"Và liệu số phận chuyến tàu này sẽ tùy thuộc vào ánh mắt kém cỏi này

Tim đập thình thịch, đầu óc ngập tràn những ý nghĩ cần có thời gian và sự tĩnh lặng để sắp xếp lại cho ngăn nắp, Mary vội vã rảo bước về nhà. Cô giống như một kẻ vừa tìm thấy viên ngọc quý mà chưa thể ngay lập tức định giá được nó, nhưng vội vã giấu đi báu vật cho đến một giờ phút yên tĩnh nào đó để có thể ngẫm ngợi về những tiềm năng mà việc sở hữu nó mang lại. Cô giống như một kẻ tìm ra chiếc chìa khóa lụa dẫn đến một khu vườn hạnh phúc, nắm chắc quyền lực trong tay, nhưng lại phải kiên nhẫn chờ đợi trước khi được bước vào mê cung ấy.

Nhưng chưa có viên ngọc nào, chưa có khu vườn hạnh phúc nào lại từng quý giá đối với một kẻ keo kiệt hay một người đang yêu đến thế, bằng niềm tin lúc này đang ngập tràn trong tâm trí Mary: rằng sự vô tội của Jem có thể được chứng minh mà không cần phải liên lụy đến bất kỳ sự nghi ngờ nào đối với con người kia — con người đáng thương ấy, quá đỗi thân thương dẫu cho tội lỗi tày trời — người mà cô không dám nghĩ đến phần trách nhiệm của hắn trong vụ việc tàn nhẫn này. Bởi vì nếu cô làm thế, một câu hỏi khủng hoảng sẽ hiện lên — nếu mọi chuyện đều chống lại Jem vô tội, nếu thẩm phán và bồi thẩm đoàn đưa ra bản án với cái giá treo cổ đang lờ mờ hiện ra ở phía trước, thì cô phải làm gì với kiến thức kinh hoàng mà mình đang nắm giữ? Chắc chắn là không thể kết tội cha mình — thế mà — thế mà — cô thà cầu xin cho bản thân được chìm vào sự bất tỉnh hạnh phúc của cái chết hoặc sự điên loạn, còn hơn là phải tự mình trả lời câu hỏi khủng khiếp đó.

Nhưng giờ đây, một con đường dường như đang mở ra, ngày càng trở nên sáng sủa hơn. Cô thầm cảm ơn vì mình đã nghĩ đến lời khai ngoại phạm, và càng biết ơn hơn vì đã dễ dàng tìm ra manhبح về tung tích của Jem vào đêm khốn khổ ấy. Ánh sáng rực rỡ mà hy vọng mới mang lại cho mọi thứ dường như cũng khiến cô biết ơn vì thời điểm phiên tòa được ấn định từ sớm. Sẽ rất dễ dàng để bắt gặp Will Wilson trên đường anh ta trở về từ đảo Man, chuyến đi mà anh ta dự định sẽ kết thúc vào thứ Hai; và đến thứ Ba, mọi chuyện sẽ được làm sáng tỏ — tất cả những gì cô dám mong ước được làm sáng tỏ.

Cô vẫn phải thu thập lại suy nghĩ và làm tươi mới trí nhớ của mình để sắp xếp cách gặp Will — bởi cô không thể phó mặc cho sự may rủi của những lá thư; phải tìm ra chỗ trọ của anh ta khi ở Liverpool; phải cố gắng nhớ tên con tàu mà anh ta sẽ đi: và càng ngẫm nghĩ về những điểm này, cô càng thấy việc xác định những chi tiết nhỏ nhặt nhưng quan trọng ấy khó khăn biết bao. Vì bạn cũng biết đấy, Alice — người có trí nhớ rõ ràng và mạnh mẽ về mọi vấn đề mà trái tim bà quan tâm — đang nằm liệt giường trong trạng thái gần như bất tỉnh; còn Jane Wilson thì (theo cách nói của riêng bà, vô cùng biểu cảm đối với người dân vùng Lancashire) đang "mụ mẫm," nghĩa là hoang mang, lạc lối giữa sự hỗn loạn của những suy nghĩ sợ hãi và đau khổ; không thể tập trung tư tưởng; và ngay cả trong những lúc bình thường nhất, mọi hành tung của Will cũng chẳng mấy quan trọng đối với bà (hoặc bà làm bộ là thế), vì bà quá ghen tị với bất cứ thứ gì làm phân tán sự chú ý khỏi viên ngọc quý giá của đời bà, đứa con trai độc nhất Jem. Thế nên Mary cảm thấy vô vọng trong việc thu thập bất kỳ thông tin nào về kế hoạch của người thủy thủ từ phía bà.

Vậy, cô có nên hỏi chính Jem không? Không! Cô hiểu anh quá rõ. Cô cảm nhận được sâu sắc rằng cho đến lúc này, anh hoàn toàn có trong tay khả năng tự minh oan bằng cách đổ lỗi cho người khác. Và sự im lặng từ chối làm điều đó của anh đã khẳng định với cô điều mà cô chưa bao giờ nghi ngờ: kẻ sát nhân được an toàn trước mọi lời cáo buộc từ phía anh. Nhưng mặt khác, cô sợ rằng anh cũng sẽ không đồng ý với bất kỳ bước đi nào có thể chứng minh sự vô tội của chính mình. Dù sao đi nữa, cô cũng không thể tham khảo ý kiến của anh. Anh đã bị chuyển đến Kirkdale, và thời gian thì gấp rút. Lúc này đã là giữa trưa thứ Bảy. Và ngay cả khi có thể đến gặp anh, cô tin là mình cũng sẽ không làm thế. Cô khao khát được tự mình làm tất cả; được trở thành người giải thoát, người cứu rỗi cho anh; giành lại sự sống cho anh — dẫu cô có thể không bao giờ lấy lại được tình yêu đã mất của anh — bằng chính những nỗ lực của mình. Và ôi! làm sao cô có thể gặp anh để thảo luận về một đề tài mà cả hai đều biết ai là kẻ nhúng tay vào vũng máu; mà tên của kẻ ấy lại không thể được thốt lên bởi bất kỳ ai trong hai người, bởi vì dẫu mang bao lỗi lầm và tội ác, hắn vẫn được cả hai yêu thương đến nhường nào.

Đột nhiên, khi cô đã từ bỏ ý định cố gắng nhớ lại, cái tên con tàu của Will lóe lên trong tâm trí cô.

The John Cropper.

Anh đã gọi tên nó, cô chắc chắn như vậy, suốt từ đầu. Anh đã gọi tên nó trong cuộc trò chuyện với cô vào buổi tối thứ Năm cuối cùng, định mệnh ấy. Cô lặp đi lặp lại cái tên ấy hết lần này đến lần khác, vì nỗi sợ lo lắng rằng mình sẽ lại quên mất nó. The John Cropper.

Và rồi, như thể đang tự đánh thức mình khỏi một cơn mơ màng kỳ lạ, cô nghĩ đến Margaret. Còn ai có thể lưu giữ mọi chi tiết nhỏ nhặt liên quan đến Will tốt hơn Margaret, bây giờ khi mà Alice đã hoàn toàn thờ ơ với mọi mục đích sôi động của cuộc sống?

Cô vừa đi được đến bước suy nghĩ này thì một người hàng xóm bước vào; người mà họ thường gửi gắm chìa khóa nhà mỗi khi cả Mary và cha cô vắng nhà, và do đó, người phụ nữ này mặc nhiên đứng ra trả lời mọi câu hỏi cũng như nhận tất cả tin nhắn mà bất kỳ người bạn nào có thể để lại khi thấy cửa nhà khóa kín.

"Có cái này cho cô đây, Mary! Một viên cảnh sát vừa mang đến."

Một mảnh giấy da.

Nhiều người có sự sợ hãi đối với những mảnh giấy da đầy bí ẩn ấy. Tôi là một người như vậy. Mary lại là một người khác. Tim cô chùng xuống khi cầm lấy nó và nhìn vào nét chữ có vẻ bất thường — dẫu khá rõ ràng — nhưng chẳng mang lại ý nghĩa gì cho cô, hay đúng hơn là tâm trí cô tự đóng cửa lại, từ chối tiếp nhận bất kỳ ý niệm nào, điều mà suy cho cùng lại là bằng chứng cho thấy cô phần nào đã ngờ ngợ về ý nghĩa đang chờ đợi mình.

"Cái gì thế ạ?" cô hỏi, bằng một giọng nói mà mọi sức lực và nhựa sống dường như đã rút cạn.

"Ứ chịu! Sao tao biết được? Viên cảnh sát bảo lát chiều sẽ ghé lại xem mày đã nhận được chưa. Ổng có vẻ không muốn để lại đâu, dẫu tao đã nói tao là ai, và chuyện tao giữ chìa khóa lẫn nhận tin nhắn ra sao rồi đấy."

"Nó nói về cái gì vậy ạ?" Mary lại hỏi, vẫn bằng giọng khàn đặc, yếu ớt ấy, và lật qua lật lại tờ giấy trên những đầu ngón tay, như thể cô sợ phải tự làm cho mình hiểu rõ ý nghĩa của nó.

"Chà! Mày thì đọc được chữ nghĩa chứ tao thì chịu, thế nên thật buồn cười khi tao lại phải đi kể cho mày nghe. Nhưng chồng tao bảo đó là trát đòi hầu tòa để mày ra làm chứng chống lại Jem Wilson, trong phiên tòa tại Đại hình Liverpool."

"Xin Chúa thương xót con!" Mary thốt lên yếu ớt, mặt cắt không còn một giọt máu.

"Thôi nào cô nương, đừng có suy sụp thế chứ. Những gì mày có thể nói cũng chẳng giúp ích hay cản trở được gì nhiều đâu, vì người ta bảo thế nào hắn cũng bị treo cổ thôi; và chắc chắn một điều là thằng kia mới chính là người yêu của mày mà."

Nhưng Mary lúc này đã vượt ra ngoài mọi nỗi đau mà lời nói này có thể gây ra nếu ở một thời điểm khác. Tâm trí cô đang bận rộn vẽ ra trong đầu viễn cảnh khủng khiếp của cuộc gặp gỡ sắp tới giữa họ — không phải là cách những người yêu nhau gặp nhau nếu họ gặp lại nhau!

"Thôi!" người hàng xóm nói, thấy việc ở lại với một người chẳng màng gì đến lời nói hay sự hiện diện của mình là vô ích; "mày cứ bảo cảnh sát là mày đã nhận được tờ giấy quý giá của ổng nhé. Ổng cứ đinh ninh là tao sẽ giữ nó cho riêng tao cơ đấy; ổng là người đầu tiên nghi ngờ tao về chuyện chuyển tin nhắn hay thư từ đấy. Chào nhé."

Bà bước ra khỏi nhà, nhưng Mary chẳng hề hay biết. Cô cứ ngồi ngẩn ngơ với mảnh giấy da trong tay.

Đột nhiên cô vùng đứng dậy. Cô sẽ mang nó đến chỗ Job Legh và nhờ ông giải thích ý nghĩa thực sự của nó, vì chắc chắn không thể là như thế được.

Thế là cô đi, nghẹn ngào thốt lên những lời hỏi han.

"Đó là một trát đòi hầu tòa," ông đáp, vừa lật qua lật lại mảnh giấy da với phong thái của một nhà sành sỏi; vì Job rất thích những từ ngữ đao to búa lớn, những thủ tục nhà luật, và thậm chí còn tự cho mình có chút ít tư cách của một luật sư nhờ vào chút kiến thức nhặt nhạnh được từ một tập sách cũ của Blackstone mà ông từng mua ở một hàng sách vỉa hè.

"Trát đòi hầu tòa — đó là gì ạ?" Mary thở dốc, lòng vẫn đầy hồi hộp.

Job bị ấn tượng bởi giọng nói của cô, một giọng nói đã thay đổi, đầy bi thương, và nheo mắt nhìn khuôn mặt cô qua cặp kính.

"Trát đòi hầu tòa chẳng qua là thế này, cháu yêu ạ. Đó là lệnh triệu tập cháu đến tham dự và trả lời những câu hỏi có thể được đặt ra liên quan đến phiên tòa xét xử James Wilson về tội mưu sát Henry Carson; tóm lại là thế, chỉ là được diễn đạt một cách tao nhã hơn dành cho những ai biết trân trọng giá trị của ngôn ngữ. Ta đây cũng từng làm nhân chứng rồi; chẳng có gì đáng sợ lắm đâu; nếu chúng hách dịch, thì cháu cứ việc hách dịch lại, ăn miếng trả miếng với chúng."

"Chẳng có gì đáng sợ lắm đâu!" Mary lặp lại, nhưng với một giọng điệu hoàn toàn khác hẳn.

"Ừ, cô bé tội nghiệp ạ, ta hiểu sự tình rồi. Ta dám cá là cháu sẽ phải trải qua một phen khó khăn đấy; nhưng hãy vững vàng lên. Cháu chẳng có mấy thứ để kể cho chúng nghe đâu, những thứ mà có thể ngả về bên này hay bên kia. Không chừng! biết đâu cháu lại giúp ích được cho nó chút ít, vì khi chúng nhìn thấy cháu, chúng sẽ nhanh chóng hiểu ra vì sao nó lại bị sự ghen tuông dắt mũi; bởi vì cháu là một sinh linh xinh đẹp, Mary, và chỉ cần nhìn khuôn mặt cháu là chúng sẽ thấu hiểu bí mật về sự cuồng si của một chàng trai, từ đó mà dễ dàng châm chước hơn."

"Ôi! Job, ông vẫn không tin cháu khi cháu nói anh ấy vô tội sao? Thật đấy, thề có Chúa là cháu có thể chứng minh điều đó; anh ấy đã ở cùng Will suốt đêm hôm đó; thật đấy, thề có Chúa là thế, Job!"

"Con bé ngốc! Cháu có lời của ai để chứng thực điều đó?" Job nói với vẻ đầy thương cảm.

"Thì! mẹ anh ấy đã nói với cháu, và cháu sẽ tìm Will ra làm chứng. Nhưng, ôi! Job" (cô bật khóc nức nở), "thật cay đắng nếu ông không chịu tin cháu. Làm sao cháu có thể minh oan cho anh ấy trước những người xa lạ, khi mà những kẻ quen biết anh ấy, và đáng lẽ phải yêu thương anh ấy, lại kiên quyết chống lại việc anh ấy vô tội như thế?"

Job nói với giọng trang nghiêm: "Chúa chứng giám cho, ta không hề chống lại việc nó vô tội. Ta sẵn sàng dâng hiến nửa quãng đời còn lại của mình trên cõi đời này — ta sẵn sàng dâng hiến tất cả, Mary (và nếu không vì tình yêu ta dành cho đứa cháu gái mù lòa tội nghiệp của mình, thì chúng cũng chẳng phải món quà gì to tát), nếu ta có thể cứu được nó. Cháu từng nghĩ ta là kẻ nhẫn tâm, Mary, nhưng bản chất ta không phải kẻ vô tình, và ta sẽ giúp cháu nếu có thể; ta sẽ làm thế, dù đúng hay sai," ông nói thêm; nhưng bằng một giọng nhỏ nhẹ, rồi húng hắng ho để giấu đi những lời vừa thốt ra ngay sau đó.

"Ôi, Job! Nếu ông chịu giúp cháu," Mary thốt lên, khuôn mặt bừng sáng trở lại (dẫu đó chỉ là một tia nắng yếu ớt giữa mùa đông), "hãy bảo cháu phải nói gì khi chúng tra hỏi; cháu sẽ hoảng loạn đến mức [46] chẳng biết phải trả lời thế nào mất."

Chú thích 46:

"Gloppened," hoảng sợ.

(Hết chú thích)

"Cháu chẳng làm gì tốt hơn là nói sự thật được đâu. Người ta vẫn bảo sự thật là trên hết; và chắc chắn là thế khi người ta phải giao du với bọn luật sư; bởi vì chúng sắc sảo và ranh ma đến mức sớm muộn gì cũng moi được sự thật ra, và điều đó khiến thiên hạ trông như những kẻ ngốc nghếch, khi sự thật bất đắc dĩ phải phơi bày sau những lời dối trá."

"Nhưng cháu không biết sự thật; ý cháu là — cháu không thể nói rõ ý mình; nhưng cháu chắc chắn rằng, nếu cháu bị giam cầm, bị hàng trăm con người nhìn chằm chằm vào, và bị hỏi dẫu chỉ là một câu hỏi đơn giản nhất, cháu cũng sẽ trả lời sai bét nhè cho mà xem; nếu chúng hỏi cháu có gặp ông vào ngày thứ Bảy, hay thứ Ba, hay bất kỳ ngày nào đi nữa, chắc cháu đã quên sạch sành sanh và nói ngay những điều đáng lẽ không nên nói."

"Thôi nào, thôi nào, đừng có nhét những ý nghĩ đó vào đầu; người ta gọi đó là bệnh 'thần kinh' đấy, và cứ bàn đi tính lại về chúng chẳng ích gì đâu. Margaret kìa! Phước cho con bé! Nhìn kìa Mary, con bé dò dẫm bước đi khéo léo làm sao."

Job quay sang ngắm nhìn đứa cháu gái đang dò dẫm từng bước cân bằng, có tiết tấu, gần như bước theo nhịp điệu âm nhạc khi con bé băng qua đường.

Mary co rúm người lại như thể vừa hứng chịu một đợt gió lạnh — co rúm lại khi đối mặt với Margaret! Cô gái mù với sự điềm tĩnh, sự ít nói của mình, dường như là một vị quan tòa nghiêm khắc; sự lắng nghe của cô bé sẽ trở thành một gông cùm kìm hãm niềm tin tưởng chân thành đang bắt đầu khơi dậy sự đồng cảm trong lòng Job. Mary tự biết mình có lỗi; cô cảm nhận rõ những sai lầm của mình trong từng thớ thịt của trái tim; nhưng thà rằng những lỗi lầm ấy bị mang ra bàn tán, dẫu là bằng những lời quở trách khắc nghiệt nhất, còn hơn là bị đối xử bằng thái độ lạnh băng mà Margaret đã dành cho cô vào sáng hôm ấy.

"Mary đến kìa," Job nói, dường như muốn xoa dịu cô cháu gái, "đến ăn chung với chúng ta một bữa cơm đạm bạc, vì ta dám cá là từ sáng đến giờ nó chẳng thèm nghĩ đến chuyện nấu nướng gì cho bản thân; trông nó nhợt nhạt và xanh xao như một bóng ma."

Câu nói ấy đánh thức tinh thần hiếu khách, vốn vô cùng mạnh mẽ và ấm áp ở phần lớn những người chẳng có mấy trong tay, nhưng lại đặt hết cả tấm lòng háo hức và tử tế vào những điều nhỏ nhặt ấy. Margaret bước về phía Mary với cử chỉ chào đón, và thái độ tử tế hơn rất nhiều so với buổi sáng.

"Thôi nào Mary, cậu thừa biết ở nhà mình chẳng có gì ăn đâu," Job giục giã.

Và Mary, người ngợm mệt mỏi, kiệt sức, với một trái tim đang oằn mình vì những nỗi niềm khác nên chẳng còn thiết tha bướng bỉnh nữa, đã rút lại lời từ chối.

Họ lặng lẽ ăn bữa trưa; bởi vì đối với tất cả mọi người, việc cất lời lúc này là một sự cố gắng, và sau một vài lần thử mở lời, họ lại chìm vào sự im lặng.

Khi bữa ăn kết thúc, Job lại khơi mào câu chuyện mà ai nấy đều canh cánh trong lòng.

"Cậu thanh niên tội nghiệp ở Kirkdale đó sẽ cần một luật sư để đảm bảo bọn chúng không bắt nạt mà phải đối xử công bằng với nó. Cậu đã nghĩ đến chuyện đó chưa?"

Mary chưa hề nghĩ tới, và cô chắc chắn rằng mẹ anh cũng chưa.

Margaret xác nhận phỏng đoán sau của cô.

"Tớ vừa ở đó về, và thím Jane tội nghiệp trông cứ ngẩn ngơ như người mất hồn; quá nhiều nỗi đau ập đến với thím ấy cùng một lúc. Có lúc thím ấy đinh ninh rằng thế nào nó cũng bị treo cổ; nhưng nếu tớ hùa theo hướng đó, thím ấy lại nổi đóa lên (tội nghiệp) và bảo rằng bất chấp người ta nói gì, vẫn có những kẻ có thể và sẽ chứng minh nó vô tội. Thế nên tớ chẳng biết đường nào mà lần với thím ấy cả. Duy chỉ có một điều thím ấy kiên định nhất, là luôn miệng khẳng định nó vô tội."

"Đúng chất của một người mẹ!" Job nói.

"Thím ấy ám chỉ Will, khi nhắc đến những kẻ có thể chứng minh nó vô tội. Nó đã ở cùng Will vào tối thứ Năm, đi bộ cùng Will một đoạn đường hướng về Liverpool; vấn đề bây giờ là phải tóm được Will và buộc anh ta chứng minh điều này." Mary nói, giọng điềm tĩnh xuất phát từ sự quyết tâm kiên định trong mục đích của cô.

"Đừng đặt quá nhiều kỳ vọng vào điều đó, cháu yêu," Job nói.

"Cháu có đặt kỳ vọng vào nó," Mary đáp, "bởi vì cháu biết đó là sự thật, và cháu định sẽ tìm cách chứng minh điều đó, dù chuyện gì xảy ra đi nữa. Bất cứ điều gì ông nói cũng không thể làm nhụt chí cháu đâu, Job, thế nên ông đừng có cố làm thế. Ông có thể giúp, nhưng không thể ngăn cản cháu làm điều mà cháu đã quyết tâm."

Họ tôn trọng sự cương quyết trong quyết định của cô, và Job gần như đã xuôi theo niềm tin của cô khi thấy cô kiên định hành động vì nó như thế nào. Ồ! Con đường chắc chắn nhất để cải đạo niềm tin của chúng ta, bất kể đó là gì — liên quan đến những điều nhỏ nhặt hay lớn lao — chính là khi nó được nhìn nhận như một nguyên tắc thúc đẩy, thứ mà chúng ta không bao giờ chệch hướng! Khi người ta thấy rằng, thay vì chỉ nói lời hoa mỹ, nó được hiện thực hóa vào cuộc sống và chi phối mọi hành động!

Mary lấy lại can đảm khi bản thân cô linh cảm rằng mình đã lay chuyển được ít nhất là một người trong số các bạn của cô.

"Bây giờ thì tôi đã rõ ngần này chuyện," cô tiếp lời, "anh ấy ở cùng Will khi phát ra tiếng súng — (cô không sao thốt lên nổi câu 'khi vụ án mạng được thực hiện', khi nhớ ra ai là kẻ mà cô có mọi lý do để tin rằng đã tước đi mạng sống người khác). Will có thể chứng minh điều này. Tôi phải tìm cho ra Will. Anh ấy mãi đến thứ Ba mới nhổ neo. Vẫn còn đủ thời gian. Anh ấy sẽ quay lại từ nhà người chú trên đảo Man vào thứ Hai. Tôi phải gặp anh ấy ở Liverpool vào ngày hôm đó, kể cho anh ấy nghe chuyện gì đã xảy ra, rằng Jem tội nghiệp đang vướng vào vòng lao lý, và rằng anh ấy phải đứng ra làm chứng ngoại phạm, tính đến thứ Ba. Tất cả những điều này tôi có thể và sẽ làm, dẫu có lẽ lúc này tôi vẫn chưa hình dung rõ ràng lắm cách thức ra sao. Nhưng chắc chắn Chúa sẽ giúp tôi. Khi tôi biết mình đang làm điều đúng đắn, tôi sẽ không sợ hãi gì nữa mà sẽ phó thác trọn vẹn vào Ngài; bởi vì tôi đang hành động vì một người vô tội và tốt bụng, chứ không phải vì bản thân mình, kẻ đã phạm phải bao lầm lỗi. Tôi chẳng còn sợ hãi gì khi nghĩ đến Jem, người tốt bụng đến nhường nào."

Cô dừng lời, nghẹn ngào vì cảm xúc dâng trào trong lồng ngực. Margaret lại bắt đầu yêu quý cô; nhìn thấy ở cô một con người ngọt ngào, nhiều khuyết điểm, bốc đồng nhưng đáng yêu như cô từng biết ở Mary Barton ngày trước, nhưng nay lại mang thêm nhiều phẩm chất cao quý, sự tự tin và mục đích sống rõ ràng hơn.

Mary lại cất lời.

"Bây giờ tôi đã biết tên con tàu của Will — The John Cropper; và tôi biết nó chuẩn bị đi Mỹ. Biết được điều đó cũng là một manh mối. Nhưng tôi quên mất, nếu như tôi từng nghe qua, rằng anh ấy trọ ở đâu tại Liverpool. Anh ấy từng nhắc đến bà chủ nhà trọ của mình như một người phụ nữ tốt bụng, đáng tin cậy; nhưng nếu anh ấy có nhắc tên bà, thì nó đã trôi tuột khỏi trí nhớ của tôi rồi. Cậu có thể giúp tôi không, Margaret?"

Cô khẩn khoản nhờ cậy bạn mình một cách điềm tĩnh và cởi mở, như thể hoàn toàn nhận thức được và thừa nhận mối dây liên kết không lời đang gắn kết Margaret và Will lại với nhau; cô hỏi Margaret theo đúng cách mà cô sẽ dùng để hỏi một người vợ xem chồng cô ấy đang cư ngụ ở đâu. Và Margaret đáp lại bằng một giọng điềm tĩnh không kém, chỉ có hai đốm đỏ ửng trên gò má là tố cáo sự xao động nội tâm bên trong.

“Anh ấy trọ ở nhà bà Jones, khu Milk-House Yard, rẽ từ phố Nicholas. Anh ấy đã trọ ở đó từ khi bắt đầu đi biển; tớ tin đó là một người phụ nữ khá đàng hoàng.”

"Thôi được, Mary! Tớ sẽ cầu nguyện cho cậu," Job nói. "Ta không thường xuyên cầu nguyện đều đặn, dẫu ta hay thì thầm vài lời với Chúa khi ta vô cùng hạnh phúc hay đau khổ; ta hay bắt gặp chính mình cất lời cảm ơn Ngài vào những lúc không ngờ tới khi tìm được một con côn trùng quý hiếm hay có một ngày đẹp trời để đi dã ngoại; nhưng ta không kiềm chế được, cũng giống như khi ta trò chuyện với một người bạn vậy. Nhưng lần này ta sẽ cầu nguyện đều đặn cho Jem và cho cả cháu nữa. Và Margaret chắc chắn cũng thế. Dù vậy, cô bé ạ, cháu nghĩ sao về việc thuê luật sư? Ta biết một người, ông Cheshire — người khá có hứng thú với mảng côn trùng — và là một tay rất tử tế. Ông ấy và ta đã đổi mẫu vật cho nhau không biết bao nhiêu lần khi cả hai có bản trùng lặp. Ông ấy nhất định sẽ giúp ta một tay. Ta sẽ đi đội nón lên và ghé thăm ông ấy đây."

Nói là làm.

Margaret và Mary bị bỏ lại một mình. Và điều này dường như kéo trở lại cảm giác gượng gạo, nếu không muốn nói là xa cách.

Nhưng Mary, bị kích thích đến mức độ can đảm bất thường, là người đầu tiên phá vỡ sự im lặng.

"Ôi, Margaret!" cô nói, "tớ thấy — tớ cảm nhận được cậu nghĩ tớ đã hành xử sai lầm thế nào; chắc chắn cậu không thể nghĩ tớ tồi tệ hơn những gì tớ tự nghĩ về mình lúc này, khi đôi mắt tớ đã mở ra." Đến đây những tiếng nấc nghẹn ngào làm đứt quãng giọng cô.

"Thôi nào," Margaret bắt đầu, "tớ không có quyền —"

"Có chứ, Margaret, cậu có quyền phán xét chứ; cậu không thể tránh được điều đó; chỉ là trong phán xét xin hãy nhớ đến lòng thương xót, như Kinh Thánh đã dạy. Cậu, người luôn luôn tốt bụng, sao có thể hiểu được việc lúc đầu lầm đường lạc lối một chút thì dễ dàng biết bao, và rồi để quay đầu lại thì khó khăn nhường nào. Ôi! Tớ nào đâu có ngờ khi lần đầu tiên cảm mến những bài diễn văn của anh Carson, mọi chuyện lại kết thúc thế này; có lẽ là cái chết của người mà tớ yêu hơn cả sinh mạng."

Cô bật khóc nức nở. Những cảm xúc kìm nén suốt cả ngày nay cuối cùng cũng tìm được lối thoát. Nhưng kìm chế bản thân lại bằng một nỗ lực mạnh mẽ, và ngước nhìn Margaret đầy van lợp như thể đôi mắt điềm tĩnh, vô cảm kia có thể nhìn thấy khuôn mặt đang khẩn khoản của mình, cô nói thêm,

"Tớ không được khóc; tớ không được gục ngã; sẽ có đủ thời gian cho việc đó sau này, nếu như — tớ chỉ muốn cậu nói những lời dịu dàng với tớ thôi, Margaret, vì tớ đang vô cùng, vô cùng đau khổ; đau khổ hơn bất kỳ ai có thể thấu hiểu; đôi khi tớ tưởng tượng rằng mình còn đau khổ hơn cả những gì đáng phải nhận — nhưng điều đó là sai phải không, Margaret? Ôi! Tớ đã làm sai, và tớ đang bị trừng phạt; cậu không thể tưởng tượng được là bao nhiêu đâu."

Ai có thể cưỡng lại giọng nói ấy, những âm điệu đầy bi thương và nhún nhường ấy? Ai có thể từ chối sự tử tế mà cô đang van xin một cách ăn năn nhường ấy? Không phải Margaret. Sự thân thiện xưa cũ đã quay trở lại. Cùng với nó, có lẽ, là sự dịu dàng nhiều hơn nữa.

"Ôi, Margaret, cậu có nghĩ anh ấy có thể được cứu không; cậu có nghĩ họ có thể kết tội anh ấy nếu Will đứng ra làm chứng không? Đó chẳng phải là một lời khai ngoại phạm tốt sao?"

Margaret im lặng giây lát không đáp.

"Ôi, nói đi chứ! Margaret," Mary sốt ruột hỏi.

"Tớ chẳng biết gì về luật pháp hay lời khai ngoại phạm cả," Margaret đáp nhẹ nhàng; "nhưng Mary ạ, như ông đã nói, chẳng phải cậu đang đặt quá nhiều kỳ vọng vào những gì thím Jane Wilson đã kể cho cậu về việc anh ấy đi cùng Will sao? Tội nghiệp thím ấy, tớ nghĩ thím ấy đã mất trí rồi, vì lo lắng, canh cánh và quá nhiều phiền muộn; và ai có thể trách được chứ? Hoặc có lẽ Jem đã nói dối thím ấy rằng mình đi cùng Will để che mắt thiên hạ thì sao."

"Cậu không hiểu Jem," Mary vừa nói vừa vội vã đứng phắt dậy khỏi ghế, "hoặc nếu không thì cậu đã chẳng nói thế."

"Tớ hy vọng mình sai; nhưng thử nghĩ xem, Mary ạ, có bao nhiêu bất lợi đang chống lại anh ấy. Phát súng được bắn ra từ khẩu súng của anh ấy; chính anh ấy là kẻ đã đe dọa anh Carson không lâu trước đó; anh ấy vắng nhà vào đúng thời điểm đó, như chúng ta đã biết, và tớ rất sợ rằng sẽ có ai đó bị triệu tập để chứng minh điều đó; và chẳng có ai khác để chia sẻ sự nghi ngờ với anh ấy cả."

Mary thở dài sườn sượt.

"Nhưng, Margaret, anh ấy không làm việc đó," Mary lại quả quyết.

Margaret tỏ vẻ vẫn chưa bị thuyết phục.

"Tớ thấy mình chẳng làm được gì tốt đẹp khi nói điều đó cả, vì chẳng ai trong các cậu tin tớ, và tớ sẽ không nói lại cho đến khi tớ chứng minh được. Sáng thứ Hai tớ sẽ đi Liverpool. Tớ sẽ có mặt ở đó theo dõi phiên tòa. Ôi trời ơi! Trời đất ơi! Và tớ sẽ tìm cho ra Will; và rồi, Margaret, tớ nghĩ cậu sẽ phải hối hận vì đã cứng đầu về chuyện của Jem như thế."

“Đừng có bốc đồng thế, Mary thân mến; tớ sẵn sàng đánh đổi rất nhiều thứ để được thấy mình là kẻ sai. Và bây giờ tớ sẽ nói thẳng thắn nhé. Cậu sẽ cần tiền đấy. Mấy tay luật sư đó chẳng khác nào miếng bọt biển hút sạch tiền bạc; chưa kể đến việc cậu lùng sục tìm Will, rồi tiền chi phí ở lại Liverpool, vân vân và vân vân. Cậu phải lấy một ít tiền tiết kiệm mà tớ cất trong cái ấm trà cũ ấy. Cậu không có quyền từ chối, vì tớ đưa nó cho Jem, chứ không phải cho cậu; cậu phải dùng nó vào việc của anh ấy."

"Tớ biết — tớ hiểu rồi. Cảm ơn cậu, Margaret; dù thế nào thì cậu vẫn là một người tử tế. Tớ nhận nó vì Jem; và tớ sẽ tận dụng nó hết sức có thể cho anh ấy. Nhưng không lấy hết đâu; đừng tưởng tớ lấy tất nhé. Họ sẽ trả tiền chi phí ăn ở cho tớ mà. Tớ sẽ lấy cái này," cô nhận lấy một đồng sovereigns từ khoản tiền tiết kiệm mà Margaret vừa lấy ra từ chỗ quen thuộc trong tủ chén. "Ông của cậu sẽ trả tiền cho luật sư. Tớ sẽ chẳng dính líu gì đến ông ta hết," cô rùng mình khi nhớ lại những lời của Job về biệt tài của luật sư trong việc sớm muộn gì cũng tìm ra sự thật, và khi cô nhớ đến bí mật mà cô đang phải che giấu.

"Trời ạ! Đừng làm quá lên thế chứ," Margaret nói, cắt ngang lời cảm ơn của Mary. "Đôi khi tớ nghĩ điều răn ấy có hai mặt; và rằng chúng ta có thể nói rằng, 'Hãy để người khác đối xử với bạn như cách bạn muốn đối xử với họ,' bởi vì lòng kiêu hãnh thường ngăn cản chúng ta mang lại niềm vui lớn cho người khác, khi không để họ được tử tế lúc tấm lòng họ đang khao khát được giúp đỡ; và khi chính chúng ta cũng ước mong được làm y như thế nếu ở vào hoàn cảnh của họ. Ôi! Đã bao nhiêu lần tớ bị tổn thương khi nghe người ta lạnh lùng bảo rằng đừng bận tâm đến những nỗi buồn hay lo lắng của họ, trong khi tớ nhìn thấy họ đang đau khổ tột cùng và chỉ muốn được an ủi họ. Chúa Giê-su của chúng ta còn không từ chối việc để người khác phục vụ Ngài, bởi vì Ngài biết điều đó mang lại hạnh phúc nhường nào khi được làm điều gì đó cho người khác. Đó là công việc hạnh phúc nhất trên đời."

Mary đã quá chú tâm vào những gì đang diễn ra ngoài đường phố nên không tập trung lắm vào những điều Margaret đang nói. Từ chỗ ngồi của mình, cô có thể nhìn ra ngoài cửa sổ khá rõ ràng, và cô bắt gặp hình ảnh một quý ông đang đi cạnh Job, rõ ràng là đang trò chuyện rất nghiêm túc với ông, với vẻ sắc sảo và thấu đáo đủ để ra dáng một vị luật sư. Job đang dùng ngón trỏ giơ cao và toàn bộ cử chỉ để chỉ dẫn điều gì đó cần chú ý; rồi ông chỉ tay và gật đầu băng qua đường về phía nhà mình, như thể đang thuyết phục người bạn đồng hành bước vào. Mary sợ hãi lỡ như ông ấy bước vào thật, và cô sẽ phải chịu một màn tra khảo chéo cánh gắt gao hơn những gì cô từng trải qua trước đó, về lý do tại sao cô lại chắc chắn đến vậy rằng Jem vô tội. Cô sợ ông ấy đang tiến đến; người đàn ông bước vài bước về phía chỗ đó. Không! Chỉ để nhường đường cho một đứa trẻ đang chập chững bước đi mà nãy giờ Mary không để ý. Giờ thì Job túm lấy ve áo ông ta, tỏ vẻ thân mật đến mức nhiệt tình. Vị quý ông trông có vẻ "sốt ruột muốn chuồn" nhưng vẫn nhịn nhục theo cách khiến Mary đâm ra có cảm giác thiện cảm với ông ta bất chấp nghề nghiệp của ông. Sau đó là một tràng những lời dã biệt cuối cùng, được đáp lại bằng những cái gật đầu ngắn ngủn và vài từ đơn; rồi vị khách lạ bước đi với tốc độ nhanh gấp bội, còn Job thì băng qua đường với một vẻ tự đắc đầy mãn nguyện trên khuôn mặt nhân hậu.

"Thế nào! Mary," ông nói khi bước vào, "ta đã gặp luật sư rồi, nhưng không phải ông Cheshire đâu nhé; các phiên tòa mưu sát xem ra không phải sở trường của ông ấy. Nhưng ông ấy đã đưa cho ta một mảnh giấy giới thiệu sang một tay luật sư khác; một gã khá cừ, chỉ có điều nói hơi nhiều; ta suýt chẳng chêm vào được câu nào vì hắn cứ ngắt lời ta liên tục. Dù sao thì ta cũng vừa điểm lại những ý chính với hắn ta; có lẽ cháu thấy chúng ta chứ? Ta muốn hắn ta ghé qua đây tự mình nói chuyện với cháu cơ, Mary, nhưng hắn đang vội; và hắn bảo lời khai của cháu cũng chẳng nặng ký là bao ở đây hay ở đâu khác. Hắn sẽ đi chuyến tàu sớm nhất vào sáng thứ Hai để tới các phiên tòa đại hình, và sẽ gặp Jem để nghe đầu đuôi sự tình từ chính miệng nó, hắn đã đưa cho ta địa chỉ rồi đây, Mary, và cháu cùng Will phải đến gặp hắn (đặc biệt là Will) vào lúc hai giờ chiều thứ Hai nhé. Cháu đã ghi nhớ chưa, Mary? Cháu phải đến gặp hắn ở Liverpool vào lúc hai giờ chiều thứ Hai đấy?"

Job có lý do để nghi ngờ liệu cô đã hiểu rõ ý mình chưa; bởi vì tất cả những chi tiết tỉ mỉ này, những sự sắp xếp thỏa đáng theo như ông nghĩ, dường như chỉ càng đẩy hoàn cảnh thực tế mà cô đang vướng vào lún sâu hơn vào tâm trí Mary. Chúng thuyết phục cô rằng mọi thứ là thật chứ không phải một giấc mơ, điều mà cô vừa chìm vào trong vài phút khi ngồi ở chiếc ghế quen thuộc thuở nào, cơ thể được tận hưởng sự nghỉ ngơi, vóc dáng được duy trì bởi thức ăn, và lắng nghe giọng nói điềm tĩnh của Margaret. Quý ông mà cô vừa nhìn thấy sẽ sớm gặp và tra hỏi Jem chỉ trong vài giờ tới, và kết quả sẽ ra sao?

Thứ Hai: đó là ngày kia, và vào thứ Ba, lằn ranh sinh tử sẽ trở thành hiện thực phũ phàng đối với người cô yêu; hoặc không thì cái chết sẽ trở thành một sự thật khủng khiếp đối với cha cô.

Thảo nào Job cứ lặp đi lặp lại những ý chính:

"Thứ Hai; đúng hai giờ, nhớ nhé, và đây là danh thiếp của hắn. 'Ông Bridgenorth, số 41, đường Renshaw, Liverpool.' Hắn sẽ trọ ở đó."

Job ngừng nói, sự im lặng kéo Mary bừng tỉnh để cất lời cảm ơn ông.

"Ông thật tử tế, Job ạ; rất tử tế. Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, ông và Margaret cũng đừng bỏ rơi cháu nhé."

"Thôi nào! Thôi nào, cô bé; đừng có nản lòng, ngay lúc ta bắt đầu lấy lại can đảm chứ. Hắn có vẻ rất xem trọng lời khai của Will. Các cháu chắc chắn chứ, hai cô gái, rằng không có sự nhầm lẫn nào về Will chứ?"

"Cháu chắc chắn," Mary nói, "anh ấy đã đi thẳng từ đây, với mục đích đến thăm chú của mình ở đảo Man và sẽ quay về vào tối chủ nhật, sẵn sàng cho con tàu nhổ neo vào thứ Ba."

"Tớ cũng chắc chắn," Margaret nói. "Và tên con tàu là The John Cropper, anh ấy trọ ở chỗ tớ đã dặn Mary trước đó. Cậu đã ghi lại chưa, Mary?" Mary liền viết nó vào mặt sau tấm danh thiếp của ông Bridgenorth.

"Anh ấy không mấy mặn mà gì với chuyến đi," cô vừa viết vừa nói, "vì anh ấy chẳng biết gì nhiều về người chú của mình và bảo chẳng thèm quan tâm nếu không bao giờ phải biết thêm nữa. Nhưng anh ấy bảo họ hàng vẫn là họ hàng, lời hứa vẫn là lời hứa, thế nên anh ấy cứ đi dăm bữa nửa tháng rồi mọi chuyện cũng qua đi."

Margaret phải đi tập hát trong thị trấn; thế nên, dẫu không nỡ rời xa và phải ở lại một mình, Mary vẫn nói lời tạm biệt với những người bạn của mình.

Chú thích 46:

❀ ❀ ❀