Học Vấn Nhân Sinh

Lượt đọc: 563 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tại Fribourg

❊ ❊ ❊

Fribourg

Đối với Thụy Sĩ, tôi thật có thể nói là ngưỡng mộ đã lâu. Từ khi còn rất nhỏ, tôi đã được thấy rất nhiều ảnh chụp hoặc tranh vẽ phong cảnh Thụy Sĩ. Tôi vô cùng kinh ngạc, sắc núi hồ nước ở đó, màu sắc kỳ lạ rực rỡ, xanh tím đan xen, lộng lẫy như tranh vẽ, hệt như chốn bồng lai tiên cảnh. Tôi luôn hoài nghi, tất cả những thứ đó đều là sáng tạo của nghệ sĩ, xuất phát từ trí tưởng tượng của họ, chứ thế gian làm gì có phong cảnh thiên nhiên kỳ ảo khó tin đến thế.

Hôm nay, tôi thực sự đã đặt chân đến Thụy Sĩ. Lúc mới nhập cảnh, tôi chỉ có thể ngồi trên tàu hỏa, tựa vào cửa sổ mà ngắm nhìn. Tôi lại một lần nữa kinh ngạc, điều làm tôi kinh ngạc là phong cảnh thiên nhiên Thụy Sĩ mà tôi tận mắt chứng kiến, sự tuyệt mỹ, sự kỳ diệu, sự biến ảo khôn lường, sự khơi gợi bao nỗi niềm của nó, vượt xa những bức ảnh hay tranh vẽ tôi từng thấy trước đây. Núi xa xanh biếc như kẻ lông mày, đỉnh núi tuyết phủ trắng như bạc, bóng núi đổ xuống mặt hồ, lại tỏa ra một màn khí tím huyền ảo, làm nổi bật sắc xanh đậm của mặt hồ, tạo nên một tiên cảnh kỳ diệu. Tôi học ngôn ngữ nửa đời người, nói nửa đời người, đọc danh tác Trung Tây nửa đời người. Thế mà đến hôm nay, ngôn ngữ tôi học, lời tôi nói, danh tác tôi đọc, chẳng có cái nào giúp được tôi. Tôi muốn dùng miệng miêu tả cảnh đẹp trước mắt, tôi nói không nên lời; tôi muốn dùng bút viết ra cảnh đẹp trước mắt, tôi viết không nổi. Cuối cùng, không còn cách nào khác, tôi đành phải cầu cứu các nhân vật trong "Thế thuyết tân ngữ", chỉ biết thốt lên "Nại hà" (biết làm sao đây). Giờ đây tôi hoàn toàn hiểu ra, cảnh sắc này tuyệt đối không phải do nghệ sĩ sáng tạo, xuất phát từ trí tưởng tượng của họ. Không những thế, tôi chỉ có thể nói rằng, sự sáng tạo của họ còn quá thiếu sót, trí tưởng tượng của họ cũng còn quá nông cạn. Thơ cổ Trung Quốc có câu: "Ý thái do lai họa bất thành, đương thời uổng sát Mao Diên Thọ" (Vẻ đẹp thần thái vốn không thể vẽ bằng tranh, năm xưa uổng công giết hại Mao Diên Thọ). Ý thái của non nước Thụy Sĩ nào đâu phải thứ mà nghệ sĩ phàm trần trên thế gian có thể lột tả hết được? Hiện giờ tôi hoàn toàn không còn trách những nghệ sĩ đó nữa.

Khi rời Göttingen, tôi đã quá sợ hãi chuyện đói kém, đúng là "chim phải cung tên sợ cành cong", tâm trạng tôi lúc đó chính là như vậy. Tôi đem vài miếng bánh mì đen còn giữ lại, trịnh trọng mang theo bên người, để phòng hờ những lúc cần dùng trên đường. Thế nhưng dù ở trên đường tận hai ngày, số bánh mì ấy lại không dùng đến. Khi lên tàu hỏa tới Thụy Sĩ, tôi cảm thấy sứ mệnh lịch sử của miếng bánh mì đen đã hoàn thành, Thụy Sĩ đã trở thành "chỗ vô dụng" đối với nó, nó không còn đất dụng võ nữa. Tôi muốn tuân theo "quốc pháp" của chúng tôi (cách làm của Trung Quốc mà), vứt ra ngoài cửa sổ tàu, để lũ kiến Thụy Sĩ — chẳng biết chúng có chịu ăn thứ này không? — được một bữa tiệc! Thế là tôi vừa tựa cửa sổ ngắm nhìn núi xanh nước biếc ngoài kia, vừa cúi đầu nhìn mặt đất hai bên đường ray, muốn tìm một chỗ nào đó có chút rác rưởi không mấy sạch sẽ để tìm nơi nương náu cho miếng bánh mì của mình, nhưng tôi tìm mãi, nhìn mãi, nhìn mãi, tìm mãi, từ biên giới cho đến tận Bern, thủ đô của Thụy Sĩ, vậy mà chẳng tìm thấy nổi dù chỉ một mẩu rác hay một mảnh giấy vụn. Tôi vô cùng "thất vọng", cũng vô cùng kinh ngạc, cầm miếng bánh mì đen nước Đức trong tay, bước xuống tàu.

Tại nhà ga, có bạn cũ của tôi là Trương Thiên Lân, Ngưu Tây Viên và con trai nhỏ Trương Văn của họ, cùng với vài người trong đại sứ quán đến đón chúng tôi. Chúng tôi tới nhà họ Trương, nghỉ ngơi một lát rồi đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Thụy Sĩ để báo cáo. Chúng tôi gặp Tiến sĩ Vương Gia Hồng, Tham tán Chính vụ, ông là bậc tiền bối từng du học Đức nên nói chuyện khá hòa hợp, tâm đầu ý hợp. Ông phát cho chúng tôi tiền cứu trợ tháng 10, rồi trao đổi đôi chút về tình hình trong nước. Ông ấy có lẽ cũng giống người họ Trương ở Göttingen kia, trên người có chút "khí lam" (hơi hướng của chính quyền Quốc dân đảng). Chuyện này không liên quan đến chúng tôi, chúng tôi không quản làm gì. Chính phủ Quốc dân đảng chỉ thị cho đại sứ quán tại Thụy Sĩ phải dốc toàn lực cứu trợ lưu học sinh Trung Quốc đang lưu lạc tại châu Âu, dụng ý đương nhiên là "lòng của Tư Mã Chiêu, người qua đường đều biết". Chuyện này chúng tôi cũng không quản, chúng tôi vẫn cảm kích họ. Để tiết kiệm tiền, đại sứ quán giới thiệu chúng tôi đến ở trong một khu căn hộ do Giáo hội Công giáo thành lập tại Fribourg, cách Bern không xa. Về việc này chúng tôi cũng không có ý kiến gì, dù sao có chỗ ở là chúng tôi đã mãn nguyện rồi.

Tối hôm đó, chúng tôi lên xe tới Fribourg.

Khu căn hộ chúng tôi ở tên là căn hộ Saint-Justin, đã có vài sinh viên Trung Quốc ở đây, đều là khách quen. Trong đó có một vị là linh mục Công giáo, ba người kia thì người theo đạo Công giáo, người không. Họ đều đến nhà ga đón chúng tôi. Từ đó tôi làm khách trú tại đây mấy tháng liền.

Fribourg là một thành phố rất nhỏ. Dân số chỉ vài chục nghìn người, nhưng lại có một trường Đại học Công giáo khá nổi tiếng, còn có một thư viện tàng trữ rất phong phú, cũng có thể coi là một thành phố văn hóa. Thụy Sĩ là một quốc gia miền núi, Fribourg lại càng là một thành phố núi trong quốc gia miền núi đó. Địa thế trong thành phố còn coi là tương đối bằng phẳng, nhưng cứ ra khỏi thành phố là nơi nào cũng có vách đá cheo leo, có nơi cao tới mấy chục mét hoặc hơn. Giữa hai vách đá cách nhau vài chục đến hàng trăm mét thường xây một cây cầu dây văng, ô tô và người đi bộ đều có thể đi qua đó. Khi người đi bộ đi lại, cả cây cầu đung đưa, khi ô tô chạy qua, cả cây cầu rung chuyển, có khí thế như trời long đất lở. Nhìn từ trên cầu xuống dưới, hệt như nhìn từ máy bay xuống, khiến người ta chóng mặt hoa mắt.

Đa số cư dân ở nơi này đều nói tiếng Pháp. Thế nhưng ở vùng nông thôn, tôi lại thấy một số công trình kiến trúc cổ, khắc trên cột hoặc cửa sổ lại là tiếng Đức. Tôi đoán nơi này vốn là vùng nói tiếng Đức, sau đó không biết vì lý do gì mà người nói tiếng Đức chuyển đi, người nói tiếng Pháp chuyển tới. Thụy Sĩ vốn dĩ là một quốc gia đa dân tộc, ngôn ngữ chính thức có tới ba thứ là tiếng Đức, tiếng Pháp, tiếng Ý. Vì thế, người Thụy Sĩ phần lớn đều nắm vững vài ngôn ngữ. Lại vì Thụy Sĩ là vườn hoa thế giới, là thắng địa du lịch, tiếng Anh ở đây cũng rất phổ biến. Bà lão bán hoa trên đường phố thủ đô Bern cũng có thể nói vài thứ tiếng. Những chuyện này đều không có gì là mới lạ.

Trong khu căn hộ tôi ở, cũng có thể thấy rõ hiện tượng đa ngôn ngữ, đa dân tộc này. Ông chủ khu căn hộ là linh mục Charrière nói tiếng Pháp, còn người quản lý khu căn hộ lại là một linh mục người Áo nói tiếng Đức. Người này cao cực kỳ, rất biết đùa. Vừa gặp mặt ông đã nói: "Khi còn nhỏ đang tuổi lớn, lỡ sơ ý quên không dừng lại, thế là cứ cao mãi thế này đây!" Trong đạo Công giáo, nam linh mục có sự tự do rất lớn, ngoài việc không được phép kết hôn ra, các hoạt động ăn uống giải trí nơi trần thế ông đều có thể hưởng thụ, đặc biệt là rượu, nhiều tu viện Công giáo ở châu Âu đều có thể ủ được những loại rượu cực ngon. Ngược lại, đối với các nữ tu thì có khá nhiều hạn chế, hành động không được tự do cho lắm.

Linh mục Charrière, ông chủ khu căn hộ, chắc là khá có năng lực hoạt động. Không lâu sau khi tôi tới, ông đã được Giáo triều Vatican bổ nhiệm làm Tổng giám mục ba tỉnh của Thụy Sĩ. Để đảm bảo tính chân thực, tôi xin trích dẫn vài đoạn trong nhật ký thời đó:

Ngày 21 tháng 11 năm 1945

Ăn sáng xong là ra ngoài. Vì hôm nay là ngày nhậm chức của Tân Tổng giám mục Charrière, tôi đứng trước phủ Tổng giám mục nửa ngày, nhìn thấy các vị giám mục mặc áo đỏ từng người một lên xe đi mất. Đến cửa hàng bách hóa mua một chiếc vali nhỏ rồi quay về. Nói chuyện với Phùng và Hoàng. 11 giờ cùng ra ngoài đi xem diễu hành trong thành phố. Đến tận 12 giờ mới nghe thấy tiếng nhạc ở đằng xa, chẳng bao lâu sau đã thấy binh lính và cảnh sát, theo sau là sinh viên, từng đội từng đội đi qua, không biết đã bao lâu. Phía sau nữa là linh mục, quan chức chính phủ, giám mục các tỉnh. Cuối cùng là đại diện Giáo hoàng, Tổng giám mục Charrière, khoác trên mình những bộ lễ phục kỳ lạ, trông như lạt ma ở Bắc Kinh mặc lễ phục nhiều màu nhảy múa bắt quỷ. Gần 1 giờ, nghi lễ mới hoàn tất.

Hơn một tháng sau, vào ngày 25 tháng 12 năm 1945, tôi lại đến tham quan lần Tổng giám mục Charrière chủ trì thánh lễ đại thánh. Tôi xin trích một đoạn từ nhật ký ngày hôm đó:

Hôm nay Tổng giám mục Charrière lần đầu tiên chủ trì thánh lễ đại thánh, chúng tôi tới nhà thờ St. Nicolas, bên trong đã khá đông người. Sau một lúc, nghi lễ bắt đầu. Một nhóm linh mục đón Tổng giám mục Charrière vào, tấu nhạc, hát thánh ca, quỳ lạy, đủ mọi kiểu cách. Sau đó Tổng giám mục xuống khỏi bàn thờ, tới một gian nhỏ giống như cái lồng lớn để giảng đạo cho tín chúng. Giảng xong lại lên bàn thờ. Thánh lễ đại thánh mới thực sự bắt đầu, vẫn là cúi chào, hát thánh ca, quỳ lạy, đủ mọi kiểu cách, đến tận 11 giờ rưỡi mới xong.

Trên đây là ấn tượng và hồi ức cụ thể của một người ngoại đạo như tôi về Công giáo Thụy Sĩ. Trước và sau đó, tôi đều không có bất kỳ tiếp xúc nào với Công giáo. Có một vị linh mục Điền ở cùng khu căn hộ Saint-Justin đã có vài lần nói chuyện dài với tôi về vấn đề đức tin tôn giáo và Thượng đế, xem chừng là muốn "phát triển" tôi vào đạo. Đáng tiếc tôi là một kẻ tục tử không có chút tế bào tôn giáo nào, hay cũng có thể nói là không có nhu cầu tôn giáo nào cả, đành phụ tấm lòng tốt của ông. Sau giải phóng, tôi gặp lại ông ở Bắc Kinh, ông đã cởi bỏ tu phục đổi sang thường phục, lập gia đình rồi. Chúng tôi không còn nói chuyện dài, cũng không hỏi xem rốt cuộc chuyện đó là thế nào, mà cũng không tiện hỏi. Tôi chỉ biết than thở về sự thay đổi kịch liệt của kiếp người.

Tại Fribourg tôi còn có nhiều chuyện đáng nhớ, nổi bật nhất là quen được vài học giả người Đức và người Áo, tất nhiên đều là những người nói tiếng Đức. Đầu tiên phải kể đến là Giáo sư Fritz Kern. Ông vốn là giáo sư lịch sử của một trường đại học ở Đức — nhớ không nhầm là Đại học Bonn — tư tưởng tiến bộ, phản đối Đức Quốc xã, không thể ở lại quê hương được nữa, đành phải chạy sang Thụy Sĩ. Thế nhưng ở đây không tìm được vị trí giảng dạy đại học nào, Thụy Sĩ lại là nơi "gạo châu củi quế", phu nhân của ông trong tình thế không còn cách nào khác, đã đến làm bảo mẫu cho một linh mục ở vùng quê gần Fribourg. Vị linh mục này tính tình cực kỳ kỳ quặc, lại cực kỳ xấu, dân làng đặt cho ông ta biệt danh là Tempate (Cơn bão), miêu tả hình tượng cụ thể các đặc điểm của ông ta, hễ nổi giận là hệt như bão táp mưa sa. Làm bảo mẫu trong một gia đình chủ nhà như thế này, cảm giác sẽ ra sao, nghĩ là hiểu ngay. Thế nhưng vì miếng cơm manh áo, phu nhân giáo sư vốn thường không làm việc ở Đức, khi tới Thụy Sĩ, "dưới mái hiên nhà người khác, sao có thể không cúi đầu", cũng đành nhẫn nhục chịu đựng. Giáo sư đã ngoài năm mươi, nhưng tinh lực dồi dào, tính tình hào sảng, thể hiện rõ đặc điểm của người German. Chúng tôi bèo nước gặp nhau, có thể nói là quen biết từ lâu. Có một thời gian, hai chúng tôi gần như ngày nào cũng gặp, cùng nhau dịch "Luận Ngữ" và "Trung Dung". Ông có một kế hoạch viết lách cực kỳ đồ sộ, muốn viết một bộ "Lịch sử thế giới" dài hàng chục tập, bàn luận triệt để lịch sử, văn hóa các nước Trung Tây từ quan điểm lịch sử học so sánh và văn hóa học so sánh. Nghiên cứu kinh điển Trung Quốc cũng là để phục vụ cho kế hoạch đồ sộ này. Phong cách học thuật của ông thường khiến tôi nhớ tới những bậc "Universalgenie" (bậc thầy đa lĩnh vực) trong lịch sử nước Đức. Đôi khi tôi nói đùa với ông rằng ông mơ mộng quá nhiều, ông chỉ cười cho qua. Đôi khi ông nói tôi quá "Kritisch" (phê phán khắt khe), tôi tất nhiên cũng không lấy làm phiền. Từ đó có thể thấy mối quan hệ giữa chúng tôi hòa hợp đến mức nào. Hai vợ chồng ông đều rất quan tâm đến cuộc sống của tôi. Tôi ở Đức mười năm, không có tiền mua một chiếc áo khoác tử tế. Khi đến Thụy Sĩ đúng vào mùa đông, trên người tôi vẫn mặc chiếc áo khoác mua ở Trung Quốc mười một năm trước, vừa mỏng manh, vừa rách rưới. Họ chế giễu gọi nó là "Mnatelchen" (chiếc áo khoác nhỏ). Phu nhân giáo sư thấy áo tôi rách, đã khâu vá cho tôi vài lần, còn đan cho tôi một chiếc áo len. Tất cả những điều này khơi dậy cảm xúc gì trong lòng một kẻ tha hương cầu thực, lưu lạc nơi đất khách quê người hơn mười năm như tôi, mọi người nghĩ là biết ngay, không cần tôi phải kể thêm nữa. Trong nhật ký ngày 20 tháng 11 năm 1945, có đoạn viết thế này:

Giáo sư Kern khuyên tôi bằng mọi giá phải ở lại. Tôi mới quen ông không lâu, nhưng giữa chúng tôi lại nảy sinh tình cảm gần như vượt trên cả tình thầy trò, không khỏi lưu luyến ông. Ông cũng không nỡ để tôi đi. Tôi chỉ là kẻ đa sầu đa cảm, tất nhiên có đau khổ. Không biết tại sao ông trời lại tạo ra tôi thành một người như vậy?

Có thể thấy tình cảm của tôi với họ sâu đậm đến mức nào. Hai vợ chồng họ trở thành những người tôi không bao giờ quên trong suốt cuộc đời. Sau khi về nước tôi vẫn còn thư từ qua lại vài lần, về sau thì "thế sự hai phương mờ mịt". Đến nay mỗi khi nghĩ về họ, lòng tôi vẫn bồi hồi, nhớ nhung, vừa vui vừa khổ, thật là chua ngọt đắng cay, không nói rõ nổi là cảm giác gì.

Tiếp theo tôi nghĩ tới vài học giả người Áo như W. Schmidt, Koppers, v.v., đều là linh mục Công giáo. Họ đều là những nhà nhân chủng học, là những người lãnh đạo cái gọi là trường phái Vienna. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, nước Áo bị Đức Quốc xã thôn tính từ sớm, để tránh hung hiểm, họ trốn sang Thụy Sĩ, lập căn cứ tại một ngôi làng nhỏ tên là Froideville gần Fribourg, có một thư viện tàng trữ khá phong phú. Nhiều nhân vật quan trọng của trường phái này cũng tới đây tụ hội, đồng thời còn đón tiếp các học giả nước ngoài đến đây để tiến hành công việc nghiên cứu. Tôi gặp Giáo sư Kern lần đầu vào ngày 23 tháng 10 năm 1945, là tại một bữa tiệc của ông Neuwirth, chủ nhiệm khu căn hộ Saint-Justin. Lần gặp thứ hai là hai ngày sau tại viện nghiên cứu ở Froideville này. Cả hai lần đều gặp Giáo sư Koppers, lần thứ hai gặp thêm Giáo sư Schmidt và một học giả người Nhật tên là Numazawa. Schmidt từng dạy ở Đại học Phụ Nhân (Fu Jen Catholic University) ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ông dường như là thủ lĩnh trường phái nhân chủng học Vienna, tác phẩm nhiều ngang tầm người, có cả một hệ thống riêng về phân loại ngôn ngữ nhân loại trên thế giới, có danh tiếng vang dội trong giới học thuật quốc tế. Tôi qua lại với những người này, cảm nhận sâu sắc nhất là dù họ là linh mục nhưng không hề có "khí chất Thượng đế", khi nghiên cứu các tôn giáo khác cũng rất khách quan. Tôi cho rằng, họ xứng đáng là những học giả.

Nhờ sự giới thiệu của Giáo sư Kern, tôi còn quen được một chủ ngân hàng kiêm học giả người Thụy Sĩ tên là Sarasin. Ông là một tỷ phú nhưng rất yêu học vấn, đặc biệt quan tâm tới Ấn Độ học, vì thế đã lập nên một thư viện Ấn Độ học có quy mô khá lớn, hoan nghênh các học giả sử dụng sách của ông. Chắc có lẽ vì lý do này mà Giáo sư Kern giới thiệu tôi tới thăm ông. Ông sống ở Basel, cách Fribourg khá xa. Tôi đổi tàu, tới Basel, Giáo sư Kern đang đợi tôi ở đó. Chúng tôi cùng tới thăm Sarasin, xem qua số sách ông sưu tầm. Trong vườn hoa thế giới lại có một mảnh vườn Ấn Độ học như thế này, thật khá hiếm thấy. Ông mời chúng tôi uống trà, ăn bánh ngọt. Sau đó cáo từ ra về, tới nhà một mục sư từng sống ở Trung Quốc nhiều năm tên là Gelzer, ông ấy mời chúng tôi ăn tối. Lúc rời nhà ông ấy đã khá muộn, tới nhà ga hỏi thăm mới biết giờ này không còn chuyến tàu thẳng tới Fribourg. Tôi không còn cách nào, tùy tiện lên một chuyến tàu. Dù sao Thụy Sĩ là một quốc gia cực kỳ nhỏ, lên chuyến tàu nào cũng có thể tới đích. Thế nhưng, tôi mới tới nơi, không quen thuộc gì với Thụy Sĩ. Lên tàu xong, tôi chẳng phân biệt được nam bắc đông tây, chóng mặt quay cuồng. Ngoài cửa sổ tàu một màu đen kịt, chẳng nhìn thấy gì cả. Thế nhưng tôi biết, những núi rừng hồ nước kiều diễm đến mức kỳ diệu kia vẫn đang tồn tại ở đó, có lẽ còn đẹp hơn cả ban ngày, chỉ là người ta không nhìn thấy mà thôi. Còn bên trong toa tàu thì đèn sáng trưng, tiếng cười nói không dứt. Bản thân tôi dường như đã biến thành Alice lạc vào xứ sở thần tiên, không giống như đang ở trong thế giới loài người. Tình cờ ngồi cạnh tôi là một người đàn ông trung niên nói tiếng Đức, tôi thậm chí chưa kịp hỏi tên tuổi, quốc tịch của ông ấy đã bắt đầu trò chuyện nhiệt tình: ba câu bảy chữ, dường như đã trở thành bạn bè. Không biết thế nào, tôi lại nhắc đến việc linh mục Charrière ở Fribourg đã được thăng chức Tổng giám mục ba tỉnh. Chuyện này dường như giẫm phải "điểm huyệt" của người bạn mới này, ông ta lập tức phấn khích hẳn lên, tự xưng là tín đồ Tin Lành, chửi bới Công giáo xối xả, tiếng chửi dường như làm rung cả nóc toa tàu. Tôi không tin đạo nào cả, với Công giáo và Tin Lành lại càng là người ngoài cuộc. Tôi không có ý kiến gì để phát biểu. Ông ta thấy tôi không phản đối, lại càng phấn khích hơn. Sau khi tàu hỏa chạy lòng vòng khắp nước Thụy Sĩ suốt nửa đêm, cuối cùng cũng dừng lại tại ga Fribourg. Tôi không biết người bạn mới của mình định đi đâu. Ông ta nhất quyết đòi xuống tàu cùng tôi, đi tới một khách sạn, khăng khăng mời tôi uống rượu. Tôi không biết uống rượu, nhưng khó từ chối thịnh tình, đành bồi ông ta uống vài ly, đã hơi say khướt, đầu óc mơ màng chẳng biết làm thế nào quay về phòng, đặt lưng xuống là ngủ thiếp đi. Tỉnh dậy mở mắt ra, "nắng hồng đã cao ba trượng", người bạn kia của tôi dường như là con thần long thấy đầu mà không thấy đuôi, đã biến mất chẳng biết đi nơi nào. Tôi quay về khu căn hộ Saint-Justin, hồi tưởng lại những trải nghiệm đêm qua, cảm giác như có như không, như thực như mơ, chẳng lẽ mình vừa nằm một giấc mộng sao?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.