Chính phủ Nam Kinh khi đó có đặt một công sứ quán tại Thụy Sĩ. Hình như vào thời điểm đó, công sứ quán chính là cơ quan đại diện ngoại giao cấp cao nhất ở nước ngoài. Vì Thụy Sĩ nằm ở trung tâm châu Âu, lại không bị cuốn vào chiến tranh thế giới, nên công sứ quán ở đây nghiễm nhiên trở thành đại diện ngoại giao cho cả khu vực châu Âu. Việc chính phủ Nam Kinh vận động lưu học sinh về nước cũng lấy Thụy Sĩ làm địa điểm tập trung. Những nhân viên ngoại giao được phái đến đây dường như cũng có cấp bậc đặc biệt cao. Võ quan của sứ quán tại Thụy Sĩ từng có lúc là một trong số cái gọi là "Thập Tam Thái Bảo" dưới quyền Tưởng Giới Thạch, về sau trở thành nhân vật hiển hách giữ chức Tư lệnh Hải quân Đài Loan.
Cơ quan mà chúng tôi phải giao thiệp ở Thụy Sĩ chính là công sứ quán này.
Chúng tôi đến Thụy Sĩ vào ngày 9 tháng 10, tối hôm đó liền đi tàu hỏa tới Fribourg. Ngày hôm sau lại quay về Bern, buổi tối tham dự bữa tiệc mà sứ quán tổ chức để kỷ niệm cái gọi là "Ngày Song Thập". Lưu học sinh đến dự rất đông, chật kín cả khán phòng, họ đến từ nhiều quốc gia châu Âu, tạo nên khí thế "bát phương phong vũ hội trung châu" (gió mưa tám phương hội tụ về đất trung tâm). Tôi đã phải chịu cảnh "địa ngục đói kém" suốt mấy năm trời, nay đột nhiên được ăn những món cơm Trung Hoa tinh tế thế này, lòng đã chuẩn bị sẵn tâm thế ăn ngấu nghiến để bù đắp cho thỏa thích. Tuy nhiên, bác sĩ người Đức từng bảo với tôi rằng, con người sau khi bị đói lâu ngày, một khi có được thức ăn đầy đủ sẽ tự mất đi cảm giác no. Sau Thế chiến thứ nhất, ở Đức có không ít người đã chết vì bị bội thực như vậy. Tôi ghi nhớ những lời này, luôn cảnh giác, không dám ăn uống thả phanh. Nhưng dù vậy cũng đã thỏa cơn thèm được kha khá.
Kể từ sau đó, tôi sống ở Fribourg, không thường xuyên đến sứ quán. Thế nhưng, tôi dần dần biết được một vài tình hình bên trong sứ quán qua lời kể của các lưu học sinh cũ. Nội bộ nhân viên ở đó có mâu thuẫn. Trong tình hình bè phái phức tạp bên trong Quốc dân đảng, điều này là hoàn toàn không thể tránh khỏi. Nhưng sứ quán lại còn có mâu thuẫn với cả lưu học sinh. Chi tiết cụ thể tôi không rõ, chỉ nghe nói có một lần, một nhóm lưu học sinh đã đến sứ quán làm loạn, có lẽ nguyên nhân chủ yếu cũng là vì vấn đề kinh tế. Hình như vụ náo loạn đó diễn ra cực kỳ dữ dội, đến nỗi dây điện thoại cũng bị cắt đứt. Một vị quan chức kiểu như thư ký trong sứ quán, tay cầm súng lục từ trên lầu chạy xuống, đến cả cảnh sát Thụy Sĩ cũng phải được triệu tập đến. Theo thông lệ quốc tế, sứ quán Trung Quốc thuộc về Trung Quốc, người Thụy Sĩ không thể tùy tiện xông vào. Do đó, cảnh sát được mời đến chỉ có thể đứng ngoài làm khán giả, giống hệt tình cảnh thường thấy trong các tiểu thuyết cũ của Trung Quốc. Cuộc tranh đấu này thắng bại ra sao, tôi không có hứng thú tìm hiểu kỹ. Nhưng nó lại gây ảnh hưởng đến chúng tôi: Tại sao khi cần thiết, chúng ta không thử bắt chước xem sao?
Cơ hội như vậy quả nhiên đã đến. Nguyên nhân cũng là vì vấn đề kinh tế. Trong sứ quán có một vị tham tán vốn là lưu học sinh tại Đức, ông ta đặc biệt tỏ ra có cảm tình với mấy người chúng tôi vừa mới từ Đức sang. Có lẽ ông ta có chút mâu thuẫn với công sứ, sợ thiên hạ không loạn, luôn muốn xem công sứ làm trò cười. Một ngày nọ, ông ta lén mách với chúng tôi rằng chính phủ Nam Kinh vừa mới gửi sang mấy trăm ngàn đô la Mỹ, chuyên dùng để cứu trợ lưu học sinh tại châu Âu, rồi xúi giục chúng tôi mau mau đi đòi tiền. Chúng tôi tuổi trẻ khí thịnh, hơn nữa đô la Mỹ thì chẳng bao giờ là thứ chê cả, thế là chúng tôi đến sứ quán. Ban đầu, chúng tôi vẫn tỏ ra cực kỳ lễ phép, lời lẽ vô cùng chừng mực. Thế nhưng, một khi đã nhắc đến mục đích chính của chúng tôi: đòi tiền. Gương mặt vị công sứ kia lập tức lộ ra đủ loại vẻ mặt quái dị, cứ ấp a ấp úng, nói năng vòng vo. Trong nhật ký ngày 17 tháng 11 năm 1945, tôi đã viết về ấn tượng của mình đối với ông ta: "Vị công sứ này là đồ lưu ly trứng (loại trứng dễ vỡ, ý nói không có bản lĩnh), không cần bàn cãi nữa, e là đã mọc chân (sắp chạy) mất rồi. Hổ Văn nói ông ta nói chuyện không dùng não. Tôi nói ông ta là 'nan đắc hồ đồ' (giả vờ hồ đồ)." Đây chắc chắn không phải là một ấn tượng tốt. Ông ta cứ ấp úng, chúng tôi liền nổi nóng. Chúng tôi nói thẳng với ông ta rằng, tiền đô la đã chuyển từ trong nước sang, chuyện này chúng tôi biết rõ mười mươi, có muốn giấu cũng không giấu được. Lúc này, mặt ông ta bỗng biến sắc, dường như bắt đầu đổ mồ hôi, ông ta vô thức kéo ngăn kéo ra, liếc mắt nhìn vào bên trong. Tôi đoán, trong ngăn kéo nếu không giấu đô la Mỹ thì cũng là giấu sổ sách. Bất kể ông ta nhìn cái gì, cũng chẳng thể cứu vãn được tình cảnh khốn đốn của mình. Cuối cùng, ông ta đồng ý đưa đô la Mỹ cho chúng tôi. Nhưng có một yêu cầu, hy vọng chúng tôi đừng nói cho các lưu học sinh khác biết, đừng làm ầm ĩ lên. Chúng tôi gật đầu đồng ý, cầm lấy tiền đô la, nhưng vừa bước ra khỏi sứ quán là chúng tôi gặp ai cũng kể. Đây là tâm lý gì nhỉ? Lúc đó tôi không phân tích kỹ. Bảo là sợ thiên hạ không loạn thì có phần quá lời. E rằng chỉ là muốn đùa một vố nhỏ, không cho vị công sứ kia được thoải mái quá mức, chỉ vậy mà thôi.
Trong thời gian ở Thụy Sĩ, tôi đã nghe được rất nhiều câu chuyện hoặc truyền thuyết về sứ quán. Có người kể với tôi rằng, trong một buổi hội nghị nào đó do người Thụy Sĩ tổ chức, vị công sứ Trung Quốc được mời đến dự và phát biểu. Theo thông lệ ngoại giao, ông ta nên phát biểu bằng tiếng Trung rồi để phiên dịch viên chuyển sang tiếng Đức hoặc tiếng Pháp, cả hai thứ tiếng đó đều là quốc ngữ của Thụy Sĩ. Thế nhưng, vị đại nhân công sứ của chúng ta, chắc là muốn thể hiện, nên đã đích thân phát biểu bằng tiếng Đức. Nếu nói hay, nói đúng mực thì cũng chẳng có gì đáng trách. Nhưng ông ta lại không hề chuẩn bị bài phát biểu, tiếng Đức thì lại bập bõm. Như vậy tất yếu sẽ ra trò cười. Đặc biệt là trong bài phát biểu, ông ta cứ luôn miệng nói "das, das, das". Người Thụy Sĩ thì khó hiểu, vô cùng kinh ngạc. Những người Trung Quốc ban đầu cũng ngơ ngác không hiểu gì, sau đó bỗng nhiên vỡ lẽ: vị đại nhân công sứ của chúng ta là đang dịch sang tiếng Đức cái câu cửa miệng khi nói tiếng Trung mà nhất thời không nghĩ ra nên nói gì, đành phải nói liên hồi "Cái này, cái này, cái này...". Kiểu "vỡ lẽ" như thế này, người phương Tây làm sao mà có được. Người Trung Quốc thật có phúc.
Tôi còn nghe người ta kể rằng, trong một buổi tiệc chiêu đãi tại sứ quán, có một vị quan chức nào đó trong sứ quán, cũng giống như chúng tôi, sống mũi không cao, nhưng lại cứ thích học theo những người mũi cao phương Tây, đeo loại kính một mắt kẹp mũi, có lẽ cho rằng như vậy mới có phong độ. Khốn nỗi, Chúa trời đã tạo ra người Trung Quốc với sống mũi thấp, nên loại kính kẹp mũi rất khó mà kẹp chặt được. Thế là vị quan ngoại giao này đành phải nhíu mày mới miễn cưỡng giữ được chiếc kính trên sống mũi. Chỉ cần sơ sẩy một chút, khuôn mặt mà muốn lộ nụ cười là chiếc kính lập tức trượt khỏi sống mũi. Cứ thế, suốt cả buổi tối, vị quan ngoại giao tự cho là mình có phong độ này cứ nhíu mày, tiến lui tiếp chuyện giữa những quý ông mặc lễ phục đuôi tôm phẳng phiu và những quý bà đeo đầy trang sức lấp lánh. Thật là làm khó cho ông ta! Không chỉ có vậy, cũng trong buổi chiêu đãi đó, vị võ quan của chúng tôi, chắc là kiểu thiếu tướng gì đó, đã cài tấm huy chương mình nhận được lên ngực áo quân phục để phô trương uy phong. Nhưng, tấm huy chương nhỏ bé này lại chẳng chịu nghe lời, cứ thích giở quẻ, toàn lộn mặt trái ra đằng trước. Điều này tất nhiên làm giảm đi phần uy phong, là điều mà vị võ quan của chúng tôi tuyệt đối không cho phép. Thế là suốt cả buổi tối, ông ta cứ chăm chú để ý tấm huy chương này, nó vừa lộ mặt trái ra là ông ta lại lật nó ngược lại. Cá nhân tôi không có cái phúc đó, tôi không tận mắt chứng kiến màn biểu diễn đặc sắc này. Bạn hãy thử nhắm mắt tưởng tượng xem: tại một buổi tiệc chiêu đãi ngoại giao trang nghiêm long trọng, vị quan chức làm chủ nhà và vị võ quan, một người nhíu mày nhăn nhó, một người không ngừng lật tấm huy chương, đó là cảnh tượng gì chứ, bạn có thể không nhịn được cười không?
Những lời đồn đại khác còn rất nhiều, tôi không kể nữa.
Cơ quan mà chúng tôi giao thiệp chính là một sứ quán như vậy đấy. Tôi thực sự được mở mang tầm mắt, tăng thêm kiến thức. Quan trọng nhất là, chúng tôi đã thu được một kinh nghiệm vô cùng quý giá từ đó: đối phó với những nhà ngoại giao được phái ra từ Nam Kinh, dùng biện pháp cứng rắn sẽ hiệu quả hơn mềm mỏng. Khi chúng tôi thương lượng về chi phí và phương tiện đi lại từ Thụy Sĩ sang Pháp, chúng tôi đã áp dụng kinh nghiệm này và đã đạt được thành công.