Học Vấn Nhân Sinh

Lượt đọc: 563 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hoài Niệm Mẹ

❊ ❊ ❊

Tôi trong đời có hai người mẹ: một người là người mẹ đã sinh ra tôi; một người là người mẹ Tổ quốc.

Tôi mang đối với hai người mẹ này lòng kính trọng cao cả như nhau và tình yêu thương chân thành như nhau.

Tôi sáu tuổi thì rời mẹ ruột, đi lên thành phố ở. Giữa khoảng thời gian đó từng về quê hai lần, đều là để chịu tang, chỉ ở bên mẹ vài ngày, rồi lại trở về thành phố. Lần chia tay cuối cùng là tám năm, vào lúc tôi học đại học năm thứ hai, mẹ qua đời, chỉ sống hơn bốn mươi tuổi. Tôi khóc ròng mấy năm trời, ăn không ngon, ngủ không yên giấc. Tôi thật muốn đi theo mẹ xuống suối vàng. Nguyện vọng của tôi đã không thể thực hiện. Từ đó tôi trở thành đứa trẻ mồ côi không mẹ. Một đứa trẻ thiếu vắng tình mẫu tử là một con người không hoàn thiện về linh hồn. Tôi mang linh hồn không hoàn thiện ấy, ôm mối hận suốt đời. Hễ nghĩ đến mẹ là nước mắt tuôn không dứt, mấy chục năm vẫn như một ngày.

Nay đến nước Đức, đến thành phố nhỏ cô tịch Göttingen này, không biết vì lý do gì, mẹ cứ tần ngần vào trong mộng.

Người mẹ Tổ quốc của tôi, đây là lần đầu tiên tôi rời xa Người. Thời gian rời xa chỉ vỏn vẹn mấy tháng ngắn ngủi, không biết vì lý do gì, người mẹ này của tôi cũng thường xuyên vào trong mộng.

Để lưu giữ lại những cảm xúc chân thật lúc bấy giờ, tránh dùng cảm xúc của ngày hôm nay để sửa đổi cảm xúc của ngày ấy, bây giờ tôi không thuật lại, không miêu tả, mà chỉ trích ra mấy đoạn từ nhật ký hồi mới đến Göttingen:

Ngày 16 tháng 11 năm 1935

Chẳng mấy chốc bên ngoài đã tối mịt. Tôi cảm thấy thời khắc hoàng hôn này là thú vị nhất. Tôi không bật đèn, chỉ lặng lẽ đứng bên cửa sổ, nhìn bóng đêm dần dệt lên bầu trời, dệt lên những mái nhà đối diện. Tất cả đều chìm trong bóng tối mờ ảo. Lòng tôi thường hoạt động trở lại trong bầu không khí tĩnh lặng đến mức không thể tĩnh lặng hơn. Hoạt động này rất nhẹ nhàng, tôi gần như không biết là có hoạt động như thế. Tôi nghĩ đến quê hương, những người bạn cũ ở quê hương, trong lòng có chút chua xót, có chút hiu hắt. Thế nhưng sự hiu hắt này lại không giống với sự hiu hắt thông thường, nó ngọt ngào, đậm đà, mang một hương vị không thể diễn tả bằng lời, đậm đà đọng lại trong tim.

Ngày 18 tháng 11

Từ mấy ngày trước, bà chủ nhà đã nói với tôi rằng con trai bà hôm nay về nhà, từ trường về nhà, bà ấy vui mừng khôn tả... Nhưng con trai mãi vẫn không thấy về, sắc mặt bà ấy có chút thất vọng. Bà ấy lại nói, buổi tối vẫn còn một chuyến xe, biết đâu nó sẽ về. Tôi nhìn thần sắc của bà ấy, nghĩ đến người mẹ đang nằm dưới lòng đất nơi quê nhà của tôi, tôi thực sự muốn khóc! Bây giờ tôi mới biết, các bà mẹ kim cổ Đông Tây đều giống nhau cả!

Ngày 20 tháng 11

Bây giờ tôi thật sự nhớ nhà, nhớ quê hương, nhớ những người bạn ở quê hương. Có những lúc tôi nhớ đến mức gần như không thể chịu đựng nổi.

Ngày 28 tháng 11

Tôi ngả người ra ghế sô-pha, nghe tiếng gió lướt qua ngoài cửa sổ. Trong gió lẫn theo cả mưa. Sắc trời tối âm u như ban đêm. Trong lòng trăm mối tơ vò, lại nghĩ đến quê hương rồi.

Ngày 6 tháng 12

Mấy ngày gần đây, tâm trạng đã bình tĩnh hơn nhiều. Trước kia tôi thật sự cảm thấy hai năm quá dài đằng đẵng; đồng thời, ở đây bất luận là ăn mặc ở đi lại mặt nào cũng đều cảm thấy không thoải mái, cho nên hai năm này dường như cách gì cũng không thể chịu đựng nổi.

Từ cuốn nhật ký hồi mới đến Göttingen, tôi tạm thời trích dẫn mấy đoạn này. Trên thực tế, những nơi tương tự hãy còn không ít, từ mấy đoạn này cũng có thể thấy được phần nào. Tóm lại, tôi không muốn ở lại nước ngoài. Hễ nghĩ đến mẹ tôi và người mẹ Tổ quốc, thì lòng lại trào dâng, hoang mang lo sợ không yên suốt cả ngày, ý định ở lại nước ngoài đến cái bóng cũng chẳng có.

Mấy tháng sau, vào ngày 11 tháng 7 năm 1936, tôi viết một bài tản văn, nhan đề là "Tầm mộng". Đoạn mở đầu là:

Đêm mơ thấy mẹ, tôi khóc lóc tỉnh giấc. Tỉnh dậy muốn nắm bắt lại giấc mơ này thì giấc mơ đã sớm chẳng biết bay đi đâu mất tăm.

Phần dưới miêu tả cảnh tượng gặp lại mẹ trong mơ. Đoạn cuối là:

Hỡi trời! Đến một giấc mơ rõ mồn một cũng không cho tôi sao? Tôi thẫn thờ nhìn bầu trời xám xịt, trong làn nước mắt, hiện lên bóng hình của mẹ.

Khi còn ở trong nước, tôi chỉ hoài niệm, và cũng chỉ có thể hoài niệm một người mẹ. Bây giờ đã ra nước ngoài, trong nỗi hoài niệm của tôi đã có thêm một người mẹ Tổ quốc. Nỗi hoài niệm này, vào lúc mới đến Göttingen, vô cùng mãnh liệt. Về sau cũng chưa từng đứt đoạn. Nỗi hoài niệm đối với hai vị người mẹ này, đã luôn đồng hành cùng tôi trải qua mười năm ở Đức, mười một năm ở châu Âu.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.