"Có kẻ sống bằng ngòi bút pháp lý, Được người đời kính trọng—những bậc trượng phu." Crabbe.

Còn năm phút nữa là đến hai giờ, Job Legh đứng trước bậc thềm ngôi nhà mà ông Bridgenorth trọ trong những ngày diễn ra phiên tòa Đại hình. Ông đã để bà Wilson ở nhà một người quen, người đã nhã ý cho bà lão và Mary ở nhờ một căn phòng; đây vốn là chốn nghỉ chân quen thuộc của ông trong những lần ghé qua Liverpool, và giờ đây ông vô cùng biết ơn vì xin được chỗ cho họ. Bản thân việc ngủ nghỉ ở đâu với ông không mấy quan trọng, nhất là khi thành phố đang trở nên đông đúc và lộn xộn trước thềm phiên tòa.

Ông được dẫn vào gặp ông Bridgenorth, người lúc ấy đang cặm cụi viết. Mary và Will Wilson vẫn chưa tới, vì như ta đã biết, họ đang ở ngoài khơi xa; nhưng đương nhiên Job chẳng hề hay biết điều đó, và hiện tại ông cũng chưa quá lo lắng về việc họ chậm trễ; ông sốt sắng muốn biết kết quả cuộc gặp gỡ giữa ông Bridgenorth và Jem vào buổi sáng hôm nay hơn.

“Ừ thì,” ông Bridgenorth nói, đặt bút xuống, “tôi đã gặp cậu ta, nhưng ngặt nỗi chẳng đi đến đâu. Cậu ta rất khó bề tiếp cận—rất khó. Dĩ nhiên tôi đã bảo cậu ta phải thật lòng cởi mở với tôi, bằng không tôi chẳng thể chuẩn bị trước cho những điểm yếu. Tôi có nhắc đến tên anh để hy vọng khơi gợi lòng tin của cậu ta, nhưng—”

“Cậu ấy nói gì thế ạ?” Job hỏi, nghẹt thở.

“À, rất ít. Cậu ta hầu như chẳng đáp lại tôi. Thậm chí còn từ chối trả lời một số câu hỏi—từ chối thẳng thừng. Tôi chẳng biết mình có thể giúp gì cho cậu ta nữa.”

“Vậy ngài nghĩ cậu ấy có tội sao, thưa ngài?” Job nản lòng hỏi.

“Không, tôi không nghĩ vậy,” ông Bridgenorth đáp nhanh và dứt khoát. “Ít nghi ngờ hơn nhiều so với trước khi tôi gặp mặt. Ấn tượng (xin nhớ cho, đây chỉ là ấn tượng thôi nhé; tôi dựa vào sự kín đáo của anh để mong anh không xem đó là sự thật)—ấn tượng,” ông nhấn mạnh từng tiếng, “mà cậu ta để lại trong tôi là cậu ta biết đôi điều về vụ việc, nhưng nhất quyết không chịu hé răng; và cứ đà này, nếu cậu ta cứ tiếp tục cái sự cố chấp ấy, khả năng cao là cậu ta sẽ bị treo cổ. Thế thôi.”

Ông lại cắm cúi viết, bởi thời gian không cho phép ông chậm trễ.

“Nhưng cậu ấy không thể bị treo cổ được,” Job quả quyết nói.

Ông Bridgenorth ngẩng lên, mỉm cười một chút nhưng rồi lắc đầu.

“Cậu ấy đã nói gì, thưa ngài, nếu tôi mạn phép được hỏi?” Job tiếp lời.

“Lời lẽ của cậu ta ít ỏi đến tội nghiệp, lại thêm phần kín đáo và cộc lốc, nên như tôi đã nói, tôi chỉ có thể kể lại ấn tượng mà chúng đọng lại trong tôi. Dĩ nhiên tôi đã giới thiệu mình là ai và được phái đến vì mục đích gì. Cậu ta có vẻ hài lòng,—ít ra thì khuôn mặt (trông buồn rầu đến thảm hại khi tôi bước vào, tôi đảm bảo với anh) cũng sáng lên đôi chút; nhưng cậu ta bảo chẳng có gì để nói, không có lời biện hộ nào cả. Tôi bèn hỏi thế rốt cuộc cậu ta có nhận tội hay không; và để mở đường cho cậu ta giãi bày tâm sự, tôi bảo tôi nghe nói cậu ta từng chịu đựng đủ điều cay đắng, khi hay tin cô thiếu nữ kia vô cùng xinh đẹp nhưng đã phụ bạc cậu để rồi say đắm si mê chàng thanh niên Carson bảnh bao nọ (tội nghiệp!). Thế nhưng James Wilson hoàn toàn im lặng, không một lời bênh vực hay oán trách. Tôi bèn đi vào chi tiết. Tôi hỏi khẩu súng có phải của cậu ta không, đúng như lời mẹ cậu đã khai. Rõ ràng cậu ta chưa hề hay biết về lời khai ấy của mẹ, điều đó lộ rõ qua cái cách ngẩng phắt đầu lên và ánh mắt sắc lạnh; nhưng khi nhận ra tôi đang quan sát mình, cậu ta lại cúi gằm mặt xuống và chỉ thừa nhận bà nói đúng; đó chính là súng của cậu ta.”

“Chà!” Job sốt ruột thốt lên khi ông Bridgenorth ngừng lời.

“Khoan đã! Tôi còn ít điều muốn kể đây,” vị luật sư tiếp lời. “Tôi yêu cầu cậu ta tâm sự thật lòng xem vì sao khẩu súng lại rơi vào hoàn cảnh đó. Cậu ta im lặng một hồi rồi từ chối. Không chỉ từ chối trả lời câu hỏi ấy, cậu ta còn thẳng thắn tuyên bố sẽ không thốt thêm nửa lời nào về chủ đề này nữa, rồi cảm ơn tôi vì đã nhọc công quan tâm và giúp đỡ, coi như tiễn tôi về luôn. Quả thực là khó ưa hết chỗ nói, phải không anh Legh? Thế mà, tôi xin đảm bảo với anh, tôi lại có thiện cảm và nghiêng về hướng nghĩ cậu ta vô tội gấp hai mươi lần so với trước khi có cuộc gặp gỡ ấy.”

“Ước gì Mary Barton mau đến,” Job lo lắng nói. “Con bé và Will đi lâu quá.”

“Phải, đó là hy vọng duy nhất của chúng ta lúc này, tôi tin là vậy,” ông Bridgenorth đáp, tay vẫn không ngừng viết. “Tôi đã phái Johnson đi từ trước mười hai giờ để tống đạt trát hầu tòa cho cậu ta và nhắn rằng tôi muốn gặp; chắc chắn cậu ta sẽ có mặt ở đây sớm thôi.”

Căn phòng chìm trong im lặng một thoáng. Ông Bridgenorth lại ngẩng lên và nói tiếp.

“Ông Duncombe đã hứa sẽ đến đây để làm chứng về nhân phẩm của cậu ta. Tôi đã gửi trát cho ông ấy vào tối thứ Bảy. Dù suy cho cùng, các bồi thẩm đoàn rất ít khi dựa vào những lời khai chung chung và mơ hồ kiểu đó để phán đoán về nhân phẩm. Lẽ ra họ không nên dựa vào đó nhiều là phải; nhưng trong trường hợp này lại là một bất lợi cho chúng ta, bởi ta buộc phải đặt toàn bộ hy vọng vào bằng chứng ngoại phạm.”

Tiếng cây bút lại sột soạt, sột soạt trên mặt giấy.

Job trở nên vô cùng thấp thỏm. Ông ngồi dịch ra mép ghế, cốt để có thể chồm dậy ngay lập tức khi Will và Mary xuất hiện. Ông chăm chú lắng nghe từng tiếng động, từng bước chân ngoài cầu thang.

Có lúc, nghe tiếng bước chân của một người đàn ông vang lên, trái tim già nua của ông lại đập lỗi nhịp vì mừng rỡ. Nhưng đó chỉ là viên thư ký của ông Bridgenorth, mang vào danh sách những vụ án đã được đại bồi thẩm đoàn thụ lý chính thức. Ông lướt qua tờ giấy rồi đẩy nó về phía Job, chỉ ngắn gọn nói:

“Dĩ nhiên chúng ta đã đoán trước điều này,” rồi tiếp tục công việc viết lách.

Đã có lệnh khởi tố James Wilson. Đương nhiên rồi. Thế nhưng giờ đây Job lại càng thêm lo lắng và xót xa gấp bội. Nó tựa như khúc dạo đầu cho một kết cục bi thảm. Trải qua bao thăng trầm không nhận ra, ông đã thực sự tin rằng Jem vô tội. Niềm tin ấy cứ lớn dần lên trong ông từng chút một.

Mary (đang tròng trành trên chiếc thuyền nhỏ giữa dòng sông rộng lớn) vẫn chẳng thấy bóng dáng đâu, và Will cũng vậy.

Job ngày càng bồn chồn không yên. Ông rất muốn ra cửa sổ đứng ngóng họ, nhưng lại sợ làm phiền ông Bridgenorth. Cuối cùng, sự thôi thúc muốn nhìn ra bên ngoài đã chiến thắng, ông đứng dậy, cẩn trọng và khe khẽ bước qua phòng, đôi giày bốt cót két theo từng bước đi dè dặt. Bầu trời xám xịt u ám từng bao trùm mặt nước mà Mary đã cảm nhận được ngoài kia, nay lại càng hiện rõ hơn trên con phố tối tăm, ảm đạm. Job càng thêm bứt rứt. Ông buộc phải đi lại quanh phòng vì chẳng tài nào ngồi yên nổi; và ông cứ thế bước đi, mặc kệ những cử động và tiếng thở dài sốt ruột của ông Bridgenorth, khi tiếng bước chân chậm chạp, lén lút và cót két cứ vang lên qua lại ngay sau lưng chiếc ghế làm việc.

Thực lòng ông rất quý Job và quan tâm đến vụ của Jem, bằng không thì sự bực dọc vì căng thẳng đã phá vỡ lòng trắc ẩn của ông từ lâu rồi. Thế nhưng ông không thể chịu đựng thêm âm thanh đơn điệu và nhức nhối ấy nữa; cuối cùng ông đành ném bút xuống, khóa cặp tài liệu lại, cầm lấy mũ và găng tay rồi bảo Job rằng ông phải ra tòa.

“Nhưng Will Wilson vẫn chưa tới mà,” Job hốt hoảng nói. “Xin hãy đợi tôi chạy đi tìm cậu ấy ở chỗ trọ một lát. Lẽ ra tôi đã đi từ trước, ngỡ tưởng họ sẽ có mặt từng phút một nên tôi sợ lỡ mất. Tôi sẽ quay lại ngay lập tức thôi.”

“Không được đâu anh bạn, tôi thực sự phải đi rồi. Hơn nữa, tôi bắt đầu nghĩ rằng có lẽ Johnson đã nhầm lẫn, và đã hẹn với William Wilson gặp nhau ở tòa án rồi. Nếu anh muốn đợi cậu ta ở cứ dùng phòng của tôi; nhưng tôi có cảm giác mình sẽ gặp cậu ta ở đó: nếu vậy, tôi sẽ bảo cậu ta đến chỗ trọ của anh nhé? Anh biết tìm tôi ở đâu mà. Tám giờ tối nay tôi sẽ có mặt ở đây, và với lời chứng của nhân chứng xác thực bằng chứng ngoại phạm này, tôi sẽ hoàn thiện bản tóm tắt hồ sơ vụ án để giao tận tay luật sư biện hộ trong đêm nay.”

Nói đoạn, ông bắt tay Job rồi vội vã rời đi. Lão già ngẩn người chần chừ giây lát bên ngưỡng cửa, rồi bước những bước nặng nề hướng về nhà bà Jones, nơi ông biết chắc (dựa vào những ghi chép lộn xộn, kỳ cục và chắp vá trong cuốn sổ tay bọc da đen cổ lỗ sĩ) là chỗ trọ của Will, và tại đó, ông tin mình sẽ dò la được tin tức về cả Will lẫn Mary.

Đến nơi, ông gom góp tất cả những gì có thể từ câu trả lời chậm chạp của bà Jones.

Ông hỏi sáng nay có cô gái nào đến đây tìm Will Wilson không. “Không!”

“Tại sao lại không?”

“Trời ạ, vì cậu ta đã nhổ neo ra khơi từ mấy tiếng trước khi con bé ấy đến hỏi tìm rồi còn gì.”

Một sự im lặng bao trùm, chỉ bị phá vỡ bởi tiếng là quần đều đặn và nặng nề của bà Jones.

“Giờ cô gái đó đang ở đâu?” Job hỏi.

Bà ta đoán là “đâu đó dưới bến tàu.” Nếu có nhà thì thằng Charley thế nào cũng biết, ngặt nỗi nó đang đi vắng. Nó chắc chắn lại đang la cà đâu đó gây chuyện phá phách rồi, chẳng trật đi đâu được. Lũ con trai lúc nào cũng thế. Bà thừa biết có ngày nó sẽ gãy cổ cho mà xem; vừa nói, bà vừa thản nhiên nhổ nước bọt lên chiếc bàn là còn mới để thử độ nóng, rồi tiếp tục công việc của mình.

Job tức đến mức chỉ muốn giáng cho mụ ta một cú đấm. Nhưng ông kìm lại, và rồi ông cũng nhận được câu trả lời. Charley bước vào, miệng huýt sáo ra vẻ phớt đời để che đậy việc mình đã la cà rong chơi ngoài bến tàu quá muộn.

“Có ông lão đến hỏi thăm cô gái đi cùng mày sáng nay này,” mẹ nó lên tiếng sau khi đã chì chiết nó đôi câu theo kiểu mẹ mòn con hát.

“Bây giờ cô ấy ở đâu thì cháu chịu. Lúc nãy cháu thấy cô ấy chèo thuyền xuôi theo dòng nước đuổi theo chiếc John Cropper. Cháu sợ là không bắt kịp đâu; gió đổi chiều rồi, tàu đã nhổ neo và vượt qua doi cát từ đời nào. Lẽ ra giờ này cô ấy phải về rồi chứ.”

Job mất một lúc lâu mới hiểu ra câu chuyện, do cậu nhóc dùng từ đại từ nhân xưng giống cái một cách quá ư mập mờ. Sau đó ông gặng hỏi làm cách nào để tìm Mary nhanh nhất.

“Cháu lại chạy ra cầu tàu xem sao,” đứa bé nói; “cháu đảm bảo sẽ tìm thấy cô ấy.”

“Mày đừng có mà giở trò đấy ra,” mẹ nó vừa nói vừa quay lưng chặn ngay cửa ra vào. Thằng bé liền nhăn mặt cười hề hề với Job, nhưng lão già chẳng hề mảy may đáp lại, bởi suy nghĩ của ông lúc này hoàn toàn đứng về phía người mẹ; dẫu rằng trong thâm tâm ông rất muốn chớp lấy lời đề nghị của Charley, vì ông đã mệt mỏi và chỉ mong mau chóng quay về với tội nghiệp bà Wilson, người giờ này hẳn đang sốt ruột ngóng chờ không biết ông đi đâu mất.

“Làm sao ta có thể tìm được con bé bây giờ? Nó đi cùng ai hả cháu?”

Nhưng Charley đang hậm hực vì bị mẹ ra oai trước mặt người lạ, lại thêm cái vẻ mặt nghiêm nghị của người lạ đó thay vì cười cợt như nó tưởng.

“Họ là mấy tay chèo thuyền trên sông;—cháu chỉ biết thế thôi,” nó đáp.

“Thế thuyền của họ tên gì?” Job gặng hỏi đến cùng.

“Cháu thèm vào mà để ý;—chắc là chiếc Anne, hay William,—hoặc cái tên quen thuộc nào đó thôi, đố thoát được.”

“Con bé xuất phát từ cầu tàu nào vậy?” Job hỏi trong sự tuyệt vọng.

“À, nếu chuyện đó thì là bậc thềm ở Cầu tàu Prince; nhưng cô ấy sẽ không quay lại chỗ cũ đâu, vì có chiếc tàu hơi nước Mỹ chạy ngược thủy triều lên cập sát đó, chắn hết lối đi của mấy chiếc thuyền nhỏ rồi. Hơn nữa, ra khơi vào buổi tối thế này thời tiết dữ dội lắm đấy,” nó cố tình thêm vào với giọng điệu tinh quái.

“Thôi thì phó mặc cho Chúa định đoạt! Ta thực sự hy vọng có thể cứu được thằng bé,” Job buồn rầu nói; “nhưng lòng ta lại bắt đầu hoang mang rồi. Ta cũng lo cho Mary nữa,—lo lắm chứ. Con bé lạ nước lạ cái ở Liverpool này.”

“Cũng chính cô ấy bảo cháu thế mà,” Charley nói. “Góc phố nào ở đây cũng chăng bẫy lừa phụ nữ cả. Tiếc thật, chẳng có ai đón khi cô ấy cập bến cả.”

“Nói đi cũng phải nói lại,” Job đáp lời, “ta thấy có ai đón được đâu khi chẳng thể biết con bé sẽ cập bến ở chỗ nào. Ta chỉ đành phó mặc cho may rủi thôi. Con bé là đứa gan dạ và hiểu biết. Rất có thể nó sẽ tìm đường quay lại đây. Thật tình ta chẳng biết nó có thể làm gì khác nữa, vì ngoài nơi này ra nó có biết chỗ nào ở Liverpool đâu. Này thề bà, nếu con bé có quay lại, bà có thể cho phép con trai mình đưa nó đến số 8, khu Back Garden Court, nơi có những người bạn đang ngóng đợi nó được không? Tôi sẽ thưởng cho nó sáu xu công đi lại.”

Bà Jones, lấy làm hài lòng vì được tôn trọng, vui vẻ nhận lời. Ngay cả Charley, dẫu ban đầu vô cùng phẫn nộ trước ý nghĩ mọi hành tung của mình bị mẹ kìm kẹp, nay cũng dịu giọng lại trước viễn cảnh kiếm được sáu xu và khả năng được khám phá sâu hơn vào bí ẩn này.

Thế nhưng Mary chẳng bao giờ quay lại.