"Nghĩ cho cùng, suốt cả đêm dài đằng đẵng này,

Và lúc này, Mary đang ở đâu?

Lòng Job hẳn đã vơi đi biết bao gánh nặng nếu ông có thể nhìn thấy cô; bởi ông đang vô cùng lo lắng cho cô, và suốt đêm dài ấy, không biết bao nhiêu lần ông tự trách mình và trách cô; trách cô vì cái tội bướng bỉnh, và trách sự mềm yếu của bản thân khi đã nhượng bộ cái bướng bỉnh ấy, lúc cô khăng khăng đòi chính là người bám theo và tìm ra Will.

Cũng như Job, cô chẳng nằm ngủ chút nào suốt đêm đó; nhưng ít ra cô đang ở dưới một mái nhà đáng tin cậy, giữa những con người tử tế dẫu bề ngoài có phần thô kệch.

Cô không hề phản kháng khi lão lái đò tóm chặt lấy tay cô để chắc rằng cô sẽ đi theo hắn, xuyên qua những lối đi chật chội ở bến tàu rồi rẽ vào những con hẻm lạ hoắc. Cô lủi thủi bước theo sau hắn, cái đầu mụ mẫm chẳng còn nghĩ ngợi nổi mình đang đi đâu, chỉ thấy nhẹ nhõm (theo một cách vô hồn, nặng nề) khi có ai đó đang quyết định thay cho mình.

Hắn dẫn cô đến một ngôi nhà cổ kính, nhỏ xíu đến mức khó tin, được cất từ lâu lắm rồi, trước cả khi phần còn lại của con phố mọc lên, mang đậm dáng dấp của một thị trấn miền quê nằm giữa con hẻm huyên náo. Hắn kéo xềnh xệch cô vào gian nhà trước; và phần nào trút bỏ được nỗi sợ để mất cô dọc đường, hắn quát lớn:

"Đó!" — vỗ một cái bốp rõ kêu vào lưng cô.

Căn phòng sáng sủa và ấm cúng đã đánh thức Mary (có lẽ cái tát nhẹ vào lưng cũng góp phần không nhỏ), và cô chợt thấy ngượng ngùng khi phải giải thích sự hiện diện của mình trước một cụ bà lanh lợi đang xoay sở bên lò sưởi lúc cô bước vào. Lão lái đò tỏ ra vô cùng thản nhiên, chẳng thèm giải thích lấy một lời, cứ thế kéo ghế của riêng mình ngồi xuống, nhai thuốc lào, và nhìn Mary với vẻ mãn nguyện không giấu giếm, nửa như kẻ thắng trận vừa bắt được tù binh, nửa như thách thức cô dám bỏ trốn.

Bà cụ, cũng là vợ hắn, đứng yên tay cầm cái kẹp lò, chờ được cho biết vị khách không mời mà chồng mình vừa dẫn về là ai; nhưng khi nhìn kỹ, má cô gái bỗng ửng đỏ rồi tái ngoét đi không còn giọt máu; một lớp màng mờ phủ lấy đôi mắt, và bấu víu lấy chiếc tủ chén để đứng vững trong căn phòng nóng bức đang quay cuồng, cô ngã khuỵu xuống sàn.

Cả hai vợ chồng vội vàng lao đến đỡ cô. Họ vực cô dậy khi cô vẫn đang bất tỉnh, lão đỡ cô bằng một bên gối trong khi vợ tất tả đi lấy nước lạnh. Bà hắt thẳng nước vào mặt Mary; nhưng dù cô bật ra một tiếng nấc nghẹn ngào, đôi mắt vẫn nhắm nghiền và khuôn mặt trắng bệch như tro tàn.

"Cô ta là ai thế, Ben?" bà vợ vừa hỏi vừa xoa đôi bàn tay mềm oặt, buông thõng của Mary.

"Tao biết đường nào mà hỏi?" lão chồng cục cằn đáp.

"Ừ thì!" (với giọng dỗ dành, giống như cách người ta dỗ trẻ con đang hờn dỗi), và như nói với chính mình, "Tôi chỉ nghĩ ông biết, thấy ông dẫn người ta về mà. Tội nghiệp chưa! Dù thế nào cũng không nên gặng hỏi, chỉ biết là con bé đang cần giúp đỡ. Phải chi tôi mang theo lọ muối ngửi ở nhà, nhưng lại lỡ cho bà Burton mượn hôm Chủ nhật tuần trước ở nhà thờ rồi, vì bà ấy cứ ngủ gật suốt buổi giảng. Cha mẹ ơi, sao nó trắng bệch ra thế này!"

"Này! Đỡ nó lên một lát coi," chồng bà bảo.

Bà làm theo lời chồng, miệng vẫn lẩm bẩm hát ru, chẳng bận tâm đến những lời ngắt lời ngắn ngủn, cộc cằn của lão; và quả thực, đối với trái tim già nua đầy yêu thương ấy, những lời cay nghiệt nhất của lão cũng tựa ngọc ngà châu báu, bởi đó là người chồng thuở thanh xuân của bà; và dẫu cộc cằn, khó tính đến đâu, thâm tâm lão cũng cảm thấy được vỗ về bởi giọng nói ấy, dẫu cho có chết đi chăng nữa, lão cũng đời nào chịu thổ lộ chút tình cảm đang giấu kín sau lớp vỏ xù xì.

"Lão già này tính làm gì thế nhỉ?" bà lẩm bổng, cúi sát người xuống Mary để đỡ lấy cái đầu đang rũ xuống. "Lấy cái bút lông của mình đã dùng hơn năm nay cơ à. Trời đất quỷ thần ơi, lão đem đốt kìa! À, hiểu rồi, lão vẫn còn khôn chán; lông gà đốt lên chữa ngất tốt lắm. Nhưng thế cũng chẳng làm con bé tỉnh lại được đâu, tội nghiệp ghê! Giờ lão lại giở trò gì nữa đây? Chà! Ông nhà tôi tinh mắt thật đấy! Sao lúc nãy mình lại không nghĩ ra cơ chứ!" bà thốt lên khi lão lôi từ chiếc tủ góc phòng ra một cái chai vuông đựng loại rượu lậu dán nhãn "Golden Wasser".

"Thế là được rồi!" bà nói khi ngụm rượu lão rót vào miệng Mary khiến cô giật mình ho sặc sụa. "Trời ạ, đúng là tính chu đáo và ân cần của ổng xưa nay!"

"Chu đáo cái nỗi gì!" lão làu bàu, trong lòng cũng nhẹ nhõm khi thấy Mary đã hồng hào trở lại, đôi mắt mở tráo trác đầy vẻ ngạc nhiên và tỉnh táo; "Chu đáo cái nỗi gì! Xưa nay tao chưa từng làm cái điều ngốc nghếch thế này."

Vợ lão giúp Mary đứng lên và dìu cô ngồi vào ghế.

"Cô gái trẻ, ổn cả rồi chứ?" lão lái đò lo lắng hỏi.

"Vâng, thưa bác, cháu cảm ơn bác. Cháu thực sự... cháu chẳng biết phải cảm ơn bác thế nào cho phải," Mary thều thào đáp.

"Mặc kệ cô và cái ơn với nghĩa của cô đi." Và lão phẩy người, vớ lấy tẩu thuốc, bỏ đi thẳng không thèm đoái hoài thêm một lời; để lại người vợ ngơ ngác chẳng hiểu ngọn nguồn thân thế của vị khách lạ trong nhà.

Mary dõi theo bóng lão lái đò bước ra khỏi nhà, đoạn quay đôi mắt ngấn lệ nhìn người phụ nữ chủ nhà, yếu ớt toan đứng dậy với ý định bỏ đi — dẫu chẳng biết đi đâu.

"Thôi nào! Thôi nào! Dù cô là ai đi nữa, giờ này cũng chẳng thể bước chân ra đường nổi đâu. Lỡ như" (giọng bà chùng xuống một chút) "cô là kẻ hư hỏng thì sao; tôi cứ ngờ ngợ mãi, vì cô trông xinh xắn quá. Mà thôi kệ! Thôi thì những kẻ nát rượu, hư hỏng mới mang trái tim tan vỡ; người lương thiện thì chẳng bao giờ bị vùi dập đến cùng, họ luôn còn Chúa ở bên để hy vọng: chính những kẻ tội lỗi mới phải gánh chịu nỗi đau đớn cay đắng tột cùng trong lồng ngực nát tan, những linh hồn tội nghiệp; chính họ mới là những người chúng ta cần phải xót thương và giúp đỡ hơn cả. Đêm nay con bé này dẫu có là ai đi chăng nữa — dẫu là người phụ nữ tồi tệ nhất Liverpool đi nữa — thì cũng không được bước chân ra khỏi cái nhà này. Giá mà tôi biết lão nhà tôi vớt được nó ở xó xỉnh nào thì hay biết mấy."

Mary lơ mơ lắng nghe đoạn độc thoại ấy, đoạn cố gắng trấn an chủ nhà bằng những câu nói đứt quãng, yếu ớt.

"Cháu không phải người xấu đâu ạ, thưa bác. Chồng bác đã đưa cháu ra biển để đuổi theo một con tàu đã nhổ neo. Trên tàu có một người có thể cứu một mạng người tại phiên tòa ngày mai. Thuyền trưởng không cho anh ấy đi, nhưng anh ấy bảo sẽ quay lại bằng xuồng hoa tiêu." Cô lại òa khóc nức nở khi nghĩ đến hy vọng đang lụi tàn dần, và bà cụ liền dỗ dành, bắt đầu bằng câu quen thuộc:

"Thôi nào! Rồi cậu ta sẽ về thôi, tôi dám chắc thế. Tôi biết chắc là thế; nên cứ vững lòng lên. Đừng buồn rầu nữa. Kiểu gì cậu ta cũng về kịp."

"Ôi! Cháu sợ lắm! Cháu sợ là anh ấy không về kịp..." Mary khóc nấc lên, dẫu vậy cũng được an ủi đôi chút trước những lời khẳng định của bà cụ, dẫu cô thừa biết chúng chẳng có mấy căn cứ.

Vừa lẩm bẩm một mình vừa trò chuyện với Mary, bà cụ chuẩn bị trà và giục khách ăn chút gì để lại sức. Nhưng Mary lắc đầu trước đĩa thức ăn được mời mọc, cô chỉ uống một hơi cạn kiệt chén trà vì cơn khát cháy cổ. Bởi ngụm rượu mạnh lúc nãy đã khiến người cô nóng bừng lên như lửa đốt, làm cho mọi giác quan trở nên nhạy bén đến mức đau đớn và rõ mồn một, trong khi đầu thì đau như búa bổ.

Cô không muốn nói chuyện chút nào, dường như khả năng sai khiến ngôn từ của cô đã bay biến đi đâu mất. Cô toàn thốt ra những lời chẳng ăn nhập gì với ý định ban đầu. Thế là cô cứ giữ im lặng, mặc cho bà Sturgis (đó là tên của người chủ nhà) hết lê la dọn dẹp ấm chén lại tất tả đi lại quanh nhà, những chuyển động cứ lặp đi lặp lại chỉ làm cơn choáng váng trong đầu Mary thêm tồi tệ. Cô cảm thấy mình nên chào từ biệt để đi ngủ. Nhưng đi đâu bây giờ?

Lát sau, lão già quay về, cau có và cục cằn hơn lúc đi. Lão đá văng đôi giày khô ráo mà vợ đã chuẩn bị sẵn cho mình, rồi làu bàu mọi điều bà nói. Mary đinh ninh rằng lão bực mình vì thấy cô vẫn cònỳ ra đây, liền gom góp chút sức lực toan đứng dậy rời khỏi nhà. Nhưng cô đã lầm. Chăm chú nhìn đống lửa như đang trò chuyện với nó, lão lầm bầm: "Gió đang thổi ngược chiều chúng nó rồi!"

"Ừ nhỉ, thế cơ à?" bà vợ cất lời; vốn hiểu rõ tính chồng, bà biết sự cáu kỉnh của lão thực ra ẩn giấu nỗi niềm đồng cảm không dám thổ lộ. "Thôi nào, gió đêm thay đổi thất thường lắm. Vẫn còn khối thời gian trước sáng mai. Tôi dám cá là nó đã đổi chiều từ lúc ông nhìn rồi đấy."

Bà nhìn qua ô cửa sổ nhỏ lên cái hướng gió gần đó đang lấp lánh dưới ánh trăng; và vì là vợ một thủy thủ, bà lập tức nhận ra cái hướng bất lợi mà chiếc kim chỉ nam cứ găm chặt vào đó, đoạn thở dài sườn sượt, quay người bước vào nhà và lại tất tả nghĩ xem còn cách an ủi nào khác không.

"Không còn ai khác có thể chứng minh điều cô cần cho phiên tòa ngày mai nữa sao?" bà hỏi.

"Không còn ai ạ!" Mary đáp.

"Và cô cũng chẳng có manh mối nào về kẻ thực sự gây án, nếu người kia không phải là thủ phạm?"

Mary không trả lời, chỉ run lẩy bẩy toàn thân.

Sturgis nhìn thấy rõ điều đó.

"Đừng có hành hạ nó bằng mấy câu hỏi nữa," lão quát vợ. "Nó phải đi ngủ thôi, người đang run bần bật vì gió biển kìa. Mặc kệ gió với chả hướng gió đi, quái quỷ thật. Thủy triều đổi dòng rồi sẽ giúp bọn chúng thôi."

Mary bước lên lầu, miệng lẩm bẩm những lời cảm ơn và cầu chúc phước lành cho những con người đã cưu mang kẻ lỡ đường. Bà Sturgis dẫn cô vào một căn phòng nhỏ phảng phất hương vị của biển khơi và những xứ sở xa xôi. Trong phòng kê một chiếc giường nhỏ dành cho đứa con trai đang trên đường tới Trung Quốc; và một chiếc võng mắc phía trên dành cho đứa con khác đang oằn mình vật lộn giữa biển Baltic. Những tấm ga giường trông có vẻ may bằng vải bạt buồm, nhưng dẫu ngả màu nâu cũ kỹ, chúng vẫn vô cùng tinh tươm và sạch sẽ.

Trên vách tường dán hai bức vẽ phác thảo thô sơ hình những con tàu, bên dưới có đề tên, khiến đôi mắt người mẹ chợt mờ đọng ngấn lệ. Nhưng bà nhanh chóng quệt đi bằng mu bàn tay, rồi với giọng tươi vui, tiếp tục trấn an Mary rằng giường chiếu đã được phơi phóng ấm áp cả rồi.

"Cháu không ngủ được đâu ạ, cảm ơn bác. Cháu xin phép ngồi đây vậy," Mary nói rồi lả người ngồi thụp xuống bệ cửa sổ.

"Nào, mau lên," bà Sturgis giục giục, "chồng tôi dặn tôi phải đưa cô đi ngủ, và tôi buộc phải làm thế. Thức canh làm gì chứ? Nồi nước canh mãi chẳng bao giờ sôi đâu, mà tôi thấy cô cứ dán mắt vào cái hướng gió ngoài kia mãi thế. Thôi nào, tôi thà chẳng bao giờ nhìn đến nó, bằng không thì chẳng làm được việc gì khác nữa. Lòng tôi chẳng biết bao nhiêu lần quặn thắt mỗi khi gió nổi lên, nhưng rồi tôi cứ quay đi, cứ cắm cúi làm việc, tự nhủ đừng nghĩ về gió nữa mà hãy tập trung vào những việc mình phải làm."

Mary nài nỉ khi thấy chủ nhà tỏ ra quyết liệt chuyện bắt mình đi ngủ: "Xin cho cháu thức thêm lát nữa thôi." Ánh mắt khẩn cầu ấy đã thuyết phục được bà.

"Thôi được, chắc tôi chịu thua cô. Xuống dưới nhà thể nào tôi cũng bị mắng cho xem. Ổn cứ nhấp nhổm không yên cho tới khi cô chịu lên giường ngủ cơ mà; nên nếu đã quyết thức thì cô phải thật giữ trật tự đấy nhé."

Và thế là, lặng lẽ và không một tiếng động, Mary cứ thẫn thờ dõi theo chiếc kim chỉ nam bất động suốt cả đêm dài. Cô ngồi trên bệ cửa sổ nhỏ, một tay níu giữ tấm rèm che khuất căn phòng khỏi ánh trăng vằng vặc ngoài kia; cái đầu mỏi mệt tựa vào góc khung cửa; đôi mắt cay xè và khô khốc vì trân mình nhìn không chớp.

Ánh rạng đông ửng hồng nhô lên phía chân trời, hắt thứ ánh sáng đỏ rực vào căn phòng của người thức canh.

Đó chính là buổi sáng của ngày diễn ra phiên tòa!