Tại Thái Nguyên có một người đàn ông họ Vương. Một buổi sáng nọ, khi đang đi dạo bên ngoài, ông bắt gặp một thiếu nữ tay xách bọc đồ đang vội vã rảo bước một mình. Thấy nàng đi có phần khó khăn, Vương bèn bước nhanh hơn để bắt kịp, và nhận ra đó là một cô gái xinh đẹp chừng mười sáu tuổi. Động lòng trước vẻ đẹp ấy, ông bới hỏi xem nàng đi đâu mà sớm thế lại đi một mình.
– Kẻ tha hương như ngài – cô gái đáp – chẳng thể nào xoa dịu nỗi thống khổ của tôi; hà cớ gì phải nhọc công gặng hỏi? Vương liền nói: – Nỗi thống khổ gì thế? Tôi chắc chắn sẽ làm bất cứ điều gì có thể để giúp nàng. Nàng bèn thổ lộ: – Cha mẹ tôi vốn ham tiền, đã bán tôi làm thiếp cho một gia đình giàu có. Người vợ ở đó lại vô cùng ghen tuông, sáng tối đánh đập và sỉ nhục tôi. Tôi không sao chịu đựng nổi nên đành bỏ trốn.
Vương gặng hỏi xem nàng định đi đâu; cô gái liền đáp kẻ tha hương vốn chẳng có chốn dung thân cố định. Vương ngỏ lời: – Nhà tôi cách đây không xa; nàng nghĩ sao nếu đến đó ở? Nàng vui mừng ưng thuận; Vương liền xách gói đồ giùm nàng, dẫn đường về nhà mình. Chẳng thấy bóng ai ở nhà, nàng bèn hỏi gia đình Vương đâu cả; ông đáp rằng đó chỉ là thư phòng. Cô gái gật đầu: – Nơi này cũng đẹp lắm chứ; nhưng nếu ngài có lòng tốt muốn cứu mạng tôi, thì chớ để lộ chuyện tôi đang ở đây.
Vương hứa sẽ giữ kín bí mật cho nàng, thế là nàng ở lại đó mấy ngày mà chẳng ai hay biết gì. Sau đó, ông đem chuyện kể lại với vợ; người vợ sợ cô gái là người của gia đình thế quyền nào đó, bèn khuyên ông nên đuổi đi. Thế nhưng, Vương nhất quyết không chịu. Cho đến một hôm, khi ra trấn, ông tình cờ gặp một đạo sĩ. Vị đạo sĩ nhìn ông đầy kinh ngạc, hỏi ông vừa gặp phải thứ gì. Vương đáp: – Tôi có gặp gì đâu.
Đạo sĩ liền bảo: – Lạ thật, ngài đã bị ma ám rồi, sao lại nói là không gặp gì? Nhưng Vương vẫn khăng khăng phủ nhận, vị đạo sĩ đành bỏ đi và lẩm bẩm: – Thật là kẻ ngốc! Có những kẻ sắp chết đến nơi rồi mà vẫn không hay biết. Lời ấy khiến Vương hoảng hốt; thoạt đầu ông nghĩ đến cô gái, nhưng rồi lại tự nhủ một thiếu nữ xinh đẹp thế kia thì sao lại là yêu ma được, và bắt đầu nghi ngờ rằng đạo sĩ nọ chỉ cố tình hù dọa để kiếm chác.
Khi Vương trở về, cửa thư phòng đang đóng kín và ông không sao vào được, điều này khiến ông thấy có điều gì đó bất thường. Vì vậy, ông bèn trèo tường vào trong và thấy cửa căn phòng phía trong cũng đang khép chặt. Lén lút bước đến gần, ông nhìn qua ô cửa sổ và kinh hoàng thấy một con quỷ gớm ghiếc, mặt xanh nanh nhọn như lưỡi cưa, đang trải một tấm da người lên giường rồi dùng cọ vẽ lên đó. Con quỷ đoạn vứt cây bút cọ đi, rũ tấm da ra hệt như cách người ta rũ chiếc áo khoác, rồi khoác lên người; và kì lạ thay, tấm da bỗng biến thành cô gái.
Hoảng sợ tột độ, Vương cắm cổ chạy đi, cúi gầm mặt tìm kiếm vị đạo sĩ mà ông chẳng biết đã đi về đâu. Cuối cùng ông tìm thấy đạo sĩ đang ở ngoài đồng, bèn quỳ sụp xuống van xin ngài cứu mạng. Đạo sĩ bảo: – Đáng lẽ ra phải đuổi cổ nó đi, nhưng chắc con yêu tinh ấy phải khốn cùng lắm mới phải đi tìm kẻ thế mạng; vả lại, ta cũng chẳng đành lòng làm hại sinh linh nào.
Tuy nhiên, ngài vẫn đưa cho Vương một chiếc phất trần lông ngựa, dặn ông treo nó lên cửa phòng ngủ, và hẹn gặp lại ở đền Thanh Tế. Vương trở về nhà nhưng không dám bước vào thư phòng; ông bèn treo chiếc phất trần ở cửa phòng ngủ, và chẳng bao lâu sau thì nghe thấy tiếng bước chân bên ngoài. Quá sợ hãi không dám động đậy, ông bảo vợ ra ngó thử; và người vợ nhìn thấy cô gái đang đứng trân trân nhìn chiếc phất trần, tỏ vẻ e dè không dám bước qua.
Nàng ta nghiến răng kèn kẹt rồi bỏ đi; nhưng chỉ một lát sau lại quay lại, bắt đầu chửi rủa: – Đạo sĩ kia, ngươi đừng hòng dọa được ta. Ngươi tưởng ta chịu buông tay món hời đã cầm chắc trong tay hay sao? Nói đoạn, nàng xé nát chiếc phất trần ra thành từng mảnh, tung cửa xông thẳng vào giường, rạch ngực Vương moi lấy trái tim rồi bỏ đi.
Vợ Vương thét lên kinh hãi, người hầu liền cầm đèn chạy vào; nhưng Vương đã chết từ lúc nào, trông vô cùng thảm thương. Người vợ sợ đến chết khiếp, chẳng dám khóc to vì sợ phát ra tiếng động; và hôm sau, bà sai em trai của Vương đi tìm vị đạo sĩ. Vị đạo sĩ nổi trận lôi đình, quát lớn: – Ta rủ lòng thương ngươi là vì điều này sao, hỡi con quỷ cái kia? Ngài lập tức cùng em chồng Vương quay lại căn nhà, nhưng cô gái đã biến mất tự bao giờ chẳng ai hay biết.
Vị đạo sĩ ngẩng đầu nhìn quanh bốn phía rồi phán: – May thay, nó chưa đi xa đâu. Ngài bèn hỏi ai ở trong những gian phòng phía nam, em trai Vương đáp rằng mình ở đó; nghe vậy, đạo sĩ khẳng định con quỷ đang trốn ở chính nơi ấy. Em trai Vương sợ tái mặt, quả quyết rằng không thể có chuyện đó; vị đạo sĩ bèn hỏi liệu có người lạ nào đến nhà không. Cậu ta đáp mình đã đến đền Thanh Tế nên không rõ tình hình; nhưng cậu lập tức đi dò la ngay, và chỉ một lát sau đã quay lại báo rằng có một bà lão xin vào làm hầu hạ mọi việc trong nhà và đã được vợ cậu nhận vào làm.
– Chính là ả ta – đạo sĩ nói khi em trai Vương cho biết mụ ta vẫn đang ở đó; thế là tất cả cùng nhau lên đường đến ngôi nhà. Vị đạo sĩ cầm thanh kiếm gỗ, đứng giữa sân giam hô lớn: – Yêu tinh hèn hạ, hãy trả lại phất trần cho ta!
Trong khi đó, mụ mụ bộc vô cùng hoảng sợ, tìm cách tháo chạy ra cửa; nhưng đạo sĩ vung gươm đánh một nhát khiến mụ ngã lăn kềnh ra đất. Tấm da người rơi ra, để lộ nguyên hình là một con quỷ gớm ghiếc. Mụ nằm đó rên hừ hừ như lợn, cho đến khi đạo sĩ vung thanh kiếm gỗ chém đứt đầu. Lúc bấy giờ, xác mụ biến thành một cột khói dày đặc cuồn cuộn bốc lên từ mặt đất. Đạo sĩ liền lấy một chiếc bầu hồ lô chưa mở nút ném thẳng vào giữa đám khói. Có tiếng hút vang lên, toàn bộ cột khói bị thu sạch vào trong bầu; đoạn đạo sĩ nhanh tay nút chặt lại rồi giắt vào túi.
Còn tấm da người, vốn vẫn còn nguyên vẹn từ lông mày, đôi mắt cho đến bàn tay, bàn chân, cũng được ngài cuộn tròn lại như một bức cuốn thư. Ngài đang định rời đi thì vợ Vương giữ lại, đẫm nước mắt van nài ngài cứu sống chồng mình. Đạo sĩ bảo ngài không thể làm được chuyện đó; nhưng người vợ cứ quỳ rạp dưới chân ngài, khóc lóc thảm thiết cầu xin giúp đỡ.
Trầm ngâm một hồi lâu, đạo sĩ mới đáp: – Pháp lực của ta không với tới điều cô cầu xin. Bản thân ta không thể cải tử hoàn sinh; nhưng ta sẽ chỉ cho cô một người làm được điều đó, nếu cô thành tâm cầu khẩn thì sẽ thành công. Vợ Vương hỏi vị đạo sĩ đó là ai; ngài liền đáp: – Trong trấn có một kẻ điên ngày ngày tha thẩn lê la nơi bùn đất. Cô hãy đến đó, quỳ rạp xuống trước mặt hắn và van xin sự giúp đỡ. Dù hắn có lăng mạ, cô cũng tuyệt đối không được tỏ thái độ tức giận.
Em trai Vương biết rõ người mà đạo sĩ nhắc tới, bèn từ biệt ngài rồi cùng chị dâu lên đường tìm kiếm.
Họ tìm thấy kẻ khốn khổ ấy đang lải nhải bên lề đường, người ngợm bẩn thỉu đến mức họ phải gom hết can đảm mới dám đến gần. Vợ Vương quỳ gối tiến lại gần; kẻ điên liền liếc nhìn nàng bằng ánh mắt tà dâm, quát lên: – Đồ mỹ nhân, mày mê mẩn ta đấy à? Vợ Vương nghẹn ngào kể lại rõ sự tình, nhưng hắn chỉ cười cợt đáp: – Chồng thiếu gì mà phải tìm kiếm. Sao cứ phải làm cho kẻ chết sống lại làm gì?
Thế nhưng vợ Vương vẫn một mực van xin hắn giúp đỡ; lúc bấy giờ hắn mới lẩm bẩm: – Thật là lạ đời, thiên hạ cứ đến nhờ ta cải tử hoàn sinh cứ như ta là vua dưới âm phủ vậy. Nói rồi, hắn dùng gậy quất cho vợ Vương một trận nhừ tử. Nàng cắn răng chịu đựng không thốt một lời giữa lúc đám đông hiếu kỳ vây quanh ngày một đông. Sau đó, hắn móc ra một viên thuốc gớm ghiếc bắt nàng nuốt xuống; lúc này thì nàng thực sự suy sụp và hoàn toàn không sao nuốt nổi. Thế nhưng cuối cùng nàng cũng ráng chịu đựng mà nuốt trôi.
Bấy giờ kẻ điên mới hét lên: – Sao mày yêu tao thế nhỉ! – rồi đứng dậy bỏ đi, chẳng thèm ngó ngàng gì đến nàng nữa. Họ vừa khóc lóc van xin vừa bám theo hắn vào một ngôi đền, nhưng hắn đã biến mất tus lúc nào, mọi nỗ lực tìm kiếm đều vô vọng.
Chìm đắm trong giận dữ và hổ thẹn, vợ Vương trở về nhà, ôm thi thể chồng khóc lóc thảm thiết, vô cùng ân hận vì những việc mình đã làm và chỉ muốn chết quách đi cho rồi. Nợ nần gì cái cảnh này chứ, nàng tự nhủ rồi bắt đầu chuẩn bị khâm liệm cho chồng – điều mà chẳng một người hầu nào dám bén mảng lại gần – và tự tay khâu lại vết thương ghê rợn đã cướp đi sinh mạng ông.
Trong lúc đang loay hoay làm việc, thỉnh thoảng lại bị ngắt quãng bởi những tiếng nấc nghẹn ngào, nàng bỗng cảm thấy cổ họng nghẹn ứ một cục thịt, chỉ một lát sau thì có tiếng "bóp" một cái văng ra ngoài, rơi thẳng vào vết thương trên ngực người chồng đã chết. Nhìn kỹ lại, nàng nhận ra đó chính là một trái tim con người; và rồi nó bắt đầu phập phồng đập, tỏa ra một làn hơi ấm áp tựa khói.
Vô cùng kinh ngạc và phấn khích, nàng vội vã khép da thịt lại, dùng hết sức lực ép chặt hai mép vết thương vào nhau. Chỉ một lát sau, nàng đã mỏi nhừ cả tay, thấy làn hơi ấm vẫn rò rỉ qua các kẽ hở, nàng bèn xé một dải lụa băng bó thật chặt lại, đồng thời xoa bóp khắp cơ thể chồng và đắp chăn ấm để máu huyết lưu thông trở lại.
Đến nửa đêm, nàng dở chăn ra kiểm tra thì thấy hơi thở đã phả ra từ mũi; và đến sáng hôm sau thì chồng nàng đã thực sự sống lại. Chỉ có điều tâm trí ông vẫn còn hoảng loạn như vừa tỉnh dậy sau cơn ác mộng và có cảm giác đau nhói ở ngực. Nơi vết thương cũ giờ chỉ còn lại một vết sẹo nhỏ bằng đồng tiền xu, và chẳng bao lâu sau thì mờ dần rồi biến mất.
