Học Vấn Nhân Sinh

Lượt đọc: 563 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Du Tử Hoàn Hương

❊ ❊ ❊

Tháng 10 năm 1945, chúng tôi đến Thụy Sĩ. Ở đây vài tháng. Mùa xuân năm 1946, rời Thụy Sĩ, đi qua Marseille của Pháp, lên một chiếc tàu lớn của Anh chuyên vận chuyển quân cho Pháp, rồi tới Sài Gòn, Việt Nam. Ở lại đây đến mùa hè, lại đi tàu qua Hồng Kông trở về Thượng Hải, rời xa Tổ quốc gần mười một năm, nay cuối cùng đã trở về.

Lúc này, tôi đã thông qua sự giới thiệu của Trần Dần Khác tiên sinh, cùng sự đồng ý của Hồ Thích Chi tiên sinh, Phó Tư Niên tiên sinh và Thang Dụng Đồng tiên sinh, đến Bắc Đại làm việc. Tôi viết thư cho giáo sư Challen, người bạn cũ thời ở Göttingen hiện đang giảng dạy tại Đại học Cambridge ở Anh, từ chối lời mời của Cambridge, quyết định không quay lại châu Âu nữa. Cũng đã liên lạc được với gia đình, gửi một ít tiền về nhà. Tôi cảm kích chú thím, cùng vợ tôi là Bành Đức Hoa, họ đã trải qua bao gian khổ, nỗ lực chống chèo suốt mười một năm, gia đình chúng tôi mới có thể được giữ gìn trọn vẹn và an khang.

Lúc bấy giờ, cuộc Cách mạng nội chiến lần thứ hai đang diễn ra quyết liệt, giao thông bị cắt đứt, tôi không thể lập tức trở về quê nhà Tế Nam thăm người thân. Tôi ở Thượng Hải và Nam Kinh trọn một mùa hè. Tại Nam Kinh, tôi từng đến vấn an Trần Dần Khác tiên sinh, đến Viện Nghiên cứu Trung ương bái kiến Phó Tư Niên tiên sinh. Cuối thu năm 1946, từ Thượng Hải đi tàu đến Tần Hoàng Đảo, chuyển sang tàu hỏa, đặt chân đến Bắc Bình nơi đã rời xa mười một năm. Cuối thu hiu quạnh, lá rụng đầy đường, lòng tôi dậy sóng, chua cay ngọt bùi, chẳng thể nói rõ là tư vị gì. Âm Pháp Lỗ tiên sinh ra ga đón chúng tôi, tạm thời sắp xếp cho tôi ở Lầu Đỏ của Bắc Đại. Ngày hôm sau, tôi gặp viện trưởng Viện Văn học, Thang Dụng Đồng tiên sinh. Thang tiên sinh bảo với tôi rằng, theo quy định của Bắc Đại và các trường đại học khác, những học giả lấy bằng từ nước ngoài về, cao nhất chỉ có thể được phong chức danh Phó giáo sư, khi ở Nam Kinh, Phó Tư Niên tiên sinh cũng đã nói với tôi điều tương tự. Có thể đến được Bắc Đại, tôi đã cảm thấy mãn nguyện, nào dám vọng cầu gì hơn? Thế nhưng chẳng bao lâu sau, chắc chỉ khoảng một tuần, Thang tiên sinh thông báo với tôi rằng, tôi đã được bổ nhiệm làm Giáo sư chính thức kiêm Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn học phương Đông, khi đó tôi ba mươi lăm tuổi. Thời gian làm Phó giáo sư ngắn như vậy, e là tôi đã lập kỷ lục mới. Điều này hoàn toàn vượt quá mong đợi của tôi. Tôi thầm hạ quyết tâm: nỗ lực làm việc, tích cực trước tác, để không phụ tấm lòng vất vả vun đắp của thầy tôi và các bậc tiền bối!

Thời cuộc lúc bấy giờ vô cùng tồi tệ. Quốc Dân Đảng do Tưởng Giới Thạch cầm đầu đã lột bỏ mọi lớp vỏ ngụy trang, tham ô thành tính, hối lộ công khai, ráo riết thực hiện "Ngũ tử đăng khoa", các đại quan tiếp quản bay đầy trời, "Pháp tệ" mất giá từng ngày, bày ra đủ trò như ngân nguyên khoán, kim nguyên khoán, chẳng có chút tác dụng nào. Nhân dân sống trong cảnh nước sôi lửa bỏng, giáo sư đại học cũng không ngoại lệ. Lương vừa nhận trong tay, một tiếng đồng hồ sau đã mất giá. Mọi người thi nhau đổi bạc, đổi đô la Mỹ, lúc cần tiêu mới đổi ra Pháp tệ. Mỗi khi nắm trong tay mấy đồng bạc, trong lòng thấy ấm áp hẳn lên, như thể tìm được cảm giác an toàn.

Trong giới sinh viên, cuộc đấu tranh giữa các thế lực mới và cũ vô cùng quyết liệt. Quốc Dân Đảng đang giãy chết, sinh viên tiến bộ tấn công mãnh liệt. Thời đó lưu truyền một câu nói: Ở Bắc Bình có hai vùng giải phóng, một là Quảng trường Dân chủ của Bắc Đại, hai là Thanh Hoa Viên. Tôi ở Lầu Đỏ, có vài lần cũng bị đe dọa bởi bọn lưu manh Thiên Kiều do Đảng bộ Quốc Dân Đảng thành phố Bắc Bình tập hợp lại xông vào quậy phá. Ban đêm, chúng tôi dùng bàn ghế chặn cửa lầu, nghiêm trận chờ đợi, khiến lòng người hoang mang, chúng tôi cảm thấy vừa đáng hận, lại vừa đáng cười.

Thế nhưng, những thứ hủ bại cuối cùng rồi cũng sẽ diệt vong, đây là một quy luật tiến hóa của nhân loại và tự nhiên. Mùa xuân năm 1949, Bắc Kinh cuối cùng đã được giải phóng.

Trong ba năm này, tấm gương tâm hồn tôi phản chiếu lại chính là khoảng tối trước bình minh.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.