu, vợ chồng Dương Tổ Thực chạy ra xem thì bọt nước cũng chẳng thấy tăm hơi! Dương Tổ Thực tức giận túm lấy vú nuôi mà đánh. Vú nuôi thừa biết tội không thể trốn, cũng muốn nhảy xuống sông theo. Theo tính khí của Dương Tổ Thực thì cảm thấy mụ vú nuôi này chết vạn lần cũng không hết tội; chỉ hòng mụ ta nhảy xuống sông tuẫn táng cùng đứa con tròn tuổi của mình! May mà vợ Dương Tổ Thực nhanh trí, một tay kéo thốc vú nuôi lại nói: "Đứa trẻ đã rơi xuống sông rồi! Ngươi có đền mạng cũng chẳng ích gì! Mau quay mũi thuyền lại, mau chóng đuổi theo vớt cứu."
Thuyền đỏ vốn dĩ là thuyền cứu sinh, người chèo thuyền đều là lão luyện cứu sinh, mặc cho sóng to gió lớn đến đâu, thuyền đỏ xưa nay chưa từng lật.
Lúc ấy nghe tin tiểu bảo bối rơi xuống nước, không đợi Dương Tổ Thực phân phó, đã vội vàng hạ một nửa buồm phong, quay đầu thuyền lại. Trên thuyền vốn chuẩn bị sẵn sào dài móc câu vớt người; tay chân lăng xăng. Vừa vớt vừa đuổi. Chỉ trách thuyền chạy nửa buồm gió, nhanh gấp đôi thuyền đầy buồm; dẫu ngươi có hạ buồm, đà lao đi nhanh vẫn phải chạy nửa dặm đường mới dừng lại được; hành sự giữa dòng sông lại không thể chống sào giữ chặt thuyền đứng yên một chỗ. Thêm vào đó nước chảy cực xiết, đợi đến khi quay đầu lại thì khoảng cách với nơi rơi xuống nước đã chẳng biết bao xa rồi.
Trong lòng mọi người đều ôm niệm đầu đứa trẻ không biết bơi lội, ước chừng rơi xuống nước là chìm đáy ngay; đã không thể xác định đích xác nơi rơi xuống nước ở đâu, dẫu có dùng sào móc câu vớt thì cũng chỉ là làm theo thủ tục mà thôi. Vợ chồng Dương Tổ Thực nhìn ra sông, khóc lớn một hồi.
Dương Tổ Thực nói: "Chúng ta tuổi còn trẻ, không lo không sinh đẻ được; đứa trẻ này vốn không phải con của anh em ta, dẫu không rơi xuống sông thì ốm chết cũng đành chịu! Chỉ là lão thái gia cưng chiều nó như thế, phái người đến đón ba bốn lần, hoàn toàn cũng vì nó; nay chúng ta tay không trở về thì ăn nói thế nào đây? Lão thái gia, lão thái thái đều là người lớn tuổi, nhận được tin dữ này không chừng lo quá mà chết, cũng sẽ đau lòng mà chết mất thôi? Thế này thì làm sao bây giờ?"
Vợ hắn liền nói: "Tin dữ này không những không thể để lão thái gia, lão thái thái biết, ngay cả ngoại công, ngoại bà cũng không được để lộ! Chỉ có cách đêm nay chạy thẳng về tỉnh thành, gọi thêm mấy bà mối, hứa thưởng thêm cho họ nhiều bạc, bảo họ đi thăm dò xem nhà nào có đứa trẻ trạc tuổi, dẫu có mấy ngàn bạc cũng mặc kệ, mua một đứa về làm thế thân: may là lúc đi thì được ba tháng; nay cách biệt gần một năm rồi, lão thái gia, lão thái thái chưa chắc đã nhận ra đâu!"
Dương Tổ Thực lắc đầu nói: "Không ổn! Đi đâu tìm đứa trẻ có hai xoáy trên đầu mà lại mọc đúng hai bên xương sỏ chứ?"
Vợ hắn nói: "Cái đó không dễ tìm, nhưng chỉ cần trên đầu có hai xoáy là được! Dẫu tìm không ra thì vẫn còn một cách: gọi một thợ cạo đầu đến, cạo sạch tóc rồi mang về! Nhất thời không chú ý thì cũng không nhìn ra đâu! Hơn nữa hai vị lão nhân vô duyên vô cớ chắc cũng không đến nỗi chú ý kỹ cái xoáy tóc ấy đâu."
Dương Tổ Thực nghe xong cũng đành cho là phải. Liền dặn dò đám gia nhân không được để lộ phong thanh về nhà. Đám gia nhân này trên mình đều gánh vác ít nhiều liên lụy; chỉ hòng không để lão thái gia, lão thái thái biết để khỏi bị đánh mắng. Thuyền đỏ chạy suốt đêm về đến Trường Sa. Phái gia nhân lên bờ, tìm kiếm sáu bảy bà mối. Dương Tổ Thực nói với các bà mối chuyện muốn mua con trai tròn tuổi; nếu tìm được đứa có hai xoáy trên đầu thì trả giá cao hơn nữa. Bà mối cũng chẳng biết có uẩn khúc gì, chỉ hiểu rằng đây là một mối làm ăn béo bở: thành công rồi thì đời đời ăn không hết! Mấy bà mối làm nghề mai mối này làm cái nghề kiểu này, há có chuyện không hết sức chèo kéo chứ? Chuyện trên đời, chỉ cần có tiền thì không có việc gì là không làm được! Mấy bà mối chạy khắp cả tỉnh thành, đến ngày mười rằm thì quả nhiên tìm được một đứa trên đầu cũng có hai xoáy tròn; chỉ lớn hơn vài tháng, được một tuổi rưỡi, là con trai của một thợ may.
Thợ may họ Chung, tên gọi Quảng Thái; có sáu con trai, bốn con gái. Vì cảnh nhà nghèo khó, miệng ăn quá nhiều, thường xuyên oán trách vợ không nên sinh đẻ lắm con nhiều cái như vậy. Từ lâu đã có ý định đem cho người không con nuôi, một là khổ vì không có nhà nào tương xứng, hai là vợ hắn dẫu sao cũng là do mình sinh ra, không nỡ vứt bỏ bừa bãi! Mỗi lần sinh một đứa con ra lại phải chịu đựng những lời oán trách vô tận của chồng! Lần này bà mối đến nói: nhà giàu có muốn mua về làm con nuôi; đoán chừng mua qua đó không những không phải chịu khổ mà còn được hưởng thụ, lại còn có bạc để nhận. Chung Quảng Thái tự nhiên vô cùng vui mừng, vợ hắn cũng đồng ý. Ngã giá một ngàn lượng bạc tiền sính lễ, bốn trăm lượng tiền mối lái; tức khắc giao dịch xong xuôi, đứa trẻ hơn tuổi thọ đó liền rơi vào tay vợ chồng Dương Tổ Thực.
Cũng đáng cho đứa trẻ này là vật thế thân của Nghĩa Thập Nhi! Dẫu lớn hơn vài tháng, chỉ vì vợ thợ may sinh nở quá nhiều, thiếu hụt sữa mẹ; thể chất đứa trẻ không phát triển lắm, dài ngắn lớn nhỏ xấp xỉ lúc Nghĩa Thập Nhi rơi xuống nước, dung mạo cũng có phần tương tự. Chỉ là hai xoáy trên đầu không được ngay ngắn bằng Nghĩa Thập Nhi; nhưng hoàn toàn có thể qua loa cho qua chuyện, vẫn để vú nuôi của Nghĩa Thập Nhi chăm sóc.
Thông thường trẻ con hơn một tuổi phần lớn không chịu bú sữa người ngoài: đứa trẻ này vì ngày thường thiếu hụt sữa mẹ, bụng đói meo, vú nuôi cho bú là bú ngay không khóc lóc một tiếng nào. Trở về Hành Châu, hai vợ chồng già Dương Tấn Cốc hoàn toàn không mảy may nghi ngờ, nhận làm đích tôn của mình; đặt tên cho nó là Dương Kế Tân. Sau này Dương Kế Tân lớn lên cũng là nhân vật quan trọng trong cuốn sách này. Tạm thời gác lại, đoạn sau tự khắc cógiao đại. Nói như vậy, nguồn coi như đã được bày tỏ rõ ràng rồi.
Lại nói hôm ấy Nghĩa Thập Nhi xách giỏ cơm, cặp sách đến lớp vỡ lòng đọc sách. Trong lòng vì Vạn Nhị Ngôi không chịu đồng ý cho thêm tiền học nên có chút buồn bực; cúi đầu, bước chân một bước lười biếng hơn một bước tiến về phía trước. Nhà họ Vạn cách lớp vỡ lòng chưa đầy ba dặm đường; đi một hồi lâu mà vẫn chưa đến. Dừng bước ngẩng đầu nhìn lên thì hóa ra đi nhầm đường, ở ngã ba đường lẽ ra phải rẽ ngoặt; vì trong lòng không vui nên quên mất không rẽ, cứ thế đi thẳng vào một ngọn núi. Tâm tính trẻ con thấy đi nhầm đường xa thế này, sợ đến muộn sẽ bị thầy giáo trách mắng lười biếng, không khỏi có chút hoảng hốt vội vã. Hấp tấp quay đầu, vội vã đi theo con đường lúc nãy tới. Vừa định vòng qua mỏm núi, không ngờ một con trâu đực to lớn vô song từ đằng trước lao thẳng tới, làm sao mà né tránh cho kịp!
Con trâu đực dùng sừng húc một cái, húc Nghĩa Thập Nhi lăn nhào xuống một khe núi! Nông dân chăn trâu theo lệ là hai thời điểm sáng sớm và hoàng hôn. Lúc này chính là lúc sáng sớm dắt ra, ăn no cỏ nước, sắp dắt về nhà đây. Trâu vàng, trâu đực đều có một tính nợ; không chọc giận tính nợ của nó thì thôi, nó cực kỳ thuần phục, trẻ con ba năm tuổi cũng có thể dắt đi ăn cỏ; nếu tính nợ của nó nổi lên thì bất kể là ai cũng không tài nào chế ngự nổi!
Mỗi lần tính nợ nổi lên là luôn nhân lúc người dắt không đề phòng, bất thình lình quay đầu là cắm cổ chạy; mười người dắt trâu thì có tới chín là trẻ con, sức lực trên tay không lớn, sao mà giữ lại nổi chứ? Có lúc còn húc ngã lăn quay đứa trẻ rồi mới chạy. Chạy đi là gặp núi vượt núi, gặp nước vượt nước, bất luận thứ gì cũng không cản nổi nó, gặp người là húc. Phải đợi cho nó chạy đến bốn chân mỏi nhừ, lại thấy cỏ xanh tốt thì mới dừng lại không chạy nữa!
Chuyện thế này vào mùa đông là nhiều nhất; bởi vì mùa đông là lúc nông dân nghỉ ngơi; trâu cũng được vỗ béo tốt, toàn thân đầy sức lực không có chỗ dùng, hở ra là nổi tính nợ! Kiếp nạn lần này của Nghĩa Thập Nhi cũng đang độ mùa đông.
Khe núi ấy sâu hơn một trượng; dưới khe toàn là đá lởm chởm. Đứa trẻ chăn trâu đuổi theo sau lưng con trâu đực; vì khoảng cách quá xa lại bị mỏm núi che khuất nên không hề nhìn thấy Nghĩa Thập Nhi đi qua khe núi: nào ngờ có người bị trâu húc rơi xuống khe. Cứ thế mặc kệ không màng tới, đuổi theo tiếp.
Nghĩa Thập Nhi ngã ngất đi, chẳng biết đã trải qua bao nhiêu lâu mới lờ mờ có tri giác trở lại. Mở mắt nhìn thì thấy là một căn phòng rất tinh nhã; bản thân nằm trên một chiếc giường mêm, chỉ là không thấy bóng người đâu. Trong lòng nghi ngờ, nhất thời cũng quên mất chuyện bị trâu húc. Muốn ngồi dậy xem đây là chốn nào; vừa mới ngẩng đầu lên liền cảm thấy đỉnh đầu đau như dao cắt; cơ thể hơi dịch chuyển một chút thì vai lưng eo chân không chỗ nào là không đau nhức dữ dội hơn.
Có cơn đau này liền nhớ lại tình hình lúc bị trâu húc, tức thì nghe thấy có người ở đầu giường mềm nói rằng: "Tỉnh rồi à? Đừng có cử động lung tung!" Trong lòng Nghĩa Thập Nhi cả kinh, sợ đau không dám ngẩng đầu lên nhìn nữa.
Người nọ đã đi sang đầu này, hóa ra là một đạo sĩ râu tóc hoa râm. Ghé sát đầu lại, miệng gọi ba chữ Nghĩa Thập Nhi, nói rằng: "Ta đã nấu sẵn cháo kê ở đây rồi, cho con ăn một chút rồi ngủ tiếp. Vết thương của con quá nặng, không mất thêm mười nửa tháng thì không thể khỏi hẳn được! Con đã nằm đây ba ngày ba đêm rồi, có biết không?" Nói xong ngửa cổ cười ha hả.
Nghĩa Thập Nhi nghe gọi uống cháo liền lập tức cảm thấy bụng đói cồn cào. Đạo sĩ bưng một bát cháo loãng vào, từng miếng từng miếng đút cho Nghĩa Thập Nhi ăn; đạo sĩ bảo nó cứ an tâm ngủ tiếp. Suốt nửa tháng trời, ngày ngày đắp thuốc đút cháo cũng như đi đại tiểu tiện đều một tay vị đạo sĩ đó chăm sóc.
Nửa tháng sau chỗ bị thương mới hoàn toàn khỏi hẳn. Nghĩa Thập Nhi thông minh, biết hướng đạo sĩ bái tạ, đồng thời hỏi rằng: "Đây là nơi nào? Lão gia làm sao biết tiểu tử tên là Nghĩa Thập Nhi? Tiểu tử chỉ nhớ bị một con trâu đực húc rơi xuống khe núi rồi ngất lịm đi. Sao lại đến được nơi này vậy?"
Đạo sĩ cười nói rằng: "Đợi ở đây là cảnh Vạn Tải, Thanh Hư Quan núi Kê Càn. Ta chính là Thanh Hư đạo sĩ. Người trong đạo phái thấy ta thường mở miệng cười nhiều hơn nên đều gọi ta là Tiếu Đạo Nhân. Ta trong một năm có mười tháng nhàn du, tiện thể chữa bệnh cứu người. Trong khe núi mà con bị trâu đực húc ngã ấy mọc mấy vị thảo dược không dễ kiếm; ngày hôm đó ta đi qua đó nên xuống tìm thảo dược. Cũng coi như con đáng được cứu mạng lại có duyên với ta. Xuống khe liền thấy con nằm gục trên đống đá lởm chởm, đỉnh đầu đã vỡ; may mà dịch não không chảy ra, chỉ rỉ ra một vũng máu tím lớn. Vai eo sống lưng và hai chân đều xuất hiện vết thương cực kỳ nặng."
"Nhìn vết máu trên đá đã khô đi khá nhiều; phỏng đoán con ngã xuống chắc không dưới một ngày một ngày rưỡi. Tứ chi khỏi phải nói, hoàn toàn lạnh ngắt; ơn giời tim không bị tổn thương nên vẫn còn có thể cứu vãn: ta lập tức dùng nước suối trong khe hòa với Vạn Tử Nhất Sinh Đan đắp kín đầu con; lại cho uống chút Hồi Luân Thang nuốt xuống. Đống đá lởm chởm đó không tiện dùng công phu xoa bóp; hơn nữa vết thương của con cũng không phải ba năm ngày là chữa khỏi được nên đành khiêng con về đây."
"Lúc đầu ta thấy khắp người con toàn vết thương nặng, còn tưởng con bị kẻ ác mưu hại quăng vào khe núi ấy chứ; cho đến khi khiêng về đây nhìn kỹ mới nhận ra là bị sừng trâu húc bị thương. Vị trí sừng trâu húc là ở vùng eo sườn; đầu óc thì cắm chúi xuống đống đá lởm chởm; vai lưng hai chân là do lăn lộn va đập vào đá trong khe mà thành thương tích. Con họ gì, nhà ở đâu, ta đều không biết cả. Chỉ vì thấy bên người con có một chiếc giỏ cơm tre, cơm thức ăn đều đổ tung tóe trong khe; lại thấy có một chiếc cặp sách, trong đó mấy cuốn sách đều viết ba chữ Nghĩa Thập Nhi nên đoán chừng đó chính là tên của con. Sao con lại đặt cái tên như thế? Là do thầy giáo dạy học đặt cho con à?"
Nghĩa Thập Nhi đáp: "Bản thân con họ gì, đến con cũng chẳng biết; tên là do nghĩa phụ đặt cho, nghĩa phụ chưa từng kể với con về lai lịch. Chỉ là thường nghe người ta đối diện với nghĩa phụ gọi là Vạn Nhị gia, hoặc Vạn Nhị cha: sau lưng toàn gọi là Vạn Nhị Ngôi gì đó. Nhà ở không xa Triệu Gia Bình là mấy, cạnh Kim Gia Hà. Nghĩa phụ vốn là người làm ruộng; rảnh rỗi là chèo thuyền câu cùng nghĩa mẫu ra Kim Gia Hà đánh cá; con cũng từng đi theo mấy lần. Chỉ là nghĩa phụ, nghĩa mẫu đều không mấy muốn dẫn con đi cùng, con hỏi là lý do gì không cho con đi theo? Nghĩa mẫu nói là thầy xem bát tự nói con phạm thủy ách, không đến bờ sông thì an toàn hơn! Chiếu theo những tình hình này xem ra thì có vẻ như thực sự được nhặt ở sông lớn."
Tiếu Đạo Nhân trợn tròn hai mắt nhìn Nghĩa Thập Nhi, tuôn ra một thôi một hồi một đoạn dài, khẽ gật đầu một cái. Hỏi rằng: "Nghĩa phụ con ở đâu? Họ gì? Tên là gì thế?"
Nghĩa Thập Nhi đáp: "Nghĩa phụ con họ Vạn; tên gì thì con không biết. Con chỉ nghe người ta trước mặt nghĩa phụ đều gọi là Vạn Nhị gia, hoặc Vạn Nhị cha. Nhà ở gần Triệu Gia Bình, cạnh Kim Gia Hà. Nghĩa phụ vốn là người làm ruộng; rảnh rỗi thì chèo thuyền câu cùng nghĩa mẫu ra Kim Gia Hà đánh cá; con cũng từng đi theo mấy lần. Chỉ có điều nghĩa phụ nghĩa mẫu đều không mấy muốn dẫn con theo, con hỏi lý do gì không cho theo thì nghĩa mẫu nói thầy bói bảo con phạm thủy ách, không ra sông là an toàn nhất! Cứ theo tình hình này thì quả thật như nhặt ở sông lớn."
Tiếu Đạo Nhân vừa nghe Nghĩa Thập Nhi nói chuyện vừa vê râu tóc hoa râm, nghiêng đầu như đang suy ngẫm điều gì; nghe đến đoạn cuối bỗng chót đứng phắt dậy, chạy đến trước mặt Nghĩa Thập Nhi, hai tay ôm chầm lấy đầu Nghĩa Thập Nhi khiến nó sợ hãi không hiểu vì sao?
Rốt cuộc là vì sao? Hãy đợi hồi sau sẽ rõ.
