Học Vấn Nhân Sinh

Lượt đọc: 563 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xã Hội Cũ Và Xã Hội Mới

❊ ❊ ❊

Nếu chia cuộc đời tôi làm hai nửa, cách nói quen thuộc của tôi là, nửa đầu là xã hội cũ, kéo dài ba mươi tám năm. Nửa sau là xã hội mới, số năm hiện tại vẫn chưa thể xác định, tôi tạm thời chưa muốn lên Bát Bảo Sơn, tôi không thể đặt dấu chấm hết cho cuộc đời mình.

Tại sao lại chia làm hai nửa? Chắc chắn là vì cho rằng hai xã hội này khác biệt quá lớn, buộc phải vạch ra một lằn ranh ngăn cách ở giữa mới được. Thực tế, tôi cũng giống như những trí thức trung niên và lớn tuổi thời đó ở lại mà không ra nước ngoài hay đi Đài Loan, chúng tôi không hiểu gì về Đảng Cộng sản; đối với chủ nghĩa cộng sản cũng chẳng thấy ngưỡng mộ gì cho cam; nhưng đối với Quốc Dân Đảng thì chúng tôi biết rõ. Cho nên, việc Giải phóng quân tiến vào thành phố, chúng tôi rất hoan nghênh, trong lòng rất phấn khởi, hy vọng và cũng cảm thấy từ nay nhân gian đã đổi thay. Thời kỳ đầu giải phóng, chính trị trong sáng, đầy khí thế, nhiều biện pháp được lòng dân. Bao nhiêu bùn nhơ nước đục của xã hội cũ để lại đều được gột rửa sạch sẽ. Chúng tôi đều cảm thấy từ nay ngày lành đã đến, hạnh phúc đã đến với nhân gian.

Nhưng chúng tôi cũng có một quá trình thích nghi. Tâm trạng thực sự của những trí thức lớn tuổi hơn tôi, tôi không rõ. Còn về bản thân, lúc đó tôi mới bốn mươi tuổi, coi như vừa bước vào tuổi trung niên, nhưng những rào cản cần vượt qua trong lòng tôi thì không ít chút nào. Đi họp, hô những khẩu hiệu kiểu như "vạn tuế", ban đầu tôi không mở miệng nổi. Đến cả chuyện nhỏ như cởi bỏ trường bào để mặc Trung Sơn trang, tôi cũng cảm thấy vô cùng gượng gạo, có thể hình dung được sự khó khăn đó rồi đấy.

Đối với tôi, quá trình thích nghi này không dài, cũng không cảm thấy khó khăn gì đặc biệt, tôi bỗng chốc như biến thành một con người khác. Thấy tất cả mọi thứ đều tốt đẹp, đều lương thiện. Tôi thấy trời đặc biệt xanh, cỏ đặc biệt xanh mướt, hoa đặc biệt đỏ, núi đặc biệt xanh biếc. Cả Trung Quốc như nở rộ những đóa hoa hồng xinh đẹp, tiền đồ dân tộc Trung Hoa rạng rỡ vạn trượng, bản thân tôi như trẻ lại mười tuổi, thực sự trở thành một đứa trẻ lớn xác. Khi đi họp, khi diễu hành, hô khẩu hiệu, hô "vạn tuế", tiếng của tôi không nhỏ hơn bất cứ ai, nhiệt huyết của tôi không kém bất cứ ai. Giờ hồi tưởng lại, đó là thời kỳ vui vẻ nhất trong đời tôi.

Nhưng, nhìn lại bản thân, lại thấy mình chẳng được tích sự gì. Từ tận đáy lòng, tôi cho rằng mình là một "phái hái đào" chính hiệu. Nhân dân Trung Quốc đã đứng lên, bản thân mình cũng theo đó mà thẳng lưng dậy. Bất cứ tư tưởng nào kiểu như Giả Quế đều bị quét sạch. Tôi tận hưởng hạnh phúc của sự "giải phóng", thế nhưng tôi đã làm được việc gì? Tôi đã đóng góp được gì? Tôi quả thực không làm Hán gian, cũng không gia nhập Quốc Dân Đảng, không khuất phục trước phát xít Đức. Nhưng, khi những người con ưu tú của dân tộc Trung Hoa liều mình chiến đấu đẫm máu, hy sinh oanh liệt, thì tôi lại trốn ở xứ người cách vạn dặm, theo đuổi danh vọng và sự nghiệp của riêng mình. Việc đáng xấu hổ nhất trên đời này chẳng lẽ còn có gì hơn thế sao? Tôi cảm thấy vô cùng nhục nhã. Ngay cả chút học vấn gọi là - nếu thực sự có - cũng vô cùng đáng xấu hổ.

Tôi suy trước tính sau, đau đớn hối hận, cảm thấy mình có tội, thấy trí thức thật sự không sạch sẽ. Tôi dường như trở thành một tín đồ Cơ Đốc giáo, tin sâu sắc vào thuyết "nguyên tội". Trong suốt bao nhiêu năm, cảm giác "nguyên tội" này in sâu vào linh hồn tôi.

Lúc đó tôi thường nảy ra những ý nghĩ kỳ quặc, tôi hy vọng bánh xe thời gian quay ngược lại, quay về thời chiến tranh, cho tôi một cơ hội, để tôi lập công chuộc tội. Tôi nhất định sẽ không tiếc hy sinh tính mạng của mình, vì cách mạng, vì dân tộc. Tôi thậm chí còn có những ảo tưởng gần như điên rồ: Nếu lãnh tụ của chúng ta gặp nguy hiểm sinh tử, tôi nhất định sẽ đứng ra, dùng máu và tính mạng của mình để bảo vệ lãnh tụ.

Tôi đi đến đâu cũng tự thấy mình thấp kém, xấu hổ. Lúc đó tôi ngưỡng mộ, sùng bái nhất là ba loại người: cán bộ lão thành, Giải phóng quân và giai cấp công nhân. Đối với tôi, hình ảnh của họ là tối cao vô thượng, thần thánh không thể xâm phạm. Trong mắt tôi, họ đều là "những người đáng yêu nhất", là những người mà cả đời tôi học tập cũng không thể đuổi kịp.

Cứ như vậy, tôi mang trên lưng cây thập tự giá "nguyên tội" nặng nề, luôn sẵn sàng đào sâu tư tưởng bản thân, cải tạo tư tưởng tư sản của mình, thực sự xây dựng tư tưởng vô sản - ngoại trừ "không chút vị kỷ, chỉ biết vì người", đến tận hôm nay tôi vẫn không nói ra được tư tưởng vô sản là gì - lột xác thay da, làm lại cuộc đời. Gió mưa bão bùng, gập ghềnh trắc trở, lúc thì đường cùng bí lối, lúc thì hoa thắm liễu xanh, tôi đã đi qua ba mươi năm dài đằng đẵng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.